ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ವನೇ ವಿಹರತೋರ್ಭೂಮೇ ಶಾಪಮೋಹಿತಯೋಃ ಸತೋಃ

ಶಾಪದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ತ್ರಿವೇಣೀಮಭಿತೋ ಯಾತೋಽವಗಾಹನಪರಾಯಣಃ

ಅವನು ತ್ರಿವೇಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದನು.

ಸ್ವಯಂ ಚ ಪಾಯಯಂಸ್ತಾಶ್ಚ ಚಿಕ್ರೀಡ ಪ್ರೀತಮಾನಸಃ

ಅವನು ಸ್ವತಃ ಅವುಗಳಿಗೆ ನೀರು ಕುಡಿಸಿ, ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಗ್ರಾಹಃ ಸಮ್ಪ್ರೇರಿತಃ ಪೂರ್ವಂ ವೈರಯೋಗಮನುಸ್ಮರನ್

ಹಿಂದೆ ವೈರಾಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಮೊಸಳೆ, ಹಳೆಯ ವೈರಾಗ್ರಹವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಗ್ರಾಹಂ ವಿವ್ಯಾಧ ಸೋಽಪ್ಯೇನಮಾಕರ್ಷಯತ ತಜ್ಜಲೇ

ಮೊಸಳೆ ಆನೆಯನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿ, ಆನೆಯನ್ನು ಆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.

ಆಕರ್ಷಣೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿರ್ದ್ದನ್ತಭೇದೈಃ ಪರಸ್ಪರಮ್

ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಎಳೆಯುತ್ತಾ, ದಂತಗಳನ್ನು ಮುರಿದುಕೊಂಡು ಹೋರಾಡಿದರು.

ತತ್ತ್ವಾನಿ ಪೀಡಿತಾನ್ಯಾಸನ್ನನೇಕಾನಿ ಕ್ಷಯಂ ಯಯುಃ ೧೪೪.

ಅವರಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದವು.

ತೇನ ವಿಜ್ಞಾಪಿತೋ ದೇವೋ ಭಗವಾನ್ಭಕ್ತವತ್ಸಲಃ

ಆಗ ಅವನು ಭಕ್ತನಿಗೆ ದಯಾಮಯನಾದ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.

ಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಪುನಃ ಪುನಸ್ತತ್ತು ಶಿಲಾಃ ಸಙ್ಘಟ್ಟಯದ್ಧರೇ

ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಸೆದು, ಹರಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದ್ದನು.

ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ಬಭೂವುರ್ಹಿ ತಸ್ಮಿನ್ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಪರೇ ಮಮ

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಉಂಟಾದರು, ಪ್ರಿಯೆಯೆ.

ನ ಸನ್ದೇಹಸ್ತ್ವಯಾ ಕಾರ್ಯಸ್ತ್ರಿವೇಣೀಂ ಪ್ರತಿ ಸುನ್ದರಿ

ತ್ರಿವೇಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇರಬಾರದು, ಸುಂದರಿಯೆ.

ಯದಾ ಚ ಭರತೋ ರಾಜಾ ಪುಲಸ್ತ್ಯಸ್ಯಾಶ್ರಮಾನ್ತಿಕೇ

ಭರತನು ಪುಲಸ್ತ್ಯರ ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದಾಗ,

ತತಃಪ್ರಭೃತಿ ತಸ್ಯಾಸೀದ್ಭರತೇನಾರತಿಃ ಸ್ಫುಟಮ್

ಆಗಿನಿಂದ ಭರತನಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿರಕ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು.

ತೈನೈವ ಪೂಜಿತೋ ಯಸ್ಮಾಜ್ಜಲೇಶ್ವರ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಜಲೇಶ್ವರ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಶಾಲಗ್ರಾಮೇ ಪರೇ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಯದಾಹಂ ಸುಭಗೇ ಸ್ಥಿತಃ

ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾನು ಇದ್ದಾಗ, ಸುಭಾಗೆಯೇ,

ಪ್ರಥಮಂ ಪತಿತಂ ಯತ್ರ ತತ್ರ ತೀರ್ಥಂ ತತೋಽಭವತ್

ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತೋ, ಅಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

ತತ್ರ ಸ್ನಾನೇನ ತೇಜಸ್ವೀ ಸೂರ್ಯಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ ೧೪೪.

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಸೂರ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಭಕ್ತಸಂರಕ್ಷಣಾರ್ಥಾಯ ಮಯಾಜ್ಞಪ್ತಂ ಸುದರ್ಶನಮ್

ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಾನು ಸುದರ್ಶನನಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.

ಏವಂ ತದ್ವೈ ಭ್ರಮಾಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಸರ್ವಂ ಚಕಮಯಂ ತ್ವಭೂತ್

ಹೀಗೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಚದುರಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಗೋಧನಾನ್ಯಗ್ರತಃ ಕೃತ್ವಾ ಹರಿಕ್ಷೇತ್ರಂ ಜಗಾಮ ಹ

ಆತನನು ಹಸುಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ಹರಿಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಯದಾ ನನ್ದೀ ಶೂಲಪಾಣಿರ್ಗೋಧನೇನ ಪುರಸ್ಕೃತಃ

ನಂದಿ, ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಹಸುಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ,

ದೇವಾನಾಮಟನಾಚ್ಚೈವ ದೇವಾಟ ಇತಿ ಸಂಜ್ಞಿತಮ್

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸಂಚರಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದು ದೇವಾಟ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.

ಸ ಶೂಲಪಾಣಿರ್ದೇವೇಶೋ ಭಕ್ತಾಭಯವಿಧಾಯಕಃ

ಆ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ಸ್ಥಾನೇ ಮಹಾದೇವಃ ಸಾಲಙ್ಕಾಯನಕಸ್ಯ ಹಿ

ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನು ಸಾಲಂಕಾಯನ ವಂಶದವನು ಎಂಬುದು ನಿಜ.

ಸ್ವಯಂ ಚೈವ ಮಹಾಯೋಗೀ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿವಿಧಾಯಕಃ

ಅವನೇ ಮಹಾಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದು, ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು.

ತ್ರಿಜಟಾಭ್ಯೋಽಭವನ್ಧಾರಾ ಸ್ತಿಸ್ರೋ ವೈ ಪರಮಾದ್ಭುತಾಃ

ತ್ರಿಜಟಗಳಿಂದ ಮೂರು ಅದ್ಭುತವಾದ ಧಾರೆಗಳು ಹರಿದುಬಂದವು.

ಏತತ್ತ್ರೈಧಾರಿಕಂ ತೀರ್ಥಂ ತ್ರಿಜಟಾಭ್ಯಃ ಸಮುತ್ಥಿತಮ್ ೧೪೪.

ಈ ಮೂರು ಧಾರೆಯ ತೀರ್ಥವು ತ್ರಿಜಟಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

ಶಾಲಗ್ರಾಮಾಭಿಧೇ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಹರಿಶೀಲನತತ್ಪರಃ

ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುವವನು,

ತೀರ್ಥೇ ತ್ರಿಧಾರೇ ಯಃ ಸ್ರಾತ್ವಾ ಸನ್ತರ್ಪ್ಯ ಪಿತೃದೇವತಾಃ

ಮೂರು ಧಾರೆಯ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದವನು,