ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಕಲೌ ಮತ್ಕೃತಮಾರ್ಗೇಣ ಬಹುರೂಪೇಣ ತಾಮಸೈಃ । ಇಜ್ಯತೇ ದ್ವೇಷಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಜನಾರ್ದನಃ ।। ೭೦.

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಂತೆ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಾಮಸಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ, ಜನಾರ್ದನ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ದ್ವೇಷಭಾವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನ ತಸ್ಮಾತ್ ಪರತೋ ದೇವೋ ಭವಿತಾ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಯೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಸ ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸೋಽಹಮೇವ ಚ ।। ೭೦.

ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ದೇವರು ಇಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರಲಾರನು. ವಿಷ್ಣುವೇ ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಬ್ರಹ್ಮನೇ ನಾನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ವೇದತ್ರಯೇಽಪಿ ಯಜ್ಞೇಽಸ್ಮಿನ್ ಯಾಜ್ಯಂ ವೇದೇಷು ನಿಶ್ಚಯಃ । ಯೋ ಭೇದಂ ಕುರುತೇಽಸ್ಮಾಕಂ ತ್ರಯಾಣಾಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ । ಸ ಪಾಪಕಾರೀ ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ದುರ್ಗತಿಂ ಗತಿಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೭೦.

ಮೂರು ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿಯೂ, ಹೋಮದ ವಸ್ತು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಭೇದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಾಪಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವರು, ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವರು, ದುಃಖಕರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.

ಇದಂ ಚ ಶ್ರೃಣು ಮೇಽಗಸ್ತ್ಯ ಗದತಃ ಪ್ರಾಕ್ತನಂ ತಥಾ । ಯಥಾ ಕಲೌ ಹರೇರ್ಭಕ್ತಿಂ ನ ಕುರ್ವನ್ತೀಹ ಮಾನವಾಃ ।। ೭೦.

ಅಗಸ್ತ್ಯ, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಹಳೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಹೇಗೆ ಹರಿಯ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಭೂರ್ಲೋಕವಾಸಿನಃ ಸರ್ವೇ ಪುರಾ ಯಷ್ಟ್ವಾ ಜನಾರ್ದನಮ್ । ಭುವರ್ಲೋಕಂ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ತತ್ರಸ್ಥಾ ಅಪಿ ಕೇಶವಮ್ । ಆರಾಧ್ಯ ಸ್ವರ್ಗತಿಂ ಯಾನ್ತಿ ಕ್ರಮಾನ್ಮುಕ್ತಿಂ ವ್ರಜನ್ತಿ ಚ ।। ೭೦.

ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಂದೆ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಭುವರ್ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಕೇಶವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದರು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಏವಂ ಮುಕ್ತಿಪದೇ ವ್ಯಾಪ್ತೇ ಸರ್ವಲೋಕೈಸ್ತಥೈವ ಚ । ಮುಕ್ತಿಭಾಜಸ್ತತೋ ದೇವಾಸ್ತಂ ದಧ್ಯುಃ ಪ್ರಯತಾ ಹರಿಮ್ ।। ೭೦.

ಈ ರೀತಿ ಮುಕ್ತಿಪದವು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದಾಗ, ಮುಕ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು.

ಸೋಽಪಿ ಸರ್ವಗತತ್ವಾಚ್ಚ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಃ ಸನಾತನಃ । ಉವಾಚ ಬ್ರೂತ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ಸರ್ವಯೋಗಿವರಾಃ ಸುರಾಃ ।। ೭೦.

ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು, ಶಾಶ್ವತನು ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ, 'ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ, ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿರುವವರೇ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ತೇ ತಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ ದೇವೇಶಮೂಚುಶ್ಚ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ । ದೇವದೇವ ಜನಃ ಸರ್ವೋ ಮುಕ್ತಿಮಾರ್ಗೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ । ಕಥಂ ಸೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಭವಿತಾ ನರಕೇಷು ಚ ಕೋ ವಸೇತ್ ।। ೭೦.

ಅವರು ದೇವದೇವನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ದೇವದೇವ, ಎಲ್ಲರೂ ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಆಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುವುದು? ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ವಾಸಿಸುವರು?'

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತತೋ ದೇವೈಸ್ತಾನುವಾಚ ಜನಾರ್ದನಃ । ಯುಗಾನಿ ತ್ರೀಣಿ ಬಹವೋ ಮಾಮುಪೇಷ್ಯನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ ।। ೭೦.

ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜನಾರ್ದನನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಮೂರು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಾಲ, ಮಾನವರು ನನ್ನನ್ನು ಶರಣಾಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.'

ಅನ್ತ್ಯೇ ಯುಗೇ ಪ್ರವಿರಲಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮದಾಶ್ರಯಾಃ । ಏಷ ಮೋಹಂ ಸೃಜಾಮ್ಯಾಶು ಯೋ ಜನಂ ಮೋಹಯಿಷ್ಯತಿ ।। ೭೦.

ಕೊನೆಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಶರಣಾದವರು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಬೇಗನೆ ಜನರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಮೋಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ.

ತ್ವಂ ಚ ರುದ್ರ ಮಹಾಬಾಹೋ ಮೋಹಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಕಾರಯ । ಅಲ್ಪಾಯಾಸಂ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ಫಲಂ ದೀರ್ಘಂ ಪ್ರದರ್ಶಯ ।। ೭೦.

ಮಹಾಬಾಹು ರುದ್ರನೇ, ನೀನು ಮೋಹಮಯವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸು. ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ ದೊಡ್ಡ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜನರಿಗೆ ತೋರಿಸು.

ಕುಹಕಂ ಚೇನ್ದ್ರಜಾಲಾನಿ ವಿರುದ್ಧಾಚರಣಾನಿ ಚ । ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ಜನಂ ಸರ್ವಂ ಮೋಹಯಾಶು ಮಹೇಶ್ವರ ।। ೭೦.

ಮಾಯಾಜಾಲ, ವಂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ, ಮಹೇಶ್ವರನೇ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬೇಗನೆ ಮೋಹಗೊಳಿಸು.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತದಾ ತೇನ ದೇವೇನ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ । ಆತ್ಮಾ ತು ಗೋಪಿತಃ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಕಾಶ್ಯೋಽಹಂ ಕೃತಸ್ತದಾ ।। ೭೦.

ಅಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಂದ ನನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಮರೆಮಾಚಿ, ಮತ್ತೆ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು.

ತಸ್ಮಾದಾರಭ್ಯ ಕಾಲಂ ತು ಮತ್ಪ್ರಣೀತೇಷು ಸತ್ತಮ । ಶಾಸ್ತ್ರೇಷ್ವಭಿರತೋ ಲೋಕೋ ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ಭವೇದತಃ ।। ೭೦.

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಒಳ್ಳೆಯವರೇ, ನನ್ನಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನವಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವೇದಾನುವರ್ತ್ತಿನಂ ಮಾರ್ಗಂ ದೇವಂ ನಾರಾಯಣಂ ತಥಾ । ಏಕೀಭಾವೇನ ಪಶ್ಯನ್ತೋ ಮುಕ್ತಿಭಾಜೋ ಭವನ್ತಿ ತೇ ।। ೭೦.

ವೇದಪಂಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ದೇವರಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಒಂದೇ ರೂಪವಾಗಿ ನೋಡುವವರು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಂ ವಿಷ್ಣೋರ್ವ್ಯತಿರಿಕ್ತಂ ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಚ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಭಜನ್ತೇ ಪಾಪಕರ್ಮಾಣಸ್ತೇ ಯಾನ್ತಿ ನರಕಂ ನರಾಃ ।। ೭೦.

ನನ್ನನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಬೇರೆ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುವವರು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಯೇ ವೇದಮಾರ್ಗನಿರ್ಮುಕ್ತಾಸ್ತೇಷಾಂ ಮೋಹಾರ್ಥಮೇವ ಚ । ನಯಸಿದ್ಧಾನ್ತಸಂಜ್ಞಾಭಿರ್ಮಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ತು ದರ್ಶಿತಮ್ ।। ೭೦.

ಯಾರು ವೇದಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನಾನಾ ತತ್ವಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಪಾಶೋಽಯಂ ಪಶುಭಾವಸ್ತು ಸ ಯದಾ ಪತಿತೋ ಭವೇತ್ । ತದಾ ಪಾಶುಪತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಜಾಯತೇ ವೇದಸಂಜ್ಞಿತಮ್ ।। ೭೦.

ಈ ಬಂಧನೆ ಪಶುಭಾವವಾಗಿದೆ. ಅದು ಕಳೆದುಹೋದಾಗ ಪಾಶುಪತ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ವೇದ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗುತ್ತದೆ.

ವೇದಮೂರ್ತಿರಹಂ ವಿಪ್ರ ನಾನ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವಾದಿಭಿಃ । ಜ್ಞಾಯತೇ ಮತ್ಸ್ವರೂಪಂ ತು ಮುಕ್ತ್ವಾ ವೇದಮನಾದಿಮತ್ । ವೇದವೇದ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಶ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ ।। ೭೦.

ನಾನು ವೇದಸ್ವರೂಪನು, ವಿಪ್ರನೇ. ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪ ತಿಳಿಯದು; ಆದಿ ವೇದದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೇದದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು.

ಯುಗಾನಿ ತ್ರೀಣ್ಯಹಂ ವಿಪ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಸ್ತಥೈವ ಚ । ತ್ರಯೋಽಪಿ ಸತ್ತ್ವಾದಿಗುಣಾಸ್ತ್ರಯೋ ವೇದಾಸ್ತ್ರಯೋಽಗ್ನಯಃ ।। ೭೦.

ಮೂರು ಯುಗಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವೂ ಸಹ, ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ, ಮೂರು ವೇದಗಳಿಂದ, ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿವೆ, ವಿಪ್ರನೇ.

ತ್ರಯೋ ಲೋಕಾಸ್ತ್ರಯಃ ಸಂಧ್ಯಾಸ್ತ್ರಯೋ ವರ್ಣಾಸ್ತಥೈವ ಚ । ಸವನಾನಿ ತು ತಾವನ್ತಿ ತ್ರಿಧಾ ಬದ್ಧಮಿದಂ ಜಗತ್ ।। ೭೦.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳು, ಮೂರು ಸಂಧ್ಯೆಗಳು, ಮೂರು ವರ್ಣಗಳು, ಮೂರು ವಿಧದ ಯಜ್ಞಗಳು — ಈ ಜಗತ್ತು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ.

ಯ ಏವಂ ವೇತ್ತಿ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ಪರಂ ನಾರಾಯಣಂ ತಥಾ । ಅಪರಂ ಪದ್ಮಯೋನಿಂ ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ತ್ವಪರಂ ತು ಮಾಮ್ । ಗುಣತೋ ಮುಖ್ಯತಸ್ತ್ವೇಕ ಏವಾಹಂ ಮೋಹ ಇತ್ಯುತ ।। ೭೦.

ಯಾರು ಈ ರೀತಿ ಅರಿತಾರೆ, ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಪರಮ ನಾರಾಯಣನು, ಎರಡನೆಯದು ಕಮಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಮತ್ತೊಂದು ನಾನು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಗುಣದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಖ್ಯನು ನಾನು, ಉಳಿದವು ಮೋಹವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ । ಏವಮುಕ್ತಸ್ತತೋ ದೇವಾ ಋಷಯಶ್ಚ ಪಿನಾಕಿನಾ । ಅಹಂ ಚ ನೃಪತೇ ತಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಪ್ರಣತೋಽಭವಮ್ ।। ೭೧.

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾನು, ರಾಜನೇ, ಆ ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದೆವು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಯಾವತ್ ಪಶ್ಯಾಮಹೇ ನೃಪ । ತಾವತ್ ತಸ್ಯೈವ ರುದ್ರಸ್ಯ ದೇಹಸ್ಥಂ ಕಮಲಾಸನಮ್ ।। ೭೧.

ದೇವರಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ರಾಜನೇ, ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ರುದ್ರನ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಕಮಲಾಸನನನ್ನು ನೋಡಿದೆವು.

ನಾರಾಯಣಂ ಚ ಹೃದಯೇ ತ್ರಸರೇಣುಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಕಮ್ । ಜ್ವಲದ್ಭಾಸ್ಕರವರ್ಣಾಭಂ ಪಶ್ಯಾಮ ಭವದೇಹತಃ ।। ೭೧.

ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಧೂಳಿನ ಕಣದಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಭವದೇಹದಿಂದ ನೋಡಿದೆವು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಸ್ಮಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಯಾಜಕಾ ಋಷಯೋ ಮಮ । ಜಯಶಬ್ದರವಾಂಶ್ಚಕ್ರುಃ ಸಾಮಋಗ್ಯಜುಷಾಂ ಸ್ವನಮ್ ।। ೭೧.

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ನನ್ನೊಡನೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದರು; ಜಯಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಸಾಮ, ಋಕ್, ಯಜುಸ್ಸುಗಳ ಪಠಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಕೃತ್ವೋಚುಸ್ತೇ ತದಾ ದೇವಂ ಕಿಮಿದಂ ಪರಮೇಶ್ವರ । ಏಕಸ್ಯಾಮೇವ ಮೂರ್ತೌ ತೇ ಲಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ಚ ತ್ರಿಮೂರ್ತ್ತಯಃ ।। ೭೧.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇಳಿದರು: ಏನು ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಒಬ್ಬನೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೂರು ರೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ?

ರುದ್ರ ಉವಾಚ । ಯಜ್ಞೇಽಸ್ಮಿನ್ ಯದ್ಧುತಂ ಹವ್ಯಂ ಮಾಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಮಹರ್ಷಯಃ । ತೇ ತ್ರಯೋಽಪಿ ವಯಂ ಭಾಗಂ ಗೃಹ್ಣೀಮಃ ಕವಿಸತ್ತಮಾಃ ।। ೭೧.

ರುದ್ರನು ಹೀಗೆಂದನು: ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಏನು ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೂ, ನಾವು ಮೂವರು ಕೂಡಾ, ಕವಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇವೆ.

ನಾಸ್ಮಾಕಂ ವಿವಿಧೋ ಭಾವೋ ವರ್ತತೇ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ । ಸಮ್ಯಗ್ದೃಶಃ ಪ್ರಪಶ್ಯನ್ತಿ ವಿಪರೀತೇಷ್ವನೇಕಶಃ ।। ೭೧.

ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮನೋಭಾವಗಳೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾರು ಸ್ಪಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಯವರೋ ಅವರು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಭಿನ್ನವಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.