ಪತಿತೈಃ ಸ ಹಿ ವಿಜ್ಞೇಯಶ್ಚಾಣ್ಡಾಲಸದೃಶೋಽಧಮಃ
ಪತನಗೊಂಡವನು ಚಂಡಾಲನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ದೂರಾತ್ತೇ ಪರಿಹರ್ತ್ತವ್ಯಾಃ ಶ್ವಭಿಸ್ತುಲ್ಯಾ ಇವಾಧ್ವರೇ
ಅವರನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ದೂರವಿಡುತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆ.
ಅಸಮ್ಭಾಷ್ಯಾಃ ಪ್ರತಿಗ್ರಾಹ್ಯಾ ಶೂದ್ರಾಸ್ತೇ ಪಾಪಕರ್ಮಣಃ
ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಆ ಶೂದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬಾರದು, ಅವರಿಂದ ಏನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು.
ಭೂಮೇರ್ಮಲಂ ಸಮಶ್ನನ್ತಿ ಜಾಯನ್ತೇ ವಿಡ್ಭುಜಶ್ಚಿರಮ್ 112.
ಅವರು ಭೂಮಿಯ ಅಶುಚಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬಹುಕಾಲ ವಿಟ್ ಭುಜರಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
ಉಪಜೀವನ್ತಿ ಯೇ ಶೂದ್ರಾಸ್ತೇಷಾಂ ಗತಿಮತಃ ಶೃಣು
ಅಂತಹ ಜೀವನದಿಂದ ಬದುಕುವ ಶೂದ್ರರ ಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ಕೇಳು.
ರೌರವೇ ತು ಮಹಾರೌದ್ರೇ ವರ್ಷಕೋಟಿಶತಂ ಧರೇ
ಭಯಾನಕ ರೌರವ ನರಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಶುನೋ ಯೋನ್ಯಾ ವಿಮುಕ್ತಾಸ್ತು ವಿಷ್ಠಾಭುಕ್ಕೃಮಯಸ್ತತಃ
ನಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೆ, ಅವರು ವಿಷ್ಠಾ ತಿನ್ನುವ ಹುಳಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ಭೂಯೋಭೂಯೋ ಜಾಯಮಾನಸ್ತಥೋತ್ತಾರಂ ನ ವಿನ್ದತಿ
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾ, ಅವರು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ತತಃ ಪ್ರಭೃತ್ಯಮೇಧ್ಯಾನ್ತಃ ಪಿತರಸ್ತಸ್ಯ ಶೇರತೇ
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ಅಶುಚಿಗಳ ನಡುವೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ ನಿತ್ಯಂ ವರ್ಜನೀಯೋ ಹಿ ದೂರಾತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರ್ಧರೇ
ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸದಾ ದೂರದಿಂದಲೇ ದೂರವಿಡಬೇಕು.
ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಚರೇತ್ಕೃಚ್ಛ್ರಂ ತೇನ ಶುಷ್ಯತಿ ಸ ದ್ವಿಜಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪ್ರಜಾಪತ್ಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಅವನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಕಿಮನ್ಯೈರ್ಬಹುಭಿರ್ದಾನೈಃ ಕೋಟಿಸಂಖ್ಯಾನವಿಸ್ತರೈಃ
ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ, ಇತರ ದಾನಗಳಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
ಆಸನ್ನಪ್ರಸವಾಂ ಧೇನುಂ ದಾನಾರ್ಥಂ ಪ್ರತಿಪಾಲಯೇತ
ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸವಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಹಸುವನ್ನು ಕಾಯಬೇಕು.
ಜಾಯಮಾನಸ್ಯ ವತ್ಸಸ್ಯ ಮುಖಂ ಯೋನ್ಯಾಂ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ 112.
ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಕರುವುಗಿಂತ ಮೊದಲು ಅದರ ಮುಖ ಗರ್ಭದ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಧೇನ್ವಾ ಯಾವನ್ತಿ ರೋಮಾಣಿ ಸವತ್ಸಾಯಾ ವಸುನ್ಧರೇ
ಧೇನು ಮತ್ತು ಅವಳ ಕರುವಿನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರೋಮಗಳು ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಭೂಮಾತೆ, ಅಷ್ಟೊಂದು...
ವಸನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ವೈ ಯೇ ನಿತ್ಯಂ ಕಪಿಲಾಪ್ರದಾಃ
ಯಾರು ಸದಾ ಕಪಿಲಾ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಕರೇ ದತ್ತ್ವಾ ಸುವರ್ಣಂ ರೌಪ್ಯಮೇವ ಚ
ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆ,
ಉದಕಂ ಚ ಕರೇ ದತ್ತ್ವಾ ವಾಚಯೇಚ್ಛುದ್ಧಯಾ ಗಿರಾ
ಮತ್ತು ಅವನ ಕೈಗೆ ನೀರು ಹಾಕಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ಪಠಿಸಬೇಕು.
ರತ್ನಪೂರ್ಣಾ ಭವೇದ್ದತ್ತಾ ಪೃಥಿವೀ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ಹೀಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ನನ್ದಿತೋ ಯಾತಿ ಪಿತೃಭಿರ್ವಿಷ್ಣ್ವಾಖ್ಯಂ ಪರಮಂ ಪದಮ್
ಪಿತೃಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಮಹಾಪಾತಕಯುಕ್ತೋಽಪಿ ವಂಚಕೋ ಬ್ರಹ್ಮದೂಷಕಃ
ಯಾರು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ, ಮೋಸಗಾರರು ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ದೂಷಿಸುವವರಾದರೂ,
ಮಹಾಪಾತಕಯುಕ್ತೋಽಪಿ ಗವಾಂ ದಾನೇನ ಶುಧ್ಯತಿ
ಅಂತಹ ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳು ಕೂಡ ಹಸು ದಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತದ್ದಿನಂ ಪಾಯಸಾಹಾರಂ ಪಯಸಾ ವಾಪಿ ವಾ ಭವೇತ್
ಆ ದಿನ ಅವನು ಪಾಯಸ ಅಥವಾ ಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ತಸ್ಯಾಪ್ಯರ್ದ್ಧಶತೇನಾಥ ಪಂಚಾಶಚ್ಚ ತತೋಽರ್ದ್ಧಕಮ್ 112.
ಅವನಿಗೆ ಐವತ್ತಿನ ಅರ್ಧ, ಮತ್ತೆ ಅದರ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
ಇಮಾಂ ಗೃಹ್ಣೋಭಯಮುಖೀಮುಭಯತ್ರ ಶಮೋಽಸ್ತು ವೈ
ಈ ಎರಡೂ ಕಡೆಗೆ ಸಮಾನವಾದುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಎರಡೂ ಕಡೆ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ.
ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾಮಿ ತ್ವಾಂ ಧೇನೋ ಕುಟುಮ್ಬಾರ್ಥೇ ವಿಶೇಷತಃ
ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು, ಧೇನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಮೇ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ಭವತು ರುದ್ರಾಙ್ಗೇತಿ ನಮೋನಮಃ
ನನಗೆ ಸದಾ ಶುಭವಾಗಲಿ—ಹೇ ರುದ್ರದ ಅಂಗಗಳಿರುವವಳೇ, ನಮಸ್ಕಾರ, ನಮಸ್ಕಾರ!
ಕ ಇದಂ ಕಸ್ಮಾ ಅದಾದಿತಿ ಜಪಿತ್ವಾ ವೈ ವಸುನ್ಧರೇ
'ಇದನ್ನು ಯಾರು ಕೊಟ್ಟರು? ಯಾರಿಗಾಗಿ ಕೊಟ್ಟರು?' ಎಂದು ಜಪಿಸಿ, ಭೂಮಾತೆ,
ಏವಂ ಪ್ರಸೂಯಮಾನಾಂ ಯೋ ಗಾಂ ದದಾತಿ ವಸುನ್ಧರೇ
ಹೀಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಸುವನ್ನು ಯಾರು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಭೂಮಾತೆ,
ವದನ್ತಿ ತಾಂ ಚನ್ದ್ರಸಮಾನವಕ್ತ್ರಾಂ ಪ್ರತಪ್ತಜಾಮ್ಬೂನದತುಲ್ಯವರ್ಣಾಮ್
ಅವಳ ಮುಖವು ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಅವಳ ವರ್ಣವು ಕರಗಿದ ಹೊನ್ನಿನಂತೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.