ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ದ್ವೀಪೇಷು ಚೈವ ಸರ್ವೇಷು ವರ್ಷೇಷು ಚ ಮಖೈರ್ಹರಿಮ್ । ದೇವಾಃ ಸತ್ರೈರ್ಮಹದ್ಭಿಸ್ತೇ ಯಜನ್ತಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾಽನ್ವಿತಾಃ । ತೋಷಯಾಮಾಸುರತ್ಯರ್ಥಂ ಸ್ವಂ ಪೂಜ್ಯಂ ಕರ್ತುಮೀಪ್ಸವಃ ।। ೧೦.

ಎಲ್ಲ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವತೆಗಳು ಮಹಾ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು; ಅವನನ್ನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಪೂಜ್ಯನಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದರು.

ಏವಂ ತೋಷಯತಾಂ ತೇಷಾಂ ಬಹುವರ್ಷಸಹಸ್ತ್ರಿಕಮ್ । ಕಾಲೇ ದೇವಸ್ತದಾ ತುಷ್ಟಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತ್ವಂ ಜಗಾಮ ಹ ।। ೧೦.

ಅವರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೀಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದೇವರು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವರ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ಅನೇಕಬಾಹೂದರವಕ್ತ್ರನೇತ್ರೋ ಮಹಾಗಿರೇಃ ಶ್ರೃಙ್ಗಮಿವೋಲ್ಲಿಖಂಸ್ತದಾ । ಉವಾಚ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮಥೋ ಸುರೇಶೋ ಬ್ರೂತಾಂ ವರಂ ದೇವವರಾ ವರಂ ವಃ ।। ೧೦.

ಅನೇಕ ಕೈಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆಗಳು, ಬಾಯಿಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ಏನು ಬೇಕು? ಹೇಳಿ ದೇವತೆಗಳೆ, ಯಾವ ವರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ?'

ದೇವಾ ಊಚುಃ । ಜಯಸ್ವ ಗೋವಿನ್ದ ಮಹಾನುಭಾವ ತ್ವಯಾ ವಯಂ ನಾಥ ವರೇಣ ದೇವಾಃ । ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇಽಪಿ ಭವನ್ತಮಾದ್ಯಂ ವಿಹಾಯ ನಾಸ್ಮಾನ್ಭವತೇ ಹ ಕಶ್ಚಿತ್ ।। ೧೦.

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಗೋವಿಂದ, ಜಯವಾಗಲಿ! ನಿಮ್ಮ ವರದಿಂದಲೇ ನಾವು ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಇದ್ದೇವೆ. ಮಾನವರ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.'

ರುದ್ರಾದಿತ್ಯಾ ವಸವೋ ಯೇ ಚ ಸಾಧ್ಯಾ ವಿಶ್ವೇಽಶ್ವಿನೌ ಮರುತಶ್ಚೋಷ್ಮಪಾಶ್ಚ । ಸರ್ವೇ ಭವನ್ತಂ ಶರಣಂ ಗತಾಃ ಸ್ಮ ಕುರುಷ್ವ ಪೂಜ್ಯಾನಿಹ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ।। ೧೦.

ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ಸಾಧ್ಯರು, ವಿಶ್ವದೇವರು, ಅಶ್ವಿನೀದೇವರು, ಮರುತ್ಗಳು, ಪಿತೃಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ, ವಿಶ್ವರೂಪನಾದ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯರಾಗಿಸು.'

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ತೈಸ್ತು ಮಹಾಯೋಗೇಶ್ವರೋ ಹರಿಃ । ಕರೋಮಿ ಸರ್ವಾನ್ ವಃ ಪೂಜ್ಯಾನಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽನ್ತರಧೀಯತ ।। ೧೦.

ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಮಹಾಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಹರಿಯು, 'ನಾನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಪೂಜ್ಯರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು.

ದೇವಾ ಅಪಿ ನಿಜೌಕಾಂಸಿ ಗತವನ್ತಃ ಸನಾತನಮ್ । ಸ್ತುವನ್ತಃ ಪರಮೇಶೋಽಪಿ ತ್ರಿವಿಧಂ ಭಾವಮಾಸ್ಥಿತಃ ।। ೧೦.

ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಶಾಶ್ವತ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು; ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅವರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.

ಏವಂ ತ್ರಿಧಾ ಜಗದ್ಧಾತಾ ಭೂತ್ವಾ ದೇವಾನ್ ಮಹೇಶ್ವರಃ । ಆರಾಧ್ಯ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ರಾಜಂ ತಾಮಸಂ ಚ ತ್ರಿಧಾ ಸ್ಥಿತಮ್ ।। ೧೦.

ಹೀಗೆ ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಲೋಕದ ಪಾಲಕನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಸಾತ್ತ್ವಿಕ, ರಾಜಸ ಮತ್ತು ತಾಮಸ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದನು.

ಸಾತ್ತ್ವಿಕೇನ ಪಠೇದ್ ವೇದಾನ್ ಯಜೇದ್ ಯಜ್ಞೇನ ದೇವತಾಃ । ಆತ್ಮನೋಽವಯವೋ ಭೂತ್ವಾ ರಾಜಸೇನಾಪಿ ಕೇಶವಃ ।। ೧೦.

ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಭಾವದಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಓದಬೇಕು, ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಕೇಶವನು ತನ್ನ ಭಾಗವಾಗಿ ರಾಜಸ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಕಾಲರೂಪಿಣಂ ರೌದ್ರಂ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಶೂಲಪಾಣಿನಮ್ । ಆತ್ಮನೋ ರಾಜಸೀಂ ಮೂರ್ತಿಂ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಭಕ್ತಿತಃ । ತಾಮಸೇನಾಪಿ ಭಾವೇನ ಅಸುರೇಷು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।। ೧೦.

ಕಾಲರೂಪಿಯಾಗಿ, ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ, ತ್ರಿಶೂಲ ಹಿಡಿದವನು ತನ್ನ ರಾಜಸ ರೂಪವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು; ತಾಮಸ ಭಾವದಿಂದ ಅಸುರರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು.

ಏವಂ ತ್ರಿಧಾ ಜಗದ್ಧಾತಾ ಭೂತ್ವಾ ದೇವಾನ್ ಮಹೇಶ್ವರಃ । ಆರಾಧಯಾಮಾಸ ತತೋ ಲೋಕೋಽಪಿ ತ್ರಿವಿಧೋಽಭವತ್ ।। ೧೦.

ಹೀಗೆ ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಲೋಕದ ಪಾಲಕನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು; ನಂತರ ಲೋಕವೂ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಯಿತು.

ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶಾನನಾಮ್ನಾ ಗೃಹ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ । ಸ ಚ ನಾರಾಯಣೋ ದೇವಃ ಕೃತೇ ಯುಗವರೇ ಪ್ರಭುಃ ।। ೧೦.

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದನು; ಆ ನಾರಾಯಣ ದೇವರು ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಾಗಿದ್ದನು.

ತ್ರೇತಾಯಾಂ ರುದ್ರರೂಪಸ್ತು ದ್ವಾಪರೇ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಮಾನ್ । ಕಲೌ ನಾರಾಯಣೋ ದೇವೋ ಬಹುರೂಪೋ ವ್ಯಜಾಯತ ।। ೧೦.

ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ರುದ್ರನಾಗಿ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞರೂಪಿಯಾಗಿ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ದೇವರು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯಾದಿಕೃತ್ತತೋ ವಿಷ್ಣೋಶ್ಚರಿತಂ ಭೂರಿತೇಜಸಃ । ಶ್ರೃಣುಷ್ವ ಸರ್ವಂ ಸುಶ್ರೋಣಿ ಗದತೋ ಮಮ ಭಾಮಿನಿ ।। ೧೦.

ಅಯ್ಯೊ ಸುಂದರ ಕಟಿದಳೆಯವಳೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಾಲದ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವಂತೆ ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳು.

ಆಸೀತ್ ಕೃತಯುಗೇ ರಾಜಾ ಸುಪ್ರತೀಕೋ ಮಹಾಬಲಃ । ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾದ್ವಯಂ ಚಾಸೀದವಿಶಿಷ್ಟಂ ಮನೋರಮಮ್ ।। ೧೦.

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರತಿಕ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಹೆಂಡತಿಗಳು ಇದ್ದರು.

ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭಾ ಕಾನ್ತಿಮತೀ ತಯೋರೇತೇ ತು ನಾಮನೀ । ತಯೋಃ ಪುತ್ರಂ ಸಮಂ ರಾಜಾ ನ ಲೇಭೇ ಯತ್ನವಾನಪಿ ।। ೧೦.

ಆ ಇಬ್ಬರ ಹೆಸರುಗಳು ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಮತಿ. ರಾಜನು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೂ ಅವರಿಂದ ಯಾರಿಂದಲೂ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಯದಾ ತದಾ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಮಾತ್ರೇಯಂ ವೀತಕಲ್ಮಷಮ್ । ತೋಷಯಾಮಾಸ ವಿಧಿನಾ ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ನಗೋತ್ತಮೇ ।। ೧೦.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ಪವಿತ್ರ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮುನಿಯಾದ ಆತ್ರೇಯರನ್ನು ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಧಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.

ಸಕ ಋಷಿಸ್ತೋಷಿತಸ್ತೇನ ದೀರ್ಘಕಾಲಂ ವರಾರ್ಥಿನಾ । ವರಂ ದಿದಿತ್ಸಯಾ ಯಾವದಬ್ರವೀದತ್ರಿಜೋ ಮುನಿಃ ।। ೧೦.

ಅದರಿಂದ ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು, ರಾಜನು ಬಹುಕಾಲ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ ವರವನ್ನು ಕೋರಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದಾಗ, ಆತ್ರಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಮುನಿ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ತಾವದಿನ್ದ್ರೋಽಪಿ ಕರಿಣಾ ಗತಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇನ ತಸ್ಯ ಹ । ದೇವಸೈನ್ಯೈಃ ಪರಿವೃತಸ್ತೂಷ್ಣೀಮೇವ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೧೦.

ಆಗ ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಇಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಏಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತನು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽನ್ತರ್ಗತಪ್ರೀತಿಮಪ್ರೀತಿಂ ಪ್ರೀತವಾನ್ ಮುನಿಃ । ಚುಕೋಪ ದೇವರಾಜಾಯ ಶಾಪಮುಗ್ರಂ ಸಸರ್ಜ ಹ ।। ೧೦.

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಮುನಿಯು ಒಳಗಿನಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರೂ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಅಸಂತೋಷವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ದೇವರಾಜನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಭಯಾನಕವಾದ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ಯಸ್ಮಾತ್ ತ್ವಯಾ ಮಮಾವಜ್ಞಾ ಕೃತಾ ಮೂಢ ದಿವಸ್ಪತೇ । ತತಸ್ತ್ವಂ ಚಾಲಿತೋ ರಾಜ್ಯಾದನ್ಯಲೋಕೇ ವಸಿಷ್ಯಸಿ ।। ೧೦.

ಹೇ ಸ್ವರ್ಗದ ರಾಜಾ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದದರಿಂದ, ನೀನು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬೇರೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಽಪಿ ಕೋಪೇನ ಸುರೇಶಂ ತಂ ಚ ಭೂಪತಿಮ್ । ಉವಾಚ ರಾಜನ್ ಪುತ್ರಸ್ತೇ ಭವಿತಾ ದೃಢವಿಕ್ರಮಃ ।। ೧೦.

ಹೀಗೆ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಿಗೆ ಕೋಪದಿಂದ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಮುನಿಯು ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮಗನು ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.'

ಇನ್ದ್ರರೂಪೋಪಮಃ ಶ್ರೀಮಾನುದ್ಯಚ್ಛಸ್ತ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ವಿದ್ಯಾಪ್ರಭಾವಕರ್ಮ್ಮಜ್ಞಃ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ದುರ್ಜಯೋಽತಿಬಲೀ ರಾಜಾ ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಗತೋ ಮುನಿಃ ।। ೧೦.

ಅವನಿಗೆ ಇಂದ್ರನಂತೆ ರೂಪವಂತ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಶಸ್ತ್ರಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತ, ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ಕ್ರೂರಕರ್ಮದರೂ ಅಜೇಯ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಮುನಿಯು ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೋದನು.

ಸೋಽಪಿ ರಾಜಾ ಸುಪ್ರತೀಕೋ ಭಾರ್ಯಾಯಾಂ ಗರ್ಭಮಾವಹತ್ । ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭಾಯಾಂ ಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಸಾಽಪಿ ಕಾಲೇ ತ್ವಸೂಯತ ।। ೧೦.

ಆಮೇಲೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಸುಪ್ರತಿಕ ರಾಜನು ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭಾ ಹೆಂಡತಿಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿಸಿದನು. ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಅವಳು ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ತಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಃ ಸಮಭವದ್ ದುರ್ಜಯಾಖ್ಯೋ ಮಹಾಬಲಃ । ಜಾತಕರ್ಮಾದಿಸಂಸ್ಕಾರಂ ತಸ್ಯ ಚಕ್ರೇ ಮುನಿಃ ಸ್ವಯಮ್ । (ದುರ್ವಾಸಾ ನಾಮ ತಪಸೋ ತಸ್ಯ ದೇಹಮಕಲ್ಮಷಃ ।। ೧೦.

ಅವಳಿಗೆ ದುರ್ಜಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನ ಜನನಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮುನಿಯೇ ಸ್ವತಃ ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಅವನು ದುರ್ವಾಸ ಎಂಬ ತಪಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದನು, ಶುದ್ಧ ದೇಹವುಳ್ಳವನು.

) ತಸ್ಯ ಚೇಷ್ಟೇರ್ಬಲೇನಾಸೌ ಮುನೇಃ ಸೌಮ್ಯೋ ಬಭೂವ ಹ । ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವಿದ್ಯಾಯಾಂ ಪಾರಗೋ ಧರ್ಮವಾನ್ ಶುಚಿಃ ।। ೧೦.

ಮುನಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಮಗನು ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದವನಾಗಿ, ವೇದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೂ ಶುದ್ಧನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾಽಭವತ್ ಪತ್ನೀ ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ನಾಮ್ನಾ ಕೀರ್ತ್ತಿಮತೀ ಧನ್ಯಾ ತಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರೋ ಬಭೂವ ಹ । ನಾಮ್ನಾ ಸುದ್ಯುಮ್ನ ಇತ್ಯೇವಂ ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗಃ ।। ೧೦.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿ ಕೀರ್ತಿಮತಿ ಎಂಬ ಭಾಗ್ಯವಂತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳಿಗೆ ಸುದ್ಯುಮ್ನ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ವೇದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದನು.

ಅಥ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಸ ರಾಜಾ ರಾಜಸತ್ತಮಃ । ಸುಪ್ರತೀಕಃ ಸುತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದುರ್ಜಯಂ ಯೋಗ್ಯಮನ್ತಿಕೇ ।। ೧೦.

ಹೀಗೆ ಬಹುಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ, ರಾಜಸತ್ತಮನಾದ ಸುಪ್ರತಿಕನು ತನ್ನ ಮಗ ದುರ್ಜಯನು ರಾಜಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನೆಂದು ನೋಡಿ ಅವನನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡನು.

ಆತ್ಮನೋ ವೃದ್ಧಭಾವಂ ಚ ವಾರಾಣಸ್ಯಾಧಿಪೋ ಬಲೀ । ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ರಾಜ್ಯಾರ್ಥಂ ದುರ್ಜಯಂ ಪ್ರತಿ ಭಾಮಿನಿ ।। ೧೦.

ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ, ವಾರಾಣಸಿಯ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನು ದುರ್ಜಯನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು, ಸುಂದರಿಯೇ.