ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ರಾಜಾಽಪಿ ತಸ್ಥೌ ತದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸ್ವಸಹಾಯೈಃ ಸಮನ್ವಿತಃ । ಅಕ್ಷೌಹಿಣ್ಯೋ ಬಲಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪಞ್ಚಮಾತ್ರಾಸ್ತದಾ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಅಯಂ ಚ ತಾಪಸಃ ಕಿಂ ಮೇ ದಾಸ್ಯತೇ ಭೋಜನಂ ತ್ವಿಹ ।। ೧೧.

ರಾಜನು ಸಹ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಗಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದನು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಐದು ಸೇನಾ ಘಟಕಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದವು. "ಈ ತಪಸ್ವಿಯು ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಊಟವನ್ನು ಕೊಡಲಿದ್ದಾನೆ?" ಎಂದು ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದನು.

ನಿಮನ್ತ್ರ್ಯ ದುರ್ಜಯಂ ವಿಪ್ರಸ್ತದಾ ಗೌರಮುಖೋ ನೃಪಮ್ । ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಕಿಂ ಚಾಸ್ಯ ಮಯಾ ದೇಯಂ ತು ಭೋಜನಮ್ ।। ೧೧.

ಆಗ ಗೌರಮುಖ ಮುನಿಯು ದುರ್ಜಯನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, "ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಊಟವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು?" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು.

ಏವಂ ಚಿನ್ತಯತಸ್ತಸ್ಯ ಮಹರ್ಷೇರ್ಭಾವಿತಾತ್ಮನಃ । ಸ್ಥಿತೋ ಮನಸಿ ದೇವೇಶೋ ಹರಿರ್ನಾರಾಯಣಃ ಪ್ರಭುಃ ।। ೧೧.

ಹೀಗೆ ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಹರಿನಾರಾಯಣನು ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾದನು.

ತತಃ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಮನಸಾ ದೇವಂ ನಾರಾಯಣಂ ತದಾ । ತೋಷಯಾಮಾಸ ಗಙ್ಗಾಯಾಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ ।। ೧೧.

ಆಗ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ದೇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಯು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಮಾಡಿದನು.

ಧರಣ್ಯುವಾಚ । ಕಥಂ ಗೌರಮುಖೋ ವಿಷ್ಣುಂ ತೋಷಯಾಮಾಸ ಭೂಧರ । ಏತನ್ಮೇ ಕೌತುಕಂ ಶ್ರೋತುಂ ಸಮ್ಯಗಿಚ್ಛಾ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ।। ೧೧.

ಧರಣಿಯು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಳು: ಹೇ ಪರ್ವತನೇ, ಗೌರಮುಖನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು? ಇದನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ.

ನಮೋಽಸ್ತು ವಿಷ್ಣವೇ ನಿತ್ಯಂ ನಮಸ್ತೇ ಪೀತವಾಸಸೇ । ನಮಸ್ತೇ ಚಾದ್ಯರೂಪಾಯ ನಮಸ್ತೇ ಜಲರೂಪಿಣೇ ।। ೧೧.

ಯುಗಯುಗವೂ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಿಷ್ಣುವೇ. ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಆದಿ ರೂಪದ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀರಿನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮಸ್ತೇ ಸರ್ವಸಂಸ್ಥಾಯ ನಮಸ್ತೇ ಜಲಶಾಯಿನೇ । ನಮಸ್ತೇ ಕ್ಷಿತಿರೂಪಾಯ ನಮಸ್ತೇ ತೇಜಸಾತ್ಮನೇ ।। ೧೧.

ಎಲ್ಲಾದರೂ ಇರುವ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಿರುವ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭೂಮಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಬೆಂಕಿಯ ಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮಸ್ತೇ ವಾಯುರೂಪಾಯ ನಮಸ್ತೇ ವ್ಯೋಮರೂಪಿಣೇ । ತ್ವಂ ದೇವಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರಭುಸ್ತ್ವಮಸಿ ಹೃಚ್ಛಯಃ ।। ೧೧.

ಗಾಳಿಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಆಕಾಶದ ರೂಪದ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀನೇ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಒಡೆಯನು, ನೀನೇ ಎಲ್ಲರ ಪ್ರಭು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಆಸೆಯೂ ನೀನೇ.

ತ್ವಮೋಙ್ಕಾರೋ ವಷಟ್ಕಾರಃ ಸರ್ವತ್ರೈವ ಚ ಸಂಸ್ಥಿತಃ । ತ್ವಮಾದಿಃ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ತವ ಚಾದಿರ್ನ ವಿದ್ಯತೇ ।। ೧೧.

ಓಂ ಎಂಬ ನಾದವೂ ನೀನೇ, ವಷಟ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವೂ ನೀನೇ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನೂ ನೀನೇ. ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಆದಿಯೂ ನೀನೇ, ನಿನ್ನಿಗೆ ಆದಿಯೇ ಇಲ್ಲ.

ತ್ವಂ ಭೂಸ್ತ್ವಂ ಚ ಭುವೋ ದೇವ ತ್ವಂ ಜನಸ್ತ್ವಂ ಮಹಃ ಸ್ಮೃತಃ । ತ್ವಂ ತಪಸ್ತ್ವಂ ಚ ಸತ್ಯಂ ಚ ತ್ವಯಿ ದೇವ ಚರಾಚರಮ್ ।। ೧೧.

ನೀನೇ ಭೂ, ನೀನೇ ಭುವಃ, ದೇವಾ; ನೀನೇ ಜನ, ಮಹಃ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನೂ ನೀನೇ. ನೀನೇ ತಪಸ್ಸು, ನೀನೇ ಸತ್ಯ, ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ.

ತ್ವತ್ತೋ ಭೂತಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ತ್ವದುದ್ಭೂತಾ ಋಗಾದಯಃ । ತ್ವತ್ತಃ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಜಾತಾನಿ ತ್ವತ್ತೋ ಯಜ್ಞಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ ।। ೧೧.

ಈ ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಋಗ್ವೇದಾದಿ ವೇದಗಳೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಬಂದಿವೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿವೆ, ಯಜ್ಞಗಳೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.

ತ್ವತ್ತೋ ವೃಕ್ಷಾ ವೀರುಧಶ್ಚ ತ್ವತ್ತಃ ಸರ್ವಾ ವನೌಷಧೀಃ । ಪಶವಃ ಪಕ್ಷಿಣಃ ಸರ್ಪಾಸ್ತ್ವತ್ತ ಏವ ಜನಾರ್ದನ ।। ೧೧.

ಮರಗಳು, ಸಸಿಗಳು, ಅರಣ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿವೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಹಾವುಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ, ಜನಾರ್ದನ.

ಮಮಾಪಿ ದೇವದೇವೇಶ ರಾಜಾ ದುರ್ಜಯಸಂಜ್ಞಿತಃ । ಆಗತೋಽಭ್ಯಾಗತಸ್ತಸ್ಯ ಆತಿಥ್ಯಂ ಕರ್ತ್ತುಮುತ್ಸಹೇ ।। ೧೧.

ದೇವತೆಗಳ ದೇವರೇ, ನನ್ನಿಗೂ ದುರ್ಜಯ ಎಂಬ ರಾಜನು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ನಾನು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ತಸ್ಯ ಮೇ ನಿರ್ಧನಸ್ಯಾದ್ಯ ದೇವದೇವ ಜಗತ್ಪತೇ । ಭಕ್ತಿನಮ್ರಸ್ಯ ದೇವೇಶ ಕುರುಷ್ವಾನ್ನಾದ್ಯಸಂಚಯಮ್ ।। ೧೧.

ಇಂದು ನಾನು ಬಡವನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದ್ದೇನೆ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರೇ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನೇ, ನನಗೆ ಅನ್ನದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯಮಾಡು.

ಯಂ ಯಂ ಸ್ಪೃಶಾಮಿ ಹಸ್ತೇನ ಯಂ ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಚಕ್ಷುಷಾ । ವೃಕ್ಷಂ ವಾ ತೃಣಕನ್ದಂ ವಾ ತತ್ತದನ್ನಂ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ ।। ೧೧.

ನಾನು ಕೈಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದೇನು, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುವುದೇನು—ಮರವಾಗಲಿ, ಹುಲ್ಲಾಗಲಿ, ಬೇರುವಾಗಲಿ—ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಅನ್ನವಾಗಲಿ.

ತಥಾ ತ್ವನ್ಯತಮಂ ವಾಽಪಿ ಯದ್ ಧ್ಯಾತಂ ಮನಸಾ ಮಯಾ । ತತ್ ಸರ್ವಂ ಸಿದ್ಧ್ಯತಾಂ ಮಹ್ಯಂ ನಮಸ್ತೇ ಪರಮೇಶ್ವರ ।। ೧೧.

ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ, ಅದು ನನಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗಲಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಇತಿ ಸ್ತುತ್ಯಾ ತು ದೇವೇಶಸ್ತುತೋಷ ಜಗತಾಂ ಪತಿಃ । ಮುನೇಸ್ತಸ್ಯ ಸ್ವಕಂ ರೂಪಂ ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಕೇಶವಃ ।। ೧೧.

ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು; ಕೇಶವನು ಆ ಮುನಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.

ಉವಾಚ ಸುಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ಬ್ರೂಹಿ ವಿಪ್ರ ವರಂ ಪರಮ್ । ಏವಂ ಶ್ರುತ್ವಾಽಕ್ಷಿಣೀ ಯಾವದುನ್ಮೀಲಯತಿ ವೈ ಮುನಿಃ ।। ೧೧.

ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಹೇಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಉನ್ನತವಾದ ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು.' ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಮುನಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ತದಾ ಶಙ್ಖಗದಾಪಾಣಿಃ ಪೀತವಾಸಾ ಜನಾರ್ದನಃ । ಗರುಡಸ್ಥೋಽಪಿ ತೇಜಸ್ವೀ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಸಪ್ರಭಃ ।। ೧೧.

ಆಗ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ, ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ಕೇಶವನು, ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದನು, ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ದಿವಿ ಸೂರ್ಯಸಹಸ್ತ್ರಸ್ಯ ಭವೇದ್ಯುಗಪದುತ್ಥಿತಾ । ಯದಿ ಭಾಃ ಸದೃಶೀ ಸಾ ಸ್ಯಾದ್ಭಾಸಸ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।। ೧೧.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಉದಯವಾದರೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಾಶವಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪ್ರಕಾಶವೂ ಅಷ್ಟೇ ಬೆಳಕಾಗಿತ್ತು.

ತತ್ರೈಕಸ್ಥಂ ಜಗತ್ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಪ್ರವಿಭಕ್ತಮನೇಕಧಾ । ದದರ್ಶ ಸ ಮುನಿರ್ದೇವಿ ವಿಸ್ಮಯೋತ್ಫುಲ್ಲಲೋಚನಃ ।। ೧೧.

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮುನಿ, ದೇವಿ, ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತನ್ನೂ, ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನೂ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ನೋಡಿದನು.

ಜಗಾಮ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರಥಾಬ್ರವೀತ್ । ಯದಿ ಮೇ ವರದೋ ದೇವೋ ಭೂಯಾದ್ ಭಕ್ತಸ್ಯ ಕೇಶವ ।। ೧೧.

ಅವನು ತಲೆಬಾಗಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ವಂದಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ನನಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ, ಕೇಶವ, ಅದು ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನಿಗಾಗಿ ಇರಲಿ.'

ಇದಾನೀಮೇಷ ನೃಪತಿರ್ಯಥಾ ಸಬಲವಾಹನಃ । ಮಮಾಶ್ರಮೇ ಕೃತಾಹಾರಃ ಶ್ವಃ ಪ್ರಯಾತಾ ಸ್ವಕಂ ಗೃಹಮ್ ।। ೧೧.

ಈ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಊಟಮಾಡಿ, ನಾಳೆ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿ ಎಂದು ಈಗಾಗಲೇ ಆಗಲಿ.

ಇತ್ಯುಕ್ತಸ್ತಸ್ಯ ದೇವೇಶೋ ವರದಃ ಸಂಬಭೂವ ಹ । ಚಿತ್ತಸಿದ್ಧಿಂ ದದೌ ತಸ್ಮೈ ಮಣಿಂ ಚ ಸುಮಹಾಪ್ರಭಮ್ ।। ೧೧.

ಅವನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು ವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಒಬ್ಬ ಮಣಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ತಂ ದತ್ತ್ವಾಽನ್ತರ್ದಧೇ ದೇವಃ ಸ ಚ ಗೌರಮುಖೋ ಮುನಿಃ । ಜಗಾಮ ಚಾಶ್ರಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ನಾನಾ ಋಷಿನಿಷೇವಿತಮ್ ।। ೧೧.

ಆ ದೇವರು ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅದೆಕ್ಷಣವೇ ಅಡಗಿದನು. ಆ ಗೌರಮುಖ ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು, ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಋಷಿಗಳು ಇದ್ದರು.

ತತ್ರ ಗತ್ವಾ ಸ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಶ್ಚಿನ್ತಯಮಾಸ ವೈ ಮುನಿಃ । ಹಿಮವಚ್ಛಿಖರಾಕಾರಂ ಮಹಾಭ್ರಮಿವ ಚೋನ್ನತಮ್ । ಶಶಾಙ್ಕರಶ್ಮಿಸಙ್ಕಾಶಂ ಗೃಹಂ ವೈ ಶತಭೂಮಿಕಮ್ ।। ೧೧.

ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಖರದಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ಮೇಘದಂತೆ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವ, ಚಂದ್ರನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ನೂರು ಮಹಡಿಯಿರುವ ಒಂದು ಮನೆ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಾದೃಶಾನಾಂ ಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ಲಕ್ಷಕೋಟ್ಯಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ । ಗೃಹಾಣಿ ನಿರ್ಮಮೇ ವಿಪ್ರೋ ವಿಷ್ಣೋರ್ಲಬ್ಧವರಸ್ತದಾ ।। ೧೧.

ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಅಂಥ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸಾವಿರಾರು, ಲಕ್ಷಾಂತರ, ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಪ್ರಾಕಾರಾಣಿ ತತೋಪಾನ್ತೇ ತಲ್ಲಗ್ನೋದ್ಯಾನಕಾನಿ ಚ । ಕೋಕಿಲಾಕುಲಘುಷ್ಟಾನಿ ನಾನಾದ್ವಿಜವರಾಣಿ ಚ । ಚಮ್ಪಕಾಶೋಕಪುನ್ನಾಗನಾಗಕೇಶರವನ್ತಿ ಚ ।। ೧೧.

ಆ ಮನೆಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ತೋಟಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಕೂಗು ಮತ್ತು色色ದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ನಾದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಚಂಪಕ, ಅಶೋಕ, ಪುನ್ನಾಗ, ನಾಗ, ಕೇಸರ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಿಸಿದನು.

ನಾನಾಜಾತ್ಯಸ್ತಥಾ ವೃಕ್ಷಾ ಗೃಹೋದ್ಯಾನೇಷು ಸರ್ವಶಃ । ಹಸ್ತಿನಾಂ ಹಸ್ತಿಶಾಲಾಶ್ಚ ತುರಗಾಣಾಂ ಚ ಮನ್ದುರಾಃ ।। ೧೧.

ಆ ಮನೆಗಳ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ色色ದ ಮರಗಳು ಬೆಳದಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲದೆ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಆನೆಶಾಲೆ, ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಕುದುರೆಕೋಣೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.