ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ತನ್ಮಧ್ಯಮಂ ಸಯುಗ್ಮಂ ತು ಸರ್ವಮಾದ್ಯಂ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್ । ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾಭರಣಂ ಚೈವ ದರಿದ್ರಸ್ಯ ಸ್ವಶಕ್ತಿತಃ ।। ೫೫.

ಮಧ್ಯದವನಿಗೆ ಜೋಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಬಡವರಿಗೆ ಅವರ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ಮಹೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಕಾಞ್ಚನೀಂ ಗೋಯುಗಂ ತಥಾ । ವಸ್ತ್ರಯುಗ್ಮಂ ಚ ದಾತವ್ಯಂ ಯಥಾವಿಭವಶಕ್ತಿತಃ ।। ೫೫.

ಯಾವ ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ, ಚಿನ್ನದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಹಸುವಿನ ಜೋಡಿ, ಬಟ್ಟೆಯ ಜೋಡಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೊಡಬೇಕು.

ಗಾಂ ಯುಗ್ಮಾಭರಣಾತ್ ಸರ್ವಂ ಸಹಿರಣ್ಯಂ ಚ ಕಾರಯೇತ್ । ಏವಂ ಕೃತೇ ತಥಾ ಕೃಷ್ಣಶುಕ್ಲದ್ವಾದಶ್ಯಮೇವ ಚ ।। ೫೫.

ಹಸುವನ್ನು, ಜೋಡಿ ಆಭರಣಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚಿನ್ನದೊಡನೆ ಕೊಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ರೌಪ್ಯಾಂ ವಾ ಪೃಥಿವೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಥಾವಿಭವಶಕ್ತಿತಃ । ದಾಪಯೇದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ತು ತಥಾ ತೇಷಾಂ ಚ ಭೋಜನಮ್ । ಉಪಾನಹೌ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ಪಾದುಕೇ ಛತ್ರಿಕಾಂ ತಥಾ ।। ೫೫.

ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಅವರಿಗೋಸ್ಕರ ಊಟವೂ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಚಪ್ಪಲಿ, ಪಾದರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರ umbrella ಕೂಡ ಕೊಡಬೇಕು.

ಏತಾನ್ ದತ್ತ್ವಾ ವದೇದೇವಂ ಕೃಷ್ಣೋ ದಾಮೋದರೋ ಮಮ । ಪ್ರೀಯತಾಂ ಸರ್ವದಾ ದೇವೋ ವಿಶ್ವರೂಪೋ ಹರಿರ್ಮಮ ।। ೫೫.

ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, 'ಕೃಷ್ಣ, ದಾಮೋದರ, ಸದಾ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿ. ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ ಹರಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಲ್ಲಿರಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

ದಾನೇ ಚ ಭೋಜನೇ ಚೈವ ಕೃತ್ವಾ ಯತ್ ಫಲಮಾಪ್ಯತೇ । ತನ್ನ ಶಕ್ಯಂ ಸಹಸ್ತ್ರೇಣ ವರ್ಷಾಣಾಮಪಿ ಕೀರ್ತಿತುಮ್ ।। ೫೫.

ಈ ರೀತಿ ದಾನ ಮಾಡಿ, ಊಟ ಮಾಡಿಸಿದ ಫಲವನ್ನು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತಥಾಪ್ಯುದ್ದೇಶತಃ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಫಲಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇಽನಘ । ವ್ರತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪುರಾ ವೃತ್ತಂ ಶುಭಾನ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೃಣುಷ್ವ ತತ್ ।। ೫೫.

ಆದರೂ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಫಲವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ವ್ರತದಿಂದ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೀನು ಕೇಳು.

ಆಸೀದಾದಿಯುಗೇ ರಾಜಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದೀ ದೃಢವ್ರತಃ । ಸ ಪುತ್ರಕಾಮಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಮ್ । ತಸ್ಯೇದಂ ವ್ರತಮಾಚಖ್ಯೌ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ ಕೃತವಾಂಸ್ತಥಾ ।। ೫೫.

ಆದಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದನು, ದೃಢವಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಮಗನಿಗಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ತಾನೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

ತಸ್ಯ ವ್ರತಾನ್ತೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತಾಂ ಯಯೌ । ತುಷ್ಟಶ್ಚೋವಾಚ ಭೋ ರಾಜನ್ ವರೋ ಮೇ ವ್ರಿಯತಾಂ ವರಃ ।। ೫೫.

ಆ ರಾಜನು ವ್ರತವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ವಿಶ್ವನಾಥನು ಸ್ವತಃ ಅವನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಸಂತೋಷದಿಂದ, 'ರಾಜನೇ, ನನ್ನಿಂದ ಯಾವ ವರ ಬೇಕಾದರೂ ಕೇಳು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ರಾಜೋವಾಚ । ಪುತ್ರಂ ಮೇ ದೇಹಿ ದೇವೇಶ ವೇದಮನ್ತ್ರವಿಶಾರದಮ್ । ಯಾಜಕಂ ಯಜನಾಸಕ್ತಂ ಕೀರ್ತ್ಯಾ ಯುಕ್ತಂ ಚಿರಾಯುಷಮ್ । ಅಸಂಖ್ಯಾತಗುಣಂ ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತಮಕಲ್ಮಷಮ್ ।। ೫೫.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿಯೇ, ನನಗೆ ವೇದಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ, ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾದ, ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಪವಿತ್ರನಾದ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಮಗನನ್ನು ಕೊಡು' ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತತೋ ರಾಜಾ ಪುನರ್ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ । ಮಮಾಪ್ಯನ್ತೇ ಶುಭಂ ಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಪರಮೇಶ್ವರ । ಯತ್ತನ್ಮುನಿಪದಂ ನಾಮ ಯತ್ರ ಗತ್ವಾ ನ ಶೋಚತಿ ।। ೫೫.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಪರಮೇಶ್ವರನೇ, ನನ್ನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ಶುಭವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೊಡು. ಅದು ಮುನಿಗಳ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ ಮೇಲೆ ದುಃಖವೇ ಇರದು' ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ಏವಮಸ್ತ್ವಿತಿ ತಂ ದೇವಃ ಪ್ರೋಕ್ತ್ವಾ ಚಾದರ್ಶನಂ ಗತಃ । ತಸ್ಯಾಪಿ ರಾಜ್ಞಃ ಪುತ್ರೋಽಭೂದ್ ವತ್ಸಪ್ರೀರ್ನಾಮ ನಾಮತಃ ।। ೫೫.

'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ದೇವರು ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದೆ ಹೋದನು. ಆ ರಾಜನಿಗೆ ವತ್ಸಪ್ರಿಯನೆಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ವೇದವೇದಾಙ್ಗಸಂಪನ್ನೋ ಯಜ್ಞಯಾಜೀ ಬಹುಶ್ರುತಃ । ತಸ್ಯ ಕೀರ್ತ್ತಿರ್ಮಹಾರಾಜ ವಿಸ್ತೃತಾ ಧರಣೀತಲೇ ।। ೫೫.

ಅವನು ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದನು, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಬಹುಶ್ರುತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತು.

ರಾಜಾಽಪಿ ತಂ ಸುತಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ವಿಷ್ಣುದತ್ತಂ ಪ್ರತಾಪಿನಮ್ । ಜಗಾಮ ತಪಸೇ ಯುಕ್ತಃ ಸರ್ವದ್ವನ್ದ್ವಾನ್ ಪ್ರಹಾಯ ಸಃ ।। ೫೫.

ಆ ರಾಜನು ಇಂತಹ ವಿಷ್ಣುದತ್ತ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಜೋಡಣೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತೊಡಗಿದನು.

ಆರಾಧಯಾಮಾಸ ಹರಿಂ ನಿರಾಹಾರೋ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ । ಹಿಮವತ್ಪರ್ವತೇ ರಮ್ಯೇ ಸ್ತುತಿಂ ಕುರ್ವಂಸ್ತದಾ ನೃಪಃ ।। ೫೫.

ಅವನು ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ, ಸ್ತುತಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಭದ್ರಾಶ್ವ ಉವಾಚ । ಕೀದೃಶೀ ಸಾ ಸ್ತುತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಯಾಂ ಚಕಾರ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ । ಕಿಂ ಚ ತಸ್ಯಾಭವದ್ ದೇವಂ ಸ್ತುವತಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ।। ೫೫.

ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಕೇಳಿದನು: 'ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಆ ರಾಜನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು? ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತು?' ಎಂದು.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಹಿಮವನ್ತಂ ಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ರಾಜಾ ತದ್ಗತಮಾನಸಃ । ಸ್ತುತಿಂ ಚಕಾರ ದೇವಾಯ ವಿಷ್ಣವೇ ಪ್ರಭವಿಷ್ಣವೇ ।। ೫೫.

ದುರ್ವಾಸನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಆ ರಾಜನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು.'

ರಾಜೋವಾಚ । ಕ್ಷರಾಕ್ಷರಂ ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರಶಾಯಿನಂ ಕ್ಷಿತೀಧರಂ ಮೂರ್ತಿಮತಾಂ ಪರಂ ಪದಮ್ । ಅತೀನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಶ್ವಭುಜಾಂ ಪುರಃ ಕೃತಂ ನಿರಾಕೃತಂ ಸ್ತೌಮಿ ಜನಾರ್ದನಂ ಪ್ರಭುಮ್ ।। ೫೫.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ ಸ್ವರೂಪನಾದ, ಪಾರಿಜಾತ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವವನಾದ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವವನಾದ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಪರಮ ಗುರಿಯಾದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತನಾದ, ವಿಶ್ವವನ್ನು ತನ್ನ ಭುಜಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿರುವವನಾದ, ರೂಪವಂತನೂ ನಿರಾಕಾರನೂ ಆದ ಜನಾರ್ದನ ಪ್ರಭುವನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.'

ತ್ವಮಾದಿದೇವಃ ಪರಮಾರ್ಥರೂಪೀ ವಿಭುಃ ಪುರಾಣಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮಶ್ಚ । ಅತೀನ್ದ್ರಿಯೋ ವೇದವಿದಾಂ ಪ್ರಧಾನಃ ಪ್ರಪಾಹಿ ಮಾಂ ಶಙ್ಖಗದಾಸ್ತ್ರಪಾಣೇ ।। ೫೫.

ನೀನು ಆದಿದೇವ, ಪರಮ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನೂ, ಪುರಾತನನೂ, ಪರಮ ಪುರುಷನೂ ಹೌದು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತ, ವೇದಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಶಂಖ, ಗದಾ, ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವನೇ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

ಕೃತಂ ತ್ವಯಾ ದೇವ ಸುರಾಸುರಾಣಾಂ ಸಂಕೀರ್ತ್ಯತೇಽಸೌ ಚ ಅನನ್ತಮೂರ್ತೇ । ಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥಮೇತತ್ ತವ ದೇವ ವಿಷ್ಣೋ ನ ಚೇಷ್ಟಿತಂ ಕೂಟಗತಸ್ಯ ತತ್ಸ್ಯಾತ್ ।। ೫೫.

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ನಡುವೆ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅನಂತ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವವನೇ. ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವೇ. ಗುಪ್ತನಾದವನು ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ತಥೈವ ಕೂರ್ಮತ್ವಮೃಗತ್ವಮುಚ್ಚೈ - ಸ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಂ ರೂಪಮನೇಕರೂಪ । ಸರ್ವಜ್ಞಭಾವಾದಸಕೃಚ್ಚ ಜನ್ಮ ಸಂಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ ತೇಽಚ್ಯುತ ನೈತದಸ್ತಿ ।। ೫೫.

ಹಾಗೆಯೇ, ನೀನು ಕೂರ್ಮ ಮತ್ತು ವರಾಹ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೆ. ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನಿನ್ನ ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವದಿಂದ, ಅಚ್ಯುತ, ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಜನ್ಮಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅವು ಇಲ್ಲ.

ನೃಸಿಂಹ ನಮೋ ವಾಮನ ಜಮದಗ್ನಿನಾಮ ದಶಾಸ್ಯಗೋತ್ರಾನ್ತಕ ವಾಸುದೇವ । ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ಬುದ್ಧ ಕಲ್ಕಿನ್ ಖಗೇಶ ಶಂಭೋ ನಮಸ್ತೇ ವಿಬುಧಾರಿನಾಶನ ।। ೫೫.

ನೃಸಿಂಹ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ವಾಮನ, ಜಮದಗ್ನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು, ಹತ್ತು ತಲೆಗಳ ರಾವಣನ ವಂಶವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನು, ವಾಸುದೇವ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ಬುದ್ಧ, ಕಲ್ಕಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಶಂಭೋ, ಅಹಂಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು.

ನಮೋಽಸ್ತು ನಾರಾಯಣ ಪದ್ಮನಾಭ ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮಾಯ । ನಮಃ ಸಮಸ್ತಾಮರಸಙ್ಘಪೂಜ್ಯ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ಸರ್ವವಿದಾಂ ಪ್ರಧಾನ ।। ೫೫.

ನಾರಾಯಣ, ಪದ್ಮನಾಭ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ಪರಮ ಪುರುಷನೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ಎಲ್ಲಾ ಅಮರರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನೇ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದವನೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು.

ನಮಃ ಕರಾಲಾಸ್ಯ ನೃಸಿಂಹಮೂರ್ತ್ತೇ ನಮೋ ವಿಶಾಲಾದ್ರಿಸಮಾನ ಕೂರ್ಮ । ನಮಃ ಸಮುದ್ರಪ್ರತಿಮಾನ ಮತ್ಸ್ಯ ನಮಾಮಿ ತ್ವಾಂ ಕ್ರೋಡರೂಪಿನನನ್ತ ।। ೫೫.

ಭಯಾನಕ ಮುಖದ ನೃಸಿಂಹ ರೂಪದವನೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ವಿಶಾಲ ಪರ್ವತದಂತೆ ಇರುವ ಕೂರ್ಮ ರೂಪದವನೇ, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ಸ್ಯ ರೂಪದವನೇ, ಕೃಡ ರೂಪದ ಅನಂತನೇ, ನಿಮಗೆ ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥಮೇತತ್ ತವ ದೇವ ಚೇಷ್ಟಿತಂ ನ ಮುಖ್ಯಪಕ್ಷೇ ತವ ಮೂರ್ತ್ತಿತಾ ವಿಭೋ । ಅಜಾನತಾ ಧ್ಯಾನಮಿದಂ ಪ್ರಕಾಶಿತಂ ನೈಭಿರ್ವಿನಾ ಲಕ್ಷ್ಯಸೇ ತ್ವಂ ಪುರಾಣ ।। ೫೫.

ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ದೇವರೇ, ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ನೀನು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ; ನಿನ್ನ ರೂಪವು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ; ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಈ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಪುರಾತನನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದ್ಯೋ ಮಖಸ್ತ್ವಂ ಸ್ವಯಮೇವ ವಿಷ್ಣೋ ಮಖಾಙ್ಗಭೂತೋಽಸಿ ಹವಿಸ್ತ್ವಮೇವ । ಪಶುರ್ಭವಾನ್ ಋತ್ವಿಗಿಜ್ಯಂ ತ್ವಮೇವ ತ್ವಾಂ ದೇವಸಙ್ಘಾ ಮುನಯೋ ಯಜನ್ತಿ ।। ೫೫.

ವಿಷ್ಣುವೇ, ನೀನು ಯಜ್ಞದ ಮೂಲ; ಯಜ್ಞದ ಅಂಗಗಳೂ ನೀನೇ; ಹೋಮದ ಬಲಿಯೂ ನೀನೇ; ಯಜ್ಞದ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ನೀನೇ; ಅರ್ಚಕರೂ ನೀನೇ, ಪೂಜಾರ್ಹನೂ ನೀನೇ; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯದೇತಸ್ಮಿನ್ ಜಗಧ್ರುವಂ ಚಲಾಚಲಂ ಸುರಾದಿಕಾಲಾನಲಸಂಸ್ಥಮುತ್ತಮಮ್ । ನ ತ್ವಂ ವಿಭಕ್ತೋಽಸಿ ಜನಾರ್ದನೇಶ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಸಿದ್ಧಿಂ ಹೃದಯೇಪ್ಸಿತಾಂ ಮೇ ।। ೫೫.

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದುದು, ಚಲಿಸುವುದು, ದೇವತೆಗಳು, ಕಾಲ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ಎಲ್ಲವೂ ಪರಮ; ಜನಾರ್ದನೇಶ, ನೀನು ವಿಭಜಿತನಲ್ಲ; ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇಚ್ಛಿತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು.

ನಮಃ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷ ಮೂರ್ತ್ತಾಮೂರ್ತ್ತ ನಮೋ ಹರೇ । ಶರಣಂ ತ್ವಾಂ ಪ್ರಪನ್ನೋಽಸ್ಮಿ ಸಂಸಾರಾನ್ಮಾಂ ಸಮುದ್ಧರ ।। ೫೫.

ಕಮಲದಾಳದ ಕಣ್ಣುಗಳವನೇ, ರೂಪವಂತನೂ ನಿರಾಕಾರನೂ ಆದ ಹರಿಯೇ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ನಾನು ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಸಂಸಾರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು.

ಏವಂ ಸ್ತುತಸ್ತದಾ ದೇವಸ್ತೇನ ರಾಜ್ಞಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ । ವಿಶಾಲಾಮ್ರತಲಸ್ಥೇನ ತುತೋಷ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। ೫೫.

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನು ವಿಶಾಲ ಆಮ್ರವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.