ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಮಹರ್ಲೋಕಂ ತಥಾ ತೈಸ್ತೈರ್ಭೂತೈಶ್ಚ ಸನಕಾದಿಭಿಃ । ಜನೋಲೋಕಂ ತತಶ್ಚೈವ ವೈರಾಜೈಃ ಸಮಪೂರಯತ್ ।। 9.

ಮಹರ್ಲೋಕವನ್ನೂ ಅವನು ಆ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಸನಕಾದಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ನಂತರ ವೈರಾಜರುಗಳಿಂದ ಜನಲೋಕವನ್ನೂ ತುಂಬಿದನು.

ತಪೋಲೋಕಂ ತತೋ ದೇವಸ್ತಪೋನಿಷ್ಠೈರಪೂರಯತ್ । ಅಪುನರ್ಮಾರಕೈರ್ದೇವೈಃ ಸತ್ಯಲೋಕಮಪೂರಯತ್ ।। 9.

ಅನಂತರ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವರಿಂದ ತಪೋಲೋಕವನ್ನೂ, ಮರಣವಿಲ್ಲದ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸತ್ಯಲೋಕವನ್ನೂ ಭಗವಂತನು ತುಂಬಿದನು.

ಸೃಷ್ಟಿಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ತಥಾ ದೇವೋ ಭಗವಾನ್ ಭೂತಭಾವನಃ । ಕಲ್ಪಸಂಜ್ಞಂ ಸ್ವಕಂ ಘಸ್ತ್ರಂ ಜಾಗರ್ತಿ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। 9.

ಹೀಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಭಗವಂತನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡುವವನು, ತನ್ನ ಕಾಲಚಕ್ರವಾದ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಾಗಿ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇದ್ದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಜಗತಿ ಭೂರ್ಲೋಕೋ ಭುವರ್ಲೋಕಶ್ಚ ಜಾಯತೇ । ಸ್ವರ್ಲೋಕಶ್ಚ ತ್ರಯೋಽಪ್ಯೇತೇ ಜಾಯನ್ತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। 9.

ಆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭೂಲೋಕ, ಭುವರ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಸುಪ್ತೇ ತು ದೇವೇ ಕಲ್ಪಾನ್ತೇ ತಾವತೀ ರಾತ್ರಿರಿಷ್ಯತೇ । ತ್ರೈ ಲೋಕ್ಯಮೇತತ್ ಸುಪ್ತಂ ಸ್ಯಾತ್ ತಥೋಪಪ್ಲವತಾಂ ಗತಮ್ ।। 9.

ಆದರೆ ಕಲ್ಪಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ನಿದ್ರಿಸುವಾಗ, ಆ ಸಮಯವೇ ಅವನ ರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತವೆ, ಲಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ.

ತತೋ ರಾತ್ರ್ಯಾಂ ವ್ಯತೀತಾಯಾಮುತ್ಥಿತಃ ಕಮಲೇಕ್ಷಣಃ । ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ತಾನ್ ವೇದಾನ್ ಮಾತರಂ ಚ ಚತುರ್ಷ್ವಪಿ । ಚಿನ್ತಯಾನಃ ಸ ದೇವೇಶಸ್ತಾನ್ ವೇದಾನ್ ನಾಧ್ಯಗಚ್ಛತ ।। 9.

ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಕಮಲದೃಶನು ಎದ್ದು, ಆ ವೇದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಾಯಿಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಆ ವೇದಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ಲೋಕಮಾರ್ಗಸ್ಥಿತಿಂ ಕರ್ತ್ತುಂ ನಿದ್ರಾಜ್ಞಾನೇನ ಮೋಹಿತಃ । ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ದೇವೇಶೋ ನಾತ್ರ ವೇದಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ।। 9.

ಲೋಕಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮೌಢ್ಯದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು ಯೋಚಿಸಿದನು: 'ಇಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ಇಲ್ಲ.' ಎಂದು.

ತತಃ ಸ್ವಮೂರ್ತೌ ತೋಯಾಖ್ಯೇ ಲೀನಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುರೇಶ್ವರಃ । ಜಿಘೃಕ್ಷುಶ್ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಮತ್ಸ್ಯೋ ಭೂತ್ವಾವಿಶಜ್ಜಲಮ್ ।। 9.

ಆಮೇಲೆ, ತನ್ನ 'ನೀರು' ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವು ಲೀನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು ಅವುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು, 'ನಾನು ಮೀನು ಆಗಿ ನೀರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು' ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

ಏವಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಮಹಾಮತ್ಸ್ಯಸ್ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ಸಮಜಾಯತ । ವಿವೇಶ ಚ ಜಲಂ ದೇವಃ ಸಮನ್ತಾತ್ ಕ್ಷೋಭಯನ್ನಿವ ।। 9.

ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮೀನು ಹುಟ್ಟಿತು; ದೇವರು ನೀರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀರನ್ನು ಕದಲಿಸಿದಂತೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರವಿಷ್ಟೇ ಸಹಸಾ ಜಲಂ ತು ಮಹಾಮಹೀಧೃಗ್ವಪುಷಿ ಪ್ರಕಾಶಮ್ । ಮಾತ್ಸ್ಯಂ ಗತೇ ದೇವವರೇ ಮಹೋದಧಿಂ ಹರಿಂ ಸ್ತವೈಸ್ತುಷ್ಟುವುರುದ್ಧೃತಕ್ಷಿತಿಮ್ ।। 9.

ಅವನು ನೀರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ನೀರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಮಹಾ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಯಿತು. ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಾಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಹರಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಹೊಗಳಿದವು.

ನಮೋಽಸ್ತು ವೇದಾನ್ತರಗಾಪ್ರತರ್ಕ್ಯ ನಮೋಽಸ್ತು ನಾರಾಯಣ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪ । ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ಸುಸ್ವರ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತ್ತೇ ನಮೋಽಸ್ತು ವಿದ್ಯಾದ್ವಯರೂಪಧಾರಿನ್ ।। 9.

ವೇದಗಳಿಗೂ, ಯುಕ್ತಿಗೂ ಅತೀತನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮೀನು ರೂಪದ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾದ, ವಿಶ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿದ್ಯೆಯೂ, ಭಯವಿಲ್ಲದ ರೂಪವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮೋಽಸ್ತು ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಮರುತ್ಸ್ವರೂಪ ಜಲಾನ್ತವಿಶ್ವಸ್ಥಿತ ಚಾರುನೇತ್ರ । ನಮೋಽಸ್ತು ವಿಷ್ಣೋಃ ಶರಣಂ ವ್ರಜಾಮಃ ಪ್ರಪಾಹಿ ನೋ ಮತ್ಸ್ಯತನುಂ ವಿಹಾಯ ।। 9.

ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ವಾಯುಗಳ ರೂಪನಾದ, ಎಲ್ಲ ನೀರಿನಲ್ಲೂ ಇರುವ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣಿನ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—we seek your refuge; protect us, leaving aside your fish form.

ತ್ವಯಾ ತತಂ ವಿಶ್ವಮನನ್ತಮೂರ್ತ್ತೇ ಪೃಥಗ್ಗತೇ ಕಿಞ್ಚಿದಿಹಾಸ್ತಿ ದೇವ । ಭವಾನ್ ನ ಚಾಸ್ಯ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತಮೂರ್ತ್ತಿ- ಸ್ತ್ವತ್ತೋ ವಯಂ ತೇ ಶರಣಂ ಪ್ರಪನ್ನಾಃ ।। 9.

ಅನಂತರೂಪನಾದ ನೀನು ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತುಂಬಿದ್ದೀಯೆ. ದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಏನು ಇದೆ? ನೀನು ಇದರಿಂದ ಭಿನ್ನನಲ್ಲ. ನಾವು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ಖಾತ್ಮೇನ್ದುವಹ್ನಿಶ್ಚ ಮನಶ್ಚ ರೂಪಂ ಪುರಾಣಮೂರ್ತ್ತೇಸ್ತವ ಚಾಬ್ಜನೇತ್ರ । ಕ್ಷಮಸ್ವ ಶಂಭೋ ಯದಿ ಭಕ್ತಿಹೀನಂ ತ್ವಯಾ ಜಗದ್ಭಾಸತಿ ದೇವದೇವ ।। 9.

ಆಕಾಶ, ಚಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಮನಸ್ಸು—all these are forms of your ancient body, O lotus-eyed one; forgive us, O auspicious one, even if we lack devotion—for by you, O god of gods, the world shines.

ವಿರುದ್ಧಮೇತತ್ ತವ ದೇವರೂಪಂ ಸುಭೀಷಣಂ ಸುಸ್ವನಮದ್ರಿತುಲ್ಯಮ್ । ಪುರಾಣ ದೇವೇಶ ಜಗನ್ನಿವಾಸ ಶಮಂ ಪ್ರಯಾಹ್ಯಚ್ಯುತ ತೀವ್ರಭಾನೋ ।। 9.

ದೇವರೇ, ನಿನ್ನ ಈ ರೂಪವು ವಿರೋಧಭಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಭಯಂಕರವಾದರೂ, ಮಧುರವಾದ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳದು, ಪರ್ವತದಂತೆ ದೃಢವಾಗಿದೆ. ಪುರಾತನ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯಾ, ಜಗತ್ತಿನ ನಿವಾಸಾ, ಅಚ್ಯುತ, ತೀವ್ರ ಪ್ರಕಾಶನಾದವನೇ, ನಮಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡು.

ವಯಂ ಹಿ ಸರ್ವೇ ಶರಣಂ ಪ್ರಪನ್ನಾ ಭಯಾಚ್ಚ ತೇ ರೂಪಮಿದಂ ಪ್ರಪಶ್ಯ । ಲೋಕೇ ಸಮಸ್ತಂ ಭವತಾ ವಿನಾ ತು ನ ವಿದ್ಯತೇ ದೇಹಗತಂ ಪುರಾಣಮ್ ।। 9.

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ; ನಿಮ್ಮ ಈ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು, ಹಳೆಯದೇನೂ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಏವಂ ಸ್ತುತಸ್ತದಾ ದೇವೋ ಜಲಸ್ಥಾನ್ ಜಗೃಹೇ ಚ ಸಃ । ವೇದಾನ್ ಸೋಪನಿಷಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಾನನ್ತಃಸ್ಥಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಿತಃ ।। 9.

ಅವರನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಜಲದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವೇದಗಳನ್ನೂ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಯಾವತ್ಸ್ವಮೂರ್ತಿರ್ಭಗವಾಂಸ್ತಾವದೇವ ಜಗತ್ ತ್ವಿದಮ್ । ಕೂಟಸ್ಥೇ ತಲ್ಲಯಂ ಯಾತಿ ವಿಕೃತಿಸ್ಥೇ ವಿವರ್ದ್ಧತೇ ।। 9.

ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲ ಈ ಜಗತ್ತು ಇರುತ್ತದೆ; ಅವನು ಅಚಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗೆಲ್ಲಾ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ, ಬದಲಾಗುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಜಗತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಏವಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಭಗವಾನ್ ಲೋಕಭಾವನಃ । ವಿರರಾಮ ತತಃ ಸೃಷ್ಟಿರ್ವ್ಯವರ್ದ್ಧತ ಧರೇ ತದಾ ।। ೧೦.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಾಲಕನಾದ ಭಗವಂತನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದನು; ಆಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.

ವೃದ್ಧಾಯಾಮಥ ಸೃಷ್ಟೌ ತು ಸರ್ವೇ ದೇವಾಃ ಪುರಾತನಮ್ । ನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಂ ಪುರುಷಂ ಯಜನ್ತೋ ವಿವಿಧೈರ್ಮಖೈಃ ।। ೧೦.

ಆ ಸೃಷ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಎಲ್ಲ ಪುರಾತನ ದೇವತೆಗಳು ನಾರಾಯಣನೆಂಬ ಪುರುಷನನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂಜಿಸಿದರು.

ದ್ವೀಪೇಷು ಚೈವ ಸರ್ವೇಷು ವರ್ಷೇಷು ಚ ಮಖೈರ್ಹರಿಮ್ । ದೇವಾಃ ಸತ್ರೈರ್ಮಹದ್ಭಿಸ್ತೇ ಯಜನ್ತಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾಽನ್ವಿತಾಃ । ತೋಷಯಾಮಾಸುರತ್ಯರ್ಥಂ ಸ್ವಂ ಪೂಜ್ಯಂ ಕರ್ತುಮೀಪ್ಸವಃ ।। ೧೦.

ಎಲ್ಲ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವತೆಗಳು ಮಹಾ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು; ಅವನನ್ನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಪೂಜ್ಯನಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದರು.

ಏವಂ ತೋಷಯತಾಂ ತೇಷಾಂ ಬಹುವರ್ಷಸಹಸ್ತ್ರಿಕಮ್ । ಕಾಲೇ ದೇವಸ್ತದಾ ತುಷ್ಟಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತ್ವಂ ಜಗಾಮ ಹ ।। ೧೦.

ಅವರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೀಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದೇವರು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವರ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ಅನೇಕಬಾಹೂದರವಕ್ತ್ರನೇತ್ರೋ ಮಹಾಗಿರೇಃ ಶ್ರೃಙ್ಗಮಿವೋಲ್ಲಿಖಂಸ್ತದಾ । ಉವಾಚ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮಥೋ ಸುರೇಶೋ ಬ್ರೂತಾಂ ವರಂ ದೇವವರಾ ವರಂ ವಃ ।। ೧೦.

ಅನೇಕ ಕೈಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆಗಳು, ಬಾಯಿಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ಏನು ಬೇಕು? ಹೇಳಿ ದೇವತೆಗಳೆ, ಯಾವ ವರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ?'

ದೇವಾ ಊಚುಃ । ಜಯಸ್ವ ಗೋವಿನ್ದ ಮಹಾನುಭಾವ ತ್ವಯಾ ವಯಂ ನಾಥ ವರೇಣ ದೇವಾಃ । ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇಽಪಿ ಭವನ್ತಮಾದ್ಯಂ ವಿಹಾಯ ನಾಸ್ಮಾನ್ಭವತೇ ಹ ಕಶ್ಚಿತ್ ।। ೧೦.

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಗೋವಿಂದ, ಜಯವಾಗಲಿ! ನಿಮ್ಮ ವರದಿಂದಲೇ ನಾವು ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಇದ್ದೇವೆ. ಮಾನವರ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.'

ರುದ್ರಾದಿತ್ಯಾ ವಸವೋ ಯೇ ಚ ಸಾಧ್ಯಾ ವಿಶ್ವೇಽಶ್ವಿನೌ ಮರುತಶ್ಚೋಷ್ಮಪಾಶ್ಚ । ಸರ್ವೇ ಭವನ್ತಂ ಶರಣಂ ಗತಾಃ ಸ್ಮ ಕುರುಷ್ವ ಪೂಜ್ಯಾನಿಹ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ।। ೧೦.

ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ಸಾಧ್ಯರು, ವಿಶ್ವದೇವರು, ಅಶ್ವಿನೀದೇವರು, ಮರುತ್ಗಳು, ಪಿತೃಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ, ವಿಶ್ವರೂಪನಾದ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯರಾಗಿಸು.'

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ತೈಸ್ತು ಮಹಾಯೋಗೇಶ್ವರೋ ಹರಿಃ । ಕರೋಮಿ ಸರ್ವಾನ್ ವಃ ಪೂಜ್ಯಾನಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽನ್ತರಧೀಯತ ।। ೧೦.

ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಮಹಾಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಹರಿಯು, 'ನಾನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಪೂಜ್ಯರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು.

ದೇವಾ ಅಪಿ ನಿಜೌಕಾಂಸಿ ಗತವನ್ತಃ ಸನಾತನಮ್ । ಸ್ತುವನ್ತಃ ಪರಮೇಶೋಽಪಿ ತ್ರಿವಿಧಂ ಭಾವಮಾಸ್ಥಿತಃ ।। ೧೦.

ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಶಾಶ್ವತ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು; ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅವರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.

ಏವಂ ತ್ರಿಧಾ ಜಗದ್ಧಾತಾ ಭೂತ್ವಾ ದೇವಾನ್ ಮಹೇಶ್ವರಃ । ಆರಾಧ್ಯ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ರಾಜಂ ತಾಮಸಂ ಚ ತ್ರಿಧಾ ಸ್ಥಿತಮ್ ।। ೧೦.

ಹೀಗೆ ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಲೋಕದ ಪಾಲಕನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಸಾತ್ತ್ವಿಕ, ರಾಜಸ ಮತ್ತು ತಾಮಸ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದನು.

ಸಾತ್ತ್ವಿಕೇನ ಪಠೇದ್ ವೇದಾನ್ ಯಜೇದ್ ಯಜ್ಞೇನ ದೇವತಾಃ । ಆತ್ಮನೋಽವಯವೋ ಭೂತ್ವಾ ರಾಜಸೇನಾಪಿ ಕೇಶವಃ ।। ೧೦.

ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಭಾವದಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಓದಬೇಕು, ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಕೇಶವನು ತನ್ನ ಭಾಗವಾಗಿ ರಾಜಸ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ.