ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಅಥ ಕುರ್ಯಾದಷ್ಟಶತೈರೂರ್ಧ್ವಂ ನೃಪತಿಸತ್ತಮ । ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಕಾರಯೇದ್‌ಧೇನುಂ ತಥಾತ್ಮಾನಂ ಪೀಡಯೇತ್

ಮತ್ತೆ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ಎಂಟು ನೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕದಲ್ಲಿ, ತಾನು ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಹಸುವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಸರ್ವಬೀಜಾನಿ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ಸಮನ್ತತಃ । ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಮುಖಂ ಶೃಙ್ಗೇ ಮೌಕ್ತಿಕೈರ್ನಯನೇ ತಥಾ

ಎಲ್ಲಾ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಮೂಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ತುಂಡನ್ನು, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು.

ಗುಡೇನ ತು ಮುಖ ಕಾಯೇ ಜಿಹ್ವಾ ಪಿಷ್ಟಮಯೀ ತಥಾ । ಕಮ್ಬಲಂ ಪಟ್ಟಸೂತ್ರೇಣ ಕಣ್ಠಾಭರಣಭೂಷಿತಾಮ್

ಮುಖ ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿ, ನಾಲಿಗೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಸುವಿಗೆ ಕಂಬಳಿ, ರೇಷ್ಮೆ ಹಗ್ಗ, ಹಾಗೂ ಕಂಠಭರಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಇಕ್ಷುಪಾದಾಂ ರೌಪ್ಯಖುರಾಂ ತವನೀತಸ್ತನೀಂ ತಥಾ । ಪ್ರಶಸ್ತಪತ್ರಶ್ರವಣಾಂ ಸಿತಚಾಮರಪಭೂಷಿತಾಮ್

ಅಕ್ಕರೆಯ ಕಬ್ಬಿನ ಕಾಲುಗಳು, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕವಲುಗಳು, ತುಪ್ಪ ತುಂಬಿದ ಹಸುಬುಗಳು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಿವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿರುವ ಹಸುವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಪಞ್ಚರತ್ನಸಮಾಯುಕ್ತಾಂ ವಸ್ತ್ರೇಣಾಚ್ಛಾದಿತಾಂ ತಥಾ । ಗನ್ಧಪುಷ್ಪೈರಲಂಕೃತ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ನಿವೇದಯೇತ್

ಐದು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಆ ಹಸುವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಯ ದರಿದ್ರಾಯ ಸಾಧುವೃತ್ತಾಯ ಧೀಮತೇ । ವೇದವೇದಾಙ್‌ಗವಿದುಷೇ ಸಾಗ್ನಿಕಾಯ ಕುಟುಮ್ಬಿನೇ । ಅದುಷ್ಟಾಯ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ನ ತು ಮತ್ಸರಿಣೇ ದ್ವಿಜೇ

ಆ ಹಸುವನ್ನು ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ, ಬಡ, ಸದಾಚಾರಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಮಾಡುವ, ಕುಟುಂಬವಿರುವ, ದೋಷರಹಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಬೇಕು; ಈಡುಬರುವ, ಹಿಂಸೆಪಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು.

ಅಯನೇ ವಿಷುವೇ ಪುಣ್ಯೇ ವ್ಯತೀಪಾತೇ ದಿನಕ್ಷಯೇ । ಏಷು ಪುಣ್ಯೇಷು ಕಾಲೇಷು ಥಥಾವಿಭವಶಕ್ತಿತಃ

ಉತ್ತರಾಯಣ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನ, ಸಮವಿಷುವ, ಶುಭ ಸಂಯೋಗಗಳು ಅಥವಾ ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ—ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ತಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸತ್ಪಾತ್ರಞ್ಚ ದ್ವಿಜಂ ದೃಷ್ಟ್‍ವಾ ಆಗತಂ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಂ ಗೃಹೇ । ತಾದೃಶಾಯ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ಪುಚ್ಛದೇಶೇ ವಿಮೃಷ್ಯ ಚ

ಯೋಗ್ಯವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಡುವ ಮುನ್ನ ಹಸುವಿನ ಬೆನ್ನು ಭಾಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ತಕ್ಕಂತೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖಮಾಸ್ಥಾಯ ಅಥವಾ ಸ ಉದಙ್ಮುಖಃ । ಗಾಂ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖೀಂ ಕೃತ್ವಾ ವತ್ಸಮುತ್ತರತೋ ನ್ಯಸೇತ್

ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಥವಾ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಬಹುದು; ಹಸುವನ್ನು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿಟ್ಟು, ಕರುವನ್ನು ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಇರಿಸಬೇಕು.

ದಾನಕಾಲೇ ತು ಯೇ ಮನ್ತ್ರಾಸ್ತಾನ್ಪಠಿತ್ವಾ ಸಮರ್ಪಯೇತ್ । ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ವಿಧಿವದ್ವಿಪ್ರಂ ಮುದ್ರಿಕಾಕರ್ಣಭೂಷಣೈಃ

ದಾನ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಉಂಗುರಗಳು ಮತ್ತು ಕಿವಿಯ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ದೇಯಾ ವಿತ್ತಶಾಠ್ಯವಿವರ್ಜ್ಜಿತಃ । ಹಸ್ತೇ ತು ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದತ್ತ್ವಾ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಸಚನ್ದನಾಮ್ । ಧೇನುಂ ಸಮರ್ಪಯೇತ್ತಸ್ಯ ಮುಖಞ್ಚ ಚ ವಿಲೋಕಯೇತ್

ತಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು, ಲೋಭವಿಲ್ಲದೆ, ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಚಂದನದೊಂದಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ಹಸುವಿನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಏಕಾಹಂ ಶರ್ಕರಾಹಾರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತ್ರಿದಿನಂ ವಸೇತ್ । ಸರ್ವಪಾಪಹರಾ ಧೇನುಃ ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಾಯಿನೀ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಒಂದು ದಿನ ಕೇವಲ ಸಕ್ಕರೆ ಸೇವಿಸಿ, ಮೂರು ದಿನಗಳು ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ಹಸು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವಕಾಮಸಮೃದ್ಧಸ್ತು ಜಾಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ । ದೀಯಮಾನಂ ಪ್ರಪಶ್ಯನ್ತಿ ತೇ ಯಾನ್ತಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್

ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳ ಪೂರ್ಣತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ; ದಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯ ಇದಂ ಶೃಣುಯಾದ್ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪಠತೇ ವಾಪಿ ಮಾನವಃ । ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಂ ಸ ಗಚ್ಛತಿ

ಯಾರು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ಅಥ ಮಧುಧೇನುದಾನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ ಮಧುಧೇನುಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಪಾತಕನಾಶಿನೀಮ್

ಈಗ ಮಧುಧೇನು ದಾನದ ಮಹಿಮೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮಧುಧೇನುವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಧೇನುಂ ಮಧುಮಯೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಘಟಷೋಡಶಾಮ್

ಹಸುವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೇನಿನಿಂದ ಮಾಡಿಸಿ, ಹದಿನಾರು ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಸೌವರ್ಣಂ ತು ಮುಖಂ ಕೃತ್ವಾ ಶೃಙ್ಗಾಣ್ಯಗುರುಚಂದನೈಃ

ಅದಿನ ಮುಖವನ್ನು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿಸಿ, ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಅಗರು ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ಪಾದಾನಿಕ್ಷುಮಯಾನ್ಕೃತ್ವಾ ಸಿತಕಮ್ಬಲಸಂವೃತಾನ್

ಅದಿನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ಮಾಡಿಸಿ, ಬಿಳಿ ಕಂಬಳದಿಂದ ಮುಚ್ಚಬೇಕು.

ಓಷ್ಠೌ ಪುಷ್ಪಮಯೌ ತಸ್ಯಾ ದನ್ತಾಃ ಫಲಮಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಅದಿನ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಹೂಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಪತ್ರಶ್ರವಣಾ ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಪರಿತಸ್ತತಾ

ಅದಿನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಬೇಕು.

ಚತ್ವಾರಿ ತಿಲಪಾತ್ರಾಣಿ ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್

ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಎಳ್ಳಿನ ಎಲೆಗಳ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

ಕಾಂಸ್ಯೋಪದೋಹಿನೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪೈಸ್ತು ಪೂಜಿತಾಮ್

ತಾಮ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಸುವನ್ನು ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ,

ಸಂಕ್ರಾಂತ್ಯಾಮುಪರಾಗೇ ಚ ಸರ್ವಕಾಲೇ ಯದೃಚ್ಛಯಾ

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಗ್ರಹಣ ಅಥವಾ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ,

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ದರಿದ್ರಾಯ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಯಾಹಿತಾಗ್ನಯೇ 104.

ಬಡ, ವೇದಪಾಠ ಮಾಡಿದ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮಾಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ,

ತಾದೃಶಾಯ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ಮಧು ಧೇನುರ್ನರೋತ್ತಮೇ

ಅಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನುಸಹಿತ ಉತ್ತಮ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ದದ್ಯಾದ್ವಿಪ್ರಾಯ ಧೇನುಂ ತಾಂ ಮನ್ತ್ರಪೂರ್ವಾಂ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ಆಚ್ಛಾದ್ಯ ವಸ್ತ್ರಯುಗ್ಮೇನ ಮುದ್ರಿಕಾವರ್ಣಮಾತ್ರಕೈಃ ಜಲಪೂರ್ವಂ ತು ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಪಶ್ಚಾದ್ಯಾನಂ ಸಮರ್ಪಯೇತ್

ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನು ಆ ಹಸುವನ್ನು ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಎರಡು ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಉಂಗುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರೀಯನ್ತಾಂ ಪಿತರೋ ದೇವಾ ಮಧುಧೇನೋ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ

ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ; ಜೇನುಹಸು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಅಹಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ತ್ವಾಂ ದೇವಿ ಕುಟುಮ್ಬಾರ್ಥೇ ವಿಶೇಷತಃ

ದೇವಿಯೇ, ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಮಧುವಾತೇತಿ ಮನ್ತ್ರೇಣ ದದ್ಯಾದಾಶುಚಿಕೇನ ತು

'ಮಧುವಾತ್' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಸ್ವಚ್ಛನಾಗಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಹಸುವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.