ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಾನಿ ದೇಯಾನಿ ಯೋಗಿನಾಂ ಯೋಗಿಸತ್ತಮ । ಏಷ ವೈ ಪ್ರಥಮಃ ಸರ್ಗಃ ಸೋಮಪಾನಾಮನುತ್ತಮಃ ।। ೧೩.

ಆದಕಾರಣ ಯೋಗಿಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ. ಸೋಮಪಾನರು ಎಂಬ ಪಿತೃಗಳ ಈ ಮೊದಲಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದು.

ಏತೇ ತ ಏಕತನವೋ ವರ್ತನ್ತೇ ದ್ಬಿಜಸತ್ತಮಾಃ । ಭೂರ್ಲೋಕವಾಸಿನಾಂ ಯಾಜ್ಯಾಃ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕನಿವಾಸಿನಃ ೧೩.

ಈ ಪಿತೃಗಳು ಒಂದೇ ವಂಶದವರು, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ. ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವವರನ್ನೂ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವವರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕಲ್ಪವಾಸಿಕಸಂಜ್ಞಾನಾಂ ತೇಷಾಮಪಿ ಜನೇ ಗತಾಃ । ಸನಕಾದ್ಯಾಸ್ತತಸ್ತೇಷಾಂ ವೈರಾಜಾಸ್ತಪಸಿ ಸ್ಥಿತಾಃ । ತೇಷಾಂ ಸತ್ಯಗತಾ ಮುಕ್ತಾ ಇತ್ಯೇಷಾ ಪಿತೃಸಂತತಿಃ ।। ೧೩.

ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕಲ್ಪವಾಸಿಕರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜನರಲ್ಲಿ ಸನಕ ಮತ್ತು ಇತರರು, ವೈರಾಜರು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದವರು ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪಿತೃವಂಶ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.

ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತೇತಿ ಮಾರೀಚ್ಯಾ ವೈರಾಜಾ ಬರ್ಹಿಸಂಜ್ಞಿತಾಃ । ಸುಕಾಲೇಯಾಪಿ ಪಿತರೋ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ । ತೇಽಪಿ ಯಾಜ್ಯಾಸ್ತ್ರಿಭಿರ್ವರ್ಣೈರ್ನ ಶೂದ್ರೇಣ ಪೃಥಕ್ಕೃತಮ್ ।। ೧೩.

ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತರು ಮರೀಚಿಯ ವಂಶದವರು, ವೈರಾಜರು ಬರ್ಹಿಷದರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ವಸಿಷ್ಠ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪಿತೃಗಳು ಸುಕಾಲೇಯರು. ಇವರನ್ನೂ ಮೂರು ವರ್ಣದವರು ವೇದಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಶೂದ್ರನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬಾರದು.

ವರ್ಣತ್ರಯಾಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಃ ಶೂದ್ರಃ ಸರ್ವಾನ್ ಪಿತೃನ್ ಯಜೇತ್ । ನ ತು ತಸ್ಯ ಪೃಥಕ್ ಸನ್ತಿ ಪಿತರಃ ಶೂದ್ರಜಾತಯಃ ।। ೧೩.

ಮೂರು ವರ್ಣದವರು ಅನುಮತಿಸಿದರೆ ಶೂದ್ರನು ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಶೂದ್ರರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಿತೃಗಳು ಇಲ್ಲ.

ಮುಕ್ತಶ್ಚೇತನಕೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ನನು ವಿಪ್ರೇಷು ದೃಶ್ಯತೇ । ವಿಶೇಷಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟ್ಯಾ ತು ಪುರಾಣಾನಾಂ ಚ ದರ್ಶನಾತ್ ।। ೧೩.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಮುಕ್ತನಾದ ಜ್ಞಾನಿಯು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ವಿಶೇಷ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೇರೆ ರೀತಿಯೂ ಇದೆ.

ಏವಂ ಋಷಿಸ್ತುತೈಃ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಯಾಜ್ಯಕಸಂಭವಾನ್ । ಸ್ವಯಂ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾಂ ಸ್ಮೃತಿರ್ಲಬ್ಧಾ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತತಃ । ಪರಂ ನಿರ್ವಾಣಮಾಪನ್ನಾಸ್ತೇಽಪಿ ಜ್ಞಾನೇನ ಏವ ಚ ।। ೧೩.

ಹೀಗೆ ಋಷಿಗಳು ಹಾಡಿದ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದವರ ಮೂಲವನ್ನು ಅರಿತು, ಅವರ ಪುತ್ರರು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ತಮ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ವಸ್ವಾದೀನಾಂ ಕಶ್ಯಪಾದ್ಯಾ ವರ್ಣಾನಾಂ ವಸವಾದಯಃ । ಅವಿಶೇಷೇಣ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಗನ್ಧರ್ವಾದ್ಯಾ ಅಪಿ ಧ್ರುವಮ್ ।। ೧೩.

ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಕಶ್ಯಪರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ.

ಏಷ ತೇ ಪೈತೃಕಃ ಸರ್ಗ ಉದ್ದೇಶೇನ ಮಹಾಮುನೇ । ಕಥಿತೋ ನಾನ್ತ ಏವಾಸ್ಯ ವರ್ಷಕೋಟ್ಯಾ ಹಿ ದೃಶ್ಯತೇ ।। ೧೩.

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಈ ಪಿತೃಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆನು. ಇದಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಶ್ರಾದ್ಧಸ್ಯ ಕಾಲಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತಾನ್ ಶ್ರೃಣುಷ್ವ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಹಮಾಗತಂ ದ್ರವ್ಯಂ ವಿಶಿಷ್ಟಮಥವಾ ದ್ವಿಜಮ್ ।। ೧೩.

ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾಲಗಳನ್ನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕೇಳು. ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದ್ರವ್ಯ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದೊರಕಿದಾಗ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.

ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ವೀತ ವಿಜ್ಞಾಯ ವ್ಯತೀಪಾತೇಽಯನೇ ತಥಾ । ವಿಷುವೇ ಚೈವ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಗ್ರಹಣೇ ಶಶಿಸೂರ್ಯಯೋಃ । ಸಮಸ್ತೇಷ್ವೇವ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ರಾಶಿಷ್ವರ್ಕೇಽತಿಗಚ್ಛತಿ ।। ೧೩.

ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅಯನಾಂತರ, ವಿಷುವತ್ತು, ಚಂದ್ರನ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನ ಗ್ರಹಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನು ಹೊಸ ರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

ನಕ್ಷತ್ರಗ್ರಹಪೀಡಾಸು ದುಷ್ಟಸ್ವಪ್ನಾವಲೋಕನೇ । ಇಚ್ಛಾಶ್ರಾದ್ಧಾನಿ ಕುರ್ವೀತ ನವಸಸ್ಯಾಗಮೇ ತಥಾ ।। ೧೩.

ನಕ್ಷತ್ರ ಅಥವಾ ಗ್ರಹಗಳ ದುಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ, ಕೆಟ್ಟ ಕನಸು ಕಂಡಾಗ, ಅಥವಾ ಹೊಸ ಅಕ್ಕಿ ಬಂದಾಗ, ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ಯದಾ ಆರ್ದ್ರಾವಿಶಾಖಾಸ್ವಾತಿಯೋಗಿನೋ । ಶ್ರಾದ್ಧೈಃ ಪಿತೃಗಣಸ್ತೃಪ್ತಿಂ ತದಾಪ್ನೋತ್ಯಷ್ಟವಾರ್ಷಿಕೀಮ್ ।। ೧೩.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಆರ್ಧ್ರಾ, ವಿಶಾಖಾ ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಅಮಾವಸ್ಯಾ ಯದಾ ಪುಷ್ಯೇ ರೌದ್ರೇಽಥರ್ಕ್ಷೇ ಪುನರ್ವಸೌ । ದ್ವಾದಶಾಬ್ದಂ ತಥಾ ತೃಪ್ತಿಂ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಪಿತರೋಽರ್ಚ್ಚಿತಾಃ ।। ೧೩.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಪುಷ್ಯ, ರೌದ್ರ ಅಥವಾ ಪುನರ್ವಸು ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಪಿತೃಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ವಾಸವಾಜೈಕಪಾದರ್ಕ್ಷೇ ಪಿತೄಣಾಂ ತೃಪ್ತಿಮಿಚ್ಛತಾಮ್ । ವಾರುಣೇ ಚಾಪ್ಯಮಾವಾಸ್ಯಾ ದೇವಾನಾಮಪಿ ದುರ್ಲಭಾ ।। ೧೩.

ವಾಸವ, ಆಜೈಕಪಾದ ಅಥವಾ ವಾರುಣ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂದಾಗ, ಪಿತೃಗಳ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ.

ನವಸ್ವರ್ಕ್ಷೇಷ್ವಮಾವಾಸ್ಯಾ ಯದಾ ತೇಷು ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ತದಾ ಶ್ರಾದ್ಧಾನಿ ದೇಯಾನಿ ಅಕ್ಷಯ್ಯಫಲಮಿಚ್ಛತಾಮ್ । ಅಪಿ ಕೋಟಿಸಹಸ್ತ್ರೇಣ ಪುಣ್ಯಸ್ಯಾನ್ತೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ ।। ೧೩.

ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಒಂಬತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ಕ್ಷಯವಾಗದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಸಾವಿರ ಪುಣ್ಯ ಮಾಡಿದರೂ ಅದರ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅಥಾಪರಂ ಪಿತರಃ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲಂ ರಹಸ್ಯಮಸ್ಮತ್ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಪುಣ್ಯಮ್ । ವೈಶಾಖಮಾಸಸ್ಯ ತು ಯಾ ತೃತೀಯಾ ನವಮ್ಯಸೌ ಕಾರ್ತ್ತಿಕಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೇ ।। ೧೩.

ಇನ್ನೊಂದು ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲವನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ತೃತೀಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ನವಮಿ.

ನಭಸ್ಯಮಾಸಸ್ಯ ತಮಿಸ್ತ್ರಪಕ್ಷೇ ತ್ರಯೋದಶೀ ಪಞ್ಚದಶೀ ಚ ಮಾಘೇ । ಉಪಪ್ಲವೇ ಚನ್ದ್ರಮಸೋ ರವೇಶ್ಚ ತಥಾಷ್ಟಕಾಸ್ವಪ್ಯಯನದ್ವಯೇ ಚ ।। ೧೩.

ಮಾಘ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಹದಿನಮೂರನೇ ಮತ್ತು ಹದಿನೈದನೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಕಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಯಣ-ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಎರಡೂ ಸಂಕ್ರಮಣಗಳಲ್ಲಿ,

ಪಾನೀಯಮಪ್ಯತ್ರ ತಿಲೈರ್ವಿಮಿಶ್ರಂ ದದ್ಯಾತ್ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಪ್ರಯತೋ ಮನುಷ್ಯಃ । ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತಂ ತೇನ ಸಮಾಃಸಹಸ್ತ್ರಂ ರಹಸ್ಯಮೇತತ್ ಪಿತರೋ ವದನ್ತಿ ।। ೧೩.

ಈ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ತಿಲವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಸಂತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ — ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಪಿತೃಗಳೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾಘಾಸಿತೇ ಪಞ್ಚದಶೀ ಕದಾಚಿ- ದುಪೈತಿ ಯೋಗಂ ಯದಿ ವಾರುಣೇನ । ಋಕ್ಷೇಣ ಕಾಲಃ ಪರಮಃ ಪಿತೄಣಾಂ ನ ತ್ವಲ್ಪಪುಣ್ಯೈರ್ದ್ವಿಜ ಲಭ್ಯತೇಽಸೌ ।। ೧೩.

ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಹದಿನೈದನೇ ದಿನವು ವರುಣ ನಕ್ಷತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದುಹೋದರೆ, ಆ ಸಮಯ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಕ್ಷಣ ಕಡಿಮೆ ಪುಣ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಕಾಲೇ ಧನಿಷ್ಠಾ ಯದಿ ನಾಮ ತಸ್ಮಿನ್ ಭವೇತ್ತು ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಸದಾ ಪಿತೃಭ್ಯಃ । ದತ್ತಂ ಜಲಾನ್ನಂ ಪ್ರದದಾತಿ ತೃಪ್ತಿಂ ವರ್ಷಾಯುತಂ ತತ್ಕುಲಜೈರ್ಮನುಷ್ಯೈಃ ।। ೧೩.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧನಿಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರ ಇದ್ದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಪಿತೃಗಳು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಸಂತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ರೈವ ಚೇದ್ ಭಾದ್ರಪದಾಸ್ತು ಪೂರ್ವಾಃ ಕಾಲೇ ತದಾ ಯೈಃ ಕ್ರಿಯತೇ ಪಿತೃಭ್ಯಃ । ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪರಾ ತೃಪ್ತಿಮುಪೇತ್ಯ ತೇನ ಯುಗಂ ಸಮಗ್ರಂ ಪಿತರಃ ಸ್ವಪನ್ತಿ ೧೩.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾದ್ರಪದದ ಪೂರ್ವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಇದ್ದರೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಪರಮ ಸಂತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಒಂದು ಯುಗವಿಡೀ ಶಾಂತಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಗಙ್ಗಾಸರಯೂಮಥವಾ ವಿಪಾಶಾಂ ಸರಸ್ವತೀಂ ನೈಮಿಷಗೋಮತೀಂ ವಾ । ತತೋಽವಗಾಹ್ಯಾರ್ಚನಮಾದರೇಣ ಕೃತ್ವಾ ಪಿತೄಣಾಮಹಿತಾನಿ ಹನ್ತಿ ।। ೧೩.

ಯಾರು ಗಂಗಾ, ಸರಯೂ, ವಿಪಾಶಾ, ಸರಸ್ವತಿ, ನೈಮಿಷಾ ಅಥವಾ ಗೋಮತಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಿತೃಗಳ ದುಃಖಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಗಾಯನ್ತಿ ಚೈತತ್ ಪಿತರಃ ಕದಾ ತು ವರ್ಷಾಮಘಾತೃಪ್ತಿಮವಾಪ್ಯ ಭೂಯಃ । ಮಾಘಾಸಿತಾನ್ತೇ ಶುಭತೀರ್ಥತೋಯೈ- ರ್ಯಾಸ್ಯಾಮ ತೃಪ್ತಿಂ ತನಯಾದಿದತ್ತೈಃ ।। ೧೩.

ಪಿತೃಗಳು ಹೀಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ: 'ಒಂದು ವರ್ಷವಾದ ಮೇಲೆ, ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ, ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಮಾಡಿದ ದಾನದಿಂದ ನಾವು ಮತ್ತೆ ಸಂತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ.'

ಚಿತ್ತಂ ಚ ವಿತ್ತಂ ಚ ನೃಣಾಂ ವಿಶುದ್ಧಂ ಶಸ್ತಶ್ಚ ಕಾಲಃ ಕಥಿತೋ ವಿಧಿಶ್ಚ । ಪಾತ್ರಂ ಯಥೋಕ್ತಂ ಪರಮಾ ಚ ಭಕ್ತಿ- ರ್ನೃಣಾಂ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತ್ಯಭಿವಾಞ್ಛಿತಾನಿ ।। ೧೩.

ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು, ಸಮಯ ಶುಭವಾಗಿರಬೇಕು, ವಿಧಿ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು, ಪಾತ್ರ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಪರಮ ಭಕ್ತಿ ಇರಬೇಕು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇದ್ದರೆ, ಜನರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಆಶಯಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಪಿತೃಗೀತಾಸ್ತಥೈವಾತ್ರ ಶ್ಲೋಕಾಸ್ತಾನ್ ಶ್ರೃಣು ಸತ್ತಮ । ಶ್ರುತ್ವಾ ತಥೈವ ಭವಿತಾ ಭಾವ್ಯಂ ತತ್ರ ವಿಧಾತ್ಮನಾ ।। ೧೩.

ಒಳ್ಳೆಯವನೇ, ಈಗ ಪಿತೃಗಳು ಹಾಡಿದ ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕೇಳು; ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ವಿಧಿಯಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅಪಿ ಧನ್ಯಃ ಕುಲೇ ಜಾಯಾದಸ್ಮಾಕಂ ಮತಿಮಾನ್ ನರಃ । ಅಕುರ್ವನ್ ವಿತ್ತಶಾಠ್ಯಂ ಯಃ ಪಿಣ್ಡಾನ್ ಯೋ ನಿರ್ವಪಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೩.

ನಮ್ಮ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿ, ಧನದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಮಾಡದೆ, ನಮಗಾಗಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನು ಧನ್ಯನು.

ರತ್ನವಸ್ತ್ರಮಹಾಯಾನಂ ಸರ್ವಂ ಭೋಗಾದಿಕಂ ವಸು । ವಿಭವೇ ಸತಿ ವಿಪ್ರೇಭ್ಯೋ ಅಸ್ಮಾನುದ್ದಿಶ್ಯ ದಾಸ್ಯತಿ ।। ೧೩.

ಯಾರು ರತ್ನ, ವಸ್ತ್ರ, ವಾಹನ, ಎಲ್ಲ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಧನ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ,

ಅನ್ನೇನ ವಾ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ಕಾಲೇಽಸ್ಮಿನ್ ಭಕ್ತಿನಮ್ರಧೀಃ । ಭೋಜಯಿಷ್ಯತಿ ವಿಪ್ರಾಗ್ರ್ಯಾಂಸ್ತನ್ಮಾತ್ರವಿಭವೋ ನರಃ ।। ೧೩.

ಅಥವಾ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಿನಯದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅನ್ನದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದರೂ, ಆಷ್ಟೇ ಸಾಕು.