ತರಂತಿ ಯೇನ ಸಂಸಾರಂ ನರಾಃ ಕರ್ಮಪರಾಯಣಾಃ
ಈ ವಿಧಿಯಿಂದ ಕರ್ಮಪರರಾಗಿರುವ ಜನರು ಸಂಸಾರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
ಮುಕ್ತ್ವಾ ನಾರಾಯಣಂ ದೇವಂ ವಾರಾಹಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಿತಮ್
ನಾರಾಯಣ ದೇವರನ್ನು, ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ,
ಕುಶಿಷ್ಯಾಯ ನ ದಾತವ್ಯಂ ಯೇ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥದೂಷಕಾಃ
ಅರ್ಹನಲ್ಲದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಕೃತಗೊಳಿಸುವವರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು.
ಧನಧರ್ಮಕ್ಷಯಸ್ತೇಷಾಂ ಪಠನಾದಾಶು ಜಾಯತೇ
ಅವರು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ ಅವರ ಧನವೂ ಧರ್ಮವೂ ಬೇಗ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಏತತ್ತೇ ಕಥಿತಂ ಭದ್ರೇ ಪೂರ್ವಂ ಯತ್ಪೃಷ್ಟವತ್ಯಸಿ
ಭದ್ರೆ, ನೀನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ಈಗ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಭಗವಚ್ಛಾಸ್ತ್ರೇ ಋತೂಪಸ್ಕರಣಂ ನಾಮ ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಶ್ರೀ ವರಾಹಪುರಾಣದ ಪವಿತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಋತುಪಸ್ಕರಣ ಎಂಬ ನೂರ್ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ಅಥ ಮಾಯಾಚಕ್ರಮ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ಷಡೃತುಕರ್ಮಾಣಿ ಪೃಥಿವೀ ಸಂಶಿತವ್ರತಾ
ಆಮೇಲೆ, ಆರು ಋತುಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭೂಮಿ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿ, ಮಾಯಾಚಕ್ರದ ಕುರಿತು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.
ಮಙ್ಗಲ್ಯಾಶ್ಚ ಪವಿತ್ರಾಶ್ಚ ಯೇ ತ್ವಯಾ ಸಮುದಾಹೃತಾಃ
ನೀನು ಹೇಳಿದ ಆ ಶುಭಕರವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಆದ ವಸ್ತುಗಳು,
ಶ್ರುತ್ವಾ ತ್ವೇತಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ತ್ವನ್ಮುಖೋಕ್ತಾನಿ ಮಾಧವ
ಮಾಧವ, ನೀನು ಹೇಳಿದ ಈ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಏತನ್ಮೇ ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಪರಂ ಕೌತೂಹಲಂ ತಥಾ
ಇದು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯವೂ, ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹದ್ದೂ ಆಗಿದೆ.
ಯಾಮೇನಾಂ ಭಾಷಸೇ ದೇವ ಮಮ ಮಾಯೇತಿ ನಿತ್ಯಶಃ
ದೇವಾ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಮಾಯೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತೀಯಲ್ಲ.
ಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಮಾಯಾರ್ಥಂ ರಹಸ್ಯಂ ಪರಮುತ್ತಮಮ್
ಈ ಮಾಯೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು, ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ತದಾ ವಾಕ್ಯಂ ಪ್ರಹಸ್ಯ ತು ವಸುನ್ಧರಾಮ್
ಆಗ ಅವನು ನಗುತ್ತ Vasundharāಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ವೃಥಾ ಕ್ಲೇಶಂ ಕಿಮರ್ಥಂ ತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯತೇ ಯದ್ವಿಲೋಕನಾತ್
ನೀನು ನೋಡಬಹುದಾದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಏಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀಯೆ?
ಮಮ ಮಾಯಾಂ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಕಿಂ ಪುನಸ್ತ್ವಂ ವಸುನ್ಧರೇ
ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ವಸುಂಧರೆ, ನನ್ನ ಮಾಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
ದೇಶೋ ನಿರ್ಜಲತಾಂ ಯಾತಿ ಏಷಾ ಮಾಯಾ ಮಮ ಪ್ರಿಯೇ। ಸೋಮೋ ಯತ್ಕ್ಷೀಯತೇ ಪಕ್ಷೇ ಪಕ್ಷೇ ವಾಪಿ ಚ ವರ್ದ್ಧತೇ ।। 125.
ಪ್ರಿಯೆ, ಒಂದು ದೇಶ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಒಣಗಿಬಿಡುವುದು ನನ್ನ ಮಾಯೆ; ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಚಂದ್ರನು ಕುಗ್ಗುವುದು, ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ಕೂಡ ಅದೇ ಮಾಯೆ.
ಅಮಾಯಾಂ ನ ಸ ದೃಶ್ಯೇತ ಮಾಯೇಯಂ ಮಮ ತತ್ತ್ವತಃ
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಅದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ನನ್ನ ಮಾಯೆ.
ಭವೇಚ್ಚ ಶೀತಲಂ ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಮಾಯೇಯಂ ಮಮ ತತ್ತ್ವತಃ
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚಳಿ ಉಂಟಾದರೆ, ಅದು ನನ್ನ ಮಾಯೆಯೇ ಸತ್ಯ.
ಉದೇತಿ ಪೂರ್ವತಃ ಪ್ರಾತರ್ಮಾಯೇಯಂ ಮಮ ಸುನ್ದರಿ
ಸುಂದರಿ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುವುದು ನನ್ನ ಮಾಯೆ.
ಗರ್ಭೇ ಚ ಜಾಯತೇ ಜನ್ತುರ್ಮಾಯೇಯಂ ಮಮ ಸುನ್ದರಿ। ಜೀವಃ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಗರ್ಭಂ ತು ಸುಖದುಃಖೇ ಚ ವಿನ್ದತಿ
ಸುಂದರಿ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀವಿ ಹುಟ್ಟುವುದು ನನ್ನ ಮಾಯೆ; ಆತ್ಮ ಗರ್ಭಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸುಖದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾತಶ್ಚ ವಿಸ್ಮರೇತ್ಸರ್ವಮೇಷಾ ಮಾಯಾ ಮಮೋತ್ತಮಾ
ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತುಹೋಗುವುದು ನನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾಯೆ.
ಕರ್ಮಣಾ ನೀಯತೇಽನ್ಯತ್ರ ಮಾಯೈಷಾ ಮಮ ಚೋತ್ತಮಾ
ಕರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಕೂಡ ನನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾಯೆ.
ಅಙ್ಗುಲ್ಯಶ್ಚರಣೌ ಚೈವ ಭುಜೌ ಶೀರ್ಷಂ ಕಟಿಸ್ತಥಾ
ಅಂಗುಳುಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಕೈಗಳು, ತಲೆ, ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ,
ಕರ್ಣೌ ನೇತ್ರೇ ಕಪಾಲೌ ಚ ಲಲಾಟಂ ಜಿಹ್ವಯಾ ಸಹ
ಕಿವಿಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳು, ತಲೆಬುರುಡೆ, ನುಣುಪು, ನಾಲಿಗೆ,
ತಸ್ಯೈವ ಜೀರ್ಯತೇ ಭುಕ್ತಮಗ್ನಿನಾ ಪೀತಮೇವ ಚ
ಅವನು ತಿನ್ನುವದು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಕುಡಿಯುವದೂ ಹಾಗೆಯೇ.
ಶಬ್ದಃ ಸ್ಪರ್ಶಶ್ಚ ರೂಪಂ ಚ ರಸೋ ಗನ್ಧಶ್ಚ ಪಂಚಮ 125.
ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ಐದನೆಯದು ಸುಗಂಧ.
ಸರ್ವರ್ತುಷು ನಿಜಾಕಾರಃ ಸ್ಥಾವರೇ ಜಙ್ಗಮೇ ತಥಾ
ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರವರ ಸ್ವಂತ ರೂಪಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಆಪೋ ದಿವ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಭೌಮಾ ಆಪೋ ಯೇಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ
ಆಕಾಶದ ನೀರುಗಳೂ ಇವೆ, ಭೂಮಿಯ ನೀರುಗಳೂ ಇವೆ; ಎಲ್ಲವೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
ವೃಷ್ಟೌ ಬಹೂದಕಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಲ್ವಲಾನಿ ಸರಾಂಸಿ ಚ
ಮಳೆ ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬುತ್ತವೆ.
ಹಿಮವಚ್ಛಿಖರಾನ್ಮುಕ್ತಾ ನಾಮ್ನಾ ಮನ್ದಾಕಿನೀ ನದೀ
ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಮಂದಾಕಿನಿ ಎಂಬ ನದಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.