ಪಾದುಕೋಪಾನಹಚ್ಛತ್ರಭಾಜನಂ ತರ್ಪಣಂ ತಥಾ 110.
ಪಾದರಕ್ಷೆ, ಚಪ್ಪಲಿ, ಛತ್ರಿ, ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನೂ ಕೊಡಬೇಕು.
ಪೂರ್ವವಚ್ಚಾರ್ಚ್ಚಯಿತ್ವಾ ತಾಂ ಕೃತ್ವಾ ದೀಪಾರ್ಚ್ಚನಾದಿಕಮ್
ಹಿಂದಿನಂತೆ ಆ ಹಸುವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ದೀಪಾರ್ಚನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ತ್ರಿಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮಾವೃತ್ತ್ಯ ದಂಡವತ್ಪ್ರಣಮೇಚ್ಚ ತಾಮ್
ಮೂರು ಬಾರಿ ಸುತ್ತಿ, ಆ ಹಸುವಿಗೆ ದಂಡವತ್ತು ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.
ಮಯಾ ದತ್ತಾಂ ಚ ಗೃಹ್ಣೀಷ್ವ ಪ್ರಸೀದ ತ್ವಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ
ನಾನು ಕೊಟ್ಟಿದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ದಯಮಾಡಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
ಯಾ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತು ಗೋವಿನ್ದೇ ಸ್ವಾಹಾ ಯಾ ಚ ವಿಭಾವಸೌ
ಯಾವ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಯಾವುದು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ,
ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಚನ್ದ್ರೇ ರವೇಃ ಪ್ರಭಾ
ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಗಾಯತ್ರಿಯು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶ,
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಮಯೀ ದೇವೀ ಧಾನ್ಯರೂಪೇಣ ಸಂಸ್ಥಿತಾ
ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲದರ ಸಾರರೂಪವಾದ ದೇವಿಯು ಧಾನ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.
ದತ್ತ್ವಾ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕೃತ್ವಾ ತಂ ಕ್ಷಮಾಪ್ಯ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಮ್
ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ, ಸುತ್ತಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಬೇಕು.
ತಾವತ್ಪುಣ್ಯಂ ಸಮಧಿಕಂ ವ್ರೀಹಿಧೇನೋಶ್ಚ ತತ್ಫಲಮ್
ಅಷ್ಟೊಂದು ಪುಣ್ಯ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಫಲವೂ ಅಕ್ಕಿಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಇಹಲೋಕೇ ಚ ಸೌಭಾಗ್ಯಮಾಯುರಾರೋಗ್ಯವರ್ದ್ಧನಮ್
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಭಾಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ತೂಯಮಾನೋಽಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ಸ ಯಾತಿ ಶಿವಮನ್ದಿರಮ್ 110.
ಅಪ್ಸರಸರು ಹೊಗಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನು ಶಿವನ ಮಂದಿರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ತತಃ ಸ್ವರ್ಗಾತ್ಪರಿಭ್ರಷ್ಟೋ ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಪತಿರ್ಭವೇತ್
ಆಮೇಲೆ, ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ಅವನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸರ್ವಪಾಪವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ರುದ್ರಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ
ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅವನು ರುದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಶ್ವೇತವಿನೀತಾಶ್ವೋಪಾಖ್ಯಾನೇ ಧಾನ್ಯಧೇನುದಾನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ನಾಮ ದಶಾಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಾಗಿ ಶ್ರೀ ವರಾಹಪುರಾಣದ ಶ್ವೇತವಿನೀತಾಶ್ವೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವ ಮಹಿಮೆ ಎಂಬ ನೂರನೆಯ ಹತ್ತು ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಅಥ ಕಪಿಲಾಧೇನುದಾನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ ಅಥಾತಃ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಕಪಿಲಾಂ ಧೇನುಮುತ್ತಮಾಮ್
ಈಗ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವ ಮಹಿಮೆ: ಈಗ ನಾನು ಆ ಉತ್ತಮ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪೂರ್ವೋಕ್ತೇನ ವಿಧಾನೇನ ದದ್ಯಾದ್ಧೇನುಂ ಸವತ್ಸಕಾಮ್
ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ, ಹಸುವನ್ನು ಅದರ ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ಕಪಿಲಾಯಾಃ ಶಿರೋ ಗ್ರೀವಾ ಸರ್ವತೀರ್ಥಾನಿ ಭಾಮಿನಿ
ಓ ಸುಂದರಿಯೇ, ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಂತಿವೆ.
ಪ್ರಾತರುತ್ಥಾಯ ಯೋ ಮರ್ತ್ಯಃ ಕಪಿಲಾಗಲಮಸ್ತಕಾತ್
ಯಾರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು, ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ತಲೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಸ ತೇನ ಪುಣ್ಯತೋಯೇನ ತತ್ಕ್ಷಣಾದ್ದಗ್ಧಕಿಲ್ಬಿಷಃ
ಆ ಪುಣ್ಯಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನ ಪಾಪಗಳು ಸುಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಕಲ್ಯಮುತ್ಥಾಯ ಯೋ ಮರ್ತ್ಯಃ ಕುರ್ಯಾತ್ತಾಸಾಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್
ಯಾರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು, ಆ ಹಸುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ—
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೇನ ಚೈಕೇನ ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತೇನ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್
ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನಾದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ—
ಕಪಿಲಾಯಾಸ್ತು ಮೂತ್ರೇಣ ಸ್ನಾಯಾಚ್ಚೈವ ಶುಚಿವ್ರತಃ। ಸ ಗಙ್ಗಾದಿಷು ತೀರ್ಥೇಷು ಸ್ನಾತೋ ಭವತಿ ಮಾನವಃ
ಯಾರು ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಗಂಗಾದಿ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರಂತೆ ಆಗುತ್ತಾರೆ.
ತೇನ ಸ್ನಾನೇನ ಚೈಕೇನ ಭಾವಯುಕ್ತೇನ ವೈ ನರಃ
ಆ ರೀತಿ ಒಂದು ಸ್ನಾನವನ್ನಾದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ—
ಗೋಸಹಸ್ರಂ ಚ ಯೋ ದದ್ಯಾದೇಕಾಂ ವಾ ಕಪಿಲಾಂ ನರಃ 111.
ಯಾರು ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು, ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಪಿಲಾ ಹಸುವನ್ನಾದರೂ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ—
ಗವಾಮಸ್ಥಿ ತತೋಽಪ್ಯೇತನ್ಮೃತಗನ್ಧೇನ ದೂಷಯೇತ್
ಆ ದಾನವನ್ನು ಹಸುವಿನ ಎಲುಬಿನ ಮೃತಗಂಧದಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಳಿಸಿದರೆ—
ಗವಾಂ ಕಣ್ಡೂಯನಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತಥಾ ಚ ಪರಿಪಾಲನಮ್
ಹಸುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಎಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕುಯಿದು ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ತೃಣಾದಿಕಾನಿ ಯೋ ದದ್ಯಾತ್ಕ್ಷುಧಿತೇನ ಗವಾಹ್ನಿಕಮ್
ಯಾರು ಹಸಿವಾದ ಹಸುವಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹುಲ್ಲು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೋ—
ವಿಮಾನೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ದಿವ್ಯೈಃ ಕನ್ಯಾಭಿರಭಿತೋಽರ್ಪಿತೈಃ
ವಿವಿಧ ದೈವಿಕ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಬಂದ कन್ಯೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು—
ಸುವರ್ಣಕಪಿಲಾ ಪೂರ್ವಂ ದ್ವಿತೀಯಾ ಗೌರಪಿಙ್ಗಲಾ
ಮೊದಲನೆಯದು ಸುವರ್ಣದಂತೆ ಕಪಿಲಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಎರಡನೆಯದು ಹಗುರವಾದ ಬಣ್ಣದ, ಪಿಂಗಳಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಪಂಚಮೀ ಬಹುವರ್ಣಾ ಸ್ಯಾತ್ಷಷ್ಠೀ ಚ ಶ್ವೇತಪಿಙ್ಗಲಾ
ಐದನೆಯದು ಹಲವಾರು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಆರನೆಯದು ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಳ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.