ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಸ್ಥಿತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಯದಾ ಕ್ಷುಬ್ಧೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಮಭವತ್ತದಾ । ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಶಕಲೀಭೂತೇ ಭೂರ್ಲೋಕಂ ಚ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ।। 9.

ಆತನ ಮನಸ್ಸು ಕದಡಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಹುಟ್ಟಿತು. ಅದು ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ ಭೂಲೋಕ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.

ಅಪರಂ ಭುವನಂ ಪ್ರಾಯಾನ್ಮಧ್ಯೇ ಭಾಸ್ಕರಸನ್ನಿಭಮ್ । ಪುರಾಣಪುರುಷೋ ವ್ಯಾಪ್ಯ ಪದ್ಮಕೋಶೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।। 9.

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಲೋಕವು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪುರಾತನ ಪುರುಷನು ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಕಮಲದ ಹೊಳಪಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು.

ಸ ಹಿ ನಾರಾಯಣೋ ದೇವಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೇನ ತೇಜಸಾ । ಅಕಾರಾದ್ಯಂ ಸ್ವರಂ ನಾಭ್ಯಾಂ ಹಲಂ ಚ ವಿಸಸರ್ಜ ಹ ।। 9.

ಆ ದೇವರಾದ ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತನ್ನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಮೊದಲ ಸ್ವರವಾದ 'ಅ' ಅನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ 'ಹ' ಎಂಬ ವ್ಯಂಜನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಅಮೂರ್ತ್ತಸೃಷ್ಟೌ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಉದಗಾಯತ್ ತದಾ ದಿಶಃ । ಸುಷ್ಟ್ವಾ ಪುನರಮೇಯಾತ್ಮಾ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಧಾರಣಮ್ ।। 9.

ರೂಪರಹಿತ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಅವನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹಾಡಿದನು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಅಮಿತಾತ್ಮನು ಪುನಃ ಧಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು.

ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಯತೋ ನೇತ್ರಾತ್ ತೇಜಃ ಸಮಭವನ್ಮಹತ್ । ದಕ್ಷಿಣಂ ವಹ್ನಿಸಙ್ಕಾಶಂ ವಾಮಂ ತುಹಿನಸನ್ನಿಭಮ್ ।। 9.

ಅವನ ಚಿಂತನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶ ಹೊರಬಂದಿತು: ಬಲ ಕಣ್ಣಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಎಡ ಕಣ್ಣಿಂದ ಚಂದ್ರನ ಶೀತಳತೆಹಾಗೆ.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ತು ಕಲ್ಪಿತೌ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ । ತತಃ ಪ್ರಾಣಃ ಸಮುತ್ತಸ್ಥೌ ವಾಯುಶ್ಚ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ।। 9.

ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಚಂದ್ರನನ್ನೂ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ನಂತರ ಪ್ರಾಣವು ಹುಟ್ಟಿತು, ಪರಮೇಶ್ವರನಿಂದ ವಾಯುವೂ ಉದಯವಾಯಿತು.

ಸ ಏವ ವಾಯುರ್ಭಗವಾನ್ ಯೋಽದ್ಯಾಪಿ ಹೃದಿಗೋ ವಿಭುಃ । ತಸ್ಮಾದ್ ವಹ್ನಿಃ ಸಮುತ್ತಸ್ಥೌ ತಸ್ಮಾದಗ್ನೇರ್ಜಲಂ ಮಹತ್ ।। 9.

ಆ ಭಗವಂತನೇ ವಾಯು, ಇಂದಿಗೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಹುಟ್ಟಿತು, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಮಹಾ ನೀರು ಉದಯವಾಯಿತು.

ಯ ಏವಾಗ್ನಿಃ ಸ ವೈ ತೇಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಪರಮಕಾರಣಮ್ । ಬಾಹುಭ್ಯಾಮಪ್ಯಸೌ ತೇಜಃ ಕ್ಷಾತ್ರಂ ತೇಜಃ ಸಸರ್ಜ ಹ ।। 9.

ಆ ಅಗ್ನಿಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪವಿತ್ರ ತೇಜಸ್ಸು, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಅವನು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಊರುಭ್ಯಾಮಪಿ ವೈಶ್ಯಾಂಶ್ಚ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಶೂದ್ರಾಂಸ್ತಥಾ ವಿಭುಃ । ತತಸ್ತು ಸಸೃಜೇ ಯಕ್ಷಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚ ತಥಾ ವಿಭುಃ ।। 9.

ಅವನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯಿಂದ ವೈಶ್ಯರನ್ನು, ಕಾಲಿನಿಂದ ಶೂದ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ನಂತರ ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಕೂಡ ಅವನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಚತುರ್ವಿಧೈಸ್ತು ಭೂರ್ಲೋಕಂ ಭುವರ್ಲೋಕಂ ವಿಯಚ್ಚರೈಃ । ಭೂತೈಃ ಸ್ವರ್ಮಾರ್ಗಗೈರನ್ಯೈಃ ಸ್ವರ್ಲೋಕಂ ಸಮಪೂರಯತ್ ।। 9.

ಈ ನಾಲ್ಕು ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಭೂಲೋಕವನ್ನು ತುಂಬಿದನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಭುವರ್ಲೋಕವನ್ನು, ಮತ್ತಿತರ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಕೂಡ ತುಂಬಿದನು.

ಮಹರ್ಲೋಕಂ ತಥಾ ತೈಸ್ತೈರ್ಭೂತೈಶ್ಚ ಸನಕಾದಿಭಿಃ । ಜನೋಲೋಕಂ ತತಶ್ಚೈವ ವೈರಾಜೈಃ ಸಮಪೂರಯತ್ ।। 9.

ಮಹರ್ಲೋಕವನ್ನೂ ಅವನು ಆ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಸನಕಾದಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ನಂತರ ವೈರಾಜರುಗಳಿಂದ ಜನಲೋಕವನ್ನೂ ತುಂಬಿದನು.

ತಪೋಲೋಕಂ ತತೋ ದೇವಸ್ತಪೋನಿಷ್ಠೈರಪೂರಯತ್ । ಅಪುನರ್ಮಾರಕೈರ್ದೇವೈಃ ಸತ್ಯಲೋಕಮಪೂರಯತ್ ।। 9.

ಅನಂತರ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವರಿಂದ ತಪೋಲೋಕವನ್ನೂ, ಮರಣವಿಲ್ಲದ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸತ್ಯಲೋಕವನ್ನೂ ಭಗವಂತನು ತುಂಬಿದನು.

ಸೃಷ್ಟಿಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ತಥಾ ದೇವೋ ಭಗವಾನ್ ಭೂತಭಾವನಃ । ಕಲ್ಪಸಂಜ್ಞಂ ಸ್ವಕಂ ಘಸ್ತ್ರಂ ಜಾಗರ್ತಿ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। 9.

ಹೀಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಭಗವಂತನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡುವವನು, ತನ್ನ ಕಾಲಚಕ್ರವಾದ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಾಗಿ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇದ್ದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಜಗತಿ ಭೂರ್ಲೋಕೋ ಭುವರ್ಲೋಕಶ್ಚ ಜಾಯತೇ । ಸ್ವರ್ಲೋಕಶ್ಚ ತ್ರಯೋಽಪ್ಯೇತೇ ಜಾಯನ್ತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। 9.

ಆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭೂಲೋಕ, ಭುವರ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಸುಪ್ತೇ ತು ದೇವೇ ಕಲ್ಪಾನ್ತೇ ತಾವತೀ ರಾತ್ರಿರಿಷ್ಯತೇ । ತ್ರೈ ಲೋಕ್ಯಮೇತತ್ ಸುಪ್ತಂ ಸ್ಯಾತ್ ತಥೋಪಪ್ಲವತಾಂ ಗತಮ್ ।। 9.

ಆದರೆ ಕಲ್ಪಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ನಿದ್ರಿಸುವಾಗ, ಆ ಸಮಯವೇ ಅವನ ರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತವೆ, ಲಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ.

ತತೋ ರಾತ್ರ್ಯಾಂ ವ್ಯತೀತಾಯಾಮುತ್ಥಿತಃ ಕಮಲೇಕ್ಷಣಃ । ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ತಾನ್ ವೇದಾನ್ ಮಾತರಂ ಚ ಚತುರ್ಷ್ವಪಿ । ಚಿನ್ತಯಾನಃ ಸ ದೇವೇಶಸ್ತಾನ್ ವೇದಾನ್ ನಾಧ್ಯಗಚ್ಛತ ।। 9.

ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಕಮಲದೃಶನು ಎದ್ದು, ಆ ವೇದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಾಯಿಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಆ ವೇದಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ಲೋಕಮಾರ್ಗಸ್ಥಿತಿಂ ಕರ್ತ್ತುಂ ನಿದ್ರಾಜ್ಞಾನೇನ ಮೋಹಿತಃ । ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ದೇವೇಶೋ ನಾತ್ರ ವೇದಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ।। 9.

ಲೋಕಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮೌಢ್ಯದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು ಯೋಚಿಸಿದನು: 'ಇಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ಇಲ್ಲ.' ಎಂದು.

ತತಃ ಸ್ವಮೂರ್ತೌ ತೋಯಾಖ್ಯೇ ಲೀನಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುರೇಶ್ವರಃ । ಜಿಘೃಕ್ಷುಶ್ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಮತ್ಸ್ಯೋ ಭೂತ್ವಾವಿಶಜ್ಜಲಮ್ ।। 9.

ಆಮೇಲೆ, ತನ್ನ 'ನೀರು' ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವು ಲೀನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು ಅವುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು, 'ನಾನು ಮೀನು ಆಗಿ ನೀರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು' ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

ಏವಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಮಹಾಮತ್ಸ್ಯಸ್ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ಸಮಜಾಯತ । ವಿವೇಶ ಚ ಜಲಂ ದೇವಃ ಸಮನ್ತಾತ್ ಕ್ಷೋಭಯನ್ನಿವ ।। 9.

ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮೀನು ಹುಟ್ಟಿತು; ದೇವರು ನೀರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀರನ್ನು ಕದಲಿಸಿದಂತೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರವಿಷ್ಟೇ ಸಹಸಾ ಜಲಂ ತು ಮಹಾಮಹೀಧೃಗ್ವಪುಷಿ ಪ್ರಕಾಶಮ್ । ಮಾತ್ಸ್ಯಂ ಗತೇ ದೇವವರೇ ಮಹೋದಧಿಂ ಹರಿಂ ಸ್ತವೈಸ್ತುಷ್ಟುವುರುದ್ಧೃತಕ್ಷಿತಿಮ್ ।। 9.

ಅವನು ನೀರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ನೀರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಮಹಾ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಯಿತು. ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಾಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಹರಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಹೊಗಳಿದವು.

ನಮೋಽಸ್ತು ವೇದಾನ್ತರಗಾಪ್ರತರ್ಕ್ಯ ನಮೋಽಸ್ತು ನಾರಾಯಣ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪ । ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ಸುಸ್ವರ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತ್ತೇ ನಮೋಽಸ್ತು ವಿದ್ಯಾದ್ವಯರೂಪಧಾರಿನ್ ।। 9.

ವೇದಗಳಿಗೂ, ಯುಕ್ತಿಗೂ ಅತೀತನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮೀನು ರೂಪದ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾದ, ವಿಶ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿದ್ಯೆಯೂ, ಭಯವಿಲ್ಲದ ರೂಪವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮೋಽಸ್ತು ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಮರುತ್ಸ್ವರೂಪ ಜಲಾನ್ತವಿಶ್ವಸ್ಥಿತ ಚಾರುನೇತ್ರ । ನಮೋಽಸ್ತು ವಿಷ್ಣೋಃ ಶರಣಂ ವ್ರಜಾಮಃ ಪ್ರಪಾಹಿ ನೋ ಮತ್ಸ್ಯತನುಂ ವಿಹಾಯ ।। 9.

ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ವಾಯುಗಳ ರೂಪನಾದ, ಎಲ್ಲ ನೀರಿನಲ್ಲೂ ಇರುವ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣಿನ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—we seek your refuge; protect us, leaving aside your fish form.

ತ್ವಯಾ ತತಂ ವಿಶ್ವಮನನ್ತಮೂರ್ತ್ತೇ ಪೃಥಗ್ಗತೇ ಕಿಞ್ಚಿದಿಹಾಸ್ತಿ ದೇವ । ಭವಾನ್ ನ ಚಾಸ್ಯ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತಮೂರ್ತ್ತಿ- ಸ್ತ್ವತ್ತೋ ವಯಂ ತೇ ಶರಣಂ ಪ್ರಪನ್ನಾಃ ।। 9.

ಅನಂತರೂಪನಾದ ನೀನು ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತುಂಬಿದ್ದೀಯೆ. ದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಏನು ಇದೆ? ನೀನು ಇದರಿಂದ ಭಿನ್ನನಲ್ಲ. ನಾವು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ಖಾತ್ಮೇನ್ದುವಹ್ನಿಶ್ಚ ಮನಶ್ಚ ರೂಪಂ ಪುರಾಣಮೂರ್ತ್ತೇಸ್ತವ ಚಾಬ್ಜನೇತ್ರ । ಕ್ಷಮಸ್ವ ಶಂಭೋ ಯದಿ ಭಕ್ತಿಹೀನಂ ತ್ವಯಾ ಜಗದ್ಭಾಸತಿ ದೇವದೇವ ।। 9.

ಆಕಾಶ, ಚಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಮನಸ್ಸು—all these are forms of your ancient body, O lotus-eyed one; forgive us, O auspicious one, even if we lack devotion—for by you, O god of gods, the world shines.

ವಿರುದ್ಧಮೇತತ್ ತವ ದೇವರೂಪಂ ಸುಭೀಷಣಂ ಸುಸ್ವನಮದ್ರಿತುಲ್ಯಮ್ । ಪುರಾಣ ದೇವೇಶ ಜಗನ್ನಿವಾಸ ಶಮಂ ಪ್ರಯಾಹ್ಯಚ್ಯುತ ತೀವ್ರಭಾನೋ ।। 9.

ದೇವರೇ, ನಿನ್ನ ಈ ರೂಪವು ವಿರೋಧಭಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಭಯಂಕರವಾದರೂ, ಮಧುರವಾದ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳದು, ಪರ್ವತದಂತೆ ದೃಢವಾಗಿದೆ. ಪುರಾತನ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯಾ, ಜಗತ್ತಿನ ನಿವಾಸಾ, ಅಚ್ಯುತ, ತೀವ್ರ ಪ್ರಕಾಶನಾದವನೇ, ನಮಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡು.

ವಯಂ ಹಿ ಸರ್ವೇ ಶರಣಂ ಪ್ರಪನ್ನಾ ಭಯಾಚ್ಚ ತೇ ರೂಪಮಿದಂ ಪ್ರಪಶ್ಯ । ಲೋಕೇ ಸಮಸ್ತಂ ಭವತಾ ವಿನಾ ತು ನ ವಿದ್ಯತೇ ದೇಹಗತಂ ಪುರಾಣಮ್ ।। 9.

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ; ನಿಮ್ಮ ಈ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು, ಹಳೆಯದೇನೂ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಏವಂ ಸ್ತುತಸ್ತದಾ ದೇವೋ ಜಲಸ್ಥಾನ್ ಜಗೃಹೇ ಚ ಸಃ । ವೇದಾನ್ ಸೋಪನಿಷಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಾನನ್ತಃಸ್ಥಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಿತಃ ।। 9.

ಅವರನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಜಲದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವೇದಗಳನ್ನೂ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಯಾವತ್ಸ್ವಮೂರ್ತಿರ್ಭಗವಾಂಸ್ತಾವದೇವ ಜಗತ್ ತ್ವಿದಮ್ । ಕೂಟಸ್ಥೇ ತಲ್ಲಯಂ ಯಾತಿ ವಿಕೃತಿಸ್ಥೇ ವಿವರ್ದ್ಧತೇ ।। 9.

ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲ ಈ ಜಗತ್ತು ಇರುತ್ತದೆ; ಅವನು ಅಚಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗೆಲ್ಲಾ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ, ಬದಲಾಗುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಜಗತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಏವಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಭಗವಾನ್ ಲೋಕಭಾವನಃ । ವಿರರಾಮ ತತಃ ಸೃಷ್ಟಿರ್ವ್ಯವರ್ದ್ಧತ ಧರೇ ತದಾ ।। ೧೦.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಾಲಕನಾದ ಭಗವಂತನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದನು; ಆಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.