ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಸ ಪೂಜಿತೋ ಮುನಿಃ ಪ್ರಾಹ ಕಿಮರ್ಥಂ ತಪ್ಯತೇ ತಪಃ । ರಾಜನ್ ಕಥಯ ಧರ್ಮಜ್ಞ ಕಿಂ ತೇ ಕಾರ್ಯಂ ವಿವಕ್ಷಿತಮ್ ।। ೪೪.

ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರು ಕೇಳಿದರು: ನೀನು ಈ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ? ರಾಜನೇ, ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ನಿನಗೆ ಯಾವ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛೆಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳು.

ರಾಜೋವಾಚ । ಅಪುತ್ರೋಽಹಂ ಮಹಾಭಾಗ ನಾಸ್ತಿ ಮೇ ಪುತ್ರಸಂತತಿಃ । ತೇನ ಮೇ ತಪ ಆಂಸ್ಥಾಯ ಕೃಷ್ಯತೇ ಸ್ವತನುರ್ದ್ವಿಜ ।। ೪೪.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಭಾಗನೆ, ನನಗೆ ಮಗ ಇಲ್ಲ, ಮಗನ ಸಂತಾನವೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹವೇ ದುಃಖಪಡುವಂತಾಗಿದೆ, ದ್ವಿಜ.

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಉವಾಚ । ಅಲಂ ತೇ ತಪಸಾಽನೇನ ಮಹಾಕ್ಲೇಶೇನ ಪಾರ್ಥಿವ । ಅಲ್ಪಾಯಾಸೇನ ತೇ ಪುತ್ರೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೪೪.

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಇಷ್ಟು ಕಷ್ಟದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವುದು ಸಾಕು. ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೇ ನಿನಗೆ ಮಗನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ರಾಜೋವಾಚ । ಕಥಂ ಮೇ ಭವಿತಾ ಪುತ್ರೋ ಅಲ್ಪಾಯಾಸೇನ ವೈ ದ್ವಿಜ । ಏತನ್ಮೇ ಕಥಯ ಪ್ರೀತೋ ಭಗವನ್ ಪ್ರಣತಸ್ಯ ಹ ।। ೪೪.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ದ್ವಿಜನೇ, ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಮಗನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಭಗವಂತನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಏವಮುಕ್ತೋ ಮುನಿಸ್ತೇನ ಪಾರ್ಥಿವೇನ ಯಶಸ್ವಿನಾ । ಆಚಖ್ಯೌ ದ್ವಾದಶೀಂ ಚೇಮಾಂ ವೈಶಾಖೇ ಸಿತಪಕ್ಷಜಾಮ್ ।। ೪೪.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಮುನಿಯು ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ಈ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.

ಸ ಹಿ ರಾಜಾ ವಿಧಾನೇನ ಪುತ್ರಕಾಮೋ ವಿಶೇಷತಃ । ಉಪೋಷ್ಯ ಲಬ್ಧವಾನ್ ಪುತ್ರಂ ನಲಂ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಮ್ । ಯೋಽದ್ಯಾಪಿ ಕೀರ್ತ್ಯತೇ ಲೋಕೇ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕೋ ನರೋತ್ತಮಃ ।। ೪೪.

ಆ ರಾಜನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಗನಿಗಾಗಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಚರಿಸಿ, ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ನಳ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಇಂದಿಗೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕನಾಗಿ, ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಪ್ರಾಸಙ್ಗಿಕಂ ಫಲಂ ಹ್ಯೇತದ್ ಗತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಮಹಾಮುನೇ । ಸುಪುತ್ರೋ ಜಾಯತೇ ವಿತ್ತವಿದ್ಯಾವಾನ್ ಕಾನ್ತಿರುತ್ತಮಾ ।। ೪೪.

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪಾರ್ಶ್ವ ಫಲವೇನೆಂದರೆ: ಅವನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಗನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ಆ ಮಗನು ಧನ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.

ಇಹ ಜನ್ಮನಿ ಕಿಂ ಚಿತ್ರಂ ಪರಲೋಕೇ ಶ್ರೃಣುಷ್ವ ಮೇ । ಕಲ್ಪಮೇಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ವಸಿತ್ವಾಽಪ್ಸರಸಾಂ ಗಣೈಃ ।। ೪೪.

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಫಲವೇ ಇದು. ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅದ್ಭುತ ಫಲವನ್ನು ಈಗ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು: ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರಸರು ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಕಲ್ಪ ಕಾಲವರೆಗೆ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ರೀಡತ್ಯನ್ತೇ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟೌ ಚಕ್ರವರ್ತೀ ಭವೇದ್ ಧ್ರುವಮ್ । ತ್ರಿಂಶತ್ಯಬ್ದಸಹಸ್ತ್ರಾಣಿ ಜೀವತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೪೪.

ಆ ಆಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಅವನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮೂವತ್ತಾಯಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಾಸೇಽಪ್ಯೇವಮೇವಂ ಸಂಕಲ್ಪ್ಯ ವಿಧಿನಾ ನರಃ । ಅರ್ಚಯೇತ್ ಪರಮಂ ದೇವಂ ಪುಷ್ಪೈರ್ನಾನಾವಿಧೈಃ ಶುಭೈಃ ।। ೪೫.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಪುರುಷನು ಪರಮ ದೇವರನ್ನು ವಿವಿಧ ಶುಭಪೂಷ್ಪಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ನಮೋ ರಾಮಾಭಿರಾಮಾಯ ಪಾದೌ ಪೂರ್ವಂ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ । ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಾಯೇತಿ ಕಟಿಂ ಧೃತವಿಶ್ವಾಯ ಚೋದರಮ್ ।। ೪೫.

ಮೊದಲು 'ರಾಮಾಭಿರಾಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ' ಎಂದು ಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ 'ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ' ಎಂದು ಕಟಿಯನ್ನು, 'ವಿಶ್ವಧಾರಿಯೆ'ಂದು ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಉರಃ ಸಂವತ್ಸರಾಯೇತಿ ಕಣ್ಠಂ ಸಂವರ್ತ್ತಕಾಯ ಚ । ಸರ್ವಾಸ್ತ್ರಧಾರಿಣೇ ಬಾಹೂ ಸ್ವನಾಮ್ನಾಽಬ್ಜರಥಾಙ್ಗಕೌ ।। ೪೫.

'ಸಂವತ್ಸರ' ಎಂದು ಹೃದಯವನ್ನು, 'ಸಂವर्तಕ' ಎಂದು ಗಂಟಲನ್ನು, 'ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನು' ಎಂದು ಬಾಹುಗಳನ್ನು, 'ಪದ್ಮರಥದ ಅಂಗಗಳು' ಎಂದು ಅವುಗಳ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಸಹಸ್ತ್ರಶಿರಸೇಽಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಶಿರಸ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಏವಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ವಿಧಿವತ್ ಪ್ರಾಗುಕ್ತಂ ಕುಮ್ಭಂ ವಿನ್ಯಸೇತ್ ।। ೪೫.

ಸಹಸ್ರಶಿರಸ್ಸಿನ ಮಹಾತ್ಮನ ತಲೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹೀಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿದ ಕುಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಾಗ್ವದ್ ವಸ್ತ್ರಯುಗಚ್ಛನ್ನೌ ಸೌವರ್ಣೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ । ಅರ್ಚಯಿತ್ವಾ ವಿಧಾನೇನ ಪ್ರಭಾತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ತೌ । ದಾತವ್ಯೌ ಮನಸಾ ಕಾಮಮೀಹತಾ ಪುರುಷೇಣ ತು ।। ೪೫.

ಹಿಂದಿನಂತೆ, ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಚಿನ್ನದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಿ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಚ್ಛಿಸುವ ಪುರುಷನು ಅವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಪುತ್ರೇಣ ಪುರಾ ಪೃಷ್ಟೋ ರಾಜ್ಞಾ ದಶರಥೇನ ಚ । ಪುತ್ರಕಾಮಪರಃ ಪಶ್ಚಾದ್ ವಸಿಷ್ಠಃ ಪರಮಾರ್ಚಿತಃ ।। ೪೫.

ಒಮ್ಮೆ ದಶರಥನಾಮಕ ರಾಜನು ಮಗನಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ನಂತರ ಮಗನಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

ಇದಮೇವ ವಿಧಾನಂ ತು ಕಥಯಾಮಾಸ ಸ ದ್ವಿಜಃ । ಪ್ರಾಗ್ರಹಸ್ಯಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತು ಸ ರಾಜಾ ಕೃತವಾನಿದಮ್ ।। ೪೫.

ಆ ದ್ವಿಜನು ಇದೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು. ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಆ ರಾಜನು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಸ್ವಯಂ ಜಜ್ಞೇ ರಾಮನಾಮಾ ಸುತೋ ಬಲೀ । ಚತುರ್ದ್ಧಾ ಸೋಽವ್ಯಯೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪರಿತುಷ್ಟೋ ಮಹಾಮುನೇ । ಏತದೈಹಿಕಮಾಖ್ಯಾತಂ ಪಾರತ್ರಿಕಮತಃ ಶ್ರೃಣು ।। ೪೫.

ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ರಾಮ ಎಂಬ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವ್ಯಯನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು, ಮಹಾಮುನಿಯೇ. ಇದು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಫಲ; ಈಗ ಪರಲೋಕದ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳು.

ತಾವದ್ ಭೋಗಾನ್ ಭುಞ್ಜತೇ ಸ್ವರ್ಗಸಂಸ್ಥೋ ಯಾವದಿನ್ದ್ರಾ ದಶ ಚ ದ್ವಿದ್ವಿಸಂಖ್ಯಾ । ಅತೀತಕಾಲೇ ಪುನರೇತ್ಯ ಮರ್ತ್ತ್ಯೋ ಭವೇತ ರಾಜಾ ಶತಯಜ್ಞಯಾಜೀ । ನಶ್ಯನ್ತಿ ಪಾಪಾನಿ ಚ ತಸ್ಯ ಪುಂಸಃ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ನಿರ್ವಾಣಮಲಂ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್ ।। ೪೫.

ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಇಂದ್ರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಕಾಲ ಆನಂದಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಶತಯಜ್ಞಯಾಗ ಮಾಡಿದ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಆಷಾಢೇಽಪ್ಯೇವಮೇವಂ ತು ಸಂಕಲ್ಪ್ಯ ವಿಧಿನಾ ನರಃ । ಅರ್ಚಯೇತ್ ಪರಮಂ ದೇವಂ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪೈರನೇಕಶಃ ।। ೪೬.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಪುರುಷನು ಪರಮ ದೇವರನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸುಗಂಧಪೂಷ್ಪಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ವಾಸುದೇವಾಯ ಪಾದೌ ತು ಕಟಿಂ ಸಂಕರ್ಷಣಾಯ ಚ । ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾಯೇತಿ ಜಠರಂ ಅನಿರುದ್ಧಾಯ ವೈ ಉರಃ ।। ೪೬.

ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನು, ಸಂಕರ್ಷಣನಿಗೆ ಕಟಿಯನ್ನು, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು, ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಉರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಚಕ್ರಪಾಣಯೇತಿ ಭುಜೌ ಕಣ್ಠಂ ಭೂಪತಯೇ ತಥಾ । ಸ್ವನಾಮ್ನಾ ಶಙ್ಖಚಕ್ರೌ ತು ಪುರುಷಾಯೇತಿ ವೈ ಶಿರಃ ।। ೪೬.

ಚಕ್ರಪಾಣಿಗೆ ಕೈಗಳನ್ನು, ಭೂಪತಿಗೆ ಕಂಠವನ್ನು, ಸ್ವನಾಮದಿಂದ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು, ಪುರುಷನಿಗೆ ತಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಏವಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಮೇಧಾವೀ ಪ್ರಾಗ್ವತ್ತಸ್ಯಾಗ್ರತೋ ಘಟಮ್ । ವಿನ್ಯಸ್ಯ ವಸ್ತ್ರಸಂಯುಕ್ತಂ ತಸ್ಯೋಪರಿ ತತೋ ನ್ಯಸೇತ್ । ಕಾಞ್ಚನಂ ವಾಸುದೇವಂ ತು ಚತುರ್ವ್ಯೂಹಂ ಸನಾತನಮ್ ।। ೪೬.

ಹೀಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅವನ ಮುಂದೆ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಒಂದು ಕಲಶವನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ಆ ಮೇಲೆಗೆ ಚಿನ್ನದ ವಾಸುದೇವನ ಚತುರ್ವ್ಯೂಹ ಶಾಶ್ವತ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ತಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ವಿಧಾನೇನ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾದಿಭಿಃ ಕ್ರಮಾತ್ । ಪ್ರಾಗ್ವತ್ ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ದದ್ಯಾದ್ ವೇದವಾದಿನಿ ಸುವ್ರತೇ । ಏವಂ ನಿಯಮಯುಕ್ತಸ್ಯ ಯತ್ಪುಣ್ಯಂ ತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ಮೇ ।। ೪೬.

ಆ ದೇವರನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸುಗಂಧ, ಹೂಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ವೇದಪಾಂಡಿತನಾದ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಇಂತಹ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು.

ವಸುದೇವೋಽಭವದ್ ರಾಜಾ ಯದುವಂಶವಿವರ್ದ್ಧನಃ । ದೇವಕೀ ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ತು ಸಮಾನವ್ರತಧಾರಿಣೀ ।। ೪೬.

ವಾಸುದೇವನು ಯದುವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ರಾಜನಾದನು. ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ದೇವಕಿ ಅವನಂತೆಯೇ ವ್ರತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಸಾ ತ್ವಪುತ್ರಾಽಭವತ್ ಸಾಧ್ವೀ ಪತಿಧರ್ಮಪರಾಯಣಾ । ತಸ್ಯ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ನಾರದೋಽಭ್ಯಗಮದ್ ಗೃಹಮ್ ।। ೪೬.

ಆ ಸತಿ ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಷ್ಠೆಯಿದ್ದರೂ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವಳಾಗಿದ್ದಳು. ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ನಾರದನು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದನು.

ವಸುದೇವೇನಾಸೌ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪೂಜಿತೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ । ವಸುದೇವ ಶ್ರುಣುಷ್ವ ತ್ವಂ ದೇವಕಾರ್ಯಂ ಮಮಾನಘ । ಶ್ರುತ್ವೈತಾಂ ಚ ಕಥಾಂ ಶೀಘ್ರಮಾಗತೋಽಸ್ಮಿ ತವಾನ್ತಿಕಮ್ ।। ೪೬.

ವಾಸುದೇವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: 'ವಾಸುದೇವ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ನನ್ನ ದೈವಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಬೇಗನೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.'

ಪೃಥಿವೀ ದೇವಸಮಿತೌ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಾ ಯದೂತ್ತಮ । ಗತ್ವಾ ಚ ಜಲ್ಪತೀ ಭಾರಂ ನ ಶಕ್ತಾ ಊಹಿತುಂ ಸುರಾಃ ।। ೪೬.

ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ದೇವತೆಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಡೆನು; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ದೇವತೆಗಳು ಅವಳ ಭಾರವನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಸೌಭಕಂಸಜರಾಸನ್ಧಾಃ ಪುನರ್ನರಕ ಏವ ಚ । ಕುರುಪಾಞ್ಚಾಲಭೋಜಾಶ್ಚ ಬಲಿನೋ ದಾನವಾಃ ಸುರಾಃ । ಪೀಡಯನ್ತಿ ಸಮೇತಾ ಮಾಂ ತಾನ್ ಹನಧ್ವಂ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ ।। ೪೬.

ಸೌಭ, ಕಂಸ, ಜರಾಸಂಧ, ಮತ್ತೆ ನರಕ, ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಕುರು, ಪಂಚಾಲ, ಭೋಜ ಮತ್ತು ದಾನವರು—all ದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರೇ, ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿರಿ.

ಏವಮುಕ್ತಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ತೇ ದೇವಾ ನಾರಾಯಣಂ ಗತಾಃ । ಮನಸಾ ಸ ಚ ದೇವೇಶಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸ್ತತ್ ಕ್ಷಣಾತ್ ಬಭೌ ।। ೪೬.

ಭೂಮಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ದೇವತೆಗಳು ನಾರಾಯಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು; ದೇವತೆಗಳಾದಿಪತಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.