ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ತೂಷ್ಣೀಂಭೂತಾ ಮೃತಕಲ್ಪಾ ಇವಾಸನ್ ನೃಪೋಽಪ್ಯಸೌ ತದ್ವನಂ ಸಂವಿವೇಶ । ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರವಿಷ್ಟೇ ಸರ್ವ ಏತೇ ವಿವಿಶು- ರ್ಭಯಾದೈಕ್ಯಂ ಗತವನ್ತಃ ಕ್ಷಣೇನ ।। ೫೧.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮೌನವಾಗಿ, ಮೃತರಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಆ ರಾಜನು ಆ ಕಾಡಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನು ಒಳಹೋದಾಗ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಳಹೋಗಿ, ಭಯದಿಂದ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿಬಿಟ್ಟರು.

ತೈಃ ಸರ್ಪೈಃ ಸ ನೃಪೋ ದುರ್ವಿನೀತೈಃ ಸಂವೇಷ್ಟಿತೋ ದಸ್ಯುಭಿಶ್ಚಿನ್ತಯಾನಃ । ಕಥಂ ಚೈತೇನ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಯೇನ ಕಥಂ ಚೈತೇ ಸಂಸೃತಾಃ ಸಂಭವೇಯುಃ ।। ೫೧.

ಆ ರಾಜನು ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ದುರಾತ್ಮ ದೋಸೆಯವರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು. ಅವನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದನು: 'ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ? ಇವರು ಹೇಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ?'

ಏವಂ ರಾಜ್ಞಶ್ಚಿನ್ತಯತಸ್ತ್ರಿವರ್ಣಃ ಪುರುಷಃ ಪರಃ । ಶ್ವೇತಂ ರಕ್ತಂ ತಥಾ ಕೃಷ್ಣಂ ತ್ರಿವರ್ಣಂ ಧಾರಯನ್ನರಃ ।। ೫೧.

ಆ ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶ್ವೇತ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಎಂಬ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪರಪುರುಷನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಸ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಕೃತವಾನ್ ಮಹ್ಯಮಪರೋಽಥ ಕ್ವ ಯಾಸ್ಯಸಿ । ಏವಂ ತಸ್ಯ ಬ್ರುವಾಣಸ್ಯ ಮಹನ್ನಾಮ ವ್ಯಜಾಯತ ।। ೫೧.

ಅವನು ನನಗೆ ಒಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದನು, ನಂತರ ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀಯೆ?' ಅವನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಒಂದು ಮಹಾ ಹೆಸರು ಉದಯವಾಯಿತು.

ತೇನಾಪಿ ರಾಜಾ ಸಂವೀತಃ ಸ ಬುಧ್ಯಸ್ವೇತಿ ಚಾಬ್ರವೀತ್ । ಏವಮುಕ್ತೇ ತತಃ ಸ್ತ್ರೀ ತು ತಂ ರಾಜಾನಂ ರುರೋಧ ಹ ।। ೫೧.

ಅವನಿಂದ ಆ ರಾಜನು ಸುತ್ತುವರಿದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟನು, ಅವನು 'ಎಚ್ಚರವಾಗು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಹೆಂಗಸು ಆ ರಾಜನನ್ನು ತಡೆದಳು.

ಮಾಯಾತತಂ ತಂ ಮಾ ಭೈಷ್ಟ ತತೋಽನ್ಯಃ ಪುರುಷೋ ನೃಪಮ್ । ಸಂವೇಷ್ಟ್ಯ ಸ್ಥಿತವಾನ್ ವೀರಸ್ತತಃ ಸರ್ವೇಶ್ವರೇಶ್ವರಃ ।। ೫೧.

ಮಾಯೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜನಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು 'ಭಯಪಡಬೇಡ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ಒಬ್ಬ ಶೂರನು ಆ ರಾಜನನ್ನು ಸುತ್ತಿ ನಿಂತನು — ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯನು.

ತತೋಽನ್ಯೇ ಪಞ್ಚ ಪುರುಷಾ ಆಗತ್ಯ ನೃಪಸತ್ತಮಮ್ । ಸಂವಿಷ್ಟ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ತತೋ ರಾಜಾ ವಿರೋಧಿತಃ ।। ೫೧.

ನಂತರ ಇನ್ನೂ ಐದು ಮಂದಿ ಆ ಮಹಾರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತರು. ಹೀಗೆ ರಾಜನು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ರುದ್ಧೇ ರಾಜನಿ ತೇ ಸರ್ವೇ ಏಕೀಭೂತಾಸ್ತು ದಸ್ಯವಃ । ಮಥಿತುಂ ಶಸ್ತ್ರಮಾದಾಯ ಲೀನಾಽನ್ಯೋಽನ್ಯಂ ತತೋ ಭಯಾತ್ ।। ೫೧.

ರಾಜನು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ದೋಂಗಲು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿದರು; ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡಲು ಮುಂದಾದರು, ಆದರೆ ಭಯದಿಂದ ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರು ಮರೆಯಾಗಿ ಉಳಿದರು.

ತೈರ್ಲೀನೈರ್ನೃಪರ್ತೇರ್ವೇಶ್ಮ ಬಭೌ ಪರಮಶೋಭನಮ್ । ಅನ್ಯೇಷಾಮಪಿ ಪಾಪಾನಾಂ ಕೋಟಿಃ ಸಾಗ್ರಾಭವನ್ನೃಪ ।। ೫೧.

ಅವರು ಹೀಗೇ ಮರೆಯಾದಾಗ, ರಾಜನ ಅರಮನೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯಿತು; ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪಾಪಿಗಳು ಇದ್ದರು, ರಾಜನೇ.

ಗೃಹೇ ಭೂಸಲಿಲಂ ವಹ್ನಿಃ ಸುಖಶೀತಶ್ಚ ಮಾರುತಃ । ಸಾವಕಾಶಾನಿ ಶುಭ್ರಾಣಿ ಪಞ್ಚೈಕೋನಗುಣಾನಿ ಚ ।। ೫೧.

ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಸುಖಕರವಾದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಇದ್ದವು; ಆ ಸ್ಥಳಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಐದು ಗುಣಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇದ್ದವು.

ಏಕೈವ ತೇಷಾಂ ಸುಚಿರಂ ಸಂವೇಷ್ಟ್ಯಾಸಜ್ಯಸಂಸ್ಥಿತಾ । ಏವಂ ಸ ಪಶುಪಾಲೋಽಸೌ ಕೃತವಾನಞ್ಜಸಾ ನೃಪ ।। ೫೧.

ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಮಾತ್ರ ಬಹುಕಾಲ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಉಳಿದಳು; ಹೀಗೆ ಆ ಗೋಪಾಲನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ರಾಜನೇ.

ತಸ್ಯ ತಲ್ಲಾಘವಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರೂಪಂ ಚ ನೃಪತೇರ್ಮೃಧೇ । ತ್ರಿವರ್ಣಃ ಪುರುಷೋ ರಾಜನ್ನಬ್ರವೀದ್ ರಾಜಸತ್ತಮಮ್ ।। ೫೧.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ತೋರಿಸಿದ ಚುರುಕು ಮತ್ತು ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳವನು ಆ ಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ತ್ವತ್ಪುತ್ರೋಽಸ್ಮಿ ಮಹಾರಾಜ ಬ್ರೂಹಿ ಕಿಂ ಕರವಾಣಿ ತೇ । ಅಸ್ಮಾಭಿರ್ಬನ್ಧುಮಿಚ್ಛದ್ಭಿರ್ಭವನ್ತಂ ನಿಶ್ಚಯಃ ಕೃತಃ ।। ೫೧.

'ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮಗನು, ಮಹಾರಾಜನೇ. ನನಗೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ. ನಾವು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಬಂಧುತ್ವವನ್ನು ಬಯಸಿ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಮ್ಮ ನಿರ್ಣಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.'

ಯದಿ ನಾಮ ಕೃತಾಃ ಸರ್ವೇ ವಯಂ ದೇವ ಪರಾಜಿತಾಃ । ಏವಮೇವ ಶರೀರೇಷು ಲೀನಾಸ್ತಿಷ್ಠಾಮ ಪಾರ್ಥಿವ ।। ೫೧.

'ದೇವನೇ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೋತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದೇವೆ, ರಾಜನೇ.'

ಮರ್ಯ್ಯೇಕೇ ತವ ಪುತ್ರತ್ವಂ ಗತೇ ಸರ್ವೇಷು ಸಂಭವಃ । ಏವಮುಕ್ತಸ್ತತೋ ರಾಜಾ ತಂ ನರಂ ಪುನರಬ್ರವೀತ್ ।। ೫೧.

'ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆ; ಉಳಿದವರು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.' ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

ಪುತ್ರೋ ಭವತಿ ಮೇ ಕರ್ತ್ತಾ ಅನ್ಯೇಷಾಮಪಿ ಸತ್ತಮ । ಯುಷ್ಮತ್ಸುಖೈರ್ನರೈರ್ಭಾವೈರ್ನಾಹಂ ಲಿಪ್ಯೇ ಕದಾಚನ ।। ೫೧.

'ನೀನು ನನ್ನ ಮಗನಾಗು, ಸರ್ವೋತ್ತಮನೇ, ಮತ್ತವರಿಗೂ ಹಾಗೆ. ನಿಮ್ಮಂತಹವರ ಸುಖಗಳಿಗೂ ಸ್ವಭಾವಗಳಿಗೂ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.'

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ನೃಪತಿಸ್ತಮಾತ್ಮಜಮಥಾಕರೋತ್ । ತೈರ್ವಿಮುಕ್ತಃ ಸ್ವಯಂ ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸ ವಿರರಾಮ ಹ ।। ೫೧.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಾಗಿಸಿಕೊಂಡನು; ಅವರಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಅವನವರ ಮಧ್ಯೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದನು.

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ । ಸ ತ್ರಿವರ್ಣೋ ನೃಪೋತ್ಸೃಷ್ಟಃ ಸ್ವತನ್ತ್ರತ್ವಾಚ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವ । ಅಹಂ ನಾಮಾನಮಸೃಜತ್ ಪುತ್ರಂ ಪುತ್ರಸ್ತ್ರಿವರ್ಣಕಮ್ ।। ೫೨.

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳವನು ರಾಜನಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟು, ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿ, 'ಅಹಂ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಗನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಅವನು ಕೂಡ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳವನು.

ತಸ್ಯಾಪಿ ಚಾಭವತ್ ಕನ್ಯಾ ಅವಬೋಧಸ್ವರೂಪಿಣೀ । ಸಾ ತು ವಿಜ್ಞಾನದಂ ಪುತ್ರಂ ಮನೋಹ್ವಂ ವಿಸಸರ್ಜ ।। ೫೨.

ಅವನಿಗೂ ಅರಿವಿನ ಸ್ವರೂಪವಿರುವ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುಮಗ ಇದ್ದಳು; ಆಕೆ 'ಮನೋಹ್ವ' ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ತಸ್ಯಾಪಿ ಸರ್ವರೂಪಾಃ ಸ್ಯುಸ್ತನಯಾಃ ಪಞ್ಚಭೋಗಿನಃ । ಯಥಾಸಂಖ್ಯೇನ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ತೇಷಾಮಕ್ಷಾಭಿಧಾನಕಾಃ ।। ೫೨.

ಅವನಿಗೂ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು; ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಕಾರ 'ಅಕ್ಷ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇತ್ತು.

ಏತೇ ಪೂರ್ವಂ ದಸ್ಯವಃ ಸ್ಯುಸ್ತತೋ ರಾಜ್ಞಾ ವಶೀಕೃತಾಃ । ಅಮೂರ್ತ್ತಾ ಇವ ತೇ ಸರ್ವೇ ಚಕ್ರುರಾಯತನಂ ಶುಭಮ್ ।। ೫೨.

ಇವರು ಹಿಂದೆ ದೋಂಗಲು ಆಗಿದ್ದರು, ನಂತರ ರಾಜನಿಂದ ವಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ರೂಪವಿಲ್ಲದವರಂತೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ನಿವಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ನವದ್ಬಾರಂ ಪುರಂ ತಸ್ಯ ತ್ವೇಕಸ್ತಮ್ಭಂ ಚತುಷ್ಪಥಮ್ । ನದೀಸಹಸ್ತ್ರಸಂಕೀರ್ಣ ಜಲಕೃತ್ಯ ಸಮಾಸ್ಥಿತಮ್ ।। ೫೨.

ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳಿದ್ದವು, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಂಬವೂ, ನಾಲ್ಕು ದಾರಿಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಊರು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು.

ತತ್ಪುರಂ ತೇ ಪ್ರವಿವಿಶುರೇಕೀಭೂತಾಸ್ತತೋ ನವ । ಪುರುಷೋ ಮೂರ್ತ್ತಿಮಾನ್ ರಾಜಾ ಪಶುಪಾಲೋಽಭವತ್ ಕ್ಷಣಾತ್ ।। ೫೨.

ಆ ಒಂಬತ್ತುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಆಗ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು, ರಾಜನಾಗಿ ಮತ್ತು ಕುರಿಗಾಹಿಯಾಗಿಯೂ, ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.

ತತಸ್ತತ್ಪುರಸಂಸ್ಥಸ್ತು ಪಶುಪಾಲೋ ಮಹಾನೃಪಃ । ಸಂಸೂಚ್ಯ ವಾಚಕಾಞ್ಛಬ್ದಾನ್ ವೇದಾನ್ ಸಸ್ಮಾರ ತತ್ಪುರೇ ।। ೫೨.

ಆ ರಾಜನು, ಕುರಿಗಾಹಿಯೂ ಆಗಿ, ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ, ವೇದಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಪಾಠ ಮಾಡುವವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನು.

ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣೋ ನಿತ್ಯಾಸ್ತದುಕ್ತಾನಿ ವ್ರತಾನಿ ಚ । ನಿಯಮಾನ್ ಕ್ರತವಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಾನ್ ರಾಜಾ ಚಕಾರ ಹ ।। ೫೨.

ಆ ರಾಜನು ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾದ ಶಾಶ್ವತ ವ್ರತಗಳು, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಚರಿಸಿದನು.

ಸ ಕದಾಚಿನ್ನೃಪಃ ಖಿನ್ನಃ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ಪ್ರರೋಚಯನ್ । ಸರ್ವಜ್ಞೋ ಯೋಗನಿದ್ರಾಯಾಂ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಪುತ್ರಂ ಸಸರ್ಜ ಹ ।। ೫೨.

ಒಂದು ವೇಳೆ, ಆ ರಾಜನು ಕರ್ಮಕಾಂಡವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾ ದಣಿದುಹೋಗಿದನು. ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿ, ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಮಗನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಂ ಚತುರ್ಬಾಹುಂ ಚತುರ್ವೇದಂ ಚತುಷ್ಪಥಮ್ । ತಸ್ಮಾದಾರಭ್ಯ ನೃಪತೇರ್ವಶೇ ಪಶ್ವಾದಯಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೫೨.

ನಾಲ್ಕು ಮುಖ, ನಾಲ್ಕು ಕೈ, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ದಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆ ರಾಜನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಕುರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅವನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಸಮುದ್ರೇ ಸ ನೃಪೋ ವನೇ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಥೈವ ಚ । ತೃಣಾದಿಷು ನೃಪಸ್ಸೈವ ಹಸ್ತ್ಯಾದಿಷು ತಥೈವ ಚ । ಸಮೋಭವತ್ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಾದನುಜ್ಞಾಯ ಮಹಾಮತೇ ।। ೫೨.

ಆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲೂ, ಆ ಕಾಡಲ್ಲಿಯೂ, ಹುಲ್ಲು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಆ ರಾಜನೇ ಇದ್ದನು. ಹಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಇದ್ದನು. ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಕರ್ಮಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಾನನಾದನು.

ಭದ್ರಾಶ್ವ ಉವಾಚ । ಮತ್ಪ್ರಶ್ನವಿಷಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕಥೇಯಂ ಕಥಿತಾ ತ್ವಯಾ । ತಸ್ಯಾ ವಿಭೂತಿರಭವತ್ ಕಸ್ಯ ಕೇನ ಕೃತೇನ ಹ ।। ೫೩.

ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದೀ. ಆ ಮಹಿಮೆ ಯಾರದು? ಯಾರು, ಹೇಗೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು?