ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಏವಂಭೂತಾಮಥೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಜ್ಞೀಂ ಪರಮಶೋಭನಾಮ್ । ಸಾಧು ಸಾಧು ಜಗನ್ನಾಥೇತ್ಯಗಸ್ತ್ಯಃ ಪ್ರಾಹ ಹರ್ಷಿತಃ ।। ೪೯.

ಹೀಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಸಂತೋಷದಿಂದ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಜಗನ್ನಾಥನೇ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ದ್ವಿತೀಯೇ ದಿವಸೇಽಪ್ಯೇವಂ ರಾಜ್ಞೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾಪ್ರಭಾಮ್ । ಅಹೋ ಮುಷ್ಟಮಹೋ ಮುಷ್ಟಂ ಜಗದೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್ । ಇತ್ಯಗಸ್ತ್ಯೋ ದ್ವಿತೀಯೇಽಹ್ನಿ ರಾಜ್ಞೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಭ್ಯುವಾಚ ಹ ।। ೪೯.

ಎರಡನೇ ದಿನವೂ, ರಾಜಮಹಿಷಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಅಯ್ಯೋ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತು—ಚಲಿಸುವದೂ, ನಿಶ್ಚಲವೂ—ಈಗೊಂದು ಮುಷ್ಟಿಯಷ್ಟೆ!' ಹೀಗೆ, ಎರಡನೇ ದಿನವೂ ರಾಜಮಹಿಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಮಾತಾಡಿದನು.

ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುನರೇವಮುವಾಚ ಹ । ಅಹೋ ಮೂಢಾ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಗೋವಿನ್ದಂ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ । ಯ ಏಕೇಽಹ್ನಿ ಫಲಂ ಚೈತದ್ ರಾಜ್ಞೇ ತುಷ್ಟಃ ಪ್ರದತ್ತವಾನ್ ।। ೪೯.

ಮೂರನೇ ದಿನವೂ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಅಯ್ಯೋ, ಮೂಢರು ಗೋವಿಂದನನ್ನು, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಈ ಹಣ್ಣು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ರಾಜಮಹಿಷಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.'

ಚತುರ್ಥೇ ದಿವಸೇ ಹಸ್ತಾವುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ಪುನರಬ್ರವೀತ್ । ಸಾಧು ಸಾಧು ಜಗನ್ನಾಥ ಸ್ತ್ರೀ ಶೂದ್ರಾಃ ಸಾಧು ಸಾಧ್ವಿತಿ । ದ್ವಿಜಾಃ ಸಾಧು ನೃಪಾಃ ಸಾಧು ವೈಶ್ಯಾಃ ಸಾಧು ಪುನಃ ಪುನಃ ।। ೪೯.

ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ, ಕೈಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಜಗನ್ನಾಥಾ! ಹೆಂಗಸರು, ಶೂದ್ರರು—ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ! ದ್ವಿಜರು, ರಾಜರು—ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ! ವೈಶ್ಯರು—ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ!'

ಸಾಧು ಭದ್ರಾಶ್ವ ಸಾಧು ತ್ವಂ ಭೋಽಗಸ್ತ್ಯ ಸಾಧು ಸಾಧು ತೇ । ಸಾಧು ಪ್ರಹ್ಲಾದ ತೇ ಸಾಧು ಧ್ರುವ ಸಾಧೋ ಮಹಾವ್ರತ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ನನರ್ತೋಚ್ಚೈರಗಸ್ತ್ಯೋ ರಾಜಸಂನಿಧೌ ।। ೪೯.

'ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಭದ್ರಾಶ್ವ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೀಯ! ಅಗಸ್ತ್ಯ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೀಯ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ! ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೀಯ! ಧ್ರುವ, ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೀಯ!' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಜೋರಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದನು.

ಏವಂಭೂತಂ ಚ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಪತ್ನೀಕೋ ನೃಪೋತ್ತಮಃ । ಕಿಂ ಹರ್ಷಕಾರಣಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಯೇನೇತ್ಥಂ ನೃತ್ಯತೇ ಭವಾನ್ ।। ೪೯.

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೀಗೆ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟು ಸಂತೋಷವಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು? ನೀವು ಹೀಗೆ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಏನು ಕಾರಣ?'

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ । ಅಹೋ ಮೂರ್ಖಃ ಕುರಾಜಾ ತ್ವಮಹೋ ಮೂರ್ಖಾಽನುಗಾಸ್ತ್ವಮೀ । ಅಹೋ ಪುರೋಹಿತಾ ಮೂರ್ಖಾ ಯೇ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಮೇ ಮತಮ್ ।। ೪೯.

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: 'ಅಯ್ಯೋ, ನೀನು ಮೂರ್ಖ ರಾಜನು! ನಿನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೂ ಮೂರ್ಖರು! ಈ ಪೂಜಾರಿಗಳೂ ಮೂರ್ಖರು, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ!'

ಏವಮುಕ್ತೇ ತತೋ ರಾಜಾ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರಭಾಷತ । ನ ಜಾನೀಮೋ ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪ್ರಶ್ನಮೇತತ್ ತ್ವಯೇರಿತಮ್ । ಕಥಯಸ್ವ ಮಹಾಭಾಗ ಯದ್ಯನುಗ್ರಹಕೃದ್ ಭವಾನ್ ।। ೪೯.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಕೈಮುಗಿದು ಹೇಳಿದನು: 'ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನೀವು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಾವು ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಾಭಾಗ, ನೀವು ಅನುಗ್ರಹಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.'

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ । ಇಯಂ ರಾಜ್ಞೀ ತ್ವಯಾ ಯಾಽಭೂದ್ ದಾಸೀ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ವೈದಿಶೇ । ನಗರೇ ಹರಿದತ್ತಸ್ಯ ತ್ವಮಸ್ಯಾಃ ಪತಿರೇವ ಚ । ತಸ್ಯೈವ ಕರ್ಮಕಾರೋಽಭೂಚ್ಛೂದ್ರಃ ಸೇವನತತ್ಪರಃ ।। ೪೯.

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ರಾಜಮಹಿಷಿ ಹಿಂದೆ ವೈದಿಶ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವೈಶ್ಯನ ದಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ನೀನು ಅವಳ ಗಂಡನಾಗಿದ್ದೆ. ಆ ವೈಶ್ಯನ ಸೇವೆಗೆ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಶೂದ್ರನು ಅವನ ಕೆಲಸಗಾರನಾಗಿದ್ದ.'

ಸ ವೈಶ್ಯೋಽಶ್ವಯುಜೇ ಮಾಸಿ ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ನಿಯತಃ ಸ್ಥಿತಃ । ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣ್ವಾಲಯಂ ಗತ್ವಾ ಪುಷ್ಪಧೂಪಾದಿಭಿರ್ಹರಿಮ್ ।। ೪೯.

ಆ ವೈಶ್ಯನು ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ, ನಿಯಮದಿಂದ ವಿಷ್ಣುಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹಾರ, ಧೂಪ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

ಅಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಸ್ವಗೃಹಂ ಪ್ರಾಯಾದ್ ಭವನ್ತೌ ರಕ್ಷಪಾಲಕೌ । ಸ್ಥಾಪ್ಯ ದ್ವಾವಪಿ ದೀಪಾನಾಂ ಜ್ವಲನಾರ್ಥಂ ಮಹಾಮತೇ ।। ೪೯.

ಪೂಜೆಮಾಡಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ, ರಕ್ಷಕರಾಗಿ, ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ಎರಡು ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದ್ದಿರಿ, ಮಹಾಮತಿವಂತ.

ಗತೇ ವೈಶ್ಯೇ ಭವನ್ತೌಥ ದೀಪಾನ್ ಪ್ರಜ್ವಾಲ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತೌ । ಯಾವತ್ ಪ್ರಭಾತಾ ರಜನೀ ನಿಶಾಮೇಕಾಂ ನರೋತ್ತಮ ।। ೪೯.

ವೈಶ್ಯನು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ, ಆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದಿರಿ, ಮಹಾಪುರುಷ.

ತತಃ ಕಾಲೇ ಮೃತೌ ತೌ ತು ಉಭೌ ದ್ವಾವಪಿ ದಮ್ಪತೀ । ತೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ತೇ ಜನ್ಮ ಪ್ರಿಯವ್ರತಗೃಹೇಽಭವತ್ ।। ೪೯.

ಆಮೇಲೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ದಂಪತಿಗಳು ಸತ್ತಿರಿ. ಆ ಪುಣ್ಯದ ಫಲದಿಂದ ನೀವು ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಮನೆಗೆ ಹುಟ್ಟಿದಿರಿ.

ಇಯಂ ತು ಪತ್ನೀ ತೇ ಜಾತಾ ಪುರಾ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ದಾಸಿಕಾ । ಪಾರಕ್ಯಸ್ಯಾಪಿ ದೀಪಸ್ಯ ಜ್ವಾಲಿತಸ್ಯ ಹರೇರ್ಗೃಹೇ ।। ೪೯.

ಈ ಪತ್ನಿ ಹಿಂದೆ ವೈಶ್ಯನ ದಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಹರಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿದ್ದ ಪರರ ದೀಪಕ್ಕೂ ಪುಣ್ಯವಿದೆ.

ಯಃ ಪುನಃ ಸ್ವೇನ ವಿತ್ತೇನ ವಿಷ್ಣೋರಗ್ರೇ ಪ್ರದೀಪಕಮ್ । ಜ್ವಾಲಯೇತ್ ತಸ್ಯ ಯತ್ ಪುಣ್ಯಂ ತತ್ ಸಂಖ್ಯಾತುಂ ನ ಶಕ್ಯತೇ । ತೇನ ಸಾಧೋ ಹರೇ ಸಾಧು ಇತ್ಯುಕ್ತಂ ವಚನಂ ಮಯಾ ।। ೪೯.

ಯಾರು ತಮ್ಮ ಹಣದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ, 'ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಹರಿಯೇ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೆನು.

ಕೃತೇ ಸಂವತ್ಸರೇ ಭಕ್ತಿಂ ಹರೇಃ ಕೃತ್ವಾ ವಿಚಕ್ಷಣಃ । ಸಂವತ್ಸರಾರ್ಧಂ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಸಮಮೇತನ್ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೪೯.

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬನು ಒಂದು ವರ್ಷ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ವರ್ಷ ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ—ಇದು ನಿಶ್ಚಿತ.

ತ್ರಿಮಾಸೇ ದ್ವಾಪರೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪೂಜಯಁಲ್ಲಭತೇ ಫಲಮ್ । ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಕಲೌ ತು ಲಭತೇ ಫಲಮ್ । ತೇನ ಮುಷ್ಟಂ ಜಗದ್ ವಿಷ್ಣೋರ್ಭಕ್ತಿಮಾತ್ರಂ ಮಯೇರಿತಮ್ ।। ೪೯.

ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ 'ನಮೋ ನಾರಾಯಣ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಷ್ಟೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೆನು.

ಪಾರಕ್ಯದೀಪಸ್ಯೋತ್ಕರ್ಷಾದ್ ವೈ ದೇವಾಗ್ರೇ ಫಲಮೀದೃಶಮ್ । ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಫಲಂ ತ್ವಯಾ ರಾಜನ್ ಫಲಮೇತನ್ ಮಯೇರಿತಮ್ । ಅಹೋ ಮೂಢಾ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಹರೇರ್ದೀಪಕ್ರಿಯಾಫಲಮ್ ।। ೪೯.

ಪರರ ದೀಪದ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಇಂತಹ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ರಾಜನೇ, ನೀನು ಪಡೆದ ಫಲ ಇದೇ ಎಂದು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅಯ್ಯೋ, ಮೂಢರು ಹರಿಗೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಫಲವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಏವಂ ವಿಧಂ ದ್ವಿಜಾ ಯೇ ಚ ರಾಜಾನೋ ಯೇ ಚ ಭಕ್ತಿತಃ । ಯಜನ್ತೇ ವಿವಿಧೈರ್ಯಜ್ಞೈಸ್ತೇನ ತೇ ಸಾಧವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪೯.

ಹೀಗಾಗಿ, ಯಾರು ದ್ವಿಜರು, ರಾಜರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು ಸದಾ ಸಜ್ಜನರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಹಂ ತಮೇವ ಮುಕ್ತ್ವಾಽನ್ಯಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಮಹೀತಲೇ । ತೇನ ಸಾಧೋ ಅಗಸ್ತ್ಯೇತಿ ಮಯಾ ಚಾತ್ಮಾ ಪ್ರಶಂಸಿತಃ । ಹರ್ಷೇಣ ಮಹತಾ ರಾಜನ್ ವ್ಯಾಕ್ಷಿಪ್ತೇನ ಮಯೇರಿತಮ್ ।। ೪೯.

ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಆ ಅಗಸ್ತ್ಯರನ್ನು ನಾನು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡೆನು, ರಾಜನೇ, ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ.

ಸಾ ಸ್ತ್ರೀ ಧನ್ಯಾ ಸ ಶೂದ್ರಸ್ತು ತಥಾ ಧನ್ಯತರೋ ಮತಃ । ಭರ್ತುಃ ಸುಶ್ರೂಷಣಂ ಕೃತ್ವಾ ತತ್ಪರೋಕ್ಷೇ ಹರೇರಿತಿ ।। ೪೯.

ಆ ಹೆಂಗಸು ಧನ್ಯಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಶೂದ್ರನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಧನ್ಯನು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಯಾರು ತಮ್ಮ ಗಂಡನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹರಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಾ ಸ್ತ್ರೀ ಧನ್ಯಾ ತಥಾ ಶೂದ್ರೋ ದ್ವಿಜಸುಶ್ರೂಷಣೇ ರತಃ । ತದನುಜ್ಞಯಾ ಹರೇರ್ಭಕ್ತಿಃ ಸ್ತ್ರೀ ಶೂದ್ರೋ ತೇನ ಸಾಧ್ವಿತಿ ।। ೪೯.

ಆ ಹೆಂಗಸು ಧನ್ಯಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಶೂದ್ರನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಸೇವೆಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವನು. ಅವರ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹರಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಹೆಂಗಸಿಗೂ ಶೂದ್ರನಿಗೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿದೆ.

ಆಸುರಂ ಭಾವಮಾಸ್ಥಾಯ ಪ್ರಹ್ಲಾದಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ । ಮುಕ್ತ್ವಾ ಚಾನ್ಯಂ ನ ಜಾನಾತಿ ತೇನಾಸೌ ಸಾಧುರುಚ್ಯತೇ ।। ೪೯.

ಅಸುರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡರೂ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಸದಾಚಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಪ್ರಜಾಪತಿಕುಲೇ ಭೂತ್ವಾ ಬಾಲ ಏವ ವನಂ ಗತಃ । ಆರಾಧ್ಯ ವಿಷ್ಣುಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ತತ್ ಸ್ಥಾನಂ ಪರಮಶೋಭನಮ್ । ತೇನ ಸಾಧೋ ಧ್ರುವೇತ್ಯೇವಂ ಮಯೋಕ್ತಂ ರಾಜಸತ್ತಮ ।। ೪೯.

ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಧ್ರುವನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸದಾಚಾರಿ ಎಂದು ಕರೆದೆನು.

ಇತಿ ರಾಜಾ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಅಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಅಲ್ಪೋಪದೇಶರಾಜಾಽಸೌ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಮುನಿಪುಂಗವಮ್ ।। ೪೯.

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು, ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದವನು ಇದ್ದರೂ, ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಮಾಡಿದನು.

ಅಗಸ್ತ್ಯಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗಃ ಕಾರ್ತಿಕ್ಯಾಂ ಪುಷ್ಕರಂ ವ್ರಜನ್ । ಗತೇಽಗಸ್ತ್ಯೇ ಪ್ರಗಚ್ಛನ್ ವೈ ಭದ್ರಾಶ್ವಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್ ।। ೪೯.

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹಾಭಾಗನು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೋದ ನಂತರ ಭದ್ರಾಶ್ವನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.

ಪೃಷ್ಟಶ್ಚ ರಾಜ್ಞಾ ತಾಮೇವ ದ್ವಾದಶೀಂ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ । ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಇದಮೇವ ಮಯಾ ತುಭ್ಯಂ ಕಥಿತಂ ತೇ ತಪೋಧನ ।। ೪೯.

ರಾಜನು ಆ ದ್ವಾದಶಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ವಿಷಯವನ್ನೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ, ತಪಸ್ಸಿನ ಧನಿಯಾದವನೇ.'

ಕಥಯಿತ್ವಾ ಪುನರ್ವಾಕ್ಯಮಗಸ್ತ್ಯೋ ನೃಪಸತ್ತಮಮ್ । ಉವಾಚ ಪುಷ್ಕರಂ ಯಾಮಿ ಪುನರೇಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಗೃಹಮ್ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಜಗಾಮಾಶು ಸದ್ಯೋಽದರ್ಶನತಾಂ ಮುನಿಃ ।। ೪೯.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ಮುನಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊರಟು, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕಾಣೆಯಾದನು.

ರಾಜಾಽಪಿ ತೇನ ವಿಧಿನಾ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ಯ ದ್ವಾದಶೀಮ್ ।. ಉಪೋಷ್ಯ ಪರಮಂ ಕಾಮಮಿಹ ಜನ್ಮನಿ ಚಾಪ್ತವಾನ್ ।। ೪೯.

ಆ ರಾಜನು ಆ ಉಪದೇಶದಂತೆ ಪದ್ಮನಾಭನ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಪರಮ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಂಡನು.