ಸೌವರ್ಣೇ ಮುಖಶೃಙ್ಗೇ ಚ ದನ್ತಾಶ್ಚ ಮಣಿಮೌಕ್ತಿಕೈಃ । ಗ್ರೀವಾ ರತ್ನಮಯೀ ತ್ವಸ್ಯಾ ಘ್ರಾಣಂ ಗನ್ಧಮಯನ್ತಥಾ
ಆ ಹಸುವಿನ ಮುಖ ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಚಿನ್ನದಿಂದ, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ, ಕತ್ತನ್ನು ರತ್ನಗಳಿಂದ, ಮೂಗನ್ನು ಸುಗಂಧದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
ಶೃಙ್ಗೇ ತ್ವಗುರುಕಾಷ್ಠೇನ ಪೃಷ್ಠಂ ತಾಮ್ರಮಯಂ ತಥಾ । ಪುಚ್ಛಂ ಕ್ಷೌಮಮಯಂ ತಸ್ಯಾಃ ಸರ್ವಾಭರಣಭೂಷಿತಾಮ್
ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಅಗರು ಮರದಿಂದ, ಬೆನ್ನನ್ನು ತಾಮ್ರದಿಂದ, ಬಾಲವನ್ನು ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಸುವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
ಇಕ್ಷುಪಾದಾಂ ರೌಪ್ಯಖುರಾಂ ಕಮ್ಬಲಂ ಪಟ್ಟಸೂತ್ರಕಮ್ । ಆಚ್ಛಾದ್ಯ ಪಟ್ಟವಸ್ತ್ರೇಣ ಘಣ್ಟಾಚಾಮರಭೂಷಿತಾಮ್
ಪಾದಗಳನ್ನು ಸಕ್ಕರೆಕಬ್ಬಿನಿಂದ, ಕಳಚುಗಳನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ, ಹಸುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಂಬಳಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಿ, ಗಂಟೆ ಮತ್ತು ಚಾಮರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರಶಸ್ತಪತ್ರಶ್ರವಣಾಂ ನವನೀತಸ್ತನೀಂ ಬುಧಃ । ಫಲೈರ್ನಾನಾವಿಧಸ್ತಸ್ಯಾ ಉಪಶೋಭಾಮ್ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್
ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ಎಲೆಗಳಿಂದ, ತೊಡೆಯನ್ನು ಹಸಿರು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹಸುವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
ಉತ್ತಮಾ ಗುಡಧೇನುಃ ಸ್ಯಾತ್ಸದಾ ಧಾರಚತುಷ್ಟಯಮ್ । ಭಾಗಾರ್ಧೇನ ತು ತೌಲ್ಯೇನ ಚತುರ್ಥಾಂಶೇನ ವತ್ಸಕಮ್
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಡಿನ ಹಸುವಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಾಲ್ಕು ಹರಿವುಗಳಿರಬೇಕು; ತೂಕದ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಿಂದ ಹಸುವಿನ ಕಂದನ್ನು, ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.
ಮಧ್ಯಮಾ ಚ ತದರ್ಧೇನ ಭಾರೇಣೈಕೇನ ಚಾಧಮಾ । ವಿತ್ತಹೀನೋ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ಶತೈರಷ್ಟಾಭಿರೇವ ಚ
ಮಧ್ಯಮ ಹಸುವನ್ನು ಅರ್ಧ ತೂಕದಿಂದ, ಕಡಿಮೆ ಹಸುವನ್ನು ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಣವಿಲ್ಲದವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಎಂಟು ನೂರು ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು.
ಅತ ಊರ್ಧ್ವನ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಾ ಗೃಹವಿತ್ತಾನುಸಾರತಃ । ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾದಿಭಿಃ ಪೂಜ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ನಿವೇದಯೇತ್ ॥ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಯ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ಸಹಸ್ರಕನಕೇನ ತು । ತದರ್ಧೇನ ಮಹಾರಾಜ ತಸ್ಯಾಪ್ಯರ್ಧೇನ ವಾ ಪುನಃ
ಇದಾದಮೇಲೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂಪತ್ತಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಗಂಧ, ಹೂವಿನ ಹಾಗು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು; ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಧದಷ್ಟು, ರಾಜನೇ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕೊಡಬಹುದು.
ಶತೇನ ವಾ ಶತಾರ್ಧೇನ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ನಿವೇದಯೇತ್ । ಗನ್ಧಪುಷ್ಪದಿಭಿಃ ಪೂಜ್ಯ ಮುದ್ರಿಕಾಕರ್ಣಪತ್ರಕೈಃ
ಅಥವಾ ನೂರು, ಅಥವಾ ಐವತ್ತಿನಷ್ಟು, ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು. ಸುಗಂಧ, ಹೂವಿನ ಹಾಗು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಉಂಗುರ, ಕಿವಿಯ ಆಭರಣ, ಎಲೆ ಆಭರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.
ಛತ್ರಿಕಾಪಾದುಕೇ ದತ್ತ್ವಾ ಇಮಂ ಮನ್ತ್ರಮುದೀರಯೇತ್ । ಗುಡಧೇನೋ ಮಹಾವೀರ್ಯೇ ಸರ್ವಸಮ್ಪತ್ಪ್ರದೇ ಶುಭೇ
ಛತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು: 'ಬೆಲ್ಲದ ಹಸುವೇ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವಳೇ, ಎಲ್ಲಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವಳೇ, ಶುಭಕರಿಯೇ.'
ದಾನಾದಸ್ಮಾಚ್ಚ ಭೋದೇವಿ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಮೇ । ಪ್ರಾಙ್ಮುಖೋವಾಪಿ ದಾತಾ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ನಿವೇದಯೇತ್
'ಈ ದಾನದ ಮೂಲಕ, ಭೂದೇವಿಯೇ, ನನಗೆ ತಿನಿಸು ಮತ್ತು ಊಟ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಅನುಗ್ರಹಿಸು.' ದಾತಾ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿದ್ದರೂ ಸಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ವಾಚಾ ಕೃತಂ ಕರ್ಮಕೃತಂ ಮನಸಾ ಯದ್ವಿಚಿನ್ತಿತಮ್ । ಮಾನಕೂಟಂ ತುಲಾಕೂಟಂ ಕನ್ಯಾಗೋಽರ್ಥೇ ಉದಾಹೃತಮ್
ಮಾತಿನಿಂದ ಮಾಡಿದದು, ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಿದದು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದದು, ತೂಕದ ಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿ, ತೂಗುವ ತೂಕದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿವೆ.
ಅನೃತಂ ನಾಶಮಾಯಾತಿ ಗುಡಧೇನೋ ದ್ವಿಜಾರ್ಪಿತಾ । ದೀಯಮಾನಾಂ ಪ್ರಪಶ್ಯನ್ತಿ ತೇ ಯಾನ್ತಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ ಯತ್ರ ಕ್ಷೋರವಹಾ ನದ್ಯೋ ಘೃತಪಾಯಸಕರ್ದಮಾಃ । ಋಷಯೋ ಮುನಯಃ ಸಿದ್ಧಾಸ್ತತ್ರ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಧೇನುದಾಃ
ಅಸತ್ಯವು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬೆಲ್ಲದ ಹಸುವನ್ನು ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ. ಹೀಗೆ ಕೊಡುವವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ತುಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಹಾಲಿನಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಋಷಿಗಳು, ಮುನಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಇರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ದಶ ಪೂರ್ವಾನ್ದಶ ಪರಾನಾತ್ಭಾನಞ್ಚೈಕವಿಂಶತಿಮ್ । ವಿಷ್ಣುಲೋಕಂ ನಯತ್ಯಾಶು ಗುಡಧೇನೋಃ ಪ್ರಸಾದತಃ
ಬೆಲ್ಲದ ಹಸುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಹತ್ತು ಪಿತೃಗಳು, ಹತ್ತು ಸಂತಾನಗಳು ಮತ್ತು ತಾನೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದೂ ಜನರನ್ನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಬಹುದು.
ಅಯನೇ ವಿಷುವೇ ಪುಣ್ಯೇ ವ್ಯತೀಪಾತೇ ದಿನಕ್ಷಯೇ । ಸರ್ವದೈವ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ಪಾತ್ರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾಮತೇ
ಉತ್ತರಾಯಣ, ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ, ಸಮವಿಷುವ, ಗ್ರಹಣ, ದಿನದ ಅಂತ್ಯ—ಈ ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸದಾ ಕೊಡಬೇಕು, ಮಹಾಮತಿವಂತನೇ.
ಶ್ರದ್ಧಾನ್ವಿತೇನ ದಾತವ್ಯಾ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಫಲಪ್ರದಾ । ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಾ ನಿತ್ಯಂ ಸರ್ವಪಾಪಹರಾಸ್ಮೃತಾ
ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೊಡಬೇಕು, ಇದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸದಾ ಎಲ್ಲಾ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಗುಡಧೇನೋಃ ಪ್ರಸಾದಾತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯಮಖಿಲ ಭವೇತ್ । ವೈಷ್ಣವಂ ಪದಮಾಪ್ನೋತಿ ದೌರ್ಗತ್ಯನ್ತಸ್ಯ ನಶ್ಯತಿ
ಬೆಲ್ಲದ ಹಸುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ವೈಷ್ಣವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅವನ ದುರ್ಬಾಗ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ದಶದ್ವಾದಶಸಾಹಸ್ರಾ ದಶ ಚಾಷ್ಟೌ ಚ ಜನ್ಮನಿ । ನ ಶೋಕದುಃಖದೌರ್ಗತ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ಕ್ವಚಿತ್
ಹತ್ತು, ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ, ಅವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ದುಃಖ, ದುಃಖ, ದುರ್ಬಾಗ್ಯ ಎಂದೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇತಿ ಪಠತಿ ಶೃಣೋತಿ ಚೇಹ ಸಮ್ಯಕ್ ಮತಿಮಪಿ ದದಾತಿ ಯೋಜನಾನಾಮ್ । ಸ ಇಹ ವಿಭವೈಶ್ಚಿರಂ ವಸಿತ್ವಾ ವಸತಿ ಚಿರಂ ದಿವಿ ದೇವತಾದಿಪೂಜ್ಯಃ
ಯಾರು ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ನೆಡಸಿದರೆ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಬಹು ಕಾಲ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಬಹು ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತ್ರ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಹೋತೋವಾಚ ತದ್ವಚ್ಚ ಶರ್ಕರಾಧೇನುಂ ಶೃಣು ರಾಜನ್ ಯಥಾರ್ಥತಃ । ಅನುಲಿಪ್ತೇ ಮಹೀಪೃಷ್ಠೇ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಕುಶೋತ್ತರೇ
ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಹೊತನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಈಗ ನಿಜವಾದ ಶರ್ಕರೆ ಹಸುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು. ಮಣ್ಣನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪು ಮೃಗಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕುಶವನ್ನು ಹಾಸಿ.
ಧೇನುಂ ಶರ್ಕರಯಾ ರಾಜನ್ಕೃತ್ವಾ ಭಾರಚತುಷ್ಟಯಮ್ । ಉತ್ತಮಾ ಕಥ್ಯತೇ ಸದ್ಭಿಶ್ಚತುರ್ಥಾಂಶೇನ ವತ್ಸಕಮ್
ರಾಜನೇ, ನಾಲ್ಕು ಹೊರೆ ತೂಕದಷ್ಟು ಶರ್ಕರೆಯಿಂದ ಹಸುವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಕರುವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ತದರ್ಧಂ ಮಧ್ಯಮಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಕನಿಷ್ಠಾ ಭಾರಕೇಣ ತು । ತದ್ವದ್ವತ್ಸಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಚತುರ್ಥಾಂಶೇನ ತತ್ತ್ವತಃ
ಅದರ ಅರ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಮಧ್ಯಮ, ಒಂದು ಹೊರೆ ತೂಕ ಮಾಡಿದರೆ ಕನಿಷ್ಟ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಕರುವನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.
ಅಥ ಕುರ್ಯಾದಷ್ಟಶತೈರೂರ್ಧ್ವಂ ನೃಪತಿಸತ್ತಮ । ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಕಾರಯೇದ್ಧೇನುಂ ತಥಾತ್ಮಾನಂ ಪೀಡಯೇತ್
ಮತ್ತೆ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ಎಂಟು ನೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕದಲ್ಲಿ, ತಾನು ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಹಸುವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಸರ್ವಬೀಜಾನಿ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ಸಮನ್ತತಃ । ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಮುಖಂ ಶೃಙ್ಗೇ ಮೌಕ್ತಿಕೈರ್ನಯನೇ ತಥಾ
ಎಲ್ಲಾ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಮೂಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ತುಂಡನ್ನು, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು.
ಗುಡೇನ ತು ಮುಖ ಕಾಯೇ ಜಿಹ್ವಾ ಪಿಷ್ಟಮಯೀ ತಥಾ । ಕಮ್ಬಲಂ ಪಟ್ಟಸೂತ್ರೇಣ ಕಣ್ಠಾಭರಣಭೂಷಿತಾಮ್
ಮುಖ ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿ, ನಾಲಿಗೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಸುವಿಗೆ ಕಂಬಳಿ, ರೇಷ್ಮೆ ಹಗ್ಗ, ಹಾಗೂ ಕಂಠಭರಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
ಇಕ್ಷುಪಾದಾಂ ರೌಪ್ಯಖುರಾಂ ತವನೀತಸ್ತನೀಂ ತಥಾ । ಪ್ರಶಸ್ತಪತ್ರಶ್ರವಣಾಂ ಸಿತಚಾಮರಪಭೂಷಿತಾಮ್
ಅಕ್ಕರೆಯ ಕಬ್ಬಿನ ಕಾಲುಗಳು, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕವಲುಗಳು, ತುಪ್ಪ ತುಂಬಿದ ಹಸುಬುಗಳು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಿವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿರುವ ಹಸುವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಪಞ್ಚರತ್ನಸಮಾಯುಕ್ತಾಂ ವಸ್ತ್ರೇಣಾಚ್ಛಾದಿತಾಂ ತಥಾ । ಗನ್ಧಪುಷ್ಪೈರಲಂಕೃತ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ನಿವೇದಯೇತ್
ಐದು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಆ ಹಸುವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಯ ದರಿದ್ರಾಯ ಸಾಧುವೃತ್ತಾಯ ಧೀಮತೇ । ವೇದವೇದಾಙ್ಗವಿದುಷೇ ಸಾಗ್ನಿಕಾಯ ಕುಟುಮ್ಬಿನೇ । ಅದುಷ್ಟಾಯ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ನ ತು ಮತ್ಸರಿಣೇ ದ್ವಿಜೇ
ಆ ಹಸುವನ್ನು ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ, ಬಡ, ಸದಾಚಾರಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಮಾಡುವ, ಕುಟುಂಬವಿರುವ, ದೋಷರಹಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಬೇಕು; ಈಡುಬರುವ, ಹಿಂಸೆಪಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು.
ಅಯನೇ ವಿಷುವೇ ಪುಣ್ಯೇ ವ್ಯತೀಪಾತೇ ದಿನಕ್ಷಯೇ । ಏಷು ಪುಣ್ಯೇಷು ಕಾಲೇಷು ಥಥಾವಿಭವಶಕ್ತಿತಃ
ಉತ್ತರಾಯಣ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನ, ಸಮವಿಷುವ, ಶುಭ ಸಂಯೋಗಗಳು ಅಥವಾ ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ—ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ತಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸತ್ಪಾತ್ರಞ್ಚ ದ್ವಿಜಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಆಗತಂ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಂ ಗೃಹೇ । ತಾದೃಶಾಯ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ಪುಚ್ಛದೇಶೇ ವಿಮೃಷ್ಯ ಚ
ಯೋಗ್ಯವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಡುವ ಮುನ್ನ ಹಸುವಿನ ಬೆನ್ನು ಭಾಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ತಕ್ಕಂತೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖಮಾಸ್ಥಾಯ ಅಥವಾ ಸ ಉದಙ್ಮುಖಃ । ಗಾಂ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖೀಂ ಕೃತ್ವಾ ವತ್ಸಮುತ್ತರತೋ ನ್ಯಸೇತ್
ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಥವಾ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಬಹುದು; ಹಸುವನ್ನು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿಟ್ಟು, ಕರುವನ್ನು ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಇರಿಸಬೇಕು.