ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಯೋಽಯಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ತು ದಶಧಾ ಕೀರ್ತ್ಯತೇ ಚೈಕಧಾ ದ್ವಿಜಾಃ । ಸ ಆದಿತ್ಯೋ ಮಹಾಭಾಗ ಯೋಗೈಶ್ವರ್ಯಸಮನ್ವಿತಃ ।। ೭೨.

ಈ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹತ್ತು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಜರೆ; ಅವನೇ ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಆದಿತ್ಯನು, ಯೋಗಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು.

ಸ ದೇವಕಾರ್ಯಾಣಿ ಸದಾ ಕುರುತೇ ಪರಮೇಶ್ವರಃ । ಮನುಷ್ಯಭಾವಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಸ ಮಾಂ ಸ್ತೌತಿ ಯುಗೇ ಯುಗೇ । ಲೋಕಮಾರ್ಗಪ್ರವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ದೇವಕಾರ್ಯಾರ್ಥಸಿದ್ಧಯೇ ।। ೭೨.

ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸದಾ ದೇವಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಮಾನವನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ; ಪ್ರಪಂಚದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇವಕಾರ್ಯಗಳ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಹಂ ಚ ವರದಸ್ತಸ್ಯ ದ್ವಾಪರೇ ದ್ವಾಪರೇ ದ್ವಿಜ । ಅಹಂ ಚ ತಂ ಸದಾ ಸ್ತೌಮಿ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪೇ ಕೃತೇ ಯುಗೇ ।। ೭೨.

ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲೂ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ, ದ್ವಿಜರೆ; ಶ್ವೇತದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸೃಷ್ಟಿಕಾಲೇ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಂ ಸ್ತೌಮಿ ಕಾಲೋ ಭವಾಮಿ ಚ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವಾಸುರಾ ಸ್ತೌತಿ ಮಾಂ ಸದಾ ತು ಕೃತೇ ಯುಗೇ । ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತಿಂ ಚ ಮಾಂ ದೇವಾ ಯಜನ್ತೇ ಭೋಗಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ ।। ೭೨.

ಸೃಷ್ಟಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಕಾಲನಾಗುತ್ತೇನೆ; ಬ್ರಹ್ಮ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಭೋಗವನ್ನು ಬಯಸುವ ದೇವತೆಗಳು ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಹಸ್ತ್ರಶೀರ್ಷಕಂ ದೇವಂ ಮನಸಾ ತು ಮುಮುಕ್ಷವಃ । ಯಜನ್ತೇ ಯಂ ಸ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ದೇವೋ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ವಯಮ್ ।। ೭೨.

ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಿರುವ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನೇ ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮ, ದೇವರಾದ ನಾರಾಯಣನು ತಾನೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞೇನ ಯೇ ನಿತ್ಯಂ ಯಜನ್ತೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ । ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪ್ರೀಣಯನ್ತಿ ವೇದೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ।। ೭೨.

ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞದಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ವೇದವೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ನಾರಾಯಣಃ ಶಿವೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಶಂಕರ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ । ಏತೈಸ್ತು ನಾಮಭಿರ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸನಾತನಮ್ । ತಂ ಚ ಚಿನ್ತಾಮಯಂ ಯೋಗಂ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಮನೀಷಿಣಃ ।। ೭೨.

ನಾರಾಯಣ, ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು, ಶಂಕರ, ಪುರುಷೋತ್ತಮ—ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಮ, ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಚಿಂತನೆಯ ಯೋಗವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪಶೂನಾಂ ಶಮನಂ ಯಜ್ಞೇ ಹೋಮಕರ್ಮ ಚ ಯದ್ಭವೇತ್ । ತದೋಮಿತಿ ಚ ವಿಖ್ಯಾತಂ ತತ್ರಾಹಂ ಸಂವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।। ೭೨.

ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪಶುಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೋಮ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆ 'ಓಂ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಕರ್ಮವೇದಯುಜಾಂ ವಿಪ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುರ್ಮಹೇಶ್ವರಃ । ವಯಂ ತ್ರಯೋಽಪಿ ಮನ್ತ್ರಾದ್ಯಾ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ।। ೭೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರು ಕರ್ಮವೇದದೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ; ನಾವು ಮೂವರೂ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಅಹಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ತಥಾ ವೇದಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಕರ್ಮಾಣಿ ಚಾಪ್ಯುತ । ಏತತ್ ತ್ರಯಂ ತ್ವೇಕಮೇವ ನ ಪೃಥಗ್ ಭಾವಯೇತ್ ಸುಧೀಃ ।। ೭೨.

ನಾನು ವಿಷ್ಣುವೂ, ವೇದಗಳೂ, ಬ್ರಹ್ಮನೂ, ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳೂ ಕೂಡ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದವರು ಎಂದಿಗೂ ಭಾವಿಸಬಾರದು.

ಯೋಽನ್ಯಥಾ ಭಾವಯೇದೇತತ್ ಪಕ್ಷಪಾತೇನ ಸುವ್ರತ । ಸ ಯಾತಿ ನರಕಂ ಘೋರಂ ರೌರವಂ ಪಾಪಪೂರುಷಃ ।। ೭೨.

ಓ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೇ, ಯಾರಾದರೂ ಈ ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಆ ಪಾಪಿ ಭಯಾನಕವಾದ ರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ಋಗ್ಯಜುಃ ಸಾಮ ಏವ ಚ । ನೈತಸ್ಮಿನ್ ಭೇದಮಸ್ಯಾಸ್ತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ ।। ೭೨.

ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮತ್ತು ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದಗಳೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಯಾವ ಬೇಧವೂ ಇಲ್ಲ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ.

ರುದ್ರ ಉವಾಚ । ಶ್ರೃಣು ಚಾನ್ಯದ್ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೌತೂಹಲಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಅಪೂರ್ವಭೂತಂ ಸಲಿಲೇ ಮಗ್ನೇನ ಮುನಿಪುಂಗವ ।। ೭೩.

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕೇಳು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾಗ ನಡೆದ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಘಟನೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾಣಾಽಹಂ ಪುರಾ ಸೃಷ್ಟಃ ಪ್ರೋಕ್ತಶ್ಚ ಸೃಜ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ । ಅವಿಜ್ಞಾನಸಮರ್ಥೋಽಹಂ ನಿಮಗ್ನಃ ಸಲಿಲೇ ದ್ವಿಜ ।। ೭೩.

ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ನನ್ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, 'ಪ್ರೀತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ನನಗೆ ಸರಿಯಾದ ಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ನಾನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದೆನು, ಓ ದ್ವಿಜ.

ತತ್ರ ಯಾವತ್ ಕ್ಷಣಂ ಚೈಕಂ ತಿಷ್ಠಾಮಿ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ । ಅಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರಂ ಪುರುಷಂ ಧ್ಯಾಯನ್ ಪ್ರಯತಮಾನಸಃ ।। ೭೩.

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಾನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಅಂಗುಷ್ಠದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದೆನು.

ತಾವಜ್ಜಲಾತ್ ಸಮುತ್ತಸ್ಥುಃ ಪ್ರಲಯಾಗ್ನಿಸಮಪ್ರಭಾಃ । ಪುರುಷಾ ದಶ ಚೈಕಶ್ಚ ತಾಪಯನ್ತೋಂಶುಭಿರ್ಜಲಮ್ ।। ೭೩.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹತ್ತು ಜನರೂ ಒಬ್ಬರೂ ಹೊರಬಂದರು; ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿಸಿದರು.

ಮಯಾ ಪೃಷ್ಟಾಃ ಕೇ ಭವನ್ತೋ ಜಲಾದುತ್ತೀರ್ಯ ತೇಜಸಾ । ತಾಪಯನ್ತೋ ಜಲಂ ಚೇದಂ ಕ್ವ ವಾ ಯಾಸ್ಯಥ ಸಂಶತ ।। ೭೩.

ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದೆ: 'ನೀರು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನೀವು ಯಾರು? ನೀರನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿರುವದು ಯಾಕೆ? ನೀವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀರಿ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ.

ಏವಮುಕ್ತಾ ಮಯಾ ತೇ ತು ನೋಚುಃ ಕಿಂಚನ ಸತ್ತಮಾಃ । ಏವಮೇವ ಗತಾಸ್ತೂಷ್ಣೀಂ ತೇ ನರಾ ದ್ವಿಜಪುಂಗವ ।। ೭೩.

ನಾನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದರೂ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರು ಏನು ಹೇಳದೆ, ಮೌನವಾಗಿಯೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದರು, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ.

ತತಸ್ತೇಷಾಮನು ಮಹಾಪುರುಷೋಽತೀವಶೋಭನಃ । ಸ ತಸ್ಮಿನ್ ಮೇಘಸಂಕಾಶಃ ಪುಣ್ಡರೀಕನಿಭೇಕ್ಷಣಃ ।। ೭೩.

ಅವರ ನಂತರ, ಮೋಡದಂತೆ ಕಾಣುವ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದ ಮಹಾಪುರುಷನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ತಮಹಂ ಪೃಷ್ಟವಾನ್ ಕಸ್ತ್ವಂ ಕೇ ಚೇಮೇ ಪುರುಷಾ ಗಾತಾಃ । ಕಿಂ ವಾ ಪ್ರಯೋಜನಮಿಹ ಕಥ್ಯತಾಂ ಪುರುಷರ್ಷಭ ।। ೭೩.

ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದೆ: 'ನೀನು ಯಾರು? ಈ ಹಿಂದೆ ಹೋದವರು ಯಾರು? ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಹೇಳು, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ.'

ಪುರುಷ ಉವಾಚ । ಯ ಏತೇ ವೈ ಗತಾಃ ಪೂರ್ವಂ ಪುರುಷಾ ದೀಪ್ತತೇಜಸಃ । ಆದಿತ್ಯಾಸ್ತೇ ತ್ವರಂ ಯಾನ್ತಿ ಧ್ಯಾತಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಭವ ।। ೭೩.

ಆ ಪುರುಷನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಈ ಹಿಂದೆ ಹೊರಟುಹೋದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪುರುಷರು ಆದಿತ್ಯರು; ಬ್ರಹ್ಮನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ ಅವರು ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಓ ಭವ.'

ಸೃಷ್ಟಿಂ ಸೃಜತಿ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತದರ್ಥಂ ಯಾನ್ತ್ಯಮೀ ನರಾಃ । ಪ್ರತಿಪಾಲನಾಯ ತಸ್ಯಾಸ್ತು ಸೃಷ್ಟೇರ್ದೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೭೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಾಯಲು ಈ ಪುರುಷರು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ, ದೇವ.

ಶಮ್ಭುರುವಾಚ । ಭಗವನ್ ಕಥಂ ಜಾನೀಷೇ ಮಹಾಪುರುಷಸತ್ತಮ । ಭವೇತಿ ನಾಮ್ನಾ ತತ್ಸರ್ವಂ ಕಥಯಸ್ವ ಪರೋ ಹ್ಯಹಮ್ ।। ೭೩.

ಶಂಭುನು ಹೇಳಿದನು: 'ಭಗವನ್, ನೀನು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದೆ? ಮಹಾಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು, ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಹೆಸರು ಇದೆ? ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು, ನಾನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.'

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ರುದ್ರೇಣ ಸ ಪುಮಾನ್ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ । ಅಹಂ ನಾರಾಯಣೋ ದೇವೋ ಜಲಶಾಯೀ ಸನಾತನಃ ।। ೭೩.

ರುದ್ರನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಆ ಪುರುಷನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನಾನು ನಾರಾಯಣ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ಶಾಶ್ವತ ದೇವತೆ.'

ದಿವ್ಯಂ ಚಕ್ಷುರ್ಭವತು ವೈ ತವ ಮಾಂ ಪಶ್ಯ ಯತ್ನತಃ । ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ತೇನ ಯಾವದ್ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ತು ತಮ್ ।। ೭೩.

'ನಿನಗೆ ದೈವದೃಷ್ಟಿ ದೊರೆಯಲಿ; ನನ್ನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೋಡಿ,' ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದನು. ಆಗ ನಾನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದೆ.

ತಾವದಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರಂ ತು ಜ್ವಲದ್ಭಾಸ್ಕರತೇಜಸಮ್ । ತಮೇವಾಹಂ ಪ್ರಪಶ್ಯಾಮಿ ತಸ್ಯ ನಾಭೌ ತು ಪಙ್ಕಜಮ್ ।। ೭೩.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಅಂಗುಷ್ಠದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭಾಸ್ಕರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ನೋಡಿದೆ; ಅವನ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಮಲವಿತ್ತು.

ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ತತ್ರ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಆತ್ಮಾನಂ ಚ ತದಙ್ಕತಃ । ಏವಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ತತೋ ಹರ್ಷಮುಪಾಗತಃ । ತಂ ಸ್ತೋತುಂ ದ್ವಿಜಶಾರ್ದೂಲ ಮತಿರ್ಮೇ ಸಮಜಾಯತ ।। ೭೩.

ಅಲ್ಲೇ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನೂ ನೋಡಿದೆ. ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಆನಂದ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಉತ್ಸುಕವಾಯಿತು, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ.

ತಸ್ಯ ಮೂರ್ತೌ ತು ಜಾತಾಯಾಂ ಸಕ್ತೋತ್ರೇಣಾನೇನ ಸುವ್ರತ । ಸ್ತುತೋ ಮಯಾ ಸ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ತಪಸಾ ಸ್ಮೃತಕರ್ಮಣಾ ।। ೭೩.

ಆ ರೂಪವು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆನೆದು, ಈ ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದೆನು, ಒಳ್ಳೆಯ ವರ್ತನೆಯವನೆ.

ರುದ್ರ ಉವಾಚ । ನಮೋಽಸ್ತ್ವನನ್ತಾಯ ವಿಶುದ್ಧಚೇತಸೇ ಸರೂಪರೂಪಾಯ ಸಹಸ್ತ್ರಬಾಹವೇ । ಸಹಸ್ತ್ರರಶ್ಮಿಪ್ರವರಾಯ ವೇಧಸೇ ವಿಶಾಲದೇಹಾಯ ವಿಶುದ್ಧಕರ್ಮಿಣೇ ।। ೭೩.

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಅನಂತನಾದ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನವ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳವ, ಸಾವಿರ ಕೈಗಳವ, ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ವಿಶಾಲ ದೇಹದವ, ಶುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಗಳನು ಮಾಡುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.