ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಇಯಂ ಗೌರಮೃತಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತೇವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾ । ಗಙ್ಗಾಜಲಪ್ಲುತಾ ಚೇಯಮುತ್ಥಾಸ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೭೧.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈ ಹಸು ಸತ್ತಿಲ್ಲ; ಅವಳು ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನಳಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾಳೆ. ಗಂಗೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅವಳು ಖಂಡಿತಾ ಎದ್ದು ಬರ್ತಾಳೆ.

ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಮೃತಾಯಾಃ ಸ್ಯಾದಮೃತಾಯಾಃ ಕೃತಂ ತ್ವಿದಮ್ । ವ್ರತಂ ವಾ ಮಾ ಕೃಥಾಃ ಕೋಪಮಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಯಯುಸ್ತು ತೇ ।। ೭೧.

ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವು ಸತ್ತವರಿಗೆ ಬೇಕು; ಸತ್ತಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಇದು ಸಾಕಾಗಿದೆ. ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಡ, ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು.

ಗತೈಸ್ತೈರ್ಗೌತಮೋ ಧೀಮಾನ್ ಹಿಮವನ್ತಂ ಮಹಾಗಿರಿಮ್ । ಮಾಮಾರಾಧಯಿಷುಃ ಪ್ರಾಯಾತ್ ತಪ್ತುಂ ಚಾಶು ಮಹತ್ ತಪಃ ।। ೭೧.

ಅವರು ಹೋದ ನಂತರ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಗೌತಮನು ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದತ್ತ ಹೊರಟನು.

ಶತಮೇಕಂ ತು ವರ್ಷಾಣಾಮಹಮಾರಾಧಿತೋಽಭವಮ್ । ತುಷ್ಟೇನ ಚ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವರಂ ವರಯ ಸುವ್ರತ ।। ೭೧.

ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು; ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ನಾನು ಅವನಿಗೆ, 'ಒಂದು ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯೇ' ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಸೋಽಬ್ರವೀನ್ಮಾಂ ಜಕಟಾಸಂಸ್ಥಾಂ ದೇಹಿ ಗಙ್ಗಾಂ ತಪಸ್ವಿನೀಮ್ । ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರಯಾತ್ವೇಷಾ ಪುಣ್ಯಾ ಭಾಗೀರಥೀ ನದೀ ।। ೭೧.

ಅವನು ನನಗೆ, 'ನಿನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗಂಗೆಯ ತಪಸ್ಸಿನ ನದಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು. ಈ ಪವಿತ್ರ ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಬರಲಿ' ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ಏವಮುಕ್ತೇ ಜಟಾಖಣ್ಡಮೇಕಂ ಸ ಪ್ರದದೌ ಶಿವಃ । ತಾಂ ಗೃಹ್ಯ ಗತವಾನ್ ಸೋಽಪಿ ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ಸಾ ತು ಗೌರ್ಮೃತಾ ।। ೭೧.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಶಿವನು ಒಂದು ಜಟೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನು ಹಸು ಸತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ತಜ್ಜಲಪ್ಲಾವಿತಾ ಸಾ ಗೌರ್ಗತಾ ಚೋತ್ಥಾಯ ಭಾಮಿನೀ । ನದೀ ಚ ಮಹತೀ ಜಾತಾ ಪುಣ್ಯತೋಯಾ ಶುಚಿಹ್ರದಾ ।। ೭೧.

ಆ ಜಟೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಹಸು ಎದ್ದು ಬೆಳಗುತ್ತಾ ನಿಂತಳು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಮಹಾ ಪವಿತ್ರ ನದಿ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿತು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯಂ ತತ್ರ ಸಪ್ತರ್ಷಯೋಽಮಲಾಃ । ಆಜಗ್ಮುಃ ಖೇ ವಿಮಾನಸ್ಥಾಃ ಸಾಧುಃ ಸಾಧ್ವಿತಿ ವಾದಿನಃ ।। ೭೧.

ಆ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಿ, ಪವಿತ್ರ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು, 'ಅದ್ಭುತ! ಅದ್ಭುತ!' ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಿದರು.

ಸಾಧು ಗೌತಮ ಸಾಧೂನಾಂ ಕೋನ್ಯೋಽಸ್ತಿ ಸದೃಶಸ್ತವ । ಯದೇವಂ ಜಾಹ್ನವೀಂ ದೇವೀಂ ದಣ್ಡಕೇ ಚಾವತಾರಯತ್ ।। ೭೧.

'ಗೌತಮನೇ, ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನರು ಧರ್ಮಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ಜಹ್ನವಿ ದೇವಿಯನ್ನು ದಂಡಕ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದವನು ನೀನೇ.' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ತೈಸ್ತು ಗೌತಮಃ ಕಿಮಿದಂ ತ್ವಿತಿ । ಗೋವಧ್ಯಾಕಾರಣಂ ಮಹ್ಯಂ ತಾವತ್ ಪಶ್ಯತಿ ಗೌತಮಃ ।। ೭೧.

ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಗೌತಮನು 'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟು, ಹಸು ಸತ್ತ ಕಾರಣವನ್ನು ನೋಡಿ ತಿಳಿದನು.

ಋಷೀಣಾಂ ಮಾಯಯಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ಜಾತಂ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ವೈ । ಶಶಾಪ ತಾನ್ ಜಟಾಭಸ್ಮಮಿಥ್ಯಾವ್ರತಧರಾಸ್ತಥಾ । ಭವಿಷ್ಯಥ ತ್ರಯೀಬಾಹ್ಯಾ ವೇದಕರ್ಮಬಹಿಷ್ಕೃತಾಃ ।। ೭೧.

ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಮುನಿಗಳ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಗೌತಮನು ಅವರಿಗೆ, 'ನಕಲಿ ವ್ರತ ಧಾರಿಗಳು, ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವಿಟ್ಟವರು, ನೀವು ವೇದಗಳ ಹೊರಗಿನವರು, ವೇದಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುವಿರಿ' ಎಂದು ಶಪಿಸಿದರು.

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಕ್ರೂರವಚನಂ ಗೌತಮಸ್ಯ ಮಹಾಮುನೇಃ । ಊಚುಃ ಸಪ್ತರ್ಷಯೋ ಮೈವಂ ಸರ್ವಕಾಲಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಭವನ್ತು ಕಿಂ ತು ತೇ ವಾಕ್ಯಂ ಮೋಘಂ ನಾಸ್ತ್ಯತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೭೧.

ಮಹಾಮುನಿ ಗೌತಮನ ಈ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು, 'ಇದು ಸದಾಕಾಲ ಇರಬಾರದು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಮಾತು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಯದಿ ನಾಮ ಕಲೌ ಸರ್ವೇ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಉಪಕಾರಿಣಿ ಯೇ ತೇ ಹಿ ಅಪಕರ್ತಾರ ಏವ ಹಿ । ಇತ್ಥಂಭೂತಾ ಅಪಿ ಕಲೌ ಭಕ್ತಿಭಾಜೋ ಭವನ್ತು ತೇ ।। ೭೧.

'ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಒಳ್ಳೆಯದು ಮಾಡಿದವರು ಕೆಡುಕನ್ನೂ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೂ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಂಥವರೂ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಇರಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ತ್ವದ್ವಾಕ್ಯವಹ್ನಿನಿರ್ದಗ್ಧಾಃ ಸದಾ ಕಲಿಯುಗೇ ದ್ವಿಜಾಃ । ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಕ್ರಿಯಾಹೀನಾ ವೇದಕರ್ಮಬಹಿಷ್ಕೃತಾಃ ।। ೭೧.

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟ ದ್ವಿಜರು ಯಾವಾಗಲೂ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ವೇದಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಸ್ಯಾಶ್ಚ ಗೌಣಂ ನಾಮೇಹ ನದೀ ಗೋದಾವರೀತಿ ಚ । ಗೌರ್ದತ್ತಾ ವರದಾನಾಚ್ಚ ಭವೇದ್ ಗೋದಾವರೀ ನದೀ ।। ೭೧.

ಈ ನದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಗೌಣ ಹೆಸರು ಗೋದಾವರಿ. ಹಸುವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ವರ ನೀಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ನದಿಗೆ ಗೋದಾವರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಏತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕಲೌ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಗಾಂ ದದನ್ತಿ ಜನಾಶ್ಚ ಯೇ । ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ತು ದಾನಾನಿ ಮೋದನ್ತೇ ತ್ರಿದಶೈಃ ಸಹ ।। ೭೧.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಗೆ ಬಂದು, ಯಾರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಸುವನ್ನು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಡುವರು.

ಸಿಂಹಸ್ಥೇ ಚ ಗುರೌ ತತ್ರ ಯೋ ಗಚ್ಛತಿ ಸಮಾಹಿತಃ । ಸ್ನಾತ್ವಾ ಚ ವಿಧಿನಾ ತತ್ರ ಪಿತೄಂ ಸ್ತರ್ಪಯತೇ ತಥಾ ।। ೭೧.

ಗುರು ಗ್ರಹವು ಸಿಂಹ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ, ಯಾರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—

ಸ್ವರ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಪಿತರೋ ನಿರಯೇ ಪತಿತಾ ಅಪಿ । ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಾಃ ಪಿತರಸ್ತಸ್ಯ ಮುಕ್ತಿಭಾಜೋ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೭೧.

ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ನರಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಪಿತೃಗಳು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ತ್ವಂ ಖ್ಯಾತಿಂ ಮಹತೀಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮುಕ್ತಿಂ ಯಾಸ್ಯಸಿ ಶಾಶ್ವತೀಮ್ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಽಥ ಮುನಯೋ ಯಯುಃ ಕೈಲಾಸಪರ್ವತಮ್ । ಯತ್ರಾಹಮುಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಸದಾ ತಿಷ್ಠಾಮಿ ಸತ್ತಮಾಃ ।। ೭೧.

ನೀನು ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಶಾಶ್ವತ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮುನಿಗಳು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದರು, ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ, ಒಳ್ಳೆಯವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

ಊಚುರ್ಮಾಂ ತೇ ಚ ಮುನಯೋ ಭವಿತಾರೋ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಕಲೌ ತ್ವದ್ರೂಪಿಣಃ ಸರ್ವೇ ಜಟಾಮುಕುಟಧಾರಿಣಃ । ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ಪ್ರೇತವೇಷಾಶ್ಚ ಮಿಥ್ಯಾಲಿಙ್ಗಧರಾಃ ಪ್ರಭೋ ।। ೭೧.

ಆ ಮುನಿಗಳು ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ನಿನ್ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಜಟಾಮುಕುಟ ಧರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರೇತರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಯತಿಗಳ ಗುರುತು ಧರಿಸಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರಭುವೇ.'

ತೇಷಾಮನುಗ್ರಹಾರ್ಥಾಯ ಕಿಂಚಿಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರದೀಯತಾಮ್ । ಯೇನಾಸ್ಮದ್ವಂಶಜಾಃ ಸರ್ವೇ ವರ್ತೇಯುಃ ಕಲಿಪೀಡಿತಾಃ ।। ೭೧.

'ಅವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಯಾವುದಾದರೂ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಸಂತತಿಯವರು, ಕಲಿಯುಗದ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದು.'

ಏವಮಭ್ಯರ್ಥಿತಸ್ತೈಸ್ತು ಪುರಾಽಹಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ । ವೇದಕ್ರಿಯಾಸಮಾಯುಕ್ತಾಂ ಕೃತವಾನಸ್ಮಿ ಸಂಹಿತಾಮ್ ।। ೭೧.

ಅವರು ಹೀಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನಾನು ವೇದಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.

ನಿಃಶ್ವಾಸಾಖ್ಯಾಂ ತತಸ್ತಸ್ಯಾಂ ಲೀನಾ ಬಾಭ್ರವ್ಯಶಾಣ್ಡಿಲಾಃ । ಅಲ್ಪಾಪರಾಧಾಚ್ಛ್ರುತ್ವೈವ ಗತಾ ಬೈಡಾಲಿಕಾ ಭವನ್ ।। ೭೧.

ನಿಶ್ವಾಸ ಎಂಬ ಆ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಭ್ರವ ಮತ್ತು ಶಾಂಡಿಲ ಗೋತ್ರಗಳು ಲೀನವಾದವು; ಸ್ವಲ್ಪ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಬೈಡಾಲ ಗೋತ್ರವು ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ದೂರವಾಯಿತು.

ಮಯೈವ ಮೋಹಿತಾಸ್ತೇ ಹಿ ಭವಿಷ್ಯಂ ಜಾನತಾ ದ್ವಿಜಾಃ । ಲೌಲ್ಯಾರ್ಥಿನಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಕರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಕಲೌ ನರಾಃ ।। ೭೧.

ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ನಾನು ಅವರನ್ನೇ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದ್ದೆ, ದ್ವಿಜರೆ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಸೆ ಹೊಂದಿದವರು ತಮ್ಮದೇ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವರು.

ನಿಃಶ್ವಾಸಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಹಿ ಲಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ಪ್ರಮಾಣತಃ । ಸೈವ ಪಾಶುಪತೀ ದೀಕ್ಷಾ ಯೋಗಃ ಪಾಶುಪತಸ್ತ್ವಿಹ ।। ೭೧.

ನಿಶ್ವಾಸ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಅದೇ ಪಾಶುಪತ ದೀಕ್ಷೆ, ಇಲ್ಲಿಯ ಯೋಗವೂ ಪಾಶುಪತ ಯೋಗವೇ.

ಏತಸ್ಮಾದ್ ವೇದಮಾರ್ಗಾದ್ಧಿ ಯದನ್ಯದಿಹ ಜಾಯತೇ । ತತ್ ಕ್ಷುದ್ರಕರ್ಮ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ರೌದ್ರಂ ಶೌಚವಿವರ್ಜಿತಮ್ ।। ೭೧.

ಈ ವೇದಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬೇರೆ ಏನಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಕೆಲಸ, ಕ್ರೂರವಾದದ್ದು, ಶುದ್ಧತೆ ಇಲ್ಲದದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಯೇ ರುದ್ರಮುಪಜೀವನ್ತಿ ಕಲೌ ವೈಡಾಲಿಕಾ ನರಾಃ । ಲೌಲ್ಯಾರ್ಥಿನಃ ಸ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಕರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಕಲೌ ನರಾಃ । ಉಚ್ಛುಷ್ಮರುದ್ರಾಸ್ತೇ ಜ್ಞೇಯಾ ನಾಹಂ ತೇಷು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।। ೭೧.

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಬೈಡಾಲರು, ಲಾಭದಾಸೆಯವರು, ರುದ್ರನ ಮೇಲೆ ಬದುಕುವವರು ತಮ್ಮದೇ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವರು; ಅವರನ್ನು ಉಚ್ಚುಷ್ಮ ರುದ್ರರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ—ನಾನು ಅವರಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಭೈರವೇಣ ಸ್ವರೂಪೇಣ ದೇವಕಾರ್ಯೇ ಯದಾ ಪುರಾ । ನರ್ತಿತಂ ತು ಮಯಾ ಸೋಽಯಂ ಸಂಬನ್ಧಃ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಣಾಮ್ ।। ೭೧.

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೈರವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದೆ; ಅದೇ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಸಂಬಂಧ.

ಕ್ಷಯಂ ನಿನೀಷತಾ ದೈತ್ಯಾನಟ್ಟಹಾಸೋ ಮಯಾ ಕೃತಃ । ಯಃ ಪುರಾ ತತ್ರ ಯೇ ಮಹ್ಯಂ ಪತಿತಾ ಅಶ್ರುಬಿನ್ದವಃ । ಅಸಂಖ್ಯಾತಾಸ್ತು ತೇ ರೌದ್ರಾ ಭವಿತಾರೋ ಮಹೀತಲೇ ।। ೭೧.

ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ನಾನು ಒಮ್ಮೆ ಭಾರೀ ನಗೆಯಾಡಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಣ್ಣೀರು ಬಿದ್ದವು, ಅವು ಅನೇಕ ಕ್ರೂರರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವರು.