ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಶ್ವೇತವಿನೀತಾಶ್ವೋಪಾಖ್ಯಾನೇ ಜಲಧೇನುವಿಧಿರ್ನಾಮ ಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತವಿನೀತಾಶ್ವ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ 'ಜಲಧೇನು ವಿಧಿ' ಎಂಬ ಶತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಅಥ ರಸ ಧೇನುದಾನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ ರಸಧೇನುವಿಧಾನಂ ತೇ ಕಥಯಾಮಿ ಸಮಾಸತಃ

ಈಗ ರಸದಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ರಸಸ್ಯ ತು ಘಟಂ ರಾಜನ್ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ತ್ವೈಕ್ಷವಸ್ಯ ತು

ರಾಜನೆ, ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಮಡಕೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿ ಕಬ್ಬಿನ ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಡಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ತುರೀಯಾಂಶೇನ ವತ್ಸಂ ತು ತತ್ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಸುಧೀಃ

ಮೇಲ್ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು, ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಷ್ಟು ವತ್ಸುವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

ಏವಂ ಕಾರ್ಯಾ ರಸೈರ್ಧೇನುರಿಕ್ಷುಪಾದಸಮನ್ವಿತಾ

ಈ ರೀತಿ, ಕಬ್ಬಿನ ಕಾಲುಗಳಿರುವ ರಸದಹಸುವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ಸುವರ್ಣಶೃಂಗಾಭರಣಾ ವಸ್ತ್ರಪುಚ್ಛಾ ಘೃತಸ್ತನೀ

ಅದಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ಕೊಂಬುಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ಬಟ್ಟೆಯ ಬಾಲ, ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಾಲುಮೂತು ಇರಬೇಕು.

ದನ್ತಾಃ ಫಲಮಯಾಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಪೃಷ್ಠಂ ತಾಮ್ರಮಯಂ ಶುಭಮ್

ಅದಕ್ಕೆ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಲ್ಲುಗಳು, ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬೆನ್ನಿನ ಭಾಗ ಸುಂದರವಾಗಿರಬೇಕು.

ಸಪ್ತವ್ರೀಹಿಸಮಾಯುಕ್ತಾಂ ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ಚ ದೀಪಿತಾಮ್

ಏಳು ಅಕ್ಕಿಯ ಕಾಳುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಚತ್ವಾರಿ ತಿಲಪಾತ್ರಾಣಿ ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ನಿವೇಶಯೇತ್

ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಎಳ್ಳಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

ರಸಧೇನುಃ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮೇನ ನಿತ್ಯದಾ

ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಸದಾ ರಸಪೂರ್ಣ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ದಾತಾ ಚ ಗ್ರಾಹಕಶ್ಚೈವ ಏಕಕಾಲಮಭೋಜನಃ 101.

ಆ ದಿನ ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವವನು ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಊಟವನ್ನು ವಜ್ರಿಸಬೇಕು.

ದೀಯಮಾನಾಂ ತು ಪಶ್ಯನ್ತಿ ತೇ ಚ ಯಾನ್ತಿ ಪರಾಂ ಗತಿಮ್

ದಾನವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವವರೂ ಕೂಡ ಉನ್ನತ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪೂರ್ವೋಕ್ತೈರೇವ ಮನ್ತ್ರೈಸ್ತು ತತಸ್ತಾಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯೇತ್ಸುಧೀಃ

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಆ ಹಸುವಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ದಶಪೂರ್ವಾನ್ಪರಾಂಶ್ಚೈವ ಆತ್ಮಾನಂ ಚೈಕವಿಂಶಕಮ್

ಹತ್ತು ಪಿತೃಗಳು, ಹತ್ತು ಸಂತಾನಗಳು ಮತ್ತು ತಾನೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದರ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಏಷಾ ತೇ ಕಥಿತಾ ರಾಜನ್ರಸಧೇನುರನುತ್ತಮಾ

ಓ ರಾಜನೇ, ರಸಪೂರ್ಣ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಸುವಿನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.

ಯ ಇದಂ ಪಠತೇ ನಿತ್ಯಂ ಶೃಣುಯಾದಥ ಭಕ್ತಿತಃ

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ—

ಇತಿ ಶ್ರೀವರಾಹಪುರಾಣೇ ಶ್ವೇತವಿನೀತಾಶ್ವೋಪಾಖ್ಯಾನೇ ರಸಧೇನುದಾನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ನಾಮ ಏಕಾಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಶ್ರೀ ವರಾಹಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ವಿನೀತಾಶ್ವರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಸಪೂರ್ಣ ಹಸುವಿನ ದಾನ ಮಹಿಮೆ ಎಂಬ ಶತ ಏಕ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.

ಗುಡಧೇನುಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ ಹೋತೋವಾಚ - ಗುಡಧೇನುಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಕಾಮಾರ್ಥಸಾಧಿನೀಮ್ । ಅನುಲಿಪ್ತೇ ಮಹೀಪೃಷ್ಠೇ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಕುಶಾಸ್ತೃತೇ

ಗುಡಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಸುವಿನ ಮಹಿಮೆ. ಹೊತನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಗುಡಿನ ಹಸುವಿನ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಲೇಪಿಸದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕುಶವನ್ನು ಹಾಸಿ—

ತಸ್ಯೋಪರಿಕೃತಂ ವಸ್ತ್ರಂ ಗುಡಮಾನೀಯ ಪುಷ್ಕಲಮ್ । ಕೃತ್ವಾ ಗುಡಮಯೀಂ ಧೇನುಂ ಸವಸಾಙ್‌ಕಾಸ್ಯದೇಹಿನೀಮ್

ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಸಿ, ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ತಂದು, ಎಲ್ಲ ಅಂಗಾಂಗಗಳೂ ಇರುವಂತೆ ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಹಸುವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಸೌವರ್ಣೇ ಮುಖಶೃಙ್ಗೇ ಚ ದನ್ತಾಶ್ಚ ಮಣಿಮೌಕ್ತಿಕೈಃ । ಗ್ರೀವಾ ರತ್ನಮಯೀ ತ್ವಸ್ಯಾ ಘ್ರಾಣಂ ಗನ್ಧಮಯನ್ತಥಾ

ಆ ಹಸುವಿನ ಮುಖ ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಚಿನ್ನದಿಂದ, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ, ಕತ್ತನ್ನು ರತ್ನಗಳಿಂದ, ಮೂಗನ್ನು ಸುಗಂಧದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಶೃಙ್ಗೇ ತ್ವಗುರುಕಾಷ್ಠೇನ ಪೃಷ್ಠಂ ತಾಮ್ರಮಯಂ ತಥಾ । ಪುಚ್ಛಂ ಕ್ಷೌಮಮಯಂ ತಸ್ಯಾಃ ಸರ್ವಾಭರಣಭೂಷಿತಾಮ್

ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಅಗರು ಮರದಿಂದ, ಬೆನ್ನನ್ನು ತಾಮ್ರದಿಂದ, ಬಾಲವನ್ನು ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಸುವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಇಕ್ಷುಪಾದಾಂ ರೌಪ್ಯಖುರಾಂ ಕಮ್ಬಲಂ ಪಟ್ಟಸೂತ್ರಕಮ್ । ಆಚ್ಛಾದ್ಯ ಪಟ್ಟವಸ್ತ್ರೇಣ ಘಣ್ಟಾಚಾಮರಭೂಷಿತಾಮ್

ಪಾದಗಳನ್ನು ಸಕ್ಕರೆಕಬ್ಬಿನಿಂದ, ಕಳಚುಗಳನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ, ಹಸುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಂಬಳಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಿ, ಗಂಟೆ ಮತ್ತು ಚಾಮರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಶಸ್ತಪತ್ರಶ್ರವಣಾಂ ನವನೀತಸ್ತನೀಂ ಬುಧಃ । ಫಲೈರ್ನಾನಾವಿಧಸ್ತಸ್ಯಾ ಉಪಶೋಭಾಮ್ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್

ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ಎಲೆಗಳಿಂದ, ತೊಡೆಯನ್ನು ಹಸಿರು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹಸುವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಉತ್ತಮಾ ಗುಡಧೇನುಃ ಸ್ಯಾತ್ಸದಾ ಧಾರಚತುಷ್ಟಯಮ್ । ಭಾಗಾರ್ಧೇನ ತು ತೌಲ್ಯೇನ ಚತುರ್ಥಾಂಶೇನ ವತ್ಸಕಮ್

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಡಿನ ಹಸುವಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಾಲ್ಕು ಹರಿವುಗಳಿರಬೇಕು; ತೂಕದ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಿಂದ ಹಸುವಿನ ಕಂದನ್ನು, ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಧ್ಯಮಾ ಚ ತದರ್ಧೇನ ಭಾರೇಣೈಕೇನ ಚಾಧಮಾ । ವಿತ್ತಹೀನೋ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ಶತೈರಷ್ಟಾಭಿರೇವ ಚ

ಮಧ್ಯಮ ಹಸುವನ್ನು ಅರ್ಧ ತೂಕದಿಂದ, ಕಡಿಮೆ ಹಸುವನ್ನು ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಣವಿಲ್ಲದವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಎಂಟು ನೂರು ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು.

ಅತ ಊರ್ಧ್ವನ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಾ ಗೃಹವಿತ್ತಾನುಸಾರತಃ । ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾದಿಭಿಃ ಪೂಜ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ನಿವೇದಯೇತ್ ॥ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಯ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ಸಹಸ್ರಕನಕೇನ ತು । ತದರ್ಧೇನ ಮಹಾರಾಜ ತಸ್ಯಾಪ್ಯರ್ಧೇನ ವಾ ಪುನಃ

ಇದಾದಮೇಲೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂಪತ್ತಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಗಂಧ, ಹೂವಿನ ಹಾಗು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು; ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಧದಷ್ಟು, ರಾಜನೇ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕೊಡಬಹುದು.

ಶತೇನ ವಾ ಶತಾರ್ಧೇನ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ನಿವೇದಯೇತ್ । ಗನ್ಧಪುಷ್ಪದಿಭಿಃ ಪೂಜ್ಯ ಮುದ್ರಿಕಾಕರ್ಣಪತ್ರಕೈಃ

ಅಥವಾ ನೂರು, ಅಥವಾ ಐವತ್ತಿನಷ್ಟು, ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು. ಸುಗಂಧ, ಹೂವಿನ ಹಾಗು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಉಂಗುರ, ಕಿವಿಯ ಆಭರಣ, ಎಲೆ ಆಭರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.

ಛತ್ರಿಕಾಪಾದುಕೇ ದತ್ತ್ವಾ ಇಮಂ ಮನ್ತ್ರಮುದೀರಯೇತ್ । ಗುಡಧೇನೋ ಮಹಾವೀರ್ಯೇ ಸರ್ವಸಮ್ಪತ್ಪ್ರದೇ ಶುಭೇ

ಛತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು: 'ಬೆಲ್ಲದ ಹಸುವೇ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವಳೇ, ಎಲ್ಲಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವಳೇ, ಶುಭಕರಿಯೇ.'

ದಾನಾದಸ್ಮಾಚ್ಚ ಭೋದೇವಿ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಮೇ । ಪ್ರಾಙ್‌ಮುಖೋವಾಪಿ ದಾತಾ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ನಿವೇದಯೇತ್

'ಈ ದಾನದ ಮೂಲಕ, ಭೂದೇವಿಯೇ, ನನಗೆ ತಿನಿಸು ಮತ್ತು ಊಟ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಅನುಗ್ರಹಿಸು.' ದಾತಾ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿದ್ದರೂ ಸಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.