ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

(ಉಪ್ತಾಃ ಸಹಸ್ತ್ರತಾಂ ಯಾನ್ತಿ ಪ್ರತಿಸಂವತ್ಸರಂ ಮುನೇ ।) ।। ೮.೨೬ (೧)।। ಅಹಮೇಕಂ ಕುಟುಮ್ಬಾರ್ಥೇ ಹನ್ಮ್ಯರಣ್ಯೇ ಪಶುಂ ದಿನೇ । ತಂ ಚೇತ್ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸಂಸ್ಕೃತ್ಯ ದತ್ತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಸಾನುಗಃ ।। ೮.

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತವೆ, ಮಹರ್ಷೇ. ನಾನು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದಿಗಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಅದನ್ನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ.

ತ್ವಂ ತು ಜೀವಾನ್ ಬಹೂನ್ ಹತ್ವಾ ಸ್ವಕುಟುಮ್ಬೇನ ಸಾನುಗಃ । ಭುಞ್ಜನ್ನೇತೇನ ಸತತಮಭೋಜ್ಯಂ ತನ್ಮತಂ ಮಮ ।। ೮.

ನೀನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರೂ, ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಯಾವಾಗಲೂ ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ—ಇದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತು ಪುರಾ ಸೃಷ್ಟಾ ಓಷಧ್ಯಃ ಸರ್ವವೀರುಧಃ । ಯಜ್ಞಾರ್ಥಂ ತತ್ತು ಭೂತಾನಾಂ ಭಕ್ಷ್ಯಮಿತ್ಯೇವ ವೈ ಶ್ರುತಿಃ ।। ೮.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಜೀವಿಗಳು ಸೇವಿಸಬೇಕೆಂದು ವೇದವೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ದಿವ್ಯೋ ಭೌತಸ್ತಥಾ ಪೈತ್ರೋ ಮಾನುಷೋ ಬ್ರಾಹ್ಮ ಏವ ಚ । ಏತೇ ಪಞ್ಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ನಿರ್ಮಿತಾಃ ಪುರಾ ।। ೮.

ದೈವ, ಭೌತಿಕ, ಪಿತೃ, ಮಾನವ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ—ಈ ಐದು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಇತರೇಷಾಂ ಚ ತನ್ಮುಖಮ್ । ಇತರೇಷಾಂ ತು ವರ್ಣಾನಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ ಕಾರಿತಾಃ ಶುಭಾಃ ।। ೮.

ಈ ಯಜ್ಞಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ಮೂಲಕ ಇತರ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಉಪಕಾರವಾಗಲೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಇತರ ವರ್ಣಗಳ ಶುಭಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ಯದಿ ವಿಭಾಗಃ ಸ್ಯಾದ್ ವರಾನ್ನಂ ತದ್ ವಿಶುಧ್ಯತಿ । ಅನ್ಯಥಾ ವ್ರೀಹಯೋಽಪ್ಯೇತೇ ಏಕೈಕೇ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ । ಮನ್ತವ್ಯಾ ದಾತೃಭೋಕ್ತೃಣಾಂ ಮಹಾಮಾಂಸಂ ತು ತತ್ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೮.

ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಆಹಾರ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಈ ಅಕ್ಕುಗಳು ಕೂಡ ದಾನಿ ಮತ್ತು ಭೋಜಕರಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಂಸದಂತೆಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು—ಅದು ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮಯಾ ತೇ ದುಹಿತಾ ದತ್ತಾ ಪುತ್ರಾರ್ಥೇ ದೇವರೂಪಿಣೀ । ಸಾ ಚ ತ್ವದ್ಭಾರ್ಯಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದುಹಿತಾ ಜನ್ತುಘಾತಿನಃ ।। ೮.

ನಾನು ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನು, ದೇವತೆಗಳ ರೂಪವಳಿಯನ್ನು, ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆನು; ಈಗ ಅವಳು ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನ ಮಗನ ಮಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದಾಳೆ.

ಅತೋಽರ್ಥಮಾಗತೋಽಹಂ ತೇ ಗೃಹಂ ಪ್ರತಿ ಸಮೀಕ್ಷಿತುಮ್ । ಆಚಾರಂ ದೇವಪೂಜಾಂ ಚ ಅತಿಥೀನಾಂ ಚ ತರ್ಪಣಮ್ ।। ೮.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು, ನಿನ್ನ ನಡೆ, ದೇವಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ತರ್ಪಣವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

ಏತೇಷಾಮೇಕಮಪ್ಯತ್ರ ಕುರ್ವನ್ನಪಿ ನ ದೃಶ್ಯತೇ । ತದ್ ಗೃಹಂ ಗನ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಪಿತೄಣಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಮ್ಯಯಾ ।। ೮.

ಇಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನೂ ನೀನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಈ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವೆನು.

ಸ್ವಗೃಹೇ ನೈವ ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಪಿತೄಣಾಂ ಕಾರ್ಯಮಿತ್ಯುತ । ಅಹಂ ವ್ಯಾಧೋ ಜೀವಘಾತೀ ನ ತು ತ್ವಂ ಲೋಕಹಿಂಸಕಃ ।। ೮.

ನಾನು ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ವ್ಯಾಧನಾಗಿದ್ದರೂ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನಾಗಿದ್ದರೂ, ನೀನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವವನಲ್ಲ.

ಮತ್ಸುತಾ ಜೀವಘಾತಸ್ಯ ಯದೋಢಾ ತ್ವತ್ಸುತೇನ ಚ । ತನ್ಮಹತ್ತ್ವಂ ಚ ಸಂಜಾತಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತಂ ತಪೋಧನ ।। ೮.

ನನ್ನ ಮಗಳು, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನ ಹೆಂಡತಿ, ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಓ ತಪಸ್ವೀ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ಚೋತ್ಥಾಯ ಶಪ್ತ್ವಾ ನಾರೀಂ ತದಾ ಧರೇ । ಮಾ ಸ್ನುಷಾಭಿಃ ಸಮಂ ಶ್ವಶ್ರ್ವಾ ವಿಶ್ವಾಸೋ ಭವತು ಕ್ವಚಿತ್ ।। ೮.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನು ಎದ್ದು ಆ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಶಾಪಕೊಟ್ಟು ಹೀಗೆಂದನು: 'ಶ್ವಶ್ರುವಿಗೂ ಸೊಸೆಯರಿಗೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಂಬಿಕೆ ಇರಬಾರದು.'

ಮಾ ಚ ಸ್ನುಷಾ ಕದಾಚಿತ್ ಸ್ಯಾದ್ ಯಾ ಶ್ವಶ್ರೂಂ ಜೀವತೀಮಿಷೇತ್ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಗತೋ ವ್ಯಾಧಃ ಸ್ವಗೃಹಂ ಪ್ರತಿ ಭಾಮಿನಿ ।। ೮.

'ಯಾವುದೇ ಸೊಸೆ, ತನ್ನ ಶ್ವಶ್ರು ಜೀವಂತವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಬಯಸಬಾರದು.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ವ್ಯಾಧನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟನು, ಓ ಸುಂದರಿಯೇ.

ತತೋ ದೇವಾನ್ ಪಿತೄನ್ ಭಕ್ತಯಾ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ವಿಚಕ್ಷಣಃ । ಪುತ್ರಂ ಚಾರ್ಜುನಕಂ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ಸ್ವಸನ್ತಾನೇ ಮಹಾತಪಾಃ ।। ೮.

ನಂತರ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಜ್ಞಾನಿಯು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಅರ್ಜುನಕನನ್ನು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು—

ಧರ್ಮವ್ಯಾಧೋ ಜಗಾಮಾಶು ತೀರ್ಥಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಶ್ರುತಮ್ । ಪುರುಷೋತ್ತಮಾಖ್ಯಂ ಚ ಪರಂ ತತ್ರ ಗತ್ವಾ ಸಮಾಹಿತಃ । ತಪಶ್ಚಚಾರ ನಿಯತಃ ಪಠನ್ ಸ್ತೋತ್ರಮಿದಂ ಧರೇ ।। ೮.

ಧರ್ಮವ್ಯಾಧನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ನಮಾಮಿ ವಿಷ್ಣುಂ ತ್ರಿದಶಾರಿನಾಶನಂ ವಿಶಾಲವಕ್ಷಸ್ಥಲಸಂಶ್ರಿತಶ್ರಿಯಮ್ । ಸುಶಾಸನಂ ನೀತಿಮತಾಂ ಪರಾಂ ಗತಿಂ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಂ ಮನ್ದರಧಾರಿಣಂ ಸದಾ ।। ೮.

ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ವಿಶಾಲವಾದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಳುವವನು, ಧರ್ಮವಂತರಿಗೆ ಪರಮ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ, ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದವನು, ಮಂದರಪರ್ವತವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಸದಾ ಇರುವ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ದಾಮೋದರಂ ರಞ್ಜಿತಭೂತಲಂ ಧಿಯಾ ಯಶೋಂಶುಶುಭ್ರಂ ಭ್ರಮರಾಙ್ಗಸಪ್ರಭಮ್ । ಧರಾಧರಂ ನರಕರಿಪುಂ ಪುರುಷ್ಟುತಂ ನಮಾಮಿ ವಿಷ್ಣುಂ ಶರಣಂ ಜನಾರ್ದನಮ್ ।। ೮.

ದಾಮೋದರನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು, ಅವನ ಯಶಸ್ಸು ಚಂದ್ರಕಿರಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಭ್ರಮರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ನರಕದ ಶತ್ರುವು, ಮಹಾತ್ಮರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತನು, ಜನಾರ್ದನನು, ಶರಣಾಗತರಕ್ಷಕನು.

(ಹತೌ ಪುರಾಣೌ ಮಧುಕೈಟಭಾವುಭೌ ಬಿಭರ್ತ್ತಿ ಚ ಕ್ಷ್ಮಾಂ ಶಿರಸಾ ಸದಾ ಹಿ ಸಃ । ಯಥಾ ಸ್ತುತೋ ಮೇ ಪ್ರಸಭಂ ಸನಾತನೋ ದಧಾತು ವಿಷ್ಣುಃ ಸುಖಮೂರ್ಜಿತಂ ಮಮ ।। ೮.೪೪ (೧)) ಮಹಾವರಾಹೋ ಹವಿಷಾಮ್ಬುಭೋಜನೋ ಜನಾರ್ದನೋ ಮೇ ಹಿತಕೃಚ್ಚಿತೀಮುಖಃ । ಕ್ಷಿತೀಧರೋ ಮಾಮುದಧಿಕ್ಷಯೋ ಮಹಾನ್ ಸ ಪಾತು ವಿಷ್ಣುಃ ಶರಣಾರ್ಥಿನಂ ತು ಮಾಮ್ ।। ೮.

ಮಾಯಾತತಂ ಯೇನ ಜಗತ್ತ್ರಯಂ ಕೃತಂ ಯಥಾಗ್ನಿನೈಕೇನ ತತಂ ಚರಾಚರಮ್ । ಚರಾಚರಸ್ಯ ಸ್ವಯಮೇವ ಸರ್ವತಃ ಸ ಮೇಽಸ್ತು ವಿಷ್ಣುಃ ಶರಣಂ ಜಗತ್ಪತಿಃ ।। ೮.

ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವ, ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ವಯಂ ಇರುವ ಜಗತ್ಪತಿ ವಿಷ್ಣು ನನಗೆ ಶರಣಾಗಲಿ.

ಭವೇ ಭವೇ ಯಶ್ಚ ಸಸರ್ಜ್ಜ ಕಂ ತತೋ ಜಗತ್ ಪ್ರಸೂತಂ ಸಚರಾಚರಂ ತ್ವಿದಮ್ । ತತಶ್ಚ ರುದ್ರಾತ್ಮವತಿ ಪ್ರಲೀಯತೇ- ಽನ್ವತೋ ಹರಿರ್ವಿಷ್ಣುಹರಸ್ತಥೋಚ್ಯತೇ ।। ೮.

ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ಯಾರು ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ರುದ್ರನ ಆತ್ಮದಿಂದ ಆ ಜಗತ್ತು ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆತನನ್ನು ಹರಿಯೆಂದು, ವಿಷ್ಣುವೆಂದು, ಹರನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಖಾತ್ಮೇನ್ದುಪೃಥ್ವೀಪವನಾಗ್ನಿಭಾಸ್ಕರಾ ಜಲಂ ಚ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಭವನ್ತಿ ಮೂರ್ತ್ತಯಃ । ಸ ಸರ್ವದಾ ಮೇ ಭಗವಾನ್ ಸನಾತನೋ ದದಾತು ಶಂ ವಿಷ್ಣುರಚಿನ್ತ್ಯರೂಪಧೃಕ್ ।। ೮.

ಆಕಾಶ, ಚಂದ್ರ, ಭೂಮಿ, ಗಾಳಿ, ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀರು ಇವರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವವರು ಯಾರು, ಆ ಶಾಶ್ವತ, ಭಗವಂತನಾದ, ಅಚಿಂತ್ಯರೂಪದ ವಿಷ್ಣು ಸದಾ ನನಗೆ ಶುಭವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಧರಣ್ಯುವಾಚ । ಆದೌ ಕೃತಯುಗೇ ನಾಥ ಕಿಂ ಕೃತಂ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತ್ತಿನಾ । ನಾರಾಯಣೇನ ತತ್ಸರ್ವಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತತ್ತ್ವತಃ ।। 9.

ಧರಣಿಯು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಳು: ಪ್ರಭು, ಕೃತಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ ನಾರಾಯಣನು ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಕೇಳಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಪೂರ್ವಂ ನಾರಾಯಣಸ್ತ್ವೇಕೋ ನಾಸೀತ್ ಕಿಞ್ಚಿದ್ಧರೇಃ ಪರಮ್ । ಸೈಕ ಏವ ರತಿಂ ಲೇಭೇ ನೈವ ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಕರ್ಮಕೃತ್ ।। 9.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಮೊದಲಿಗೆ ನಾರಾಯಣನು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದನು, ಹರಿಯಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಯ ದ್ವಿತೀಯಮಿಚ್ಛನ್ತಶ್ಚಿನ್ತಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಾ ಬಭೌ । ಅಸಾವಿತ್ಯೇವ ಸಂಜ್ಞಾಯಾ ಕ್ಷಣಂ ಭಾಸ್ಕರಸನ್ನಿಭಾ ।। 9.

ಅವನಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಚಿಂತನೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಅದನ್ನು 'ಅಸು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಅದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

ತಸ್ಯಾ ಅಪಿ ದ್ವಿಧಾ ಭೂತಾ ಚಿನ್ತಾಽಭೂದ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೀ । ಉಮೇತಿ ಸಂಜ್ಞಯಾ ಯತ್ತತ್ಸದಾ ಮರ್ತ್ಯೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾ ।। 9.

ಆ ಚಿಂತನೆ ಕೂಡ ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳುವಂತಾಯಿತು. ಅದನ್ನು 'ಉಮಾ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಸದಾ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.

ಓಮಿತ್ಯೇಕಾಕ್ಷರೀಭೂತಾ ಸಸರ್ಜೇಮಾಂ ಮಹೀಂ ತದಾ । ಭೂಃ ಸಸರ್ಜ ಭುವಂ ಸೋಽಪಿ ಸ್ವಃ ಸಸರ್ಜ ತತೋ ಮಹಃ ।। 9.

ಒಂದು ಅಕ್ಷರವಾದ 'ಓಂ' ಆಗಿ ಆಕೆ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು. ಭೂಃ ಭುವಃ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಅವನು ಸ್ವಃ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ನಂತರ ಮಹಃ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತತಶ್ಚ ಜನ ಇತ್ಯೇವ ತಪಶ್ಚಾತ್ಮಾ ಪ್ರಲೀಯತೇ । ಏತದೋತಂ ತಥಾ ಪ್ರೋತಂ ಸೂತ್ರೇ ಮಣಿಗಣಾ ಇವ ।। 9.

ನಂತರ ಜನ ಮತ್ತು ತಪ ಎಂಬ ಲೋಕಗಳು ಉಂಟಾದವು, ಆತ್ಮ ಲೀನವಾಯಿತು. ಈ ಎಲ್ಲವು ಹಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಣಿಗಳು ಹಾರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಜಗತ್ ಪ್ರಣವತೋ ಭೂತಂ ಶೂನ್ಯಮೇತತ್ ಸ್ಥಿತಂ ತದಾ । ಯೇಯಂ ಮೂರ್ತಿರ್ಭಗವತಃ ಶಂಕರಃ ಸ ಸ್ವಯಂ ಹರಿಃ ।। 9.

ಪ್ರಣವದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಶೂನ್ಯವಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ, ಆ ಭಗವಂತನ ರೂಪವಾದ ಶಂಕರನೇ ಸ್ವತಃ ಹರಿಯಾಗಿದ್ದನು.