ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಲವಣೇನ ಸಮುದ್ರೇಣ ಸರ್ವತಃ ಪರಿವಾರಿತಃ । ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರಾತ್ ಸಮೇನ ತು ಸಮನ್ತತಃ ।। ೭೫.

ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಷ್ಟೇ ಸಮುದ್ರವೂ ಸಮಾನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ.

ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಗಾಯತಾ ದೀರ್ಘಾ ಷಡೇತೇ ವರ್ಷಪರ್ವತಾಃ । ಉಭಯತ್ರಾವಗಾಢಾಶ್ಚ ಸಮುದ್ರೌ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮೌ ।। ೭೫.

ಅದರಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಆರು ಉದ್ದವಾದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಹರಡಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ವರ್ಷಪರ್ವತಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ.

ಹಿಮಪ್ರಾಯಶ್ಚ ಹಿಮವಾನ್ ಹೇಮಕೂಟಶ್ಚ ಹೇಮವಾನ್ । ಸರ್ವತ್ರ ಸುಸುಖಶ್ಚಾಪಿ ನಿಷಧಃ ಪರ್ವತೋ ಮಹಾನ್ ।। ೭೫.

ಹಿಮವಂತು ಬಹುಪಾಲು ಹಿಮದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಹೇಮಕೂಟವು ಬಂಗಾರದಂತಿದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಹಾ ನಿಷಧ ಪರ್ವತವು ಬಹಳ ಸುಖಕರವಾಗಿದೆ.

ಚತುರ್ವರ್ಣಃಸ ಸೌವರ್ಣೋ ಮೇರುಶ್ಚೋಲ್ಬಮಯೋ ಗಿರಿಃ । ವೃತ್ತಾಕೃತಿಪ್ರಮಾಣಶ್ಚ ಚತುರಸ್ತ್ರಃ ಸಮುಚ್ಛಿತಃ ।। ೭೫.

ಮೇರು ಪರ್ವತವು ನಾಲ್ಕು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಬಂಗಾರದಂತೆಯೂ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆಯೂ ಇದೆ; ಅದು ವೃತ್ತಾಕಾರದೂ, ಚೌಕಾಕಾರದೂ, ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಇದೆ.

ನಾನಾವರ್ಣಸ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವೇಷು ಪ್ರಜಾಪತಿಗುಣಾನ್ವಿತಃ । ನಾಭಿಮಣ್ಡಲಸಂಭೂತೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ।। ೭೫.

ಅದರ ಬದಿಗಳು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಅದು ಪರಮೇಶ್ವರ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಾಭಿಮಂಡಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.

ಪೂರ್ವತಃ ಶ್ವೇತವರ್ಣಸ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ತೇನ ತಸ್ಯ ತತ್ । ಪೀತಶ್ಚ ದಕ್ಷಿಣೇನಾಸೌ ತೇನ ವೈಶ್ಯತ್ವಮಿಷ್ಯತೇ ।। ೭೫.

ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ವೈಶ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಭೃಙ್ಗಪತ್ರನಿಭಶ್ಚಾಸೌ ಪಶ್ಚಿಮೇನ ಯತೋಽಥ ಸಃ । ತೇನಾಸ್ಯ ಶೂದ್ರತಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮೇರೋರ್ನಾಮಾರ್ಥಕರ್ಮಣಃ ।। ೭೫.

ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಭೃಂಗದ ರೆಕ್ಕೆಯ ಬಣ್ಣದಂತಿದೆ, ಅದರಿಂದ ಮೇರುಪರ್ವತದ ಹೆಸರಿನಂತೆ ಶೂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪಾರ್ಶ್ವಮುತ್ತರತಸ್ತಸ್ಯ ರಕ್ತವರ್ಣಂ ವಿಭಾವ್ಯತೇ। ತೇನಾಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಭಾವಃ ಸ್ಯಾದಿತಿ ವರ್ಣಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ।। ೭೫.

ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವೃತ್ತಃ ಸ್ವಭಾವತಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವರ್ಣತಃ ಪರಿಮಾಣತಃ । ನೀಲಶ್ಚ ವೈದೂರ್ಯಮಯಃ ಶ್ವೇತಶುಕ್ಲೋ ಹಿರಣ್ಮಯಃ । ಮಯೂರಬರ್ಹಿವರ್ಣಸ್ತು ಶಾತಕೌಮ್ಭಶ್ಚ ಶ್ರೃಙ್ಗವಾನ್ ।। ೭೫.

ಅದು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ವೃತ್ತಾಕಾರದಾಗಿದೆ, ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ; ಅದು ನೀಲಿ, ವೈದುರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ, ಬಂಗಾರದಂತಿದೆ, ನವಿಲಿನ ರೆಕ್ಕೆಯ ಬಣ್ಣದಂತಿದೆ, ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಏತೇ ಪರ್ವತರಾಜಾನಃ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೇವಿತಾಃ । ತೇಷಾಮನ್ತರವಿಷ್ಕಮ್ಭೋ ನವಸಾಹಸ್ತ್ರ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೭೫.

ಈ ಪರ್ವತರಾಜರು ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವವರು; ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಒಟ್ಟು ದೂರವನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯೇ ತ್ವಿಲಾವೃತಂ ನಾಮ ಮಹಾಮೇರೋಃ ಸ ಸಂಭವಃ । ನವೈವ ತು ಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಃ ಸರ್ವತಶ್ಚ ಸಃ ।। ೭೫.

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮೇರುದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ಇಲಾವೃತ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರದಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಮಹಾಮೇರುರ್ವಿಧೂಮ ಇವ ಪಾವಕಃ । ವೇದ್ಯರ್ದ್ಧಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಮೇರೋರುತ್ತರಾರ್ದ್ಧಂ ತಥೋತ್ತರಮ್ ।। ೭೫.

ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮೇರು ಧೂಮವಿಲ್ಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಮೇರುಪರ್ವತದ ಅರ್ಧಭಾಗ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಇನ್ನೂ ಅರ್ಧಭಾಗ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ.

ವರ್ಷಾಣಿ ಯಾನಿ ಷಡತ್ರ ತೇಷಾಂ ತೇ ವರ್ಷಪರ್ವತಾಃ । ಯೋಜನಾಗ್ರಂ ತು ವರ್ಷಾಣಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ತದ್ ವಿಧೀಯತೇ ।। ೭೫.

ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ವರ್ಷಪರ್ವತಗಳಾಗಿವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಶಿಖರವು ಒಂದು ಯೋಜನ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದ್ವೇ ದ್ವೇ ವರ್ಷೇ ಸಹಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಮುಚ್ಛ್ರಯಃ । ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರಸ್ತೇಷಾಮಾಯಾಮ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೭೫.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶವು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ; ಇದನ್ನೇ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಉದ್ದವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ಶತೌ ದ್ವೌ ಚಾಯತೌ ಗಿರೀ । ನೀಲಶ್ಚ ನಿಷಧಶ್ಚೈವ ತಾಭ್ಯಾಂ ಹೀನಾಶ್ಚ ಯೇ ಪರೇ । ಶ್ವೇತಶ್ಚ ಹೇಮಕೂಟಶ್ಚ ಹಿಮವಾಞ್ಛೃಙ್ಗವಾಂಶ್ಚ ಯಃ ।। ೭೫.

ಪರ್ವತಗಳ ಉದ್ದವು ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಇದೆ; ನೀಲ ಮತ್ತು ನಿಷಧ ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ; ಶ್ವೇತ, ಹೇಮಕೂಟ, ಹಿಮವಂತು ಮತ್ತು ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಪರ್ವತಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಪ್ರಮಾಣೇನ ನಿಷಧಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ । ತಸ್ಮಾದ್ ದ್ವಾದಶಭಾಗೇನ ಹೇಮಕೂಟಃ ಪ್ರಹೀಯತೇ । ಹಿಮವಾನ್ ವಿಂಶಭಾಗೇನ ಹೇಮಕೂಟಾತ್ ಪ್ರಹೀಯತೇ ।। ೭೫.

ನಿಷಧ ಪರ್ವತವನ್ನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹೇಮಕೂಟವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹನ್ನೆರಡು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ, ಹೇಮಕೂಟಕ್ಕಿಂತ ಹಿಮವಂತು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ.

ಅಷ್ಟಾಶೀತಿಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ಹೇಮಕೂಟೋ ಮಹಾಗಿರಿಃ । ಅಶೀತಿರ್ಹಿಮವಾನ್ ಶೈಲ ಆಯತಃ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮೇ ।। ೭೫.

ಮಹಾ ಹೇಮಕೂಟ ಪರ್ವತವು ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದೆ; ಹಿಮವಂತು ಪರ್ವತವು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದೆ.

ದ್ವೀಪಸ್ಯ ಮಣ್ಡಲೀಭಾವಾದ್ ಹ್ರಾಸವೃದ್ಧೀ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ಯತೇ । ವರ್ಷಾಣಾಂ ಪರ್ವತಾನಾಂ ಚ ಯಥಾ ಚೇಮೇ ತಥೋತ್ತರಮ್ ।। ೭೫.

ದ್ವೀಪವು ವೃತ್ತಾಕಾರದಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ-ಕಡಿಮೆಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿವರಣೆ ಇದೆ.

ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಜನಪದಾಸ್ತಾನಿ ವರ್ಷಾಣಿ ಚೈವ ತತ್ । ಪ್ರಪಾತವಿಷಮೈಸ್ತೈಸ್ತು ಪರ್ವತೈರಾವೃತಾನಿ ತು ।। ೭೫.

ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನವಾಸಗಳು, ಅಂದರೆ ಆ ವರ್ಷಗಳು ಇವೆ; ಅವುಗಳು ಆ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ, ಅಂದರೆ ಕಡು ತಿರುವು ಮತ್ತು ಅಸಮತಟ್ಟಾದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ.

ಸಂತತಾನಿ ನದೀಭೇದೈರಗಮ್ಯಾನಿ ಪರಸ್ಪರಮ್ । ವಸನ್ತಿ ತೇಷು ಸತ್ತ್ವಾನಿ ನಾನಾಜಾತೀನಿ ಸರ್ವಶಃ ।। ೭೫.

ನದಿಗಳಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಲಾಗದಂತಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಏತದ್ಧೈಮವತಂ ವರ್ಷಂ ಭಾರತೀ ಯತ್ರ ಸನ್ತತಿಃ । ಹೇಮಕೂಟಂ ಪರಂ ಯತ್ರ ನಾಮ್ನಾ ಕಿಂಪುರುಷೋತ್ತಮಃ ।। ೭೫.

ಇದು ಹಿಮವಂತ ಪ್ರದೇಶ, ಇಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಂಶದ Folks ಇದ್ದಾರೆ. ಹೇಮಕೂಟ ಪರ್ವತದ ಅತ್ತ ಕಡೆ, ಕಿಂಪುರುಷ ಎಂಬ ಭೂಭಾಗ ಇದೆ.

ಹೇಮಕೂಟಾತ್ ತು ನಿಷಧಂ ಹರಿವರ್ಷಂ ತದುಚ್ಯತೇ । ಹರಿವರ್ಷಾತ್ ಪರಂ ಚೈವ ಮೇರುಪಾರ್ಶ್ವ ಇಲಾವೃತಮ್ ।। ೭೫.

ಹೇಮಕೂಟದ ಪಾರಾಗಿ ನಿಷಧ ಎಂಬ ಹರಿ ವರ್ಷ ಇದೆ. ಹರಿ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಮೆರು ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಇಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ.

ಇಲಾವೃತಾತ್ ಪರಂ ನೀಲಂ ರಮ್ಯಕಂ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಮ್ । ರಮ್ಯಕಾಚ್ಚ ಪರಂ ಶ್ವೇತಂ ವಿಶ್ರುತಂ ತದ್ಧಿರಣ್ಮಯಮ್ । ಹಿರಣ್ಮಯಾತ್ ಪರಂ ಚೈವ ಶ್ರೃಙ್ಗವನ್ತಂ ಕುರು ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೭೫.

ಇಲಾವೃತದ ಪಾರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನೀಲ ಪ್ರದೇಶ ಇದೆ. ನೀಲದ ನಂತರ ರಾಮ್ಯಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ. ರಾಮ್ಯಕದ ಪಾರಾಗಿ ಶ್ವೇತ, ಅದನ್ನು ಹಿರಣ್ಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಣ್ಮಯದ ಪಾರಾಗಿ ಶೃಂಗವಂತ, ಅದನ್ನು ಕುರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಧನುಃಸಂಸ್ಥೇ ತು ದ್ವೇ ವರ್ಷೇ ವಿಜ್ಞೇಯೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ । ದ್ವೀಪಾನಿ ಖಲು ಚತ್ವಾರಿ ಚತುರಸ್ತ್ರಮಿಲಾವೃತಮ್ ।। ೭೫.

ಧನುಸ್ಸಿನ ಆಕಾರದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ನಾಲ್ಕು ದ್ವೀಪಗಳಿದ್ದು, ಇಲಾವೃತ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ನಾಲ್ಕು ಬದಿಗಳಿವೆ.

ಅರ್ವಾಕ್ ಚ ನಿಷಧಸ್ಯಾಥ ವೇದ್ಯರ್ಧಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಪರಂ ಶ್ರೃಙ್ಗವತೋ ಯಚ್ಚ ವೇದ್ಯರ್ಧಂ ಹಿ ತದುತ್ತರಮ್ ।। ೭೫.

ನಿಷಧದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವೇ ವೇದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶೃಂಗವಂತದ ಪಾರಾಗಿರುವ ಭಾಗವೇ ವೇದಿಯ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವೇದ್ಯರ್ದ್ಧೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ತ್ರೀಣಿ ವರ್ಷಾಣಿ ತ್ರೀಣಿ ಚೋತ್ತರೇ । ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಯತ್ರ ಮೇರುಸ್ತ್ವಿಲಾವೃತಃ ।। ೭೫.

ವೇದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲೂ ಮೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಈ ಎರಡರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೆರು ಪರ್ವತ ಇರುವ ಇಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇನ ತು ನೀಲಸ್ಯ ನಿಷಧಸ್ಯೋತ್ತರೇಣ ಚ । ಉದಗಾಯತೋ ಮಹಾಶೈಲೋ ಮಾಲ್ಯವಾನ್ನಾಮ ಪರ್ವತಃ ।। ೭೫.

ನೀಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ, ನಿಷಧದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಉತ್ತರದತ್ತ ಹರಡುವ ಮಹಾ ಪರ್ವತ ಮಾಲ್ಯವಂತ ಇದೆ.

ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ತ್ರೇ ದ್ವೇ ವಿಷ್ಕಮ್ಭೋಚ್ಛ್ರಯ ಏವ ಚ । ಆಯಾಮತಶ್ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ।। ೭೫.

ಆ ಪರ್ವತದ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎತ್ತರ ತಲಾ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಇದೆ. ಅದರ ಉದ್ದ ಮೂವತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಯ ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಂ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಪರ್ವತೋ ಗನ್ಧಮಾದನಃ । ಆಯಾಮೋಚ್ಛ್ರಯವಿಸ್ತಾರಾತ್ ತುಲ್ಯೋ ಮಾಲ್ಯವತಾ ತು ಸಃ ।। ೭೫.

ಆ ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವಿದೆ. ಅದು ಉದ್ದ, ಎತ್ತರ, ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಯವಂತದಷ್ಟೇ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.