ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಉನ್ಮತ್ತಾಕ್ಷಂ ತಥಾವಿಧ್ಯತ್ ಸುನ್ದಃ ಪಞ್ಚಭಿರಾಶುಗೈಃ । ಚಕರ್ತ್ತ ಚ ಧನುಸ್ತಸ್ಯ ಶಿತೇನ ನತಪರ್ವಣಾ ।। ೧೧.

ಸುಂದನು ಐದು ವೇಗದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತಾಕ್ಷನನ್ನು ಹೊಡೆದನು ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವಕ್ರ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿದನು.

ಸುಮನಾ ಅಗ್ನಿದಂಷ್ಟ್ರಂ ತು ಸುಶುಭಶ್ಚಾಗ್ನಿತೇಜಸಮ್ । ಸುಶೀಲೋ ವಾಯುಶಕ್ರಂ ತು ಸುಮುಖಶ್ಚ ಪ್ರತರ್ದನಮ್ ।। ೧೧.

ಸುಮನಾ ಅಗ್ನಿದಂಷ್ಟ್ರನನ್ನು, ಸುಶುಭನು ಅಗ್ನಿತೇಜನನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ಸುಶೀಲನು ವಾಯುಶಕ್ರನನ್ನು, ಸುಮುಖನು ಪ್ರತರ್ಧನನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.

(ವಿರಾಧೇನ ತಥಾ ಶಮ್ಭುಃ ಸುಕೀರ್ತಿರ್ಭೀಮಕರ್ಮ್ಮಣಾ । ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಸ್ತಥಾ ಸೋಮಂ ಏತದ್ ಯುದ್ಧಂ ಮಹಾನಭೂತ್ ೧೧.

ಶಂಭು ವಿರಾಧನೊಂದಿಗೆ, ಸುಕೀರ್ತಿ ಭೀಮಕರ್ಮನೊಂದಿಗೆ, ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ ಸೋಮನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು; ಹೀಗೆ ಮಹಾ ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯಿತು.

ಪರಸ್ಪರಂ ಸುಯುದ್ಧೇನ ಯೋಧಯಿತ್ವಾಽಸ್ತ್ರಲಾಘವಾತ್ । ಯಥಾಸಂಖ್ಯೇನ ತೇ ದೈತ್ಯಾಃ ಪುನರ್ಮಣಿಭವೈರ್ಹತಾಃ ।। ೧೧.

ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಆಯುಧಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ, ತಾವು ಎಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಆ ಭೂಷಿತ ಯೋಧರಿಂದ ಮತ್ತೆ ದೈತ್ಯರು ಸಂಹಾರಗೊಂಡರು.

ಯಾವತ್ ಸಂಗ್ರಾಮಘೋರೋ ವೈ ಮಹಾಂಸ್ತೇಷಾಂ ವ್ಯವರ್ದ್ಧತ । ತಾವತ್ ಸಮಿತ್ಕುಶಾದೀನಿ ಕೃತ್ವಾ ಗೌರಮುಖೋ ಮುನಿಃ ।। ೧೧.

ಅವರ ನಡುವೆ ಭಯಂಕರ ಯುದ್ಧ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೌರಮುಖ ಮುನಿಯವರು ಸಮಿತ್, ಕುಶಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ಆಗತೋ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಭೀಮದರ್ಶನಮ್ । ಬಹುಸೈನ್ಯಪರೀವಾರಂ ಸ್ಥಿತಂ ತಂ ಚಾಪಿ ದುರ್ಜ್ಜಯಮ್ ।। ೧೧.

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು. ಅದು ನೋಡಲು ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು, ಅನೇಕ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ ಮುನಿರ್ದ್ವಾರಿ ಚಿನ್ತಾಪರಮ ಏವ ಹಿ । ಉಪವಿಶ್ಯಾಧಿಗಮ್ಯಾಥ ಮಣೇಃ ಕಾರಣಮೇವ ಹ ।। ೧೧.

ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಮುನಿಯು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆಳವಾದ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು. ನಂತರ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಆ ಮಣಿಯ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು.

ಏವಂ ಕೃತ್ವಾ ಮಣಿಕೃತಂ ರೌದ್ರಂ ಗಾಢಂ ಚ ಸಂಯುಗಮ್ । ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ದೇವೇಶಂ ಹರಿಂ ಗೌರಮುಖೋ ಮುನಿಃ ।। ೧೧.

ಹೀಗೆ ಆ ಮಣಿಯಿಂದ ಭಯಾನಕವಾದ, ತೀವ್ರವಾದ ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಗ ಗೌರಮುಖ ಮುನಿಯು ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸತೊಡಗಿದನು.

ಸ ದೇವಃ ಪುರತಸ್ತಸ್ಯ ಪೀತವಾಸಾಃ ಖಗಾಸನಃ । ಕಿಮತ್ರ ತೇ ಮಯಾ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ವಾಣೀಮುದೀರಯತ್ ।। ೧೧.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೀತವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ದೇವರು ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ, 'ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನೀನು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ಸ ಋಷಿಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಉವಾಚ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ । ಜಹೀಮಂ ದುರ್ಜ್ಜಯಂ ಪಾಪಂ ಸಸೈನ್ಯಂ ಪರಿವಾರಿಣಮ್ ।। ೧೧.

ಆ ಋಷಿಯು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ದುಷ್ಟ, ಗೆಲ್ಲಲಾಗದ, ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡು.'

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ತೇನ ಚಕ್ರಂ ಜ್ವಲನಸನ್ನಿಭಮ್ । (ಮುಮೋಚ ದುರ್ಜಯಬಲೇ ಕಾಲಚಕ್ರಂ ಸುದರ್ಶನಮ್) ।। ೧೧.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ದೇವರು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಚಕ್ರವನ್ನು—ಅದು ಕಾಲಚಕ್ರವಾದ ಸುದರ್ಶನವನ್ನು—ಆ ದುರ್ಜಯ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು.

ತೇನ ಚಕ್ರೇಣ ತತ್ಸೈನ್ಯಮಾಸುರಂ ದೌರ್ಜಯಂ ಕ್ಷಣಾತ್ । ನಿಮೇಷಾನ್ತರಮಾತ್ರೇಣ ಭಸ್ಮವದ್ ಬಹುಧಾ ಕೃತಮ್ ।। ೧೧.

ಆ ಚಕ್ರದಿಂದ, ಆ ಅಸುರರ ದುರ್ಜಯ ಸೇನೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವಾಗಿ ಹೋದವು.

ಏವಂ ಕೃತ್ವಾ ತತೋ ದೇವೋ ಮುನಿಂ ಗೌರಮುಖಂ ತದಾ । ಉವಾಚ ನಿಮಿಷೇಣೇದಂ ನಿಹತಂ ದಾನವಂ ಬಲಮ್ ।। ೧೧.

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಆ ದೇವರು ಗೌರಮುಖ ಮುನಿಗೆ, 'ಈ ದಾನವರ ಸೇನೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅರಣ್ಯೇಽಸ್ಮಿಂಸ್ತತಸ್ತ್ವೇವಂ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯಸಂಜ್ಞಿತಮ್ । ಭವಿಷ್ಯತಿ ಯಥಾರ್ಥಂ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ವಿಶೇಷತಃ ।। ೧೧.

ಈ ಘಟನೆಗಳಿಂದ, ಈ ಅರಣ್ಯವು 'ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಅಹಂ ಚ ಯಜ್ಞಪುರುಷ ಏತಸ್ಮಿನ್ ವನಗೋಚರೇ । ನಾಮ್ನಾ ಯಾಜ್ಯಾ ಸದಾ ಚೇಮೇ ದಶ ಪಞ್ಚ ಚ ನಾಯಕಾಃ । ಕೃತೇ ಯುಗೇ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ರಾಜಾನೋ ಮಣಿಜಾ ಮುನೇ ।। ೧೧.

ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಜ್ಞಪುರುಷನಾಗಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹತ್ತಿನೈದು ನಾಯಕರು—ಮಣಿಯ ರಾಜರು—ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮುನಿಯೇ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತತೋ ದೇವೋ ಗತೋಽನ್ತರ್ಧಾನಮೀಶ್ವರಃ । ದ್ವಿಜೋಽಪಿ ಸ್ವಾಶ್ರಮೇ ತಸ್ಥೌ ಮುದಾ ಪರಮಯಾ ಯುತಃ ।। ೧೧.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ದೇವರು ಅಂತರಧಾನವಾದನು. ಆ ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉಳಿದನು.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ತತಃ ಪುತ್ರಂ ರಥಾಙ್ಗಾಗ್ನಿದಗ್ಧಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ನೃಪೋತ್ತಮಃ । ಸುಪ್ರತೀಕಃ ಪ್ರತೀತಾತ್ಮಾ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ । ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಯತಸ್ತ್ವೇವಂ ತದಾ ಬುದ್ಧಿರಜಾಯತ ।। ೧೨.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ನಂತರ, ತನ್ನ ಮಗನು ಚಕ್ರದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಹಾರಾಜ ಸುಪ್ರತಿಕನು, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಆಲೋಚನೆಗೆ ಮುಳುಗಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಹುಟ್ಟಿತು.

ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ಗಿರೌ ವಿಷ್ಣುಃ ಸದಾ ರಾಮೇತಿ ಕೀರ್ತ್ಯತೇ । ತತೋಽಹಂ ರಾಮಸಂಜ್ಞೇನ ನಾಮ್ನಾ ಸ್ತೌಮಿ ಜಗತ್ಪತಿಮ್ ।। ೧೨.

ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸದಾ ರಾಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಜಗದ್ಗುರುವನ್ನು ರಾಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

ಸುಪ್ರತೀಕ ಉವಾಚ । ನಮಾಮಿ ರಾಮಂ ನರನಾಥಮಚ್ಯುತಂ ಕವಿಂ ಪುರಾಣಂ ತ್ರಿದಶಾರಿನಾಶನಮ್ । ಶಿವಸ್ವರೂಪಂ ಪ್ರಭವಂ ಮಹೇಶ್ವರಂ ಸದಾ ಪ್ರಪನ್ನಾರ್ತಿಹರಂ ಧೃತಶ್ರಿಯಮ್ ।। ೧೨.

ಸುಪ್ರತಿಕನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ರಾಮನಿಗೆ, ಮನುಷ್ಯರ ಒಡೆಯನಿಗೆ, ತಪ್ಪು ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ, ಪುರಾತನ ಕವಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಶಿವಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ಮೂಲಕಾರಣನಿಗೆ, ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಶರಣಾದವರ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಶ್ರೀಯುತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಭವಾನ್ ಸದಾ ದೇವ ಸಮಸ್ತತೇಜಸಾಂ ಕರೋಷಿ ತೇಜಾಂಸಿ ಸಮಸ್ತರೂಪಧೃಕ್ । ಕ್ಷಿತೌ ಭವಾನ್ ಪಞ್ಚಗುಣಸ್ತಥಾ ಜಲೇ ಚತುಃಪ್ರಕಾರಸ್ತ್ರಿವಿಧೋಽಥ ತೇಜಸಿ । ದ್ವಿಧಾಽಥ ವಾಯೌ ವಿಯತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ಭವಾನ್ ಹರೇ ಶಬ್ದವಪುಃ ಪುಮಾನಸಿ ।। ೧೨.

ಪ್ರಭುವೇ, ನೀನು ಸದಾ ಎಲ್ಲ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದೀಯ. ನೀನು ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೀಯ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಐದು ವಿಧವಾಗಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದರೂಪಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯ, ಹರಿಯೇ, ನೀನು ಪರಮಪುರುಷ.

ಭವಾನ್ ಶಶೀ ಸೂರ್ಯಹುತಾಶನೋಽಸಿ ತ್ವಯಿ ಪ್ರಲೀನಂ ಜಗದೇತದುಚ್ಯತೇ । ಭವತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ರಮತೇ ಜಗತ್ ಯತಃ ಸ್ತುತೋಽಸಿ ರಾಮೇತಿ ಜಗತ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ।। ೧೨.

ನೀನು ಚಂದ್ರನೂ, ಸೂರ್ಯನೂ, ಅಗ್ನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೀಯ. ಈ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ, ಆದುದರಿಂದ ನೀನು ರಾಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀಯ.

ಭವಾರ್ಣವೇ ದುಃಖತರೋರ್ಮಿಸಂಕುಲೇ ತಥಾಕ್ಷಮಾನಗ್ರಹಣೇಽತಿಭೀಷಣೇ । ನ ಮಜ್ಜತಿ ತ್ವತ್ಸ್ಮರಣಪ್ಲವೋ ನರಃ ಸ್ಮೃತೋಽಸಿ ರಾಮೇತಿ ತಥಾ ತಪೋವನೇ ।। ೧೨.

ಸಂಸಾರದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ದುಃಖದ ಭಯಾನಕ ಅಲೆಗಳು, ಸಹನೆಯ मगरಗಳ ನಡುವೆ, ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಯ ಹಡಗಿನಿದ್ದವನು ಎಂದಿಗೂ ಮುಳುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಪೋವನದಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ರಾಮ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀಯ.

ವೇದೇಷು ನಷ್ಟೇಷು ಭವಾಂಸ್ತಥಾ ಹರೇ ಕರೋಷಿ ಮಾತ್ಸ್ಯಂ ವಪುರಾತ್ಮನಃ ಸದಾ । ಯುಗಕ್ಷಯೇ ರಞ್ಜಿತಸರ್ವದಿಙ್ಮುಖೋ ಭವಾಂಸ್ತಥಾಗ್ನಿರ್ಬಹುರೂಪಧೃಗ್ ವಿಭೋ ।। ೧೨.

ವೇದಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ಹರಿಯೇ, ನೀನು ಸದಾ ಮೀನು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೀಯ. ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿರುವಾಗ, ಮಹಾಶಕ್ತನೇ, ನೀನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದೀಯ.

ಕೌರ್ಮಂ ತಥಾ ತೇ ವಪುರಾಸ್ಥಿತಃ ಸದಾ ಯುಗೇ ಯುಗೇ ಮಾಧವ ತೋಯಮನ್ಥನೇ । ನ ಚಾನ್ಯದಸ್ತೀತಿ ಭವತ್ಸಮಂ ಕ್ವಚಿ- ಜ್ಜನಾರ್ದನಾದ್ ಯಃ ಸ್ವಯಂ ಭೂತಮುತ್ತಮಮ್ ।। ೧೨.

ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಮಾಧವನೇ, ನೀನು ಸಮುದ್ರ ಮಥನದ ವೇಳೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಆ ಕೂರ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಜನಾರ್ದನ, ನೀನು ಸ್ವತಃ ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿರುವೆ, ನಿನಗೆ ಸಮಾನರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

ತ್ವಯಾ ತತಂ ವಿಶ್ವಮಿದಂ ಮಹಾತ್ಮನ್ ಸ್ವಕಾಖಿಲಾನ್ ವೇದ ದಿಶಶ್ಚ ಸರ್ವಾಃ । ಕಥಂ ತ್ವಮಾದ್ಯಂ ಪರಮಂ ತು ಧಾಮ ವಿಹಾಯ ಚಾನ್ಯಂ ಶರಣಂ ವ್ರಜಾಮಿ ।। ೧೨.

ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಈ ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೀನು ತುಂಬಿರುವೆ. ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ತಿಳಿದಿವೆ. ಆದಿ ಮತ್ತು ಪರಮ ಆಶ್ರಯನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನು ನಾನು ಆಶ್ರಯಿಸಲಿ?

ಭವಾನೇಕಃ ಪೂರ್ವಮಾಸೀತ್ ತತಶ್ಚ ತ್ವತ್ತೋ ಮಹೀ ಸಲಿಲಂ ವಹ್ನಿರುಚ್ಚೈಃ । ವಾಯುಸ್ತಥಾ ಖಂ ಚ ಮನೋಽಪಿ ಬುದ್ಧಿ- ಶ್ಚೇತೋಗುಣಾಸ್ತತ್ಪ್ರಭವಂ ಚ ಸರ್ವಮ್ ।। ೧೨.

ಮೊದಲಿಗೆ ನೀನೇ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದೆ. ನಂತರ ನಿನ್ನಿಂದ ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಉನ್ನತವಾದ ಅಗ್ನಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚೇತನದ ಗುಣಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.

ತ್ವಯಾ ತತಂ ವಿಶ್ವಮಿದಂ ಸಮಸ್ತಂ ಸನಾತನಸ್ತ್ವಂ ಪುರುಷೋ ಮತೋ ಮೇ । ಸಮಸ್ತವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ಸಹಸ್ತ್ರಬಾಹೋ ಜಯ ದೇವ ದೇವ । ನಮೋಽಸ್ತು ರಾಮಾಯ ಮಹಾನುಭಾವ ।। ೧೨.

ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೀನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನು ಶಾಶ್ವತ, ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪರಪುರುಷ. ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ, ಜಗದ್ರೂಪ, ಸಾವಿರ ಕೈಗಳ ದೇವಾ, ದೇವರ ದೇವಾ, ಜಯವಾಗಲಿ! ಮಹೋನ್ನತ ರಾಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಇತಿ ಸ್ತುತೋ ದೇವವರಃ ಪ್ರಸನ್ನಃ ತದಾ ರಾಜ್ಞಃ ಸುಪ್ರತೀಕಸ್ಯ ಮೂರ್ತಿಮ್ । ಸಂದರ್ಶಯಾಮಾಸ ತತೋಽಭ್ಯುವಾಚ ವರಂ ವೃಣೀಷ್ವೇತಿ ಚ ಸುಪ್ರತೀಕಮ್ ।। ೧೨.

ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವತೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ರಾಜ ಸುಪ್ರತಿಕನಿಗೆ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, 'ಒಂದು ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ರಾಜಾ ಸಸಂಭ್ರಮಂ ದೇವದೇವಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ । ಉವಾಚ ದೇವೇಶ್ವರ ಮೇ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಲಯಂ ಯದಾಸ್ತೇ ಪರಮಂ ವಪುಸ್ತೇ ।। ೧೨.

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, 'ದೇವೇಶ್ವರ, ಪ್ರಪಂಚ ಲಯವಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪರಮ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಭಾವವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಮಾಡು' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.