ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಇನ್ದುವ್ರತಂ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಂ ಶುಕ್ಲಾಯಾಂ ನಕ್ತಭೋಜನಮ್ । ಪಿತೃವ್ರತಮಮಾವಾಸ್ಯಾಮಿತಿ ರಾಜನ ತಥೇರಿತಮ್ ।। ೬೫.

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಹದಿನೈದನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು, ಅದು ರಾತ್ರಿ ಊಟ ಮಾಡುವ ವ್ರತ. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು, ರಾಜನೇ. ಹೀಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ದಶ ಪಞ್ಚ ಚ ವರ್ಷಾಣಿ ಯ ಏವಂ ಕುರುತೇ ನೃಪ । ತಿಥಿವ್ರತಾನಿ ಕಸ್ತಸ್ಯ ಫಲಂ ವ್ರತಪ್ರಮಾಣತಃ ।। ೬೫.

ಯಾರು ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ತಿಥಿವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ರಾಜನೇ, ಅವರಿಗೆ ವ್ರತದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಅಶ್ವಮೇಧಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ರಾಜಸೂಯಶತಾನಿ ಚ । ಯಷ್ಟಾನಿ ತೇನ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಕಲ್ಪೋಕ್ತಾಃ ಕ್ರತವಸ್ತಥಾ ।। ೬೫.

ಅವರು ಸಾವಿರಾರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದಂತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಎಲ್ಲ ಯಾಗಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದಂತೆ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ರಾಜೇಂದ್ರ.

ಏಕಮೇವ ಕೃತಂ ಹನ್ತಿ ವ್ರತಂ ಪಾಪಾನಿ ನಿತ್ಯಶಃ । ಯಃ ಪುನಃ ಸರ್ವಮೇತದ್ಧಿ ಕುರ್ಯಾನ್ನರವರಾತ್ಮಜ । ಸ ಶುದ್ಧೋ ವಿರಜೋ ಲೋಕಾನಾಪ್ನೋತಿ ಸಕಲಂ ನೃಪ ।। ೬೫.

ಒಂದು ಸಲ ವ್ರತವನ್ನು ಮುರಿದರೂ, ಅದು ನಿತ್ಯ ಪಾಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ರಾಜಕುಮಾರನೆ, ಯಾರು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮಹಾರಾಜ.

ಭದ್ರಾಶ್ವ ಉವಾಚ । ಆಶ್ಚರ್ಯಂ ಯದಿ ತೇ ಕಿಂಚಿದ್ ವಿದಿತಂ ದೃಷ್ಟಮೇವ ವಾ । ತನ್ಮೇ ಕಥಯ ಧರ್ಮಜ್ಞ ಮಮ ಕೌತೂಹಲಂಮಹತ್ ।। ೬೬.

ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಕೇಳಿದನು: ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ನಿನಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದದ್ದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನೀನು ನೋಡಿದ್ದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಹೇಳು. ನನಗೆ ಬಹಳ ಕುತೂಹಲವಾಗಿದೆ.

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ । ಆಶ್ಚರ್ಯಭೂತೋ ಭಗವಾನೇಷ ಏವ ಜನಾರ್ದನಃ । ತಸ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಾಣಿ ದೃಷ್ಟಾನಿ ಬಹೂನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ವೈ ।। ೬೬.

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳ ಮೂಲವೇ ಭಗವಂತ ಜನಾರ್ದನನು. ಅವನ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ.

ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಂ ಗತಃ ಪೂರ್ವಂ ನಾರದಃ ಕಿಲ ಪಾರ್ಥಿವ । ಸೋಽಪಶ್ಯಚ್ಛಙ್ಖಚಕ್ರಾಬ್ಜಾನ್ ಪುರುಷಾಂಸ್ತಿಗ್ಮತೇಜಸಃ ।। ೬೬.

ಒಮ್ಮೆ, ರಾಜನೇ, ನಾರದನು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಂಖ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ, ತೀವ್ರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪುರುಷರನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಅಯಂ ವಿಷ್ಣುರಯಂ ವಿಷ್ಣುರೇಷ ವಿಷ್ಣುಃ ಸನಾತನಃ । ಚಿನ್ತಾಽಭೂತ್ತಸ್ಯತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕೋಽಸ್ಮಿನ್ವಿಷ್ಣುರಿತಿ ಪ್ರಭುಃ ।। ೬೬.

ಇವನು ವಿಷ್ಣು, ಇವನು ವಿಷ್ಣು, ಇವನು ಶಾಶ್ವತ ವಿಷ್ಣು ಎಂದು ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದನು. ಆದರೆ, 'ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಿಜವಾದ ವಿಷ್ಣುವು?' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು.

ಏವಂ ಚಿನ್ತಯತಸ್ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಾ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಭೋ । ಆರಾಧಯಾಮಿ ಚ ಕಥಂ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಧರಮ್ ।। ೬೬.

ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಕೃಷ್ಣನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಿತು: 'ಶಂಖ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವವನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು?' ಎಂದು ಆತನು ಯೋಚಿಸಿದನು.

ಯೇನ ವೇದ್ಮಿ ಪರಂ ತೇಷಾಂ ದೇವೋ ನಾರಾಯಣಃ ಪ್ರಭುಃ । ಏವಂ ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ದಧ್ಯೌ ಸ ತಂ ದೇವಂ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ।। ೬೬.

'ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪರಮ ದೇವರಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು?' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಅವನು ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದನು.

ದಿವ್ಯಂ ವರ್ಷಸಹಸ್ತ್ರಂ ತು ಸಾಗ್ರಂ ಬ್ರಹ್ಮಸುತಸ್ತದಾ । ಧ್ಯಾಯತಸ್ತಸ್ಯ ದೇವೋಽಸೌ ಪರಿತೋಷಂ ಜಗಾಮ ಹ ।। ೬೬.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವರು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.

ಉವಾಚ ಚ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತ್ವಂ ಗತಃ ಪ್ರಭುಃ । ವರಂ ಬ್ರಹ್ಮಸುತ ಬ್ರೂಹಿ ಕಿಂ ತೇ ದದ್ಮಿ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೬೬.

ಆ ದೇವರು, ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅವನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನೇ, ಏನು ವರವನ್ನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳು, ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಏನು ಕೊಡಲಿ?'

ನಾರದ ಉವಾಚ । ಸಹಸ್ತ್ರಮೇಕಂ ವರ್ಷಾಣಾಂ ಧ್ಯಾತಸ್ತ್ವಂ ಭುವನೇಶ್ವರ । ತ್ವತ್ಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ಯೇನ ತದ್ ಬ್ರೂಹಿ ಯದಿ ತುಷ್ಟೋಽಸಿ ಮೇಽಚ್ಯುತ ।। ೬೬.

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: 'ಭುವನೇಶ್ವರನೇ, ನಾನು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಅಚ್ಯುತನೇ, ನೀನು ನನಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು.'

ದೇವದೇವ ಉವಾಚ । ಪೌರುಷಂ ಸೂಕ್ತಮಾಸ್ಥಾಯ ಯೇ ಯಜನ್ತಿ ದ್ವಿಜಾಸ್ತು ಮಾಮ್ । ಸಂಹಿತಾಮಾದ್ಯಮಾಸ್ಥಾಯ ತೇ ಮಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯನ್ತಿ ನಾರದ ।। ೬೬.

ದೇವದೇವನು ಹೇಳಿದರು: 'ಯಾರು ಪೌರುಷ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅಥವಾ ಮೂಲ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ದ್ವಿಜರು ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ನಾರದನೇ.'

ಅಲಾಭೇ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರೋದಿತೇನ ಹ । ಮಾರ್ಗೇಣ ಮಾಂ ಪ್ರಪಶ್ಯನ್ತೇ ತೇ ಮಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ ।। ೬೬.

ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ, ಪಂಚರಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಆ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಷತ್ರಿಯವಿಶಾಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ವಿಧೀಯತೇ । ಶೂದ್ರಾದೀನಾಂ ನ ತಚ್ಛ್ರೋತ್ರಪದವೀಮುಪಯಾಸ್ಯತಿ ।। ೬೬.

ಪಂಚರಾತ್ರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಶೂದ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಕೇಳಲು ಅಥವಾ ಅನುಸರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಏವಂ ಮಯೋಕ್ತಂ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಪುರಾಕಲ್ಪೇ ಪುರಾತನಮ್ । ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ಸಹಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಯದಿ ಕಶ್ಚಿದ್ ಗ್ರಹೀಷ್ಯತಿ ।। ೬೬.

ಹೀಗೆ ನಾನು ಈ ಪಂಚರಾತ್ರಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಸಾವಿರರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ—

ಕರ್ಮಕ್ಷಯೇ ಚ ಮಾಂ ಕಶ್ಚಿದ್ ಯದಿ ಭಕ್ತೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ತಸ್ಯ ಚೇದಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ನಿತ್ಯಂ ಹೃದಿ ವಸಿಷ್ಯತಿ ।। ೬೬.

ಯಾರಾದರೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾದರೆ, ಆತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪಂಚರಾತ್ರಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.

ಇತರೇ ರಾಜಸೈರ್ಭಾವೈಸ್ತಾಮಸೈಶ್ಚ ಸಮಾವೃತಾಃ । ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಚ್ಛಾಸನಪರಾಙ್ಮುಖಾಃ ।। ೬೬.

ಇತರರು, ರಾಜಸ ಮತ್ತು ತಾಮಸ ಗುಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಕೃತಂ ತ್ರೇತಾ ದ್ವಾಪರಂ ಚ ಯುಗಾನಿ ತ್ರೀಣಿ ನಾರದ । ಸತ್ತ್ವಸ್ಥಾಂ ಮಾಂ ಸಮೇಷ್ಯನ್ತಿ ಕಲೌ ರಜಸ್ತಮೋಽಧಿಕಾಃ ।। ೬೬.

ನಾರದನೇ, ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ವಗುಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ ಮತ್ತು ತಮೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ.

ಅನ್ಯಚ್ಚ ತೇ ವರಂ ದದ್ಮಿ ಶ್ರೃಣು ನಾರದ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ಯದಿದಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ಮೇ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಪರಮದುರ್ಲಭಮ್ । ತದ್ಭವಾನ್ ವೇತ್ಸ್ಯತೇ ಸರ್ವಂ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾನ್ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೬೬.

ಇನ್ನೊಂದು ವರವನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ನಾರದನೇ, ಕೇಳು: ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಪಂಚರಾತ್ರಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವೆ, ಇದು ನನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ವೇದೇನ ಪಞ್ಚರಾತ್ರೇಣ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಯಜ್ಞೇನ ಚ ದ್ವಿಜ । ಪ್ರಾಪ್ಯೋಽಹಂ ನಾನ್ಯಥಾ ವತ್ಸ ವರ್ಷಕೋಟ್ಯಾಯುತೈರಪಿ ।। ೬೬.

ವೇದ, ಪಂಚರಾತ್ರ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ನನನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು, ದ್ವಿಜ, ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯನೇ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ಭಗವಾನ್ ನಾರದಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ । ಜಗಾಮಾದರ್ಶನಂ ಸದ್ಯೋ ನಾರದೋಽಪಿ ಯಯೌ ದಿವಮ್ ।। ೬೬.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಭಗವಂತನು, ನಾರದನಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಕಾಣಿಸದವನು ಆಯಿತು; ನಾರದನು ಕೂಡ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಭದ್ರಾಶ್ವ ಉವಾಚ । ಭಗವನ್ ಸಿತಕೃಷ್ಣೇ ದ್ವೇ ಭಿನ್ನೇ ಜಗತಿ ಕೇಶವಾನ್ । ಸ್ತ್ರಿಯೌ ಬಭೂವತುಃ ಕೇ ದ್ವೇ ಸಿತಕೃಷ್ಣಾ ಚ ಕಾ ಶುಭಾ ।। ೬೭.

ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವನೇ, ಕೇಶವ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿಳುಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಯಾರು? ಆ ಇಬ್ಬರು ಯಾರು, ಮತ್ತು ಶುಭವಾದ ಬಿಳು-ಕಪ್ಪು ಯಾರು?

ಕಶ್ಚಾಸೌ ಪುರುಷೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಯ ಏಕಃ ಸಪ್ತಧಾ ಭವೇತ್ । ಕೋಽಸೌ ದ್ವಾದಶಧಾ ವಿಪ್ರ ದ್ವಿದೇಹಃ ಷಟ್ಶಿರಾಃ ಶುಭಃ ।। ೬೭.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಏಳು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದರೆ, ಅವನು ಯಾರು? ಮಹಾನ್, ಎರಡು ದೇಹ, ಆರು ತಲೆ, ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವನು ಯಾರು?

ದಮ್ಪತ್ಯಂ ಚ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಸೂರ್ಯೋದಯಾದನಮ್ । ಕಸ್ಮಾದೇತಜ್ಜಗದಿದಂ ವಿತತಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ ।। ೬೭.

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಸಂಯೋಗವೇನು, ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಂತರ ಭೋಜನ ಮಾಡುವುದೇನು? ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ, ಈ ಜಗತ್ತು ಹೀಗೆ ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ । ಸಿತಕೃಷ್ಣೇ ಸ್ತ್ರಿಯೌ ಯೇ ತೇ ತೇ ಭಗಿನ್ಯೌ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತೇ । ಸತ್ಯಾಸತ್ಯೇ ದ್ವಿವರ್ಣಾ ಚ ನಾರೀ ರಾತ್ರಿರುದಾಹೃತಾ ।। ೬೭.

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಬಿಳುಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸಹೋದರಿಯರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಣ್ಣಗಳ ಹೆಣ್ಣು, ರಾತ್ರಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಯಃ ಪುಮಾನ್ ಸಪ್ತಧಾ ಜಾತ ಏಕೋ ಭೂತ್ವಾ ನರೇಶ್ವರ । ಸ ಸಮುದ್ರಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಸಪ್ತಧೈಕೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।। ೬೭.

ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಏಳು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಎಂದರೆ, ಅವನು ಸಮುದ್ರವೇ, ಏಳು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇರುವನು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಯೋಽಸೌ ದ್ವಾದಶಧಾ ರಾಜನ್ ದ್ವಿದೇಹಃ ಷಟ್ಶಿರಾಃ ಪ್ರಭುಃ । ಸಂವತ್ಸರಃ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಶರೀರೇ ದ್ವೇ ಗತೀ ಸ್ಮೃತೇ । ಋತವಃ ಷಟ್ ಚ ವಕ್ತ್ರಾಣಿ ಏಷ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೬೭.

ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡು ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ, ಆರು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಭುವೆಂದರೆ, ಅವನು ವರ್ಷವೇ. ಎರಡು ದೇಹಗಳು ಎಂದರೆ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳು, ಆರು ಮುಖಗಳು ಎಂದರೆ ಆರು ಋತುಗಳು. ಈ ವರ್ಷವೆಂದು ನೆನಪಿಡಬೇಕು.