ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ತಥೈವ ಕೂರ್ಮತ್ವಮೃಗತ್ವಮುಚ್ಚೈ - ಸ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಂ ರೂಪಮನೇಕರೂಪ । ಸರ್ವಜ್ಞಭಾವಾದಸಕೃಚ್ಚ ಜನ್ಮ ಸಂಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ ತೇಽಚ್ಯುತ ನೈತದಸ್ತಿ ।। ೫೫.

ಹಾಗೆಯೇ, ನೀನು ಕೂರ್ಮ ಮತ್ತು ವರಾಹ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೆ. ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನಿನ್ನ ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವದಿಂದ, ಅಚ್ಯುತ, ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಜನ್ಮಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅವು ಇಲ್ಲ.

ನೃಸಿಂಹ ನಮೋ ವಾಮನ ಜಮದಗ್ನಿನಾಮ ದಶಾಸ್ಯಗೋತ್ರಾನ್ತಕ ವಾಸುದೇವ । ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ಬುದ್ಧ ಕಲ್ಕಿನ್ ಖಗೇಶ ಶಂಭೋ ನಮಸ್ತೇ ವಿಬುಧಾರಿನಾಶನ ।। ೫೫.

ನೃಸಿಂಹ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ವಾಮನ, ಜಮದಗ್ನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು, ಹತ್ತು ತಲೆಗಳ ರಾವಣನ ವಂಶವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನು, ವಾಸುದೇವ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ಬುದ್ಧ, ಕಲ್ಕಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಶಂಭೋ, ಅಹಂಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು.

ನಮೋಽಸ್ತು ನಾರಾಯಣ ಪದ್ಮನಾಭ ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮಾಯ । ನಮಃ ಸಮಸ್ತಾಮರಸಙ್ಘಪೂಜ್ಯ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ಸರ್ವವಿದಾಂ ಪ್ರಧಾನ ।। ೫೫.

ನಾರಾಯಣ, ಪದ್ಮನಾಭ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ಪರಮ ಪುರುಷನೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ಎಲ್ಲಾ ಅಮರರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನೇ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದವನೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು.

ನಮಃ ಕರಾಲಾಸ್ಯ ನೃಸಿಂಹಮೂರ್ತ್ತೇ ನಮೋ ವಿಶಾಲಾದ್ರಿಸಮಾನ ಕೂರ್ಮ । ನಮಃ ಸಮುದ್ರಪ್ರತಿಮಾನ ಮತ್ಸ್ಯ ನಮಾಮಿ ತ್ವಾಂ ಕ್ರೋಡರೂಪಿನನನ್ತ ।। ೫೫.

ಭಯಾನಕ ಮುಖದ ನೃಸಿಂಹ ರೂಪದವನೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ವಿಶಾಲ ಪರ್ವತದಂತೆ ಇರುವ ಕೂರ್ಮ ರೂಪದವನೇ, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ಸ್ಯ ರೂಪದವನೇ, ಕೃಡ ರೂಪದ ಅನಂತನೇ, ನಿಮಗೆ ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥಮೇತತ್ ತವ ದೇವ ಚೇಷ್ಟಿತಂ ನ ಮುಖ್ಯಪಕ್ಷೇ ತವ ಮೂರ್ತ್ತಿತಾ ವಿಭೋ । ಅಜಾನತಾ ಧ್ಯಾನಮಿದಂ ಪ್ರಕಾಶಿತಂ ನೈಭಿರ್ವಿನಾ ಲಕ್ಷ್ಯಸೇ ತ್ವಂ ಪುರಾಣ ।। ೫೫.

ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ದೇವರೇ, ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ನೀನು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ; ನಿನ್ನ ರೂಪವು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ; ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಈ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಪುರಾತನನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದ್ಯೋ ಮಖಸ್ತ್ವಂ ಸ್ವಯಮೇವ ವಿಷ್ಣೋ ಮಖಾಙ್ಗಭೂತೋಽಸಿ ಹವಿಸ್ತ್ವಮೇವ । ಪಶುರ್ಭವಾನ್ ಋತ್ವಿಗಿಜ್ಯಂ ತ್ವಮೇವ ತ್ವಾಂ ದೇವಸಙ್ಘಾ ಮುನಯೋ ಯಜನ್ತಿ ।। ೫೫.

ವಿಷ್ಣುವೇ, ನೀನು ಯಜ್ಞದ ಮೂಲ; ಯಜ್ಞದ ಅಂಗಗಳೂ ನೀನೇ; ಹೋಮದ ಬಲಿಯೂ ನೀನೇ; ಯಜ್ಞದ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ನೀನೇ; ಅರ್ಚಕರೂ ನೀನೇ, ಪೂಜಾರ್ಹನೂ ನೀನೇ; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯದೇತಸ್ಮಿನ್ ಜಗಧ್ರುವಂ ಚಲಾಚಲಂ ಸುರಾದಿಕಾಲಾನಲಸಂಸ್ಥಮುತ್ತಮಮ್ । ನ ತ್ವಂ ವಿಭಕ್ತೋಽಸಿ ಜನಾರ್ದನೇಶ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಸಿದ್ಧಿಂ ಹೃದಯೇಪ್ಸಿತಾಂ ಮೇ ।। ೫೫.

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದುದು, ಚಲಿಸುವುದು, ದೇವತೆಗಳು, ಕಾಲ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ಎಲ್ಲವೂ ಪರಮ; ಜನಾರ್ದನೇಶ, ನೀನು ವಿಭಜಿತನಲ್ಲ; ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇಚ್ಛಿತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು.

ನಮಃ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷ ಮೂರ್ತ್ತಾಮೂರ್ತ್ತ ನಮೋ ಹರೇ । ಶರಣಂ ತ್ವಾಂ ಪ್ರಪನ್ನೋಽಸ್ಮಿ ಸಂಸಾರಾನ್ಮಾಂ ಸಮುದ್ಧರ ।। ೫೫.

ಕಮಲದಾಳದ ಕಣ್ಣುಗಳವನೇ, ರೂಪವಂತನೂ ನಿರಾಕಾರನೂ ಆದ ಹರಿಯೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ನಾನು ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಸಂಸಾರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು.

ಏವಂ ಸ್ತುತಸ್ತದಾ ದೇವಸ್ತೇನ ರಾಜ್ಞಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ । ವಿಶಾಲಾಮ್ರತಲಸ್ಥೇನ ತುತೋಷ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। ೫೫.

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನು ವಿಶಾಲ ಆಮ್ರವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

ಕುಬ್ಜರೂಪೀ ತತೋ ಭೂತ್ವಾ ಆಜಗಾಮ ಹರಿಃ ಸ್ವಯಮ್ । ತಸ್ಮಿನ್ನಾಗತಮಾತ್ರೇ ತು ಸೀಪ್ಯಾಮ್ರಃ ಕುಬ್ಜಕೋಽಭವತ್ ।। ೫೫.

ಆಮೇಲೆ ಹರಿಯು ಕುಂಜಕಾಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸ್ವತಃ ಬಂದನು; ಅವನು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಆ ಆಮ್ರವೃಕ್ಷವೂ ಕುಂಜಕಾಯವಾಗಿದೆ.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಸ ರಾಜಾ ಸಂಶಿತವ್ರತಃ । ವಿಶಾಲಸ್ಯ ಕಥಂ ಕೌಬ್ಜ್ಯಮಿತಿ ಚಿನ್ತಾಪರೋಭವತ್ ।। ೫೫.

ಆ ಮಹದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಿ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ರಾಜನು, ಈ ವಿಶಾಲ ಆಮ್ರವೃಕ್ಷ ಹೇಗೆ ಕುಂಜಕಾಯವಾಯಿತೆಂದು ಆಲೋಚನೆಗೆ ಮುಳುಗಿದನು.

ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಯತೋ ಬುದ್ಧಿರ್ಬಭೌ ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪ್ರತಿ । ಅನೇನಾಗತಮಾತ್ರೇಣ ಕೃತಮೇತನ್ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೫೫.

ಅವನಿಗೆ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಬಗ್ಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಉದಯವಾಯಿತು: ಅವನು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾದೇಷೈವ ಭವಿತಾ ಭಗವಾನ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ನಮಶ್ಚಕ್ರೇ ತಸ್ಯ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಸ ನೃಪಃ ।। ೫೫.

ಆದುದರಿಂದ, ಈವನೇ ಭಗವಂತನು, ಪರಮ ಪುರುಷನು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು; ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ರಾಜನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

ಅನುಗ್ರಹಾಯ ಭಗವನ್ ನೂನಂ ತ್ವಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ । ಆಗತೋಽಸಿ ಸ್ವರೂಪಂ ಮೇ ದರ್ಶಯಸ್ವಾಧುನಾ ಹರೇ ।। ೫೫.

ಭಗವಂತನೇ, ನಿಜಕ್ಕೂ ನೀನು ಪರಮ ಪುರುಷನು, ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವೆ; ಈಗ ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸು ಹರಿಯೇ.

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ದೇವಃ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಧರಃ । ಬಭೌ ತತ್ಪುರತಃ ಸೌಮ್ಯೋ ವಾಕ್ಯಂ ಚೇದಮುವಾಚ ಹ ।। ೫೫.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದಾಧಾರಿಯಾದ ದೇವರು, ಅವನ ಮುಂದೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ವರಂ ವೃಣೀಷ್ವ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಯತ್ತೇ ಮನಸಿ ವರ್ತತೇ । ಮಯಿ ಪ್ರಸನ್ನೇ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ತಿಲಮಾತ್ರಮಿದಂ ನೃಪ ।। ೫೫.

ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಾವ ವರವನ್ನಾದರೂ ಆಯ್ಕೆಮಾಡು; ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ರಾಜನೇ.

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತತೋ ರಾಜಾ ಹರ್ಷೋತ್ಫುಲ್ಲಿತಲೋಚನಃ । ಮೋಕ್ಷಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ದೇವೇಶೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ನೋವಾಚ ಕಿಂಚನ ।। ೫೫.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ರಾಜನು, ಆನಂದದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿದವನು, 'ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದವನೇ, ನನಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡು' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮತ್ತೇನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.

ಏವಮುಕ್ತಃ ಸ ಭಗವಾನ್ ಪುನರ್ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ಹ । ಮಯ್ಯಾಗತೇ ವಿಶಾಲೋಽಯಮಾಮ್ರಃ ಕುಬ್ಜತ್ವಮಾಗತಃ । ಯಸ್ಮಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ತೀರ್ಥಮಿದಂ ಕುಬ್ಜಕಾಮ್ರಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೫೫.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಭಗವಂತನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಬಂದಾಗ ಈ ಆಮ್ರವೃಕ್ಷ ಕುಂಜಕಾಯವಾಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಕುಂಜಕಾಮ್ರ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನ್ಯಾದಯೋಽಪ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ತಾ ಯದಿ ಸ್ವಕಮ್ । ಕಲೇವರಂ ತ್ಯಜಿಷ್ಯನ್ತಿ ತೇಷಾಂ ಪಞ್ಚಶತಾನಿ ಚ । ವಿಮಾನಾನಿ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಯೋಗಿನಾಂ ಮುಕ್ತಿರೇವ ಚ ।। ೫೫.

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅವರಿಗೆ ಐದು ನೂರು ದೇವಲೋಕದ ವಿಮಾನಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ; ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ನೃಪಂ ದೇವಃ ಶಙ್ಖಾಗ್ರೇಣ ಜನಾರ್ದನಃ । ಪಸ್ಪರ್ಶ ಸ್ಪೃಷ್ಟಮಾತ್ರೋಽಸೌ ಪರಂ ನಿರ್ವಾಣಮಾಪ್ತವಾನ್ ।। ೫೫.

ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿ, ದೇವರಾದ ಜನಾರ್ದನನು ಆ ರಾಜನನ್ನು ಶಂಖದ ತುದಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು. ಆ ಸ್ಪರ್ಶವಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮಪಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತಂ ದೇವಂ ಶರಣಂ ವ್ರಜ । ಯೇನ ಭೂಯಃ ಪುನಃ ಶೋಚ್ಯಪದವೀಂ ನೋ ಪ್ರಯಾಸ್ಯಸಿ ।। ೫೫.

ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ನೀನು ಕೂಡ ಆ ದೇವರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು. ಆತನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನೀನು ಮತ್ತೆ ದುಃಖದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಯ ಇದಂ ಶ್ರೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಾತರುತ್ಥಾಯ ಮಾನವಃ । ಪಠೇದ್ ಯಶ್ಚರಿತಂ ತಾಭ್ಯಾಂ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮಾರ್ಥದೋ ಭವೇತ್ ।। ೫೫.

ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಈ ಇಬ್ಬರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಓದುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಶುಭವ್ರತಮಿದಂ ಪುಣ್ಯಂ ಯಶ್ಚ ಕುರ್ಯಾಜ್ಜನೇಶ್ವರ । ಸ ಸರ್ವಸಮ್ಪದಂ ಚೇಹ ಭುಕ್ತ್ವೇತೇ ತಲ್ಲಯಂ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೫೫.

ಯಾರು ಈ ಶುಭಕರವಾದ, ಪುಣ್ಯವಂತವಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಲಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ । ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಧನ್ಯವ್ರತಮನುತ್ತಮಮ್ । ಯೇನ ಸದ್ಯೋ ಭವೇದ್ ಧನ್ಯ ಅಧನ್ಯೋಽಪಿ ಹಿ ಯೋ ಭವೇತ್ ।। ೫೬.

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ನಾನು ಧನ್ಯವ್ರತವೆಂಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತನೂ ಕೂಡ ಕೂಡಲೇ ಧನ್ಯನು ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷೇ ಸಿತೇ ಪಕ್ಷೇ ಪ್ರತಿಪದ್ ಯಾ ತಿಥಿರ್ಭವೇತ್ । ತಸ್ಯಾಂ ನಕ್ತಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ವಿಷ್ಣುಮಗ್ನಿಂ ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್ ।। ೫೬.

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಪದೆಯಂದು, ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ವೈಶ್ವಾನರಾಯ ಪಾದೌ ತು ಅಗ್ನಯೇತ್ಯುದರಂ ತಥಾ । ಹವಿರ್ಭುಂಜಾಯ ಚ ಉರೋ ದ್ರವಿಣೋದೇತಿ ವೈ ಭುಜೋ ।। ೫೬.

ವೈಶ್ವಾನರನಿಗೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನು, ಅಗ್ನಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು, ಹವಿರ್ಭುಜ್‌ಗೆ ಎದೆಯನ್ನು, ದ್ರವಿಣೋದನಿಗೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಸಂವರ್ತ್ತಾಯೇತಿ ಚ ಶಿರೋ ಜ್ವಲನಾಯೇತಿ ಸರ್ವತಃ । ಅಭ್ಯರ್ಚ್ಯೈವಂ ವಿಧಾನೇನ ದೇವದೇವಂ ಜನಾರ್ದನಮ್ ।। ೫೬.

ಸಂವರ್ತನಿಗೆ ತಲೆಯನ್ನು, ಜ್ವಲನನಿಗೆ ಸರ್ವಾಂಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಈ ಕ್ರಮದಂತೆ ದೇವದೇವರಾದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತಸ್ಯೈವ ಪುರತಃ ಕುಣ್ಡಂ ಕಾರಯಿತ್ವಾ ವಿಘಾನತಃ । ಹೋಮಂ ತತ್ರ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಏಭಿರ್ಮನ್ತ್ರೈರ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ ।। ೫೬.

ಆ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಒಂದು ಹೊಮಕುಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ತತಃ ಸಂಯಾವಕಂ ಚಾನ್ನಂ ಭುಞ್ಜೀಯಾದ್ ಘೃತಸಂಯುತಮ್ । ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷೇಽಪ್ಯೇವಮೇವ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಂ ತು ಯಾವತಃ ।। ೫೬.

ನಂತರ ಗೋಧಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತುಪ್ಪದೊಡನೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.