ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರ್ವತಗಳ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿಶಿರ ಮತ್ತು ಪತಂಗ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಬಿಳಿ ಭೂಮಿ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಲತೆಗಳು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಇಕ್ಷುಕ್ಷೇಪ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಮರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಂದರವಾದ ಉದುಂಬರವನವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಸದಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.

ತತ್ರ ಪ್ರಸನ್ನಸ್ವಾದುಸಲಿಲಾ ಬಹೂದಕಾ ನದ್ಯೋ ವಹನ್ತಿ । ತತ್ರಾಶ್ರಮೋ ಭಗವತಃ ಕರ್ದಮಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ । ನಾನಾಮುನಿಜನಾಕೀರ್ಣಸ್ತಚ್ಚ ಶತಯೋಜನಮೇಕಂ ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ವನಂ ಚ । ತಥಾ ಚ ತಾಮ್ರಾಭಸ್ಯ ಶೈಲಸ್ಯ ಪತಙ್ಗಸ್ಯ ಚಾನ್ತರೇ ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ದ್ವಿಗುಣಾಯತಂ ಬಾಲಾರ್ಕಸದೃಶರಾಜೀವಪುಣ़್ರೀಕೈಃ ಸಮನ್ತತಃ ಸಹಸ್ತ್ರಪತ್ರೈರವಿರಲೈರಲಂಕೃತಂ ಮಹತ್ ಸರೋಽನೇಕಸಿದ್ಧಗನ್ಧರ್ವಾಧ್ಯುಷಿತಮ್ । ।। ೮೦.

ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ನದಿಗಳು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ದಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಆಶ್ರಮವಿದೆ, ಅನೇಕ ಋಷಿಗಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಅರಣ್ಯವು ನೂರಾರು ಯೋಜನಗಳ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ತಾಮ್ರಾಭ ಮತ್ತು ಪತಂಗ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ನೂರಾರು ಯೋಜನಗಳ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವಿದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಾಲಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಮಲಗಳಿಂದ, ಸಾವಿರಾರು ಹೂವಿನ ರೇಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಯ ಚ ಮಧ್ಯೇ ಮಹಾಶಿಖರಃ ಶತಯೋಜನಾಯಾಮಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣೋಽನೇಕಧಾತುರತ್ನಭೂಷಿತಸ್ತಸ್ಯ ಚೋಪರಿ ಮಹತೀ ರಥ್ಯಾ ರತ್ನಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಾ । ತಸ್ಯಾಂ ಮಹದ್ ವಿದ್ಯಾಧರಪುರಮ್ । ತತ್ರ ಪುಲೋಮನಾಮಾ ವಿದ್ಯಾಧರರಾಜಃ ಶತಸಹಸ್ತ್ರಪರೀವಾರಃ । ತಥಾ ಚ ವಿಖಾಖಾಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಶ್ವೇತಸ್ಯ ಚಾನ್ತರೇ ಸರಃ । ತಸ್ಯ ಚ ಪೂರ್ವತೀರೇ ಮಹದಾಮ್ರವನಂ ಕನಕಸಂಕಾಶೈಃ ಫಲೈರತಿಸುಗನ್ಧಿಭಿರ್ಮಹಾಕುಮ್ಭಮಾತ್ರೈಃ ಸರ್ವತಶ್ಚಿತಮ್ । ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾದಯಶ್ಚ ತತ್ರ ನಿವಸನ್ತಿ

ಆ ಸರೋವರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತಾರು ಯೋಜನ ಅಗಲದ ದೊಡ್ಡ ಶಿಖರವಿದೆ, ಅನೇಕ ಲೋಹ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಾಗಿಲುಗಳುಳ್ಳ ವಿಶಾಲ ರಸ್ತೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾಧರರ ನಗರವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪುಲೋಮ ಎಂಬ ವಿದ್ಯಾಧರರ ರಾಜನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ವಿಖಾಖಾಚಲ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸರೋವರವಿದೆ. ಅದರ ಪೂರ್ವ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಗಂಧದ, ದೊಡ್ಡ ಕುಂಭದಷ್ಟು ಹಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಆಮ್ರವನವಿದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಿಲ್ವಸ್ಥಲೀ ನಾಮ । ತತ್ರ ಫಲಾನಿ ವಿದ್ರುಮಸಂಕಾಶಾನಿ ತೈಶ್ಚ ಪತದ್ಭಿಃ ಸ್ಥಲಮೃತ್ತಿಕಾ ಕ್ಲಿನ್ನಾ । ತಾಂ ಚ ಸ್ಥಲೀಂ ಸುಗುಹ್ಯಕಾದಯಃ ಸೇವನ್ತೇ ಬಿಲ್ವಫಲಾಶಿನಃ । ತಥಾ ಚ ವಸುಧಾರರತ್ನಧಾರಯೋರನ್ತರೇ ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಶತಯೋಜನಮಾಯತಂ ಸುಗನ್ಧಿಕಿಂಶುಕವನಂ ಸದಾಕುಸುಮಂ ಯಸ್ಯ ಗನ್ಧೇನ ವಾಸ್ಯತೇ ಯೋಜನಶತಮ್ । ತತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಧ್ಯುಷಿತಂ ಜಲೋಪೇತಂ ಚ

ಅದು ಬಿಲ್ವಸ್ಥಳಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಪಗಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಅವು ಬಿದ್ದಾಗ ನೆಲ ಒದ್ದೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ರಹಸ್ಯ ಸ್ವಭಾವದವರು, ಬಿಲ್ವ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವವರು, ಸದಾ ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಸುಧಾರಾ ಮತ್ತು ರತ್ನಧಾರಾ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಮೂವತ್ತಾರು ಯೋಜನ ಅಗಲ, ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿರುವ ಸುಗಂಧದ ಕಿಂಶುಕ ವನವಿದೆ; ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ, ಅದರ ಪರಿಮಳ ನೂರು ಯೋಜನ ದೂರವರೆಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ನೀರಿನೂ ಇದೆ.

ಅಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯ ದೇವರ ಮಹಾ ಮಂದಿರವಿದೆ. ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳು ಭಗವಂತ ಸೂರ್ಯನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರು ಅವನನ್ನು ಕಾಲದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೆಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪಂಚಕುಟ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಉದ್ದ, ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲದ, ಹಂಸದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ, ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ, ಸ್ವರ್ಗದ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಭೂಮಂಡಲವಿದೆ.

ಅಥ ಪಶ್ಚಿಮದಿಗ್ಭಾಗೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾ ಗಿರಿದ್ರೋಣ್ಯಃ ಕೀರ್ತ್ಯನ್ತೇ । ಸುಪಾರ್ಶ್ವಶಿಖಿಶೈಲಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಸಮನ್ತಾದ್ ಯೋಜನಶತಮೇಕಂ ಭೌಮಶಿಲಾತಲಂ ನಿತ್ಯತಪ್ತಂ ದುಃಸ್ಪರ್ಶಮ್ । ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಮಣ್ಡಲಂ ವಹ್ನಿಸ್ಥಾನಮ್ । ಸ ಚ ಸರ್ವಕಾಲಮನಿನ್ಧನೋ ಭಗವಾನ್ ಲೋಕಕ್ಷಯಕಾರೀ ಸಂವರ್ತಕೋ ಜ್ವಲತೇ । ಅನ್ತರೇ ಚ ಶೈಲವರಯೋಃ ಕುಮುದಾಞ್ಜನಯೋಃ ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಾಮಾತುಲುಙ್ಗಸ್ಥಲೀ ಸರ್ವಸತ್ತ್ವಾನಾಮಗಮ್ಯಾ । ಪೀತವರ್ಣೈಃ ಫಲೈರಾವೃತಾ ಸತೀ ಸಾ ಸ್ಥಲೀ ಶೋಭತೇ । ತತ್ರ ಚ ಪುಣ್ಯೋ ಹ್ರದಃ ಸಿದ್ಧೈರುಪೇತಃ। ಬೃಹಸ್ಪತೇಸ್ತದ್ವನಮ್।। ತಥಾ ಚ ಶೈಲಯೋಃ ಪಿಞ್ಜರಗೌರಯೋರನ್ತರೇಣ ಸರೋದ್ರೋಣೀ ಹ್ಯನೇಕಶತಯೋಜನಾಯತಾ ಮಹದ್ಭಿಶ್ಚ ಷಟ್ಪದೋದ್ಘುಷ್ಟೈಃ ಕುಮುದೈರುಪಶೋಭಿತಾ

ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರ್ವತ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ಶಿಖಿ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೂರು ಯೋಜನ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ, ಯಾವಾಗಲೂ ಬಿಸಿ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಬಂಡೆಯ ನೆಲವಿದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತಾರು ಯೋಜನ ಅಗಲದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಗ್ನಿ ಸ್ಥಳವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇಂಧನವಿಲ್ಲದೆ ಜ್ವಲಿಸುವ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸಮ್ವರ್ತಕ ಅಗ್ನಿ ಇದೆ. ಕುಮುದ ಮತ್ತು ಅಂಜನ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ, ಹಳದಿ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಆತುಲುಂಗಸ್ಥಳಿಯಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸರೋವರವಿದ್ದು, ಸಿದ್ಧರು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ವನವಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪಿಂಜರ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಅನೇಕ ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದದ, ದೊಡ್ಡದಾದ, ಭಮರಗಳ ಗೂಜಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಕಣಿವೆ ಇದೆ.

ತತ್ರ ಚ ಭಗವತೋ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮೇಶ್ವರಸ್ಯಾಯತನಮ್ । ತಥಾ ಚ ಶುಕ್ಲಪಾಣ್ಡುರಯೋರಪಿ ಮಹಾಗಿರ್ಯೋರನ್ತರೇ ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ನವತ್ಯಾಯತ ಏಕಃ ಶಿಲೋದ್ದೇಶೋವೃಕ್ಷವಿವರ್ಜಿತಃ । ತತ್ರ ನಿಷ್ಪಙ್ಕಾ ದೀರ್ಘಿಕಾ ಸವೃಕ್ಷಾ ಚ ಸ್ಥಲಪದ್ಮಿನೀ ಅನೇಕಜಾತೀಯೈಶ್ಚ ಪದ್ಮೈಃ ಶೋಭಿತಾ । ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ಮಧ್ಯೇ ಪಞ್ಚಯೋಜನಪ್ರಮಾಣೋ ಮಹಾನ್ಯಗ್ರೋಧವೃಕ್ಷಃ । ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚನ್ದ್ರಶೇಖರೋಮಾಪತಿರ್ನೀಲವಾಸಾಶ್ಚ ದೇವೋ ನಿವಸತಿ ಯಕ್ಷಾದಿಭಿರೀಡ್ಯಮಾನಃ । ಸಹಸ್ತ್ರಶಿಖರಸ್ಯ ಗಿರೇಃ ಕುಮುದಸ್ಯ ಚಾನ್ತರೇ ಪಞ್ಚಾಶದ್ಯೋಜನಾಯಾಮಂ ವಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತೃತಮಿಕ್ಷುಕ್ಷೇಪೋಚ್ಚಶಿಖರಮನೇಕಪಕ್ಷಿಸೇವಿತಮ್ । ಅನೇಕವೃಕ್ಷಫಲೈರ್ಮಧುರಸ್ತ್ರವೈರುಪಶೋಭಿತಮ್ । ತತ್ರ ಚೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಹಾನಾಶ್ರಮೋ ದಿವ್ಯಾಭಿಪ್ರಾಯನಿರ್ಮಿತಃ । ತಥಾ ಚ ಶಙ್ಖಕೂಟಋಷಭಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಪುರುಷಸ್ಥಲೀರಮ್ಯಾಽನೇಕಗುಣಾನೇಕಯೋಜನಾಯತಾ ಬಿಲ್ವಪ್ರಮಾಣೈಃ ಕಙ್ಕೋಲಕೈಃ ಸುಗನ್ಧಿಭಿರುಪೇತಾ । ತತ್ರ ಪುರುಷಕರಸೋನ್ಮತ್ತಾ ನಾಗಾದ್ಯಾಃ ಪ್ರತಿವಸನ್ತಿ

ಅಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಭಗವಂತ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶುಕ್ಲ ಮತ್ತು ಪಾಂಡು ಎಂಬ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಮೂವತ್ತಾರು ಯೋಜನ ಅಗಲ, ತೊಂಬತ್ತು ಯೋಜನ ಉದ್ದದ, ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ಬಂಡೆಯ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ದೀರ್ಘಿಕೆಯೂ, ಮರಗಳಿರುವ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಕಮಲದ ತೊಟ್ಟಿಯೂ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಐದು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದ ದೊಡ್ಡ ಆಲದ ಮರವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಹಸ್ರಶಿಖರ ಮತ್ತು ಕುಮುದ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಐವತ್ತು ಯೋಜನ ಉದ್ದ, ಇಪ್ಪತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲದ, ಇಕ್ಷು ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ರಸಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಮಹಾಶ್ರಮವಿದೆ, ಅದು ದೈವಿಕ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶಂಖಕುಟ ಮತ್ತು ಋಷಭ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಅನೇಕ ಯೋಜನ ಉದ್ದದ, ಬಿಲ್ವ ಹಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರದ ಸುಗಂಧಿ ಕಂಕೋಲ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಪುರುಷಸ್ಥಳಿಯೆಂಬ ಸುಂದರ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪುರುಷಾಕಾರದ ಕೆರೆಗಳ ಬಳಿ ಮಸ್ತಾನಾದ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.