ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಆನೀಯತಾಂ ದ್ರುತಂ ಸೈನ್ಯಂ ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವರಥಪತ್ತಿನಾಮ್ । ಯೇನ ದೇವಾನ್ ಸಗನ್ಧರ್ವಾನ್ ಜಯಾಮಿ ಯುಧಿ ದುರ್ಜ್ಜಯಾನ್ ।। ೯೨.

ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ ಮತ್ತು ಕಾಲಾಳುಗಳ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ತರಿಸು; ಇದರ ಮೂಲಕ ನಾನು ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಗಂಧರ್ವರನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸುವೆನು.

ಏವಮುಕ್ತೇ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಸ್ತದಾ ಸೇನಾಪತಿರ್ದ್ರುತಮ್ । ಆನಿನಾಯ ಮಹತ್ಸೈನ್ಯಮನನ್ತಮಪರಾಜಿತಮ್ ।। ೯೨.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷನು, ಸೇನಾಧಿಪತಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅನಂತವಾದ, ಅಜೇಯವಾದ ಮಹಾಸೇನೆಯನ್ನು ತರಿಸಿದನು.

ಏಕೈಕೋ ದಾನವಸ್ತತ್ರ ವಜ್ರಹಸ್ತಸಮೋ ಯುಧಿ । ಏಕೈಕಂ ಸ್ಪರ್ಧತೇ ದೇವಂ ಜೇತುಂ ಸ್ವೇನ ಬಲೇನ ಹ ।। ೯೨.

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ದಾನವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಹಸ್ತನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ ಒಬ್ಬ ದೇವರನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ತೇಷಾಂ ಪ್ರಧಾನಭೂತಾನಾಮರ್ಬುದಂ ನವಕೋಟಯಃ । ಯೇಷಾಮೇಕಸ್ಯಾನುಯಾತಿ ತಾವದ್ ಬಲಮರ್ಥೋರ್ಜ್ಜಿತಮ್ ।। ೯೨.

ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾದವರು ಒಂಬತ್ತು ಕೋಟಿ ಜನರಾಗಿದ್ದರು; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅನೇಕ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಬಲ ಕೂಡಿದ್ದಿತು.

ತೇಷಾಂ ನೈಕಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ದೈತ್ಯಾನಾಂ ತು ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ । ಸಮಿತಿಂ ಚಕ್ರುರವ್ಯಗ್ರಾಸ್ತದಾ ದೈತ್ಯಾಃ ಪ್ರಹಾರಿಣಃ । ಪ್ರಯಾಣಂ ಕಾರಯಾಮಾಸುರ್ದೇವಸೈನ್ಯಜಿಘಾಂಸಯಾ ।। ೯೨.

ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ಮಹಾತ್ಮ ದೈತ್ಯರು, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧವ್ಯೂಹವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು; ನಂತರ ಆ ದೈತ್ಯರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಹೊರಟರು.

ವಿಚಿತ್ರಯಾನಾ ವಿವಿಧಧ್ವಜಾಗ್ರಾ ವಿಚಿತ್ರಶಸ್ತ್ರಾ ವಿವಿಧೋಗ್ರರೂಪಾಃ । ದೈತ್ಯಾ ಸುರಾಞ್ ಜೇತುಮಿಚ್ಛನ್ತ ಉಚ್ಚೈರ್ ನನರ್ತ್ತುರಾತ್ತಾಯುಧಭೀಮಹಸ್ತಾಃ ।। ೯೨.

ಅನೇಕ ಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ವಿಚಿತ್ರ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಭಯಾನಕವಾದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಯಂಕರ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡ ದೈತ್ಯರು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಭೀಕರವಾದ ಕೈಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ತತೋ ಮಹಿಷದೈತ್ಯಸ್ತು ಕಾಮರೂಪೀ ಮಹಾಬಲಃ । ಮತ್ತಹಸ್ತಿನಾಮಾರುಹ್ಯ ಯಿಯಾಸುರ್ಮೇರುಪರ್ವತಮ್ ।। ೯೩.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ನಂತರ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಬಹುದಾದ ಮಹಿಷನಾಮಕ ದೈತ್ಯನು, ಮದದಿಂದ ಮರುಳಾದ ಆನೆ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ಏರಲು ಹೊರಟನು.

ತತ್ರೈನ್ದ್ರಂ ಪುರಮಾಸಾದ್ಯ ದೇವೈಃ ಸಹ ಶತಕ್ರತುಮ್ । ಅಭಿದುದ್ರಾವ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ತತೋ ದೇವಾಃ ಕ್ರುಧಾನ್ವಿತಾಃ ।। ೯೩.

ಅಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿ ತನ್ನ ಸಂಗಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು.

ಆದಾಯ ಸ್ವಾನಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಾಹನಾನಿ ವಿಶೇಷತಃ । ಅಧಿಷ್ಠಾಯಾಸುರಾನಾಜೌ ದುದ್ರುವುರ್ಮುದಿತಾ ಭೃಶಮ್ ।। ೯೩.

ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಅಸುರರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದರು.

ತೇಷಾಂ ಪ್ರವವೃತೇ ಯುದ್ಧಂ ತುಮುಲಂ ಲೋಮಹರ್ಷಣಮ್ । ಘೋರಂ ಪ್ರಚಣ್ಡಯೋಧಾನಾಮನ್ಯೋನ್ಯಮಭಿಗರ್ಜತಾಮ್ ।। ೯೩.

ಅವರ ನಡುವೆ ಭಯಂಕರವಾದ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವ, ಭೀಕರ ಯೋಧರು ಪರಸ್ಪರ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ನಡೆಸಿದ ಭಾರೀ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ತತ್ರಾಞ್ಜನೋ ನೀಲಕುಕ್ಷಿರ್ಮೇಘವರ್ಣೋ ಬಲಾಹಕಃ । ಉದರಾಕ್ಷೋ ಲಲಾಟಾಕ್ಷಃ ಸುಭೀಮೋ ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ । ಸ್ವರ್ಭಾನುಶ್ಚೇತಿ ದೈತ್ಯಾಷ್ಟೌ ವಸೂನ್ ದುದ್ರುವುರಾಹವೇ ।। ೯೩.

ಅಲ್ಲಿ ಅಂಜನ, ನೀಲಕುಕ್ಷಿ, ಮೇಘವರ್ಣ, ಬಲಾಹಕ, ಉದರಾಕ್ಷ, ಲಲಾಟಾಕ್ಷ, ಸುಭೀಮ, ಭೀಮವಿಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಭಾನು ಎಂಬ ಎಂಟು ದೈತ್ಯರು, ವಸುಗಳ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.

ಯಥಾಸಂಖ್ಯೇನ ತದ್ವಚ್ಚ ದೈತ್ಯಾ ದ್ವಾದಶ ಚಾಪರೇ । ಆದಿತ್ಯಾನ್ ದೈತ್ಯವರ್ಯಾಸ್ತು ತೇಷಾಂ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತಃ ಶ್ರೃಣು ।। ೯೩.

ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೂ ಹನ್ನೆರಡು ದೈತ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆದಿತ್ಯರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳು.

ಭೀಮೋ ಧ್ವಙ್ಕ್ಷೋ ಧ್ವಸ್ತಕರ್ಣಃ ಶಙ್ಕುಕರ್ಣಸ್ತಥೈವ ಚ । ವಜ್ರಕಾಯೋಽತಿವೀರ್ಯಶ್ಚ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೀ ತಥೈವ ಚ ।। ೯೩.

ಭೀಮ, ಧ್ವಂಕ್ಷ, ಧ್ವಸ್ತಕರ್ಣ, ಶಂಕುಕರ್ಣ, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ವಜ್ರಕಾಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುन्मಾಲಿ,

ರಕ್ತಾಕ್ಷೋ ಭೀಮದಂಷ್ಟ್ರಸ್ತು ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಸ್ತಥೈವ ಚ । ಅತಿಕಾಯೋ ಮಹಾಕಾಯೋ ದೀರ್ಘಬಾಹುಃ ಕೃತಾನ್ತಕಃ ।। ೯೩.

ರಕ್ತಾಕ್ಷ, ಭೀಮದಂಷ್ಟ್ರ, ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ, ಅತಿಕಾಯ, ಮಹಾಕಾಯ, ದೀರ್ಘಬಾಹು ಮತ್ತು ಕೃತಾಂತಕ—ಇವರು,

ಏತೇ ದ್ವಾದಶ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಾ ಆದಿತ್ಯಾನ್ ಯುಧಿ ದುದ್ರುವುಃ । ಸ್ವಕಂ ಸೈನ್ಯಮುಪಾದಾಯ ತದ್ವದನ್ಯೇಽಪಿ ದಾನವಾಃ । ರುದ್ರಾನ್ ದುದ್ರುವುರವ್ಯಗ್ರಾ ಯಥಾಸಂಖ್ಯೇನ ಕೋಪಿತಾಃ ।। ೯೩.

ಈ ಹನ್ನೆರಡು ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ, ಇತರ ದಾನವರು ಕೋಪದಿಂದ ತಮ್ಮ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರುದ್ರರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.

ಕಾಲಃ ಕೃತಾನ್ತೋ ರಕ್ತಾಕ್ಷೋ ಹರಣೋ ಮಿತ್ರಹಾಽನಿಲಃ । ಯಜ್ಞಹಾ ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಗೋಘ್ನಃ ಸ್ತ್ರೀಘ್ನಃ ಸಂವರ್ತ್ತಕಸ್ತಥಾ ।। ೯೩.

ಕಾಲ, ಕೃತಾಂತ, ರಕ್ತಾಕ್ಷ, ಹರಣ, ಮಿತ್ರಹ, ಅನಿಲ, ಯಜ್ಞಹ, ಬ್ರಹ್ಮಹ, ಗೋಘ್ನ, ಸ್ತ್ರೀಘ್ನ ಮತ್ತು ಸಂವर्तಕ—ಇವರು,

ಇತ್ಯೇತೇ ದಶ ಚೈಕಶ್ಚ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಾ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಾಃ । ಯಥಾಸಂಖ್ಯೇನ ರುದ್ರಾಂಸ್ತು ದುದ್ರುವುರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮಾಃ ।। ೯೩.

ಹೀಗೆ, ಈ ಹತ್ತು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳು ಯುದ್ಧದ ಉಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭೀಕರವಾಗಿ ರುದ್ರರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.

ಶೇಷಾನ್ ದೇವಾನ್ ಶೇಷದೈತ್ಯಾ ಯಥಾಯೋಗಮುಪಾದ್ರವನ್ । ಸ್ವಯಂ ಮಹಿಷದೈತ್ಯಸ್ತು ಇನ್ದ್ರಂ ದುದ್ರಾವ ವೇಗಿತಃ ।। ೯೩.

ಉಳಿದ ದೈತ್ಯರು ಉಳಿದ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು; ಆದರೆ ಮಹಿಷ ದೈತ್ಯನು ಸ್ವತಃ ವೇಗವಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು.

ಸ ಚಾಪಿ ಬಲವಾನ್ ದೈತ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವರದರ್ಪಿತಃ । ಅವಧ್ಯಃ ಪುರುಷೇಣಾಜೌ ಯದ್ಯಪಿ ಸ್ಯಾತ್ ಪಿನಾಕಧೃಕ್ ।। ೯೩.

ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಿಂದ ಗರ್ವಿತನಾದ ಆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ದೈತ್ಯನು, ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಯಾರು ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಯಾವುದೇ ಪುರುಷನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಗಲಾರನು.

ಆದಿತ್ಯೈರ್ವಸುಭಿಃ ಸಾಧ್ಯೈ ರುದ್ರೈಶ್ಚ ನಿಹತಾ ಭೃಶಮ್ । ಅಸುರಾ ಯಾತುಧಾನಾಶ್ಚ ಸಂಖ್ಯಾಪೂರಣಕೇವಲಾಃ ।। ೯೩.

ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ರುದ್ರರು ಅಸುರರು ಹಾಗೂ ಯಾತುಧಾನರನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದರು; ಅವರ ಸೇನೆಗಳು ಎಣಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದವು.

ದೇವಾನಾಮಪಿ ಸೈನ್ಯಾನಿ ನಿಹತಾನ್ಯಸುರೈರ್ಯುಧಿ । ಏವಂ ಭೂತೇ ತದಾ ಭಗ್ನೇ ದೇವೇನ್ದ್ರೇ ವಿದ್ರುತಾಃ ಸುರಾಃ ।। ೯೩.

ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಗಳನ್ನೂ ಅಸುರರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದರು; ಹೀಗೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸೋಲು ಕಂಡು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋದರು.

ಅರ್ದಿತಾ ವಿವಿಧೈಃ ಶಸ್ತ್ರೈಃ ಶೂಲಪಟ್ಟಿಶಮುದ್ಗರೈಃ । ಗತವನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಮಸುರೈರರ್ದಿತಾಃ ಸುರಾಃ ।। ೯೩.

ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳಿಂದ—ಶೂಲ, ಪಟ್ಟಿಶ, ಮುಗ್ಗರಗಳಿಂದ—ಬಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರಿಂದ ಹಿಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದರು.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಅಥ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭೋ ದೈತ್ಯಸ್ತಥಾ ದೂತೋ ವಿಸರ್ಜಿತಃ । ದೇವ್ಯಾಃ ಸಕಾಶಂ ಗತ್ವಾಽಸೌ ತಾಮುವಾಚ ಸುಮಧ್ಯಮಾಮ್ ।। ೯೪.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಆಗ ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನು ದೂತರಾಗಿ ಹೋಗಿ, ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸೊಪ್ಪು ಕಮರಿದಳಾದ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ಪ್ರಯತೋ ಭೂತ್ವಾ ಕುಮಾರೀಶತಸಂಕುಲಾಮ್ । ಆಸ್ಥಾನೇ ವಿನಯಾಪನ್ನಸ್ತತೋ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೯೪.

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಂದಿಸಿ, ನೂರಾರು ಯುವತಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆತನು ವಿನಯದಿಂದ ಹತ್ತಿರ ಹೋದನು. ನಂತರ, ಗೌರವದಿಂದ ಮಾತಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭ ಉವಾಚ । ದೇವಿ ಪೂರ್ವಮೃಷಿಸ್ತ್ವಾಸೀದಾದಿಸರ್ಗೇ ಕಸಂಭವಃ । ಸಖಾ ಸಾರಸ್ವತೋ ಜಾತಃ ಸುಪಾರ್ಶ್ವೋ ನಾಮ ವೈ ವಿಭುಃ ।। ೯೪.

ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನ ಹೆಸರು ಸುಪಾರ್ಶ್ವ, ಅವನು ಸರಸ್ವತಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯಾಭವನ್ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸಿನ್ಧುದ್ವೀಪಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಸ ಹಿ ತೀವ್ರಂ ತಪಸ್ತೇಪೇ ಮಾಹಿಷ್ಮತ್ಯಾಂ ಪುರೋತ್ತಮೇ ।। ೯೪.

ಅವನಿಗೆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಸಿಂಧುದ್ವೀಪ ಎಂಬ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಮಾಹಿಷ್ಮತಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಗರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ಕುರ್ವತಸ್ತು ತಪೋ ಘೋರಂ ನಿರಾಹಾರಸ್ಯ ಶೋಭನೇ । ಆದ್ಯಾ ತು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತೇಸ್ತು ಸುತಾ ಸುರಸುತೋಪಮಾ । ಮಾಹಿಷ್ಮತೀತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾ ರೂಪೇಣಾಸದೃಶೀ ಭುವಿ ।। ೯೪.

ಅವನು ಭಯಂಕರವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿದ್ದಾಗ, ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು, ದೇವತೆಗಳ ಪುತ್ರಿಯರ ಸಮಾನಳಾದಳು. ಆಕೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು; ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಿಲ್ಲ.

ಸಾ ಸಖೀಭಿಃ ಪರಿವೃತಾ ವಿಹರನ್ತೀ ಯದೃಚ್ಛಯಾ । ಆಗತಾ ಮನ್ದರದ್ರೋಣೀಂ ತತ್ರಾಪಶ್ಯತ್ ತಪೋವನಮ್ । ಮುನೇರಮ್ಬರಸಂಜ್ಞಸ್ಯ ವಿವಿಧದ್ರುಮಮಾಲಿನಮ್ ।। ೯೪.

ಆಕೆ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ದಡವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಅಂಬರ ಎಂಬ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು, ವಿವಿಧ ಮರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದಳು.

ಲತಾಗೃಹೈಸ್ತು ವಿವಿಧೈರ್ವಕುಲೈರ್ಲಕುಚೈಸ್ತಥಾ । ಚನ್ದನೈಃ ಸ್ಪನ್ದನೈಃ ಶಾಲೈಃ ಸರಲೈರುಪಶೋಭಿತಮ್ । ವಿಚಿತ್ರವನಖಣ್ಡೈಶ್ಚ ಭೂಷಿತಂ ತು ಮಹಾತ್ಮನಃ ।। ೯೪.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಆಶ್ರಮವು ವಿವಿಧ ಲತಾಮಂದಿರಗಳಿಂದ, ವಕುಲ ಮತ್ತು ಲಕುಚ ಮರಗಳಿಂದ, ಚಂದನ, ಸ್ಪಂದನ, ಶಾಲ, ಸರಳ ಮರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಅರಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.