ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಮಹಾಭದ್ರಸ್ಯ ಸರಸ ಉತ್ತರೇಣ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಯೇ ಪರ್ವತಾಃ ಸ್ಥಿತಾ ವಿಪ್ರಾಸ್ತಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಿಬೋಧತ ।। ೭೮.

ಮಹಾಭದ್ರ ಸರೋವರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರ್ವತಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಮಹಾನ್ ಋಷಿಗಳೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿರಿ.

ಹಂಸಕೂಟೋ ಮಹಾಶೈಲೋ ವೃಷಹಂಸಶ್ಚ ಪರ್ವತಃ । ಕಪಿಞ್ಜಲಶ್ಚ ಶೈಲೇನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಶೈಲಶ್ಚ ಸಾನುಮಾನ್ ।। ೭೮.

ಹಂಸಕುಟ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತ, ವೃಷಹಂಸ, ಕಪಿಂಜಲ, ಶೈಲೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಶೈಲ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳು ಇದ್ದವು.

ನೀಲಃ ಕನಕಶ್ರೃಙ್ಗಶ್ಚ ಶತಶ್ರೃಙ್ಗಶ್ಚ ಪರ್ವತಃ । ಪುಷ್ಕರೋ ಮೇಘಶೈಲೋಽಥ ವಿರಜಾಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ । ಜಾರುಚಿಶ್ಚೈವ ಶೈಲೇನ್ದ್ರ ಇತ್ಯೇತೇ ಉತ್ತರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೭೮.

ನೀಲ, ಕನಕಶೃಂಗ, ಶತಶೃಂಗ, ಪುಷ್ಕರ, ಮೇಘಶೈಲ, ವಿರಜ, ಜಾರುಚಿ ಮತ್ತು ಶೈಲೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತೇಷಾಂ ತು ಮುಖ್ಯಾನಾಮುತ್ತರೇಷು ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ । ಸ್ಥಲೀರನ್ತರದ್ರೋಣ್ಯಶ್ಚ ಸರಾಂಸಿ ಚ ನಿಬೋಧತ ।। ೭೮.

ಈ ಉತ್ತರದ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ನೆಲಗಳು, ಒಳಗಣ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.

ರುದ್ರ ಉವಾಚ । ಸೀತಾನ್ತಸ್ಯಾಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಕುಮುದಸ್ಯಾನ್ತರೇಣ ಚ । ದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ವಿಹಙ್ಗಪುಷ್ಟಾಯಾಂ ನಾನಾಸತ್ತ್ವನಿಷೇವಿತಮ್ ।। ೭೯.

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಮಹಾ ಪರ್ವತದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಮುದ ಪರ್ವತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಪೋಷಿತವಾದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ತ್ರಿಯೋಜನಶತಾಯಾಮಂ ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೃತಮ್ । ಸುರಸಾಮಲಪಾನೀಯಂ ರಮ್ಯಂ ತತ್ರ ಸುರೋಚನಮ್ ।। ೭೯.

ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿರುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸರೋವರವಿದೆ. ಅದರ ನೀರು ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿದ್ದು, ನೋಡಲು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ.

ದ್ರೋಣಮಾತ್ರಪ್ರಮಾಣೈಶ್ಚ ಪುಣ್ಡರೀಕೈಃ ಸುಗನ್ಧಿಭಿಃ । ಸಹಸ್ತ್ರಶತಪತ್ರೈಶ್ಚ ಮಹಾಪದ್ಮೈರಲಙ್ಕೃತಮ್ ।। ೭೯.

ಆ ಸರೋವರವು ದೊಡ್ಡದಾದ, ಸುಗಂಧಭರಿತವಾದ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಹೂವಿನ ರೇಖೆಗಳಿರುವ ಮಹಾಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದೇವದಾನವಗನ್ಧರ್ವೈರ್ಮಹಾಸರ್ಪೈರಧಿಷ್ಠಿತಮ್ । ಪುಣ್ಯಂ ತಚ್ಛ್ರೀಸರೋ ನಾಮ ಸಪ್ರಕಾಶಮಿಹೇಹ ಚ ।। ೭೯.

ಅದು ಶ್ರೀಸರಸ್ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಸರೋವರ, ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಮಹಾಸರ್ಪಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಎಲ್ಲೆಂದೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸನ್ನಸಲಿಲೈಃ ಪೂರ್ಣಂ ಶರಣ್ಯಂ ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್ । ತತ್ರ ತ್ವೇಕಂ ಮಹಾಪದ್ಮಂ ಮಧ್ಯೇ ಪದ್ಮವನಸ್ಯ ಚ ।। ೭೯.

ಆ ಸರೋವರವು ಸದಾ ತಾಜಾ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅದು ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಕಮಲವನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಮಲವು ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ.

ಕೋಟಿಪತ್ರಪ್ರಕಲಿತಂ ತರುಣಾದಿತ್ಯವರ್ಚಸಮ್ । ನಿತ್ಯಂ ವ್ಯಾಕೋಶಮಧುರಂ ಚಲತ್ವಾದತಿಮಣ್ಡಲಮ್ ।। ೭೯.

ಆ ಮಹಾಕಮಲವು ಅನೇಕ ಹೂವಿನ ರೇಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅರಳಿದ್ದು, ಮೃದುವಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತದೆ.

ಚಾರುಕೇಸರಜಾಲಾಢ್ಯಂ ಮತ್ತಭ್ರಮರನಾದಿತಮ್ । ತಸ್ಮಿನ್ ಮಧ್ಯೇ ಭಗವತೀ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರೀರ್ನಿತ್ಯಮೇವ ಹಿ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತು ತಂ ತದಾವಾಸಂ ಮೂರ್ತ್ತಿಮನ್ತಂ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೭೯.

ಆ ಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಕೇಸರಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಮದಮತ್ತಾದ ಭೃಂಗಗಳ ಹೂಂಕರದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಶ್ರೀ ಸದಾ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಅಲ್ಲೇ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಸರಸಸ್ತಸ್ಯ ತೀರೇ ತು ತಸ್ಮಿನ್ ಸಿದ್ಧನಿಷೇವಿತಮ್ । ಸದಾ ಪುಷ್ಪಫಲಂ ರಮ್ಯಂ ತತ್ರ ಬಿಲ್ವವನಂ ಮಹತ್ ।। ೭೯.

ಆ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸುವ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಸುಂದರವಾದ ದೊಡ್ಡ ಬಿಳ್ವವನವಿದೆ.

ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ದ್ವಿಯೋಜನಶತಾಯತಮ್ । ಅರ್ದ್ಧಕ್ರೋಶೋಚ್ಚಶಿಖರೈರ್ಮಹಾವೃಕ್ಷೈಃ ಸಮನ್ತತಃ । ಶಾಖಾಸಹಸ್ತ್ರಕಲಿತೈರ್ಮಹಾಸ್ಕನ್ಧೈಃ ಸಮಾಕುಲಮ್ ।। ೭೯.

ಅದು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಶ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಶಾಖೆಗಳಿರುವ ದೊಡ್ಡ ದಂಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಿದೆ.

ಫಲೈಃ ಸಹಸ್ತ್ರಸಙ್ಕಾಶೈಃ ಹರಿತೈಃ ಪಾಣ್ಡುರೈಸ್ತಥಾ । ಅಮೃತಸ್ವಾದುಸದೃಶೈರ್ಭೇರೀಮಾತ್ರೈಃ ಸುಗನ್ಧಿಭಿಃ ।। ೭೯.

ಅಲ್ಲಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಂತೆ, ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿವೆ. ಅವು ಸುಗಂಧಭರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಮೃತದ ರುಚಿಯಂತೆ, ಪ್ರತಿ ಹಣ್ಣು ದೊಡ್ಡ ಡೊಳ್ಳಿನಷ್ಟಿದೆ.

ಶೀರ್ಯದ್ಭಿಶ್ಚ ಪತದ್ಭಿಶ್ಚ ಕೀರ್ಣಭೂಮಿವನಾನ್ತರಮ್ । ನಾಮ್ನಾ ತಚ್ಛ್ರೀವನಂ ನಾಮ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಮ್ ।। ೭೯.

ಅಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಬಿದ್ದು, ನೆಲ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಒಳಭಾಗ ಎಲ್ಲೆಂದೂ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶ್ರೀವನ ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ದೇವಾದಿಭಿಃ ಸಮಾಕೀರ್ಣಮಷ್ಟಾಭಿಃ ಕಕುಭಿಃ ಶುಭಮ್ । ಬಿಲ್ವಾಶಿಭಿಶ್ಚ ಮುನಿಭಿಃ ಸೇವಿತಂ ಪುಣ್ಯಕಾರಿಭಿಃ । ತತ್ರ ಶ್ರೀಃ ಸಂಸ್ಥಿತಾ ನಿತ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಸಙ್ಘನಿಷೇವಿತಾ ।। ೭೯.

ಅದು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರು ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಬಿಳ್ವ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಶೀಲರು ಸೇವಿಸುವ ಸ್ಥಳ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸದಾ ಇದ್ದಾಳೆ, ಸಿದ್ಧರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

ಏಕೈಕಸ್ಯಾಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಣಿಶೈಲಸ್ಯ ಚಾನ್ತರಮ್ । ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ದ್ವಿಯೋಜನಶತಾಯತಮ್ ।। ೭೯.

ಪ್ರತಿ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಮಣಿಶೈಲದ ನಡುವೆ ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದದ ಸ್ಥಳವಿದೆ.

ವಿಮಲಂ ಪಙ್ಕಜವನಂ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೇವಿತಮ್ । ಪುಷ್ಪಂ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ಧೃತಂ ಭಾತಿ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಜ್ವಲತೀವ ಹ ।। ೭೯.

ಅಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಕಮಲವನವಿದ್ದು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಹೂವು ಸದಾ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಅರ್ದ್ಧಕ್ರೋಶಂ ಚ ಶಿಖರೈರ್ಮಹಾಸ್ಕನ್ಧೈಃ ಸಮಾವೃತಮ್ । ಪ್ರಫುಲ್ಲಶಾಖಾಶಿಖರಂ ಪಿಞ್ಜರಂ ಭಾತಿ ತದ್ವನಮ್ ।। ೭೯.

ಅದು ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಶ ಎತ್ತರದ ದೊಡ್ಡ ದಂಡೆಗಳಿರುವ ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಕಾಡಾಗಿದೆ. ಹೂವಿನ ಶಾಖೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪಸಿರಾದ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಆ ಕಾಡು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.

ದ್ವಿಬಾಹುಪರಿಣಾಹೈಸ್ತೈಸ್ತ್ರಿಹಸ್ತಾಯಾಮವಿಸ್ತೃತೈಃ । ಮನಃಶಿಲಾಚೂರ್ಣನಿಭೈಃ ಪಾಣ್ಡುಕೇಸರಶಾಲಿಭಿಃ ।। ೭೯.

ಅಲ್ಲಿನ ಮರಗಳ ದಂಡೆಗಳು ಎರಡು ಕೈಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪವಾಗಿವೆ, ಶಾಖೆಗಳು ಮೂರು ಹಸ್ತ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲವಿವೆ. ಅವುಗಳ ಪಾಂಡುರವಾದ ಕೇಸರಗಳು ಮನಶಿಲೆಯ ಪುಡಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಪುಷ್ಪೈರ್ಮನೋಹರೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಂ ವ್ಯಾಕೋಶೈರ್ಗನ್ಧಶೋಭಿಭಿಃ । ವಿರಾಜತಿ ವನಂ ಸರ್ವಂ ಮತ್ತಭ್ರಮರನಾದಿತಮ್ ।। ೭೯.

ಆ ಕಾಡು ಮನಮೋಹಕ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಅರಳಿದ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಮದಮತ್ತಾದ ಭೃಂಗಗಳ ಹೂಂಕರದಿಂದ ಅದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ.

ತದ್ವನಂ ದಾನವೈರ್ದೈತ್ಯೈರ್ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸೈಃ । ಕಿನ್ನರೈರಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ಮಹಾಭೋಗೈಶ್ಚ ಸೇವಿತಮ್ ।। ೭೯.

ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾನವರು, ದೈತ್ಯರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಕಿನ್ನರರು, ಅಪ್ಸರಸರು ಮತ್ತು ಮಹಾಸರ್ಪಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ರಾಶ್ರಮೋ ಭಗವತಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ । ಸಿದ್ಧಸಾಧುಗಣಾಕೀರ್ಣಂ ನಾನಾಶ್ರಮಸಮಾಕುಲಮ್ ।। ೭೯.

ಅಲ್ಲಿದೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕಶ್ಯಪ ಮಹರ್ಷಿಯ ಆಶ್ರಮ. ಅದು ಸಿದ್ಧರು, ಸತ್ಸಂಗಿಗಳು ತುಂಬಿರುವುದು, ವಿವಿಧ ಆಶ್ರಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಮಹಾನೀಲಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ತು ಕುಮ್ಭಸ್ಯ ಚ ಗಿರೇಸ್ತಥಾ । ಮಧ್ಯೇ ಸುಖಾ ನದೀ ನಾಮ ತಸ್ಯಾಸ್ತೀರೇ ಮಹದ್ವನಮ್ ।। ೭೯.

ಮಹಾನೀಲ ಪರ್ವತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕುಂಭ ಪರ್ವತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖಾ ಎಂಬ ನದಿ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅರಣ್ಯವಿದೆ.

ಪಞ್ಚಾಶದ್ಯೋಜನಾಯಾಮಂ ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನಮಣ್ಡಲಮ್ । ರಮ್ಯಂ ತಾಲವನಂ ಶ್ರೀಮತ್ ಕ್ರೋಶಾರ್ದ್ಧೋಚ್ಛ್ರಿತಪಾದಪಮ್ ।। ೭೯.

ಅದು ಐವತ್ತು ಯೋಜನ ಉದ್ದವೂ ಮೂವತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲವೂಳ್ಳ, ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ತಾಳ ಮರಗಳ ತೋಟ. ಅಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಷ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿವೆ.

ಮಹಾಬಲೈರ್ಮಹಾಸಾರೈಃ ಸ್ಥಿರೈರವಿಚಲೈಃ ಶುಭೈಃ । ಮಹದಞ್ಜನಸಂಸ್ಥಾನೈಃ ಪರಿವೃತ್ತೈರ್ಮಹಾಫಲೈಃ ।। ೭೯.

ಆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬಲಿಷ್ಠ, ದಪ್ಪದ, ಅಚಲವಾದ ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಮರಗಳು ಬೆಳದಿವೆ. ಅವು ದೊಡ್ಡ ಅಂಜನದ ಕಡ್ಡಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿವೆ.

ಮೃಷ್ಟಗನ್ಧಗುಣೋಪೇತೈರುಪೇತಂ ಸಿದ್ಧಸೇವಿತಮ್ । ಐರಾವತಸ್ಯ ಕರಿಣಸ್ತತ್ರೈವ ಸಮುದಾಹೃತಮ್ ।। ೭೯.

ಅಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಸಿದ್ಧರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಂದು ಆ ತೋಟವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಐರಾವತ ಎಂಬ ಆನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಐರಾವತಸ್ಯ ರುದ್ರಸ್ಯ ದೇವಶೈಲಸ್ಯ ಚಾನ್ತರೇ । ಸಹಸ್ತ್ರಯೋಜನಾಯಾಮಾ ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೃತಾ ।। ೭೯.

ಐರಾವತ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ದೇವಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿರುವ ಒಂದು ಭೂಭಾಗವಿದೆ.

ಸರ್ವಾ ಹ್ಯೇಕಶಿಲಾ ಭೂಮಿರ್ವೃಕ್ಷವೀರುಧವರ್ಜಿತಾ । ಆಪ್ಲುತಾ ಪಾದಮಾತ್ರೇಣ ಸಲಿಲೇನ ಸಮನ್ತತಃ ।। ೭೯.

ಆ ಭೂಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನ ತಗಡಿನಂತಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳೂ ಬೆಳೆಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ನೀರಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದೆ.