ಧ್ಯಾನಯೋಗರತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ ಮುಕ್ತಿಫಲಭಾಗ್ಭವೇತ್
ಯಾರು ಸದಾ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರೋ, ಅವರು ಮೋಕ್ಷಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯೋಽವಗಚ್ಛತಿ ಚಾತ್ಮಾನಂ ಸ ಗಚ್ಛೇತ್ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ।।141.
ಯಾರು ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಭಗವಚ್ಛಾಸ್ತ್ರೇ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನಂ ನಾಮೈಕಚತ್ವಾರಿಂಶದಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ವರಾಹಪುರಾಣದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ನೂರ್ನಲವತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ಅಥ ಗುಹ್ಯಕರ್ಮಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ ತತೋ ದೇವವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಧರ್ಮಕಾಮಾ ವಸುನ್ಧರಾ
ಇಗೋ, ಗುಪ್ತಕರ್ಮದ ಮಹಿಮೆ: ದೇವತೆಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಭೂಮಾತೆ—
ಧರಣ್ಯುವಾಚ ಮೃದುನಾ ಚ ಸ್ವಭಾವೇನ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಂ ಜನಾರ್ದನ
ಧರಣಿಯು ಹೇಳಿದಳು: ನನ್ನ ಸಹಜ ಮೃದುವಾದ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ, ಜನಾರ್ದನನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಬಲಾ ನಾರ್ಯೋ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಪರಿಭಾಷಿತಮ್
ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಹೆಂಗಸರು ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಭುಞ್ಜಮಾನಾ ನರಾ ಹ್ಯತ್ರ ರಜಸಾ ಯಾಂತಿ ಶಂ ಪರಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವಾಗ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಯಾಸ್ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಾಧವ್ಯಾಃ ಸ ತು ಮಾಧವಃ
ಆ ಮಾಧವಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಮಾಧವನು—
ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ ಪೃಷ್ಟೋಽಹಂ ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಮಮ ಭಕ್ತಸುಖಾವಹಮ್
ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು: ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವ ಪರಮ ಗುಪ್ತವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ನನಗೆ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಪೃಷ್ಟಾ ಯಾ ರಜಸಾ ದೇವಿ ಮಮ ಕರ್ಮಪರಾಯಣಾ
ದೇವಿಯೇ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿತಳಾಗಿ ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವಳು—
ಯದಿ ಭಾವಸ್ತದಾ ಕಶ್ಚಿದ್ಭೋಜನೇ ಕಾಯಸಾಧನೇ
ಆ ಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದರೆ, ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ದೇಹವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಾಗ—
ನ ಸಾ ಲಿಪ್ಯತಿ ದೋಷೇಣ ಭುಞ್ಜಮಾನಾ ರಜಸ್ವಲಾ
ಅವಳು ರಜಸ್ವಳಾಗಿದ್ದರೂ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ ದೋಷವು ಅವಳಿಗೆ ತಗುಲುವುದಿಲ್ಲ.
( ಅನಾದಿಮಧ್ಯಾನ್ತಮಜಂ ಪುರಾಣಂ ರಜಸ್ವಲಾ ದೇವವರಂ ನಮಾಮಿ ಕರೋತಿ ಯಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ನ ತೈರ್ದುಷ್ಯೇತ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ।। 142.
ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಇಲ್ಲದ, ಜನನವಿಲ್ಲದ, ಪುರಾತನ ದೇವರನ್ನು ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ; ರಜಸ್ವಳಾದ ಹೆಂಗಸು ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಅವಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ದೋಷವಿಲ್ಲ.
ಸ್ನಾತ್ವಾ ಸಾ ತು ಮಹಾಭಾಗೇ ಪಂಚಮಾತ್ತು ದಿನಾತ್ಪುನಃ
ಮಹಾಭಾಗೆಯೇ, ಐದನೇ ದಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ—
ಯಥಾರ್ಹಂ ಕುರುತೇ ಕರ್ಮ ಮಚ್ಚಿತ್ತಾ ಮತ್ಪರಾಯಣಾ
ಅವಳು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು, ನನಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದು, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಧರಣ್ಯುವಾಚ ಕಥಂ ದೋಷೇಣ ಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಜನ್ಮಸಂಸಾರಬನ್ಧನಾತ್
ಧರಣಿಯು ಕೇಳಿದಳು: ಅವರು ಹೇಗೆ ದೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಸಂಸಾರ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ?
ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ ಮಯಿ ಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗೇನ ಮಮ ಕರ್ಮಪರಾಯಣಃ
ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು: ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗದಿಂದ, ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು—
ಮಮ ಯೋಗೇಷು ಸಂನ್ಯಾಸಮೇಕಚಿತ್ತೋ ದೃಢವ್ರತಃ
ನನ್ನ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ದೃಢವ್ರತದಿಂದ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು—
ಜ್ಞಾನಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗಂ ವಾ ಯದೀಚ್ಛೇತ್ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್
ಅಥವಾ, ಯಾರು ಪರಮ ಗತಿಯೆಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೋ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗದಿಂದ—
ಮನೋ ಬುದ್ಧಿಶ್ಚ ಚಿತ್ತಂ ಚ ತೇ ಹ್ಯನೀಶಾಃ ಶರೀರಿಣಾಮ್
ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತವು ದೇಹಧಾರಿಗಳ ವಶದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಮಚಿತ್ತಂ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ನ ತೇ ಲಿಪ್ಯನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ
ಯಾರು ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ದೋಷವೂ ತಗುಲುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾನವರೇ.
ಸಮಂ ಚಿತ್ತಂ ಮಯಿ ಯದಿ ತದಾ ತಸ್ಯ ನ ಚ ಕ್ರಿಯಾ
ಮನಸ್ಸು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸಮವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮವಿಲ್ಲ.
ಯತ್ಕಿಂಚಿತ್ಕುರ್ವತಃ ಕರ್ಮ ಪದ್ಮಪತ್ರಮಿವಾಂಭಸಿ 142.
ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ನೀರಿನ ಮೇಲಿರುವ ತಾವರೆ ಎಲೆಯಂತೆ.
ರಾತ್ರಿನ್ದಿವಂ ಮುಹೂರ್ತಂ ವಾ ಕ್ಷಣಂ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಕಲಾ
ರಾತ್ರಿ, ಹಗಲು, ಕ್ಷಣ, ನಿಮಿಷ ಅಥವಾ ಒಂದು ಭಾಗ ಕಾಲವಾದರೂ,
ಸದಾ ದಿವಾನಿಶೋಶ್ಚೈವ ಕುರ್ವನ್ತಃ ಕರ್ಮಸಙ್ಕರಮ್
ಯಾವಾಗಲೂ, ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲೂ, ಜನರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಜಾಗ್ರತಃ ಸ್ವಪತೋ ವಾಪಿ ಶೃಣ್ವತಃ ಪಶ್ಯತೋಽಪಿ ವಾ
ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ,
ದುರ್ವೃತ್ತಮಪಿ ಚಾಣ್ಡಾಲಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಚಾಽಪಥಿ ಸ್ಥಿತಮ್
ದುಷ್ಟ ಚಂಡಾಳನಾದರೂ, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದರೂ,
ಯಜನ್ತಃ ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞಾ ಜ್ಞಾನಸಂಸ್ಕಾರಸಂಸ್ಕೃತಾಃ
ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರರಾದವರು,
ಯೇ ಮತ್ಕರ್ಮಾಣಿ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಮಯಾ ಹೃದಿ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ
ಯಾರು ನನ್ನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ,
ಯೇಷಾಂ ಪ್ರಶಾಂತಂ ಚಿತ್ತಂ ವೈ ತೇಽಪಿ ದೇವಿ ಮಮ ಪ್ರಿಯಾಃ
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶಾಂತವಾಗಿದೆ, ದೇವಿ, ಅವರೂ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.