ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಏತದ್ಧೈಮವತಂ ವರ್ಷಂ ಭಾರತೀ ಯತ್ರ ಸನ್ತತಿಃ । ಹೇಮಕೂಟಂ ಪರಂ ಯತ್ರ ನಾಮ್ನಾ ಕಿಂಪುರುಷೋತ್ತಮಃ ।। ೭೫.

ಇದು ಹಿಮವಂತ ಪ್ರದೇಶ, ಇಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಂಶದ Folks ಇದ್ದಾರೆ. ಹೇಮಕೂಟ ಪರ್ವತದ ಅತ್ತ ಕಡೆ, ಕಿಂಪುರುಷ ಎಂಬ ಭೂಭಾಗ ಇದೆ.

ಹೇಮಕೂಟಾತ್ ತು ನಿಷಧಂ ಹರಿವರ್ಷಂ ತದುಚ್ಯತೇ । ಹರಿವರ್ಷಾತ್ ಪರಂ ಚೈವ ಮೇರುಪಾರ್ಶ್ವ ಇಲಾವೃತಮ್ ।। ೭೫.

ಹೇಮಕೂಟದ ಪಾರಾಗಿ ನಿಷಧ ಎಂಬ ಹರಿ ವರ್ಷ ಇದೆ. ಹರಿ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಮೆರು ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಇಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ.

ಇಲಾವೃತಾತ್ ಪರಂ ನೀಲಂ ರಮ್ಯಕಂ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಮ್ । ರಮ್ಯಕಾಚ್ಚ ಪರಂ ಶ್ವೇತಂ ವಿಶ್ರುತಂ ತದ್ಧಿರಣ್ಮಯಮ್ । ಹಿರಣ್ಮಯಾತ್ ಪರಂ ಚೈವ ಶ್ರೃಙ್ಗವನ್ತಂ ಕುರು ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೭೫.

ಇಲಾವೃತದ ಪಾರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನೀಲ ಪ್ರದೇಶ ಇದೆ. ನೀಲದ ನಂತರ ರಾಮ್ಯಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ. ರಾಮ್ಯಕದ ಪಾರಾಗಿ ಶ್ವೇತ, ಅದನ್ನು ಹಿರಣ್ಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಣ್ಮಯದ ಪಾರಾಗಿ ಶೃಂಗವಂತ, ಅದನ್ನು ಕುರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಧನುಃಸಂಸ್ಥೇ ತು ದ್ವೇ ವರ್ಷೇ ವಿಜ್ಞೇಯೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ । ದ್ವೀಪಾನಿ ಖಲು ಚತ್ವಾರಿ ಚತುರಸ್ತ್ರಮಿಲಾವೃತಮ್ ।। ೭೫.

ಧನುಸ್ಸಿನ ಆಕಾರದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ನಾಲ್ಕು ದ್ವೀಪಗಳಿದ್ದು, ಇಲಾವೃತ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ನಾಲ್ಕು ಬದಿಗಳಿವೆ.

ಅರ್ವಾಕ್ ಚ ನಿಷಧಸ್ಯಾಥ ವೇದ್ಯರ್ಧಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಪರಂ ಶ್ರೃಙ್ಗವತೋ ಯಚ್ಚ ವೇದ್ಯರ್ಧಂ ಹಿ ತದುತ್ತರಮ್ ।। ೭೫.

ನಿಷಧದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವೇ ವೇದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶೃಂಗವಂತದ ಪಾರಾಗಿರುವ ಭಾಗವೇ ವೇದಿಯ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವೇದ್ಯರ್ದ್ಧೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ತ್ರೀಣಿ ವರ್ಷಾಣಿ ತ್ರೀಣಿ ಚೋತ್ತರೇ । ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಯತ್ರ ಮೇರುಸ್ತ್ವಿಲಾವೃತಃ ।। ೭೫.

ವೇದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲೂ ಮೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಈ ಎರಡರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೆರು ಪರ್ವತ ಇರುವ ಇಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇನ ತು ನೀಲಸ್ಯ ನಿಷಧಸ್ಯೋತ್ತರೇಣ ಚ । ಉದಗಾಯತೋ ಮಹಾಶೈಲೋ ಮಾಲ್ಯವಾನ್ನಾಮ ಪರ್ವತಃ ।। ೭೫.

ನೀಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ, ನಿಷಧದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಉತ್ತರದತ್ತ ಹರಡುವ ಮಹಾ ಪರ್ವತ ಮಾಲ್ಯವಂತ ಇದೆ.

ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ತ್ರೇ ದ್ವೇ ವಿಷ್ಕಮ್ಭೋಚ್ಛ್ರಯ ಏವ ಚ । ಆಯಾಮತಶ್ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ।। ೭೫.

ಆ ಪರ್ವತದ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎತ್ತರ ತಲಾ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಇದೆ. ಅದರ ಉದ್ದ ಮೂವತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಯ ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಂ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಪರ್ವತೋ ಗನ್ಧಮಾದನಃ । ಆಯಾಮೋಚ್ಛ್ರಯವಿಸ್ತಾರಾತ್ ತುಲ್ಯೋ ಮಾಲ್ಯವತಾ ತು ಸಃ ।। ೭೫.

ಆ ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವಿದೆ. ಅದು ಉದ್ದ, ಎತ್ತರ, ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಯವಂತದಷ್ಟೇ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಪರಿಮಣ್ಡಲಸ್ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಮೇರುಃ ಕನಕಪರ್ವತಃ । ಚತುರ್ವರ್ಣಃ ಸಸೌವರ್ಣಶ್ಚತುರಸ್ತ್ರಃ ಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಃ ।। ೭೫.

ಆ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆರು ಎಂಬ ಬಂಗಾರದ ಪರ್ವತ ಇದೆ. ಅದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ನಾಲ್ಕು ಬಣ್ಣಗಳ, ಬಂಗಾರದ, ನಾಲ್ಕು ಬದಿಗಳಿರುವ, ಎತ್ತರವಾದ ಪರ್ವತವಾಗಿದೆ.

ಅವ್ಯಕ್ತಾ ಧಾತವಃ ಸರ್ವೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಜಲಾದಯಃ । ಅವ್ಯಕ್ತಾತ್ ಪೃಥಿವೀಪದ್ಮಂ ಮೇರುಸ್ತಸ್ಯ ಚ ಕರ್ಣಿಕಾ ।। ೭೫.

ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳು, ನೀರು ಮೊದಲಾದವುಗಳು, ಮೊದಲಿಗೆ ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಆ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಕಮಲವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗವೇ ಮೆರು ಪರ್ವತ.

ಚತುಷ್ಪತ್ರಂ ಸಮುತ್ಪನ್ನಂ ವ್ಯಕ್ತಂ ಪಞ್ಚಗುಣಂ ಮಹತ್ । ತತಃ ಸರ್ವಾಃ ಸಮುದ್ಭೂತಾ ವಿತತಾ ಹಿ ಪ್ರವೃತ್ತಯಃ ।। ೭೫.

ನಾಲ್ಕು ಹೂವಿನ ಹಾಳುಗಳಿರುವ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ಐದು ಗುಣಗಳಿರುವ ಮಹಾಕಮಲವು ಹುಟ್ಟಿತು. ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಯ ನದಿಗಳು ಹರಿದು ಹೋದವು.

ಅನೇಕಕಲ್ಪಜೀವದ್ಭಿಃ ಪುರುಷೈಃ ಪುಣ್ಯಕಾರಿಭಿಃ । ಕೃತಾತ್ಮಭಿರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ ।। ೭೫.

ಅನೇಕ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದ, ಪುಣ್ಯ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಅಂತಹ ಜೀವಿಗಳು, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾಯೋಗೀ ಮಹಾದೇವೋ ಜಗದ್ಧ್ಯೇಯೋ ಜನಾರ್ದನಃ । ಸರ್ವಲೋಕಗತೋಽನನ್ತೋ ವ್ಯಾಪಕೋ ಮೂರ್ತ್ತಿರವ್ಯಯಃ ।। ೭೫.

ಮಹಾಯೋಗಿ, ಮಹಾದೇವ, ಜಗತ್ತಿನ ಧ್ಯೇಯನಾದ ಜನಾರ್ದನನು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ, ಅನಂತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ರೂಪಧಾರಿ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದವನು.

ನ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಕೃತಾ ಮೂರ್ತಿರ್ಮಾಂಸಮೇದೋಽಸ್ಥಿಸಂಭವಾ । ಯೋಗಿತ್ವಾಚ್ಚೇಶ್ವರತ್ವಾಚ್ಚ ಸತ್ತ್ವರೂಪಧರೋ ವಿಭುಃ ।। ೭೫.

ಅವನ ರೂಪವು ಮಾಂಸ, ಮೇದು, ಎಲುಬಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಕೃತದೇಹವಲ್ಲ. ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರತ್ವದಿಂದ, ಅವನು ಶುದ್ಧ ಸತ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಸಮುತ್ಪನ್ನಂ ಲೋಕೇ ಪದ್ಮಂ ಸನಾತನಮ್ । ಕಲ್ಪಶೇಷಸ್ಯ ತಸ್ಯಾದೌ ಕಾಲಸ್ಯ ಗತಿರೀದೃಶೀ ।। ೭೫.

ಅವನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಕಮಲವು ಹುಟ್ಟಿತು. ಕಲ್ಪದ ಉಳಿದ ಭಾಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಾಲದ ಚಲನೆ ಹೀಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ ಪದ್ಮೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ದೇವದೇವಶ್ಚತುರ್ಮುಖಃ । ಪ್ರಜಾಪತಿಪತಿರ್ದೇವ ಈಶಾನೋ ಜಗತಃ ಪ್ರಭುಃ ।। ೭೫.

ಆ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳ ದೇವತೆ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಈಶಾನ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ತಸ್ಯ ಬೀಜನಿಸರ್ಗಂ ಹಿ ಪುಷ್ಕರಸ್ಯ ಯಥಾರ್ಥವತ್ । ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಪ್ರಜಾನಿಸರ್ಗೇಣ ವಿಸ್ತರೇಣೈವ ವರ್ಣ್ಯತೇ ।। ೭೫.

ಆ ಕಮಲದ ಬೀಜದ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ನಿಜವಾದಂತೆ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತದಮ್ಬು ವೈಷ್ಣವಃ ಕಾಯೋ ಯತೋ ರತ್ನವಿಭೂಷಿತಃ । ಪದ್ಮಾಕಾರಾ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಪೃಥಿವೀ ಸವನದ್ರುಮಾ ।। ೭೫.

ಆ ನೀರೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇಹವಾಗಿ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಕಮಲದ ಆಕಾರದ, ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿ ಉದಯವಾಯಿತು.

ತತ್ ತಸ್ಯ ಲೋಕಪದ್ಮಸ್ಯ ವಿಸ್ತರಂ ಸಿದ್ಧಭಾಷಿತಮ್ । ವರ್ಣ್ಯಮಾನಂ ವಿಭಾಗೇನ ಕ್ರಮಶಃ ಶ್ರೃಣುತ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೭೫.

ಹೇ ದ್ವಿಜರು, ಆ ಲೋಕಕಮಲದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು, ಸಿದ್ಧರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿರಿ.

ಮಹಾವರ್ಷಾಣಿ ಖ್ಯಾತಾನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯತ್ರ ಚ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ । ತತ್ರ ಪರ್ವತಸಂಸ್ಥಾನೋ ಮೇರುರ್ನಾಮ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೭೫.

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಮೇರು ಪರ್ವತವು ನಿಂತಿದೆ.

ನಾನಾವರ್ಣಃ ಸ ಪಾರ್ಶ್ವೇಷು ಪೂರ್ವತಃ ಶ್ವೇತ ಉಚ್ಯತೇ । ಪೀತಂ ಚ ದಕ್ಷಿಣಂ ತಸ್ಯ ಭೃಙ್ಗವರ್ಣಂ ತು ಪಶ್ಚಿಮಮ್ ।। ೭೫.

ಅದರ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣಗಳಿವೆ: ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬಿಳಿ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಳದಿ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಡದ ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣ.

ಉತ್ತರಂ ರಕ್ತವರ್ಣಂ ತು ತಸ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಮೇರುಸ್ತು ಶೋಭತೇ ಶುಕ್ಲೋ ರಾಜವಂಶೇ ತು ಧಿಷ್ಠಿತಃ ।। ೭೫.

ಉತ್ತರ ಬದಿಯು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ. ಮೇರು ಪರ್ವತವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಬಿಳಿಯಾಗಿ, ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶೋ ವಿಧೂಮ ಇವ ಪಾವಕಃ । ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚತುರಾಶೀತಿರುಚ್ಛ್ರಿತಃ ।। ೭೫.

ಅದು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಧೂಮವಿಲ್ಲದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಎತ್ತರ ಎಂಭತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು.

ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಷೋಡಶಾಧಸ್ತಾದ್ವಿಸ್ತೃತಃ ಷೋಡಶೈವ ತು । ಶರಾವಸಂಸ್ಥಿತತ್ವಾಚ್ಚ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶನ್ಮೂರ್ಧ್ನಿ ವಿಸ್ತೃತಃ ।। ೭೫.

ಅದು ಹದಿನಾರು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ನೆಲಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹದಿನಾರೇ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗವು ತಟ್ಟೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮೂವತ್ತೆರಡು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಹರಡಿದೆ.

ವಿಸ್ತಾರಸ್ತ್ರಿಗುಣಶ್ಚಾಸ್ಯ ಪರಿಣಾಹಃ ಸಮನ್ತತಃ । ಮಣ್ಡಲೇನ ಪ್ರಮಾಣೇನ ವ್ಯಸ್ಯಮಾನಂ ತದಿಷ್ಯತೇ ।। ೭೫.

ಅದರ ಅಗಲವು ಸುತ್ತಲೂ ಅದರ ಪರಿಧಿಯ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಇದೆ. ವೃತ್ತದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಹೀಗೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನವತಿಶ್ಚ ಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಮನ್ತತಃ । ತತಃ ಷಟ್ಕಾಧಿಕಾನಾಂ ಚ ವ್ಯಸ್ಯಮಾನಂ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್ । ಚತುರಸ್ತ್ರೇಣ ಮಾನೇನ ಪರಿಣಾಹಃ ಸಮನ್ತತಃ ।। ೭೫.

ಅದರ ಸುತ್ತಳತೆ ಒಟ್ಟು ತೊಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಚೌಕದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ, ಒಟ್ಟು ತೊಂಬತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಸುತ್ತಿದೆ.

ಸ ಪರ್ವತೋ ಮಹಾದಿವ್ಯೋ ದಿವ್ಯೌಷಧಿಸಮನ್ವಿತಃ । ಸವನೈರಾವೃತಃ ಸರ್ವೋ ಜಾತರೂಪಮಯೈಃ ಶುಭೈಃ ।। ೭೫.

ಆ ಮಹಾ ದಿವ್ಯ ಪರ್ವತವು ದೇವಮೂಲಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ಸುಂದರವಾದ ಬಂಗಾರದ ಸಮತಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತತ್ರ ದೇವಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಗನ್ಧರ್ವೋರಗರಾಕ್ಷಸಾಃ । ಶೈಲರಾಜೇ ಪ್ರಮೋದನ್ತೇ ತಥೈವಾಪ್ಸರಸಾಂ ಗಣಾಃ ।। ೭೫.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಆ ಪರ್ವತರಾಜನಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.