ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಅಥ ವೈ ಮುಞ್ಚತೇ ಪ್ರಾಣಾನ್ಸ್ವಕರ್ಮಪರಿನಿಷ್ಠಿತಃ

ನಂತರ, ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಮಣ್ಡಲಂ ತಸ್ಯ ಕಥ್ಯಮಾನಂ ಮಯಾ ಶೃಣು

ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಲಯದ ವಿವರವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.

ತತ್ರ ತಿಷ್ಠಾಮಿ ಸುಶ್ರೋಣಿ ವಿನ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಗಿರಿಮೂರ್ದ್ಧನಿ

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಸುಂದರ ನಡುಕಟ್ಟಿನವಳೇ, ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ಚಕ್ರಂ ವಾಮೇ ಸ್ಥಾನೇ ಚ ವೈ ಗದಾ 143.

ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವಿದೆ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗದೆಯಿದೆ.

ಲಾಂಗಲೇ ಮುಸಲಂ ಚೈವ ಶಂಖಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ಚಾಗ್ರತಃ

ಲಾಂಗಲ ಮತ್ತು ಮುಸಲವೂ ಇದ್ದು, ಮುಂದೆ ಶಂಖವೂ ಇದೆ.

ಏತನ್ನ ಜಾನತೇ ಕೇಚಿನ್ಮಮ ಮಾಯಾ ವಿಮೋಹಿತಾಃ

ಇದನ್ನು ಕೆಲವರು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಭಗವಚ್ಛಾಸ್ತ್ರೇ ಮನ್ದಾರಮಹಿಮಾನಿರೂಪಣಂ ನಾಮ ತ್ರಯಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶದಧಿಕಶತತಮೋಧ್ಯಾಯಃ

ಇಂತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣದ ಭಗವತ್ಪ್ರಸಾದದಲ್ಲಿ ಮಂದಾರ ಮಹಿಮೆ ವಿವರಿಸುವ ನೂರ್ನಲವತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

ಅಥ ಸೋಮೇಶ್ವರಾದಿಲಿಙ್ಗಮುಕ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರತ್ರಿವೇಣ್ಯಾದಿಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮನ್ದಾರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಧರ್ಮಕಾಮಾ ವಸುನ್ಧರಾ

ಮಂದಾರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸಿದ vasundharā, ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಇತರ ಲಿಂಗಗಳು ಇರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮಹಿಮೆ ಹಾಗೂ ತ್ರಿವೇಣಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

ಧರಣ್ಯುವಾಚ ಮನ್ದಾರಾತ್ಪರಮಂ ಸ್ಥಾನಂ ವಿಷ್ಣೋ ತದ್ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ

ಧರಣಿಯು ಹೀಗೆಂದಳು: ವಿಷ್ಣುವೇ, ಮಂದಾರಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಮೇ ಗುಹ್ಯಂ ಶಾಲಗ್ರಾಮಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೀಗೆಂದನು: ನಾನು ನನ್ನ ಗುಪ್ತ ಸ್ಥಳವಾದ ಶಾಲಗ್ರಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ದ್ವಾಪರೇ ತು ಯುಗೇ ಭೂಮೇ ಯದೂನಾಂ ಕುಲಸಂಕುಲೇ

ಭೂಮಿಯೇ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಯದುಕುಲದಲ್ಲಿ,

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಮಹಾಭಾಗೋ ಸರ್ವಕರ್ಮಪರಾಯಣಃ

ಅವನ ಮಗನು ಅತ್ಯಂತ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಚ ವಸುಧೇ ಸರ್ವಾವಯವಸುನ್ದರೀ

ಅವನ ಹೆಂಡತಿ, ವಸುಂಧರೆಯೇ, ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಂದರಳಾಗಿದ್ದಳು.

ತಸ್ಯಾ ಗರ್ಭೇ ಮಹಾಭಾಗೇ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ನ ಸಂಶಯಃ

ಅವಳ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಭಾಗೆಯೇ, ನಾನು ಹುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ತತೋಽಪಿ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ತತ್ರ ಯಾದವಾನಾಂ ಕುಲೋದ್ವಹೇ

ಆಮೇಲೆ, ಯಾದವಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟ ನಂತರ,

ಮಮೈವಾರಾಧನಾರ್ಥಾಯ ಭ್ರಮತೇ ಸ ದಿಶೋ ದಶ

ನನ್ನ ಪೂಜೆಗೆಂದು ಅವನು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.

ತತಃ ಪಿಣ್ಡಾರಕೇ ಗತಾ ಮಮ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ವಸುನ್ಧರೇ ೧೪೪.

ನಂತರ, ವಸುಂಧರೆಯೇ, ಅವಳು ಪಿಂಡಾರಕ ಎಂಬ ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

ಈಶ್ವರೇಣ ಸಮಂ ಪೂರ್ವಂ ಸರ್ವಯೋಗೇಶ್ವರಂ ಸ್ಥಿತಮ್

ಅಲ್ಲಿ, ಈಶ್ವರನ ಜೊತೆಗೆ, ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಇದ್ದನು.

ಈಶ್ವರೇಣ ಸಮಂ ಪೂರ್ವಮಹಮಾಸಂ ವಸುನ್ಧರೇ

ಹಿಂದೆ, ವಸುಂಧರೆಯೇ, ನಾನು ಕೂಡ ಈಶ್ವರನ ಜೊತೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದೆನು.

ತಸ್ಮಿನ್ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಹರೋ ದೇವೋ ಮತ್ಸ್ವ ರೂಪೇಣ ಸಂಯುತಃ

ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹರನು, ನನ್ನ ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಡನೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಅಹಂ ತಿಷ್ಠಾಮಿ ತತ್ರೈವ ಗಿರಿರೂಪೇಣ ನಿತ್ಯಶಃ

ಅಲ್ಲೇ ನಾನು ಸದಾ ಬೆಟ್ಟದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವೆನು.

ಪೂಜನೀಯಾಃ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಕಿಂಪುನಶ್ಚಕ್ರಲಾಞ್ಛಿತಾಃ

ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಚಕ್ರದ ಗುರುತು ಇರುವ ಶಿಲೆಗಳನ್ನಂತೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ಶಿವನಾಭಾಃ ಶಿಲಾಸ್ತತ್ರ ಚಕ್ರನಾಭಾಸ್ತಥಾ ಶಿಲಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನ ನಾಭಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಶಿಲೆಗಳಿವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಕ್ರದ ನಾಭಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಶಿಲೆಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.

ಸೋಮೇನ ತತ್ರ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಸ್ವನಾಮ್ನಾ ಲಿಂಗಮುತ್ತಮಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.

ತತಃ ಶಾಪಾದ್ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ತೇಜಸಾ ಚ ಪರಿಪ್ಲುತಃ

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

ಸೋಮೇಶ್ವರಾಚ್ಚ ವರದಮಾವಿರ್ಭೂತಂ ತ್ರಿಯಮ್ಬಕಮ್

ಆ ಸೊಮೇಶ್ವರ ಲಿಂಗದಿಂದ ವರಪ್ರದ ತ್ರಯಂಬಕನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ಸೋಮ ಉವಾಚ ನತೋಽಸ್ಮಿ ಪಂಚವದನಂ ನೀಲಕಣ್ಠಂ ತ್ರಿಲೋಚನಮ್ ।। ೧೪೪.

ಸೋಮನು ಹೇಳಿದನು: ಐದು ಮುಖಗಳೂ, ನೀಲಕಂಠನೂ, ಮೂವರು ಕಣ್ಣುಗಳೂಳ್ಳ ಶಿವನಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶಶಾಂಕಶೇಖರಂ ದಿವ್ಯಂ ಸರ್ವದೇವನಮಸ್ಕೃತಮ್

ಚಂದ್ರಕಿರೀಟವನ್ನೂ, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿಸುವ ದೈವಿಕ ಶಿವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

ತ್ರಿಶೂಲಿನಂ ಡಮರುಣಾ ಲಸದ್ಧಸ್ತಂ ವೃಷಧ್ವಜಮ್

ತ್ರಿಶೂಲ ಹಿಡಿದವನೂ, ಹೊಳೆಯುವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಡಮರುವಿರುವವನೂ, ಎಮ್ಮೆ ಧ್ವಜವಿರುವವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.