ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೇನ ಚೈಕೇನ ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತೇನ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್
ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನಾದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ—
ಕಪಿಲಾಯಾಸ್ತು ಮೂತ್ರೇಣ ಸ್ನಾಯಾಚ್ಚೈವ ಶುಚಿವ್ರತಃ। ಸ ಗಙ್ಗಾದಿಷು ತೀರ್ಥೇಷು ಸ್ನಾತೋ ಭವತಿ ಮಾನವಃ
ಯಾರು ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಗಂಗಾದಿ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರಂತೆ ಆಗುತ್ತಾರೆ.
ತೇನ ಸ್ನಾನೇನ ಚೈಕೇನ ಭಾವಯುಕ್ತೇನ ವೈ ನರಃ
ಆ ರೀತಿ ಒಂದು ಸ್ನಾನವನ್ನಾದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ—
ಗೋಸಹಸ್ರಂ ಚ ಯೋ ದದ್ಯಾದೇಕಾಂ ವಾ ಕಪಿಲಾಂ ನರಃ 111.
ಯಾರು ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು, ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಪಿಲಾ ಹಸುವನ್ನಾದರೂ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ—
ಗವಾಮಸ್ಥಿ ತತೋಽಪ್ಯೇತನ್ಮೃತಗನ್ಧೇನ ದೂಷಯೇತ್
ಆ ದಾನವನ್ನು ಹಸುವಿನ ಎಲುಬಿನ ಮೃತಗಂಧದಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಳಿಸಿದರೆ—
ಗವಾಂ ಕಣ್ಡೂಯನಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತಥಾ ಚ ಪರಿಪಾಲನಮ್
ಹಸುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಎಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕುಯಿದು ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ತೃಣಾದಿಕಾನಿ ಯೋ ದದ್ಯಾತ್ಕ್ಷುಧಿತೇನ ಗವಾಹ್ನಿಕಮ್
ಯಾರು ಹಸಿವಾದ ಹಸುವಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹುಲ್ಲು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೋ—
ವಿಮಾನೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ದಿವ್ಯೈಃ ಕನ್ಯಾಭಿರಭಿತೋಽರ್ಪಿತೈಃ
ವಿವಿಧ ದೈವಿಕ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಬಂದ कन್ಯೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು—
ಸುವರ್ಣಕಪಿಲಾ ಪೂರ್ವಂ ದ್ವಿತೀಯಾ ಗೌರಪಿಙ್ಗಲಾ
ಮೊದಲನೆಯದು ಸುವರ್ಣದಂತೆ ಕಪಿಲಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಎರಡನೆಯದು ಹಗುರವಾದ ಬಣ್ಣದ, ಪಿಂಗಳಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಪಂಚಮೀ ಬಹುವರ್ಣಾ ಸ್ಯಾತ್ಷಷ್ಠೀ ಚ ಶ್ವೇತಪಿಙ್ಗಲಾ
ಐದನೆಯದು ಹಲವಾರು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಆರನೆಯದು ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಳ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.
ನವಮೀ ಪಾಟಲಾ ಜ್ಞೇಯಾ ದಶಮೀ ಪುಚ್ಛಪಿಂಗಲಾ
ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಹತ್ತನೆಯದು ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಗಳ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಸಂಯುಕ್ತಾ ಸರ್ವಾಲಂಕೃತಸುನ್ದರೀ
ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ, ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸುಂದರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾ ತೇಷಾಂ ವಿಷ್ಣುಮಾರ್ಗಪ್ರದಾಯಿನೀ
ಅವಳಲ್ಲಿ ಭೋಗವೂ, ಮುಕ್ತಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ನೀಡುವವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಶ್ವೇತವಿನೀತಾಶ್ವೋಪಾಖ್ಯಾನೇ ಕಪಿಲಾದಾನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ನಾಮ ಏಕಾದಶಾಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಹೀಗಾಗಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ವಿನೀತ ಅಶ್ವರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಪಿಲಾ ದಾನದ ಮಹಿಮೆ ಎಂಬ ಶತದಶಮಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಅಥೋಭಯತೋಮುಖೀಗೋದಾನಹೇಮಕುಮ್ಭದಾನಪುರಾಣಪ್ರಶಂಸಾಃ ಅತಃ ಪರಂ ಮಹಾರಾಜ ಶೃಣೂಭಯಮುಖೀಂ ತತಃ
ಈಗ ಎರಡೂ ಮುಖಗಳಿರುವ ಹಸುವಿನ ದಾನ, ಹೊಳಪಿನ ಕುಂಭದಾನ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾರಾಜ, ಎರಡೂ ಮುಖಗಳಿರುವ ಹಸುವಿನ ಕುರಿತು ಮುಂದೆ ಕೇಳಿ.
ತದಹಂ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತವ ಪುಣ್ಯಫಲಂ ಮಹತ್ ಯಾ ತ್ವಯಾ ಕಪಿಲಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಪೂರ್ವಮುತ್ಪಾದಿತಾ ಪ್ರಭೋ
ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯ ಫಲವನ್ನು.
ಹೋಮಧೇನುಃ ಸದಾ ಪುಣ್ಯಾ ಸಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಕತಿಲಕ್ಷಣಾ
ಅವಳು ಸದಾ ಹೋಮದ ಹಸು, ಶುದ್ಧಳಾಗಿದ್ದು, ಕಪಿಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಪ್ರಸೂಯಮಾನಾ ದಾನೇನ ಕಿಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಮಾಧವ
ಮಾಧವ, ಅವಳನ್ನು ಸಂತಾನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿರುವಾಗ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವ ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ?
ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಮುಚ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಕಪಿಲಾ ಹ್ಯಗ್ನಿಹೋತ್ರಾರ್ಥೇ ಯಜ್ಞಾರ್ಥೇ ಚ ವರಾನನೇ
ಕಪಿಲಾ ಹಸು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಕಾದದು, ಸುಂದರಿಯೇ.
ಪವಿತ್ರಾಣಾಂ ಪವಿತ್ರಂ ಚ ಮಙ್ಗಲಾನಾಂ ಚ ಮಙ್ಗಲಮ್
ಅವಳು ಶುದ್ಧವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧಳು, ಶುಭಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ತಪಸಸ್ತಪ ಏವಾಗ್ರ್ಯಂ ವ್ರತಾನಾಂ ವ್ರತಮುತ್ತಮಮ್
ಅವಳು ತಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ.
ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯಾನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ಗುಹ್ಯಾನ್ಯಾಯತನಾನಿ ಚ
ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು, ಗುಪ್ತವಾದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು—
ಹೋತವ್ಯಾನ್ಯಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಣಿ ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತರ್ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ 112.
ದ್ವಿಜರು ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮಾಡುವ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಹೋಮಗಳು—
ಜುಹ್ವತೇ ಹ್ಯಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಣಿ ಮನ್ತ್ರೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈಃ ಸದಾ
ದ್ವಿಜರು ಸದಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತೇ ಯಾನ್ತ್ಯಾದಿತ್ಯವರ್ಣೈಶ್ಚ ವಿಮಾನೈರ್ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ
ಅಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಕಪಿಲಾ ಯಾ ಪಿಙ್ಗಲಾಕ್ಷೀ ಸೂರ್ಯಸೌಖ್ಯಪ್ರದಾಯಿನೀ
ಪಿಂಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಕಪಿಲಾ ಹಸು ಸೂರ್ಯನಂತ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾ ಯಾಸ್ತು ಕಪಿಲಾಃ ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಲಕ್ಷಿತಾಃ
ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಆ ಕಪಿಲಾ ಹಸುಗಳು,
ಸಂಗಮೇಷು ಪ್ರಶಸ್ತಾಶ್ಚ ಸರ್ವಪಾಪವಿನಾಶನಾಃ
ಪವಿತ್ರ ಸಂಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.
ತಥಾಗ್ನಾಯೀ ತಥಾ ದೇವೀ ಸುವರ್ಣಾಖ್ಯಾ ಪ್ರವರ್ತತೇ
ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವಳು ಮತ್ತು सुवರ್ಣಾ ಎನ್ನುವ ದೇವಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ.