ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವ್ಯೋರಿದಮನ್ತರಂ ಹಿ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಶರೀರೇಣ ದಿಶಶ್ಚ ಸರ್ವಾಃ । ತಮೀಡ್ಯಮೀಶಂ ಜಗತಾಂ ಪ್ರಸೂತಿಂ ಜನಾರ್ದನಂ ತಂ ಪ್ರಣತೋಽಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ ।। ೫.

ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲವಾದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪೂಜ್ಯನಾದ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸುರಾಸುರಾಣಾಂ ಚ ಜಯಾಜಯಾಯ ಯುಗೇ ಯುಗೇ ಯಃ ಸ್ವಶರೀರಮಾದ್ಯಮ್ । ಸೃಜತ್ಯನಾದಿಃ ಪರಮೇಶ್ವರೋ ಯ- ಸ್ತಂ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಂ ಪ್ರಣತೋಽಸ್ಮಿ ನಾಥಮ್ ।। ೫.

ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದಾನವರುಗಳಿಗೂ ಜಯವೋ ಸೋಲೋ ಆಗಬೇಕಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಆದಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮೂಲರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವನು— ಆ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಯಾದ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ದಧಾರ ಮಾಯಾಮಯಮುಗ್ರತೇಜಾ ಜಯಾಯ ಚಕ್ರಂ ತ್ವಮಲಾಂಶುಶುಭ್ರಮ್ । ಗದಾಸಿಶಾರ್ಙ್ಗಾದಿಚತುರ್ಭುಜೋಽಯಂ ತಂ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಂ ಪ್ರಣತೋಽಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ ।। ೫.

ಮಾಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಯಂಕರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ನೀನು, ನಿರ್ಮಲ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಚಕ್ರವನ್ನು ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಈ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳವನು ಗದೆಯೂ, ಖಡ್ಗವನ್ನೂ, ಶಾರಂಗ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ— ಆ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕ್ವಚಿತ್ ಸಹಸ್ತ್ರಂ ಶಿರಸಾಂ ದಧಾರ ಕ್ವಚಿನ್ಮಹಾಪರ್ವತತುಲ್ಯಕಾಯಮ್ । ಕ್ವಚಿತ್ ಸ ಏವ ತ್ರಸರೇಣುತುಲ್ಯೋ ಯಸ್ತಂ ಸದಾ ಯಜ್ಞನರಂ ನಮಾಮಿ ।। ೫.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಹಾಪರ್ವತದಷ್ಟು ದೇಹವಿರುವನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಧೂಳಿನ ಕಣದಷ್ಟು ಸಣ್ಣವನಾಗಿರುವನು— ಆ ಶಾಶ್ವತ ಯಜ್ಞಪುರುಷನಿಗೆ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಚತುರ್ಮುಖೋ ಯಃ ಸೃಜತೇ ಸಮಗ್ರಂ ರಥಾಙ್ಗಪಾಣಿಃ ಪ್ರತಿಪಾಲನಾಯ । ಕ್ಷಯಾಯ ಕಾಲಾನಲಸನ್ನಿಭೋ ಯ- ಸ್ತಂ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಂ ಪ್ರಣತೋಽಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ ।। ೫.

ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ರಥಚಕ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವವನು, ನಾಶಕಾಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕ್ಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವವನು— ಆ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸಂಸಾರಚಕ್ರಕ್ರಮಣಕ್ರಿಯಾಯೈ ಯ ಇಜ್ಯತೇ ಸರ್ವಗತಃ ಪುರಾಣಃ । ಯೋ ಯೋಗಿಭಿರ್ಧ್ಯಾಯತೇ ಚಾಪ್ರಮೇಯಸ್ ತಂ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಂ ಪ್ರಣತೋಽಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯಮ್ ।। ೫.

ಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ಪುರಾತನನು, ಯೋಗಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುವ, ಅಳವಡಿಸಲಾಗದವನು— ಆ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಗೆ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸಮ್ಯಙ್ಮನಸ್ಯರ್ಪಿತವಾನಹಂ ತೇ ಯದಾ ಸುದೃಶ್ಯಂ ಸ್ವತನೌ ನು ತತ್ತ್ವಮ್ । ನ ಚಾನ್ಯದಸ್ತೋತಿ ಮತಿಃ ಸ್ಥಿರಾ ಮೇ ಯತಸ್ತತೋ ಮಾವತು ಶುದ್ಧಭಾವಮ್ ।। ೫.

ನಾನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದಾಗ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು— ನೀನು ನನ್ನ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯಲಿ.

ಇತೀರಿತಸ್ತಸ್ಯ ಹುತಾಶನಾರ್ಚಿಃ - ಪ್ರಖ್ಯಂ ತು ತೇಜಃ ಪುರತೋ ಬಭೂವ । ತಸ್ಮಿನ್ ಸ ರಾಜಾ ಪ್ರವಿವೇಶ ಬುದ್ಧಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಲಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತೌ ।। ೫.

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶವು ಅವನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಆ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು.

ಧರಣ್ಯುವಾಚ । ಸ ವಸುಃ ಸಂಶಯಚ್ಛೇದಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ರೈಭ್ಯಶ್ಚ ಸತ್ತಮಃ । ಉಭೌ ಕಿಂ ಚಕ್ರತುರ್ದೇವ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚಾಙ್ಗಿರಸಂ ವಚಃ ।। ೬.

ಭೂಮಿಯು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿತು: ವಸು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ರೈಭ್ಯರು ಸಂಶಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಆಂಗಿರಸನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಏನು ಮಾಡಿದರು ದೇವಾ?

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಸ ವಸುಃ ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಸ್ವರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರತಿಪಾಲಯನ್ । ಅಯಜದ್ ಬಹುಭಿರ್ಯಜ್ಞೈರ್ಮಹದ್ಭಿರ್ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣೈಃ ।। ೬.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಆ ವಸು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅನೇಕ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಬಹು ದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡೇನ ದೇವೇಶಂ ಹರಿಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರಭುಮ್ । ತೋಷಯಾಮಾಸ ರಾಜೇನ್ದ್ರಸ್ತಮಭೇದೇನ ಚಿನ್ತಯನ್ ।। ೬.

ಆ ರಾಜನು, ಹರಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಕರ್ಮಕಾಂಡದ ಮೂಲಕ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.

ತತಃ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಮತಿಃ ಕಿಲ । ನಿವೃತ್ತರಾಜ್ಯಭೋಗಸ್ಯ ದ್ನ್ದ್ವಸ್ಯಾನ್ತಮುಪೇಯುಷೀ ।। ೬.

ಅನೇಕ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಭೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ದ್ವಂದ್ವದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಯಿತು.

ತತಃ ಪುತ್ರಂ ವಿವಸ್ವನ್ತಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಭ್ರಾತೃಶತಸ್ಯ ಹ । ಅಭಿಷಿಚ್ಯ ಸ್ವಕೇ ರಾಜ್ಯೇ ತಪೋವನಮುಪಾಗಮತ್ ।। ೬.

ನಂತರ, ನೂರು ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ವಿವಸ್ವಂತನನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ತಾನೇ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಪುಷ್ಕರಂ ನಾಮ ತೀರ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರವರಂ ಯತ್ರ ಕೇಶವಃ । ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷನಾಮಾ ತು ಪೂಜ್ಯತೇ ತತ್ಪರಾಯಣೈಃ ।। ೬.

ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರವೆಂಬುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ತೀರ್ಥ. ಅಲ್ಲಿ ಕೇಶವನು, ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಪಿತರಾದವರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ರ ಗತ್ವಾ ಸ ರಾಜರ್ಷಿಃ ಕಾಶ್ಮೀರಾಧಿಪತಿರ್ವಸುಃ । ಅತಿತೀವ್ರೇಣ ತಪಸಾ ಸ್ವಶರೀರಮಶೋಷಯತ್ ।। ೬.

ಆ ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜನು ಹಾಗೂ ಋಷಿಯಾದ ವಸು ಹೋಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸಿದನು.

ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಪಾರಂ ತು ಸ್ತವಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಜಪನ್ ಬುಧಃ । ಆರಿರಾಧಯಿಷುರ್ದೇವಂ ನಾರಾಯಣಮಕಲ್ಮಷಮ್ । ಸ್ತೋತ್ರಾನ್ತೇ ತಲ್ಲಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸ ರಾಜಾ ರಾಜಸತ್ತಮಃ ।। ೬.

ಆ ರಾಜನು, ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪರಮಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ಪಾಪರಹಿತನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆ ಸ್ತೋತ್ರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು.

ಧರಣ್ಯುವಾಚ । ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಪಾರಂ ತು ಸ್ತೋತ್ರಂ ದೇವ ಕಥಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಕೀದೃಶಂ ತನ್ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಪರಮೇಶ್ವರ ತತ್ತ್ವತಃ ।। ೬.

ಭೂಮಿಯು ಹೇಳಿತು: ದೇವರೇ, ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪರಮಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆನಪಿಡುತ್ತಾರೆ? ಅದು ಹೇಗಿದೆ? ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ ಪರಮೇಶ್ವರನೇ.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ನಮಸ್ತೇ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷ ನಮಸ್ತೇ ಮಧುಸೂದನ । ನಮಸ್ತೇ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ ನಮಸ್ತೇ ತಿಗ್ಮಚಕ್ರಿಣೇ ।। ೬.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನೇ, ನಿನಗೆ ವಂದನೆಗಳು. ಮಧುಸೂದನನೇ, ನಿನಗೆ ವಂದನೆಗಳು. ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ನಿನಗೆ ವಂದನೆಗಳು. ತೀಕ್ಷ್ಣ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದವನೇ, ನಿನಗೆ ವಂದನೆಗಳು.

ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿಂ ಮಹಾಬಾಹುಂ ವರದಂ ಸರ್ವತೇಜಸಮ್ । ನಮಾಮಿ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಂ ವಿದ್ಯಾಽವಿದ್ಯಾತ್ಮಕಂ ವಿಭುಮ್ ।। ೬.

ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ, ಜ್ಞಾನವೂ ಅಜ್ಞಾನವೂ ಆದ, ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಆದಿದೇವಂ ಮಹಾದೇವಂ ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗಮ್ । ಗಮ್ಭೀರಂ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ನಮಾಮಿ ಮಧುಸೂದನಮ್ ।। ೬.

ಆದಿದೇವನಾದ, ಮಹಾದೇವನಾದ, ವೇದಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದ, ಗಂಭೀರನಾದ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಮಧುಸೂದನನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿಂ ಮಹಾಮೂರ್ತಿಂ ವಿದ್ಯಾಮೂರ್ತಿಂ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಕಮ್ । ಕವಚಂ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ನಮಸ್ಯೇ ವಾರಿಜೇಕ್ಷಣಮ್ ।। ೬.

ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ, ಮಹಾರೂಪಿಯಾದ, ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಯಾದ, ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ರಕ್ಷಕರಾದ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳವನು ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸಹಸ್ತ್ರಶೀರ್ಷಿಣಂ ದೇವಂ ಸಹಸ್ತ್ರಾಕ್ಷಂ ಮಹಾಭುಜಮ್ । ಜಗತ್ಸಂವ್ಯಾಪ್ಯ ತಿಷ್ಠನ್ತಂ ನಮಸ್ಯೇ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ।। ೬.

ಸಹಸ್ರ ಶಿರಸ್ಸು, ಸಹಸ್ರ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಬಲವಾದ ಭುಜಗಳುಳ್ಳ ದೇವರಾದ, ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶರಣ್ಯಂ ಶರಣಂ ದೇವಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಜಿಷ್ಣುಂ ಸನಾತನಮ್ । ನೀಲಮೇಘಪ್ರತೀಕಾಶಂ ನಮಸ್ಯೇ ಚಕ್ರಪಾಣಿನಮ್ ।। ೬.

ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯನಾದ, ಶರಣನಾದ, ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುವ, ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದವನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶುದ್ಧಂ ಸರ್ವಗತಂ ನಿತ್ಯಂ ವ್ಯೋಮರೂಪಂ ಸನಾತನಮ್ । ಭಾವಾಭಾವವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಂ ಮಸ್ಯೇ ಸರ್ವಗಂ ಹರಿಮ್ ।। ೬.

ಶುದ್ಧನಾದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ನಿತ್ಯನಾದ, ಆಕಾಶದ ರೂಪವಿರುವ, ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಭಾವವೂ ಅಭಾವವೂ ಇಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಹರಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ನಾನ್ಯತ್ ಕಿಂಚಿತ್ ಪ್ರಪಶ್ಯಾಮಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತಂ ತ್ವಯಾಽಚ್ಯುತ । ತ್ವನ್ಮಯಂ ಚ ಪ್ರಪಶ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಮೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್ ।। ೬.

ಅಚ್ಯುತನೇ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ನಿನನಿಂದಲೇ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.

ಏವಂ ತು ವದತಸ್ತಸ್ಯ ಮೂರ್ತ್ತಿಮಾನ್ ಪುರುಷಃ ಕಿಲ । ನಿರ್ಗತ್ಯ ದೇಹಾನ್ನೀಲಾಭೋ ಘನಚಣ್ಡೋ ಭಯಂಕರಃ ।। ೬.

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಒಂದು ರೂಪವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೊರಬಂದನು. ಅವನು ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು, ಭಯಂಕರನೂ ಉಗ್ರನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ರಕ್ತಾಕ್ಷೋ ಹ್ರಸ್ವಕಾಯಸ್ತು ದಗ್ಧಸ್ಥೂಣಾಸಮಪ್ರಭಃ । ಉವಾಚ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಕಿಂ ಕರೋಮಿ ನರಾಧಿಪ ।। ೬.

ಅವನಿಗೆ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ದೇಹ, ಸುಟ್ಟ ಕಂಬದಂತೆ ಹೊಳಪಿದ್ದನು. ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತು, "ರಾಜನೇ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ರಾಜೋವಾಚ । ಕೋಽಸಿ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮಿಹ ತೇ ಕಸ್ಮಾದಾಗತವಾನಸಿ । ಏತನ್ಮೇ ಕಥಯ ವ್ಯಾಧ ಏತದಿಚ್ಛಾಮಿ ವೇದಿತುಮ್ ।। ೬.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: "ನೀನು ಯಾರು? ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಏಕೆ ಬಂದೆ? ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ವನ್ಯನು, ನಾನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ."

ವ್ಯಾಧ ಉವಾಚ । ಪೂರ್ವಂ ಕಲಿಯುಗೇ ರಾಜನ್ ರಾಜಾ ತ್ವಂ ದಕ್ಷಿಣಾಪಥೇ । ಪೂರ್ಣಧರ್ಮೋದ್ಭವಃ ಶ್ರೀಮಾಞ್ಜನಸ್ಥಾನೇ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ।। ೬.

ವನ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: "ರಾಜನೇ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ನೀನು ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಪೂರ್ಣಧರ್ಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದ, ಕೀರ್ತಿಯುತನೂ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದೆ.