ಉಪಸರ್ಗೋ ಮಹಾನತ್ರ ತಪಸೋ ಭ್ರಂಶಕಾರಕಃ
ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಘ್ನವು ಉಂಟಾಗಿ, ತಪಸ್ಸು ಭಂಗವಾಗುವಂತಾಯಿತು.
ತಪಸ್ತೀವ್ರಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ಶೋಷಯಿಷ್ಯೇ ಕಲೇವರಮ್
"ಈಗ ನಾನು ತೀವ್ರವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಈ ದೇಹವನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತೇನೆ."
ಗಣ್ಡಕೀಸಂಗಮೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಸನ್ತರ್ಪ್ಯ ಪಿತೃದೇವತಾಃ 146.
ಗಂಡಕಿ ನದಿಯ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದಳು.
ಪಶ್ಯನ್ಭೃಗ್ವಾಶ್ರಮಂ ರಮ್ಯಮುತ್ತರಂ ಗತವಾನ್ ಶನೈಃ
ಅವಳು ಸುಂದರವಾದ ಭೃಗುಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದಳು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತೀರೇಷು ವಿಶ್ರಾಂತಸ್ತಪೋಭೂಮಿಮಚಿಂತಯತ್
ಆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡು ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದು, ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದಳು.
ಅತಪ್ಯತ ತಪೋ ಘೋರಂ ಶಿವದರ್ಶನಲಾಲಸಃ
ಶಿವನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆ ಭಯಂಕರವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಲಿಂಗರೂಪಧರಃ ಸಾಕ್ಷಾದುಪರ್ಯಪಿ ತಥಾ ಹ್ಯಧಃ
ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಉವಾಚ ಚ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ಮುನೇ ಪಶ್ಯ ಚ ಮಾಂ ಶಿವಮ್
ಅನುಗ್ರಹಭಾವದಿಂದ ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು: 'ಮುನಿಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ.'
ಪೂರ್ವಮನ್ತರಭಾವೇನ ದೃಷ್ಟವಾನಸಿ ಯನ್ಮಮ
'ನೀನು ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೀಯಲ್ಲ—'
ಆವಾಮೇಕೇನ ಭಾವೇನ ಪಶ್ಯಂಸ್ತ್ವಂ ಸಿದ್ಧಿಮಾಪ್ಸ್ಯಸಿ
'ಈಗ ನಾವು ಒಬ್ಬನೇ ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ನೀನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.'
ಸಮಂಗಮಿತಿ ವಿಖ್ಯಾತಮೇತತ್ಸ್ಥಾನಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ
'ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಮಂಗಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.'
ತಸ್ಯ ಯೋಗಫಲಂ ಸಮ್ಯಗ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ
'ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.'
ದೇವದತ್ತೋಽಪಿ ಸ ಮುನಿಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಜ್ಞಾನಮುತ್ತಮಮ್ 146.
ಆ ಮುನಿಯಾದ ದೇವದತ್ತನು ಕೂಡಾ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾಪಿ ಮುನೇರ್ಗರ್ಭಂ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯಾಶ್ರಮಮನ್ತಿಕಾತ್
ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ ಆ ಮುನಿಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿಯಿಂದ ಹೊರಟಳು.
ಪುನರ್ಜಾತಮಿವಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಮಾನಾ ಶುಚಿಸ್ಮಿತಾ
ಶುಚಿಸ್ಮಿತಾ, ತಾನು ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಂತೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ನಗಿದಳು.
ತತಃ ಸುನಿಶ್ಚಯಂ ಕೃತ್ವಾ ತಪಸೇ ಧೃತಮಾನಸಾ
ನಂತರ, ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಳು.
ಮಾಸೇ ಸಾ ಪ್ರಥಮೇ ಬಾಲಾ ಫಲಾಹಾರಪರಾಯಣಾ
ಮೊದಲ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಬಾಲೆ ಹಣ್ಣು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ತೃತೀಯೇ ಪಂಚಮ ದಿನೇ ಚತುರ್ಥೇ ಸಪ್ತಮಾಂತರೇ
ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳ ಐದನೇ ದಿನವೂ, ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳ ಏಳನೇ ದಿನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ—
ಮಾಸೇನ ಸಪ್ತಮೇ ಚೈವ ಶೀರ್ಣಪರ್ಣಾಶನಾಷ್ಟಮೇ
ಏಳನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಎಂಟನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಂದಳು.
ಸೈವಂ ವರ್ಷಶತಂ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಹರಾವೇಕಾಗ್ರಮಾನಸಾ
ಈ ರೀತಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹರನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದಳು.
ದ್ವನ್ದ್ವಾನಿ ನಾವಿದಚ್ಚಾಪಿ ಆತ್ಮಭೂತಾನ್ತರಂ ವಿನಾ
ಅವನು ಜೋಡಿಗಳಾದ ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ತನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
ತತ್ತೇಜಸಾ ವೃತಂ ಸರ್ವಂ ತದಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಸುನ್ಧರೇ 146.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
ಸನ್ನಿರುದ್ಧೇನ್ದ್ರಿಯಗ್ರಾಮಾ ನಾಚಕ್ಷತ ಬಹಿಃಸ್ಥಿತಮ್
ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವನು ಹೊರಗಿನ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
ಸ್ಥಿತೋಽಹಂ ವಸುಧೇ ದೇವಿ ಅಕ್ಷ್ಣೋಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತಾಂ ಗತಃ
ಭೂದೇವಿ, ನಾನು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದೆ, ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗಿದ್ದೆ.
ಹೃಷೀಕೇಶ ಇತಿ ಖ್ಯಾತೋ ನಾಮ್ನಾ ತತ್ರೈವ ಸಂಸ್ಥಿತಃ
ಅಲ್ಲೇ ನಾನು ಹೃಷೀಕೇಶ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದೆ, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದೆ.
ಬಹಿಃ ಸ್ಥಿತಂ ಚ ಮಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಣನಾಮ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ
ಹೊರಗೆ ನಿಂತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಕೈಮುಗಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
ರೋಮಾಂಚಿತತನುಶ್ಚಾಸೀತ್ಕದಮ್ಬಮುಕುಲಾಕೃತಿಃ
ಅವಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸ ಉಂಟಾಯಿತು, ಅದು ಕದಂಬ ಹೂಗುಂಡಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಯಿ ಬಾಲೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ತುಷ್ಟೋಽಹಂ ತಪಸಸ್ತವ
ಓ ಯುವತಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳವಳೆ, ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟೆ.
ಅದೇಯಮಪಿ ತೇ ದದ್ಮಿ ಯದನ್ಯೇಷಾಂ ಸುದುರ್ಲ್ಲಭಮ್
ಇತರರಿಗೆ ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾದ, ಕೊಡಲಾಗದ ವರವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.
ಸ್ತುತ್ವಾ ತಂ ದೇವದೇವೇಶಂ ಪ್ರಬದ್ಧಕರಸಂಪುಟಾ
ಅವಳು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದರು.