ತಸ್ಯಾಪಿ ಸರ್ವರೂಪಾಃ ಸ್ಯುಸ್ತನಯಾಃ ಪಞ್ಚಭೋಗಿನಃ । ಯಥಾಸಂಖ್ಯೇನ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ತೇಷಾಮಕ್ಷಾಭಿಧಾನಕಾಃ ।। ೫೨.
ಅವನಿಗೂ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು; ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಕಾರ 'ಅಕ್ಷ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇತ್ತು.
ಏತೇ ಪೂರ್ವಂ ದಸ್ಯವಃ ಸ್ಯುಸ್ತತೋ ರಾಜ್ಞಾ ವಶೀಕೃತಾಃ । ಅಮೂರ್ತ್ತಾ ಇವ ತೇ ಸರ್ವೇ ಚಕ್ರುರಾಯತನಂ ಶುಭಮ್ ।। ೫೨.
ಇವರು ಹಿಂದೆ ದೋಂಗಲು ಆಗಿದ್ದರು, ನಂತರ ರಾಜನಿಂದ ವಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ರೂಪವಿಲ್ಲದವರಂತೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ನಿವಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ನವದ್ಬಾರಂ ಪುರಂ ತಸ್ಯ ತ್ವೇಕಸ್ತಮ್ಭಂ ಚತುಷ್ಪಥಮ್ । ನದೀಸಹಸ್ತ್ರಸಂಕೀರ್ಣ ಜಲಕೃತ್ಯ ಸಮಾಸ್ಥಿತಮ್ ।। ೫೨.
ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳಿದ್ದವು, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಂಬವೂ, ನಾಲ್ಕು ದಾರಿಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಊರು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು.
ತತ್ಪುರಂ ತೇ ಪ್ರವಿವಿಶುರೇಕೀಭೂತಾಸ್ತತೋ ನವ । ಪುರುಷೋ ಮೂರ್ತ್ತಿಮಾನ್ ರಾಜಾ ಪಶುಪಾಲೋಽಭವತ್ ಕ್ಷಣಾತ್ ।। ೫೨.
ಆ ಒಂಬತ್ತುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಆಗ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು, ರಾಜನಾಗಿ ಮತ್ತು ಕುರಿಗಾಹಿಯಾಗಿಯೂ, ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
ತತಸ್ತತ್ಪುರಸಂಸ್ಥಸ್ತು ಪಶುಪಾಲೋ ಮಹಾನೃಪಃ । ಸಂಸೂಚ್ಯ ವಾಚಕಾಞ್ಛಬ್ದಾನ್ ವೇದಾನ್ ಸಸ್ಮಾರ ತತ್ಪುರೇ ।। ೫೨.
ಆ ರಾಜನು, ಕುರಿಗಾಹಿಯೂ ಆಗಿ, ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ, ವೇದಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಪಾಠ ಮಾಡುವವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನು.
ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣೋ ನಿತ್ಯಾಸ್ತದುಕ್ತಾನಿ ವ್ರತಾನಿ ಚ । ನಿಯಮಾನ್ ಕ್ರತವಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಾನ್ ರಾಜಾ ಚಕಾರ ಹ ।। ೫೨.
ಆ ರಾಜನು ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾದ ಶಾಶ್ವತ ವ್ರತಗಳು, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಚರಿಸಿದನು.
ಸ ಕದಾಚಿನ್ನೃಪಃ ಖಿನ್ನಃ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ಪ್ರರೋಚಯನ್ । ಸರ್ವಜ್ಞೋ ಯೋಗನಿದ್ರಾಯಾಂ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಪುತ್ರಂ ಸಸರ್ಜ ಹ ।। ೫೨.
ಒಂದು ವೇಳೆ, ಆ ರಾಜನು ಕರ್ಮಕಾಂಡವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾ ದಣಿದುಹೋಗಿದನು. ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿ, ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಮಗನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಂ ಚತುರ್ಬಾಹುಂ ಚತುರ್ವೇದಂ ಚತುಷ್ಪಥಮ್ । ತಸ್ಮಾದಾರಭ್ಯ ನೃಪತೇರ್ವಶೇ ಪಶ್ವಾದಯಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೫೨.
ನಾಲ್ಕು ಮುಖ, ನಾಲ್ಕು ಕೈ, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ದಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆ ರಾಜನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಕುರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅವನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವು.
ತಸ್ಮಿನ್ ಸಮುದ್ರೇ ಸ ನೃಪೋ ವನೇ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಥೈವ ಚ । ತೃಣಾದಿಷು ನೃಪಸ್ಸೈವ ಹಸ್ತ್ಯಾದಿಷು ತಥೈವ ಚ । ಸಮೋಭವತ್ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಾದನುಜ್ಞಾಯ ಮಹಾಮತೇ ।। ೫೨.
ಆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲೂ, ಆ ಕಾಡಲ್ಲಿಯೂ, ಹುಲ್ಲು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಆ ರಾಜನೇ ಇದ್ದನು. ಹಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಇದ್ದನು. ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಕರ್ಮಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಾನನಾದನು.
ಭದ್ರಾಶ್ವ ಉವಾಚ । ಮತ್ಪ್ರಶ್ನವಿಷಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕಥೇಯಂ ಕಥಿತಾ ತ್ವಯಾ । ತಸ್ಯಾ ವಿಭೂತಿರಭವತ್ ಕಸ್ಯ ಕೇನ ಕೃತೇನ ಹ ।। ೫೩.
ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದೀ. ಆ ಮಹಿಮೆ ಯಾರದು? ಯಾರು, ಹೇಗೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು?
ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ । ಆಗತೇಯಂ ಕಥಾ ಚಿತ್ರಾ ಸರ್ವಸ್ಯ ವಿಷಯೇ ಸ್ಥಿತಾ । ತ್ವದ್ದೇಹೇ ಮಮ ದೇಹೇ ಚ ಸರ್ವಜನ್ತುಷು ಸಾ ಸಮಾ ।। ೫೩.
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದ್ದು. ಅದು ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲೂ, ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.
ತಸ್ಯಾಂ ಸಂಭೂತಿಮಿಚ್ಛನ್ ಯಸ್ತಸ್ಯೋಪಾಯಂ ಸ್ವಯಂ ಪರಮ್ । ಪಶುಪಾಲಾತ್ ಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಯಶ್ಚತುಷ್ಪಾಚ್ಚತುರ್ಮುಖಃ ।। ೫೩.
ಯಾರು ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಾವೇ ಪರಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು. ಕುರಿಗಾಹಿಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವವರು ಹುಟ್ಟಿದರು, ಅವರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಮುಖದವನು ಉದಯಿಸಿದನು.
ಸ ಗುರುಃ ಸ ಕಥಾಯಾಸ್ತು ತಸ್ಯಾಶ್ಚೈವ ಪ್ರವರ್ತ್ತಕಃ । ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಸ್ವರೋ ನಾಮ ಸಪ್ತಮೂರ್ತಿಂರಸೌ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೫೩.
ಅವನೇ ಆ ಕಥೆಗೆ ಗುರು, ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವವನೂ ಹೌದು. ಅವನ ಮಗನಿಗೆ ಸ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಅವನು ಏಳನೇ ರೂಪವೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೇನ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತು ಯತ್ಕಿಂಚಿತ್ ಚತುರ್ಣಾಂ ಸಾಧನಂ ನೃಪ । ಋಗರ್ಥಾನಾಂ ಚತುರ್ಭಿಸ್ತೇ ತದ್ಭಕ್ತ್ಯಾರಾಧ್ಯತಾಂ ಯಯುಃ ।। ೫೩.
ಅವನು ಹೇಳಿದ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು, ರಾಜನೇ, ಋಗ್ವೇದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
ಚತುರ್ಣಾಂ ಪ್ರಥಮೋ ಯಸ್ತು ಚತುಃಶ್ರೃಙ್ಗಸಮಾಸ್ಥಿತಃ । ವೃಷದ್ವಿತೀಯಸ್ತತ್ಪ್ರೋಕ್ತಮಾರ್ಗೇಣೈವ ತೃತೀಯಕಃ । ಚತುರ್ಥಸ್ತತ್ಪ್ರಣೀತಸ್ತಾಂ ಪೂಜ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸುತಂ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೫೩.
ಆ ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು ನಾಲ್ಕು ಕೊಂಬುಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತನಾದ ಎಮ್ಮೆ. ಎರಡನೆಯವನು ಅವನು ಹೇಳಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು, ಮೂರನೆಯವನು ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ. ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ಅವನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಗನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಪ್ತಮೂರ್ತ್ತೇಸ್ತು ಚರಿತಂ ಶುಶ್ರುಂವುಃ ಪ್ರಥಮಂ ನೃಪ । ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇಣ ವರ್ತ್ತೇತ ದ್ವಿತೀಯೋಽಸ್ಯ ಸನಾತನಃ ।। ೫೩.
ಏಳನೇ ರೂಪದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಕೇಳಿದರು, ರಾಜನೇ. ಎರಡನೆಯವನು ಶಾಶ್ವತನು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
ತತೋ ಭೃತ್ಯಾದಿಭರಣಂ ವೃಷಭಾರೋಹಣಂ ತ್ರಿಷು । ವನವಾಸಶ್ಚ ನಿರ್ದ್ದಿಷ್ಟ ಆತ್ಮಸ್ಥೇ ವೃಷಭೇ ಸತಿ ।। ೫೩.
ನಂತರ, ಭೃತ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರರ ಪಾಲನೆ, ಮೂರು ಜನರಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆಯ ಮೇಲೆ ಏರುವುದು, ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆತ್ಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಹೀಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಹಮಸ್ಮಿ ವದತ್ಯನ್ಯಶ್ಚತುರ್ದ್ಧಾ ಏಕಧಾ ದ್ವಿಧಾ । ಭೇದಭಿನ್ನಸಹೋತ್ಪನ್ನಾಸ್ತಸ್ಯಾಪತ್ಯಾನಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ।। ೫೩.
ಇನ್ನೊಬ್ಬನು 'ನಾನೇ' ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ವಿಧ, ಒಂದು ವಿಧ, ಎರಡು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಅವನ ಸಂತಾನಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.
ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯಸ್ವರೂಪಾಣಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪೂರ್ವಂ ಚತುರ್ಮುಖಃ । ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಜನಕಂ ಕಥಂ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ನೃಪ ।। ೫೩.
ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಅಶಾಶ್ವತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ನೋಡಿ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖದವನು 'ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಬಹುದು?' ಎಂದು ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು, ರಾಜನೇ.
ಮದೀಯಸ್ಯ ಪಿತುರ್ಯೇ ಹಿ ಗುಣಾ ಆಸನ್ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ನ ತೇ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಸ್ವರಾಪತ್ಯೇಷು ಕೇಷುಚಿತ್ ।। ೫೩.
ನನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ಮಹಾತ್ಮನ ಗುಣಗಳು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದವು, ಈಗ ಸ್ವರನ ಸಂತಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಪಿತುಃ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಯಃ ಪುತ್ರಃ ಸ ಪಿತಾಮಹನಾಮವಾನ್ । ಏವಂ ಶ್ರುತಿಃ ಸ್ಥಿತಾ ಚೇಯಂ ಸ್ವರಾಪತ್ಯೇಷು ನಾನ್ಯಥಾ ।। ೫೩.
ಮಗನ ಮಗನನ್ನು 'ಅಜ್ಜ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
ಕ್ವಾಪಿ ಸಂಪತ್ಸ್ಯತೇ ಭಾವೋ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಶ್ಚಾಪಿ ತೇ ಪಿತಾ । ಏವಂ ನೀತೇಽಪಿ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ಚಿನ್ತಾಪರೋಽಭವತ್ ।। ೫೩.
ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಈ ಸಂಬಂಧ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನೀನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಆತನು ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.
ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಯತಃ ಶಸ್ತ್ರಂ ಪಿತೃಕಂ ಪುರತೋ ಬಭೌ । ತೇನ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ತಂ ರೋಷಾನ್ಮಮನ್ಥ ಸ್ವರಮನ್ತಿಕೇ ।। ೫೩.
ಆತನಿಗೆ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ತಂದೆಯ ಶಸ್ತ್ರವು ಅವನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ಆ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ, ಕೋಪದಿಂದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾರವನ್ನು ಹಿಂಡಿದನು.
ತಸ್ಮಿನ್ ಮಥಿತಮಾತ್ರೇ ತು ಶಿರಸ್ತಸ್ಯಾಪಿ ದುರ್ಗ್ರಹಮ್ । ನಾಲಿಕೇರಫಲಾಕಾರಂ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರೋಽನ್ವಪಶ್ಯತ ।। ೫೩.
ಅದು ಹಿಂಡಿದ ತಕ್ಷಣ, ಹಿಡಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾದ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಆಕಾರದ ತಲೆಯನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
ತಚ್ಚಾವೃತಂ ಪ್ರಧಾನೇನ ದಶಧಾ ಸಂವೃತೋ ಬಭೌ । ಚತುಷ್ಪಾದೇನ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಚಿಚ್ಛೇದ ತಿಲಕಾಣ್ಡವತ್ ।। ೫೩.
ಅದು ಮುಖ್ಯ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಹತ್ತು ಪದರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ಬದಿಯ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅವನು ಅದನ್ನು ಎಳ್ಳಿನ ಕಾಯಿ ಹೋಲುವಂತೆ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ಪ್ರಕಾಮಂ ತಿಲಸಂಚ್ಛಿನ್ನೇ ತದಮೂಲೌ ನ ಮೇ ಬಭೌ । ಅಹಂ ತ್ವಹಂ ವದನ್ ಭೂತಂ ತಮಪ್ಯೇವಮಥಾಚ್ಛಿನತ್ ।। ೫೩.
ಎಳ್ಳಿನ ಕಾಯಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ, ಬೇರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ 'ನಾನು ನಾನು' ಎಂದು ಹೇಳುವ ಒಂದು ಜೀವವು ಮೂಡಿತು, ಅದನ್ನೂ ಅವನು ಹಾಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ತಸ್ಮಿನ್ ಛಿನ್ನೇ ತದಸ್ಯಾಂಸೇ ಹ್ರಸ್ವಮನ್ಯಮವೇಕ್ಷತ । ಅಹಂ ಭೂತಾದಿ ವಃ ಪಞ್ಚ ವದನ್ತಂ ಭೂತಿಮನ್ತಿಕಾತ್ ।। ೫೩.
ಅದನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅದರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಜೀವವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅದು ಸಮೀಪದಿಂದ 'ನಾನು ಜೀವಿಗಳ ಐದು ಮೂಲವಾಗಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು.
ತಮಪ್ಯೇವಮಥೋ ಛಿತ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಚಾಶೂನ್ಯಮಮೀಕ್ಷತ । ಕೃತ್ವಾವಕಾಶಂ ತೇ ಸರ್ವೇ ಜಲ್ಪನ್ತ ಇದಮನ್ತಿಕಾತ್ ।। ೫೩.
ಅದನ್ನೂ ಹೀಗೆಯೇ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಐದು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಜಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಸಮೀಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದವು.
ತಮಪ್ಯಸಙ್ಗಶಸ್ತ್ರೇಣ ಚಿಚ್ಛೇದ ತಿಲಕಾಣ್ಡವತ್ । ತಸ್ಮಿಂಚ್ಛಿನ್ನೇ ದಶಾಂಶೇನ ಹ್ರಸ್ವಮನ್ಯಮಪಶ್ಯತ ।। ೫೩.
ಅದನ್ನೂ ಅಸಕ್ತ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಎಳ್ಳಿನ ಕಾಯಿ ಹೋಲುವಂತೆ ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಅದು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಹತ್ತು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿಕ್ಕದನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಪುರುಷಂ ರೂಪಶಸ್ತ್ರೇಣ ತಂ ಛಿತ್ತ್ವಾಽನ್ಯಮಪಶ್ಯತ । ತದ್ವದ್ ಹ್ರಸ್ವಂ ಸಿತಂ ಸೌಮ್ಯಂ ತಮಪ್ಯೇವಂ ತದಾಽಕರೋತ್ ।। ೫೩.
ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪ ಕತ್ತರಿಸುವ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು, ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅದನ್ನೂ ಹೀಗೆಯೇ, ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ, ಬಿಳಿಯಾಗಿ, ಶಾಂತವಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.