ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಏವಮುಕ್ತೋ ಮುನಿಸ್ತೇನ ದೇವರಾತ ಇಮಂ ವ್ರತಮ್ । ಆಚಖ್ಯೌ ಸೋಽಪಿ ತಂ ಕೃತ್ವಾ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಭೋಗಾನ್ಸುಪುಷ್ಕಲಾನ್ ।। ೪೧.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ ದೇವರಾತನು ಆ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು; ಅವನು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಅಪಾರ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.

ಮುತ್ಯುಕಾಲೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೌವರ್ಣೇನ ವಿರಾಜತಾ । ವಿಮಾನೇನಾಗಮತ್ ಸ್ವರ್ಗಮಿನ್ದ್ರಲೋಕಂ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೪೧.

ಮರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಆ ರಾಜನು ಹೊಳಪಿನ ಚಿನ್ನದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ತ್ವರ್ಘ್ಯಮಾದಾಯ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಥಾನೇನ ನಿರ್ಯಯೌ । ಆಯಾನ್ತಮಿನ್ದ್ರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ತಮೂಚುರ್ವಿಷ್ಣುಕಿಂಕರಾಃ । ನ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯೋ ದೇವರಾಜಸ್ತ್ವದ್ಧೀನಸ್ತಪಸಾ ಇತಿ ।। ೪೧.

ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಾಗತ ಹೇಳಲು ಇಂದ್ರನು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಂದನು; ಇಂದ್ರನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು ಹೇಳಿದರು: 'ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದವನು ದೇವರಾಜನನ್ನು ನೋಡಬಾರದು.'

ಏವಂ ಸರ್ವೇ ಲೋಕಪಾಲಾ ನಿರ್ಯಯುಸ್ತಸ್ಯ ತೇಜಸಾ । ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಶ್ಚ ತೈರ್ವಿಷ್ಣುಕಿಂಕರೈರ್ಹೀನಕರ್ಮಣಃ । ಏವಂ ಸ ಸತ್ಯಲೋಕಾನ್ತಂ ಗತೋ ರಾಜಾ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ, ಆ ರಾಜನ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಬಂದರು; ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು ಅವರ ಪುಣ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿ, ಆ ರಾಜನು ಸತ್ಯಲೋಕದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಹೋದನು, ಮಹಾಮುನಿಯೇ.

ಅಪುನರ್ಮಾರಕೇ ಲೋಕೇ ದಾಹಪ್ರಲಯವರ್ಜ್ಜಿತೇ । ಅದ್ಯಾಪಿ ತಿಷ್ಠತೇ ದೇವೈಃ ಸ್ತೂಯಮಾನೋ ಮಹಾನೃಪಃ । ಪ್ರಸನ್ನೇ ಯಜ್ಞಪುರುಷೇ ಕಿಂ ಚಿತ್ರಂ ಯೇನ ತದ್ಭವೇತ್ ।। ೪೧.

ಮರಣವಿಲ್ಲದ, ದಹನ ಅಥವಾ ವಿನಾಶವಿಲ್ಲದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿಗೂ ಆ ಮಹಾರಾಜನು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಾನೆ. ಯಜ್ಞಪುರುಷನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ ಏನು ಆಶ್ಚರ್ಯ?

ಇಹ ಜನ್ಮನಿ ಸೌಭಾಗ್ಯಮಾಯುರಾರೋಗ್ಯಸಮ್ಪದಃ । ಏಕೈಕಾ ವಿಧಿನೋಪಾಸ್ತಾ ದದಾತ್ಯಮೃತಮುತ್ತಮಮ್ ।। ೪೧.

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಭಾಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು—ಪ್ರತಿ ಒಂದನ್ನೂ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಕಿಂ ಪುನರ್ವರ್ಷಸಂಪೂರ್ಣೇ ಸ ದದಾತಿ ಸ್ವಕಂ ಪದಮ್ । ನಾರಾಯಣಶ್ಚತುರ್ಮೂರ್ತ್ತಿಃ ಪರಾರ್ಧ್ಯಂ ಚ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೪೧.

ಹಾಗಾದರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದಾಗ? ನಾರಾಯಣನು, ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳ ದೇವರು, ತನ್ನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಯಥೈವೋದ್ಧೃತವಾನ್ ವೇದಾನ್ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪೇಣ ಕೇಶವಃ । ಕ್ಷೀರಾಮ್ಬುಧೌ ಮಥ್ಯಮಾನೇ ಮನ್ದರಂ ಧೃತವಾನ್ ಪ್ರಭುಃ । ತದ್ವಚ್ಚ ಕೂರ್ಮರೂಪಾಖ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ಪಶ್ಯ ವೈಷ್ಣವೀ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ, ಕೇಶವನು ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸುವಾಗ ಮಂಡರ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಾಳಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ, ಕುರ್ಮ ಎಂಬ ಎರಡನೇ ವೈಷ್ಣವ ರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡು.

ಯಥಾ ರಸಾತಲಾತ್ ಕ್ಷ್ಮಾಂ ಚ ಧೃತವಾನ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ । ವರಾಹರೂಪೀ ತದ್ವಚ್ಚ ತೃತೀಯಾ ಪಶ್ಯ ವೈಷ್ಣವೀ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ, ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೂರನೇ ವೈಷ್ಣವ ರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡು.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ತದ್ವತ್ ಫಾಲ್ಗುನಮಾಸೇ ತು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೇ ತು ದ್ವಾದಶೀಮ್ । ಉಪೋಷ್ಯ ಪ್ರೋಕ್ತವಿಧಿನಾ ಹರಿಮಾರಾಧಯೇತ್ ಸುಧೀಃ ।। ೪೨.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಅದೇ ರೀತಿ, ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಬುದ್ಧಿವಂತನೇ.

ನರಸಿಂಹಾಯ ಪಾದೌ ತು ಗೋವಿನ್ದಾಯೇತ್ಯುರೂ ತಥಾ । ಕಟಿಂ ವಿಶ್ವಭುಜೇ ಪೂಜ್ಯ ಅನಿರುದ್ಧೇತ್ಯುರಸ್ತಥಾ ।। ೪೨.

ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ಪಾದಗಳನ್ನು, ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ತೊಡೆಯನ್ನು, ವಿಶ್ವಭುಜನಿಗೆ ಕಟಿಯನ್ನು, ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಭುಜಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕಣ್ಠಂ ತು ಶಿತಿಕಣ್ಠಾಯ ಪಿಙ್ಗಕೇಶಾಯ ವೈ ಶಿರಃ । ಅಸುರಧ್ವಂಸನಾಯೇತಿ ಚಕ್ರಂ ತೋಯಾತ್ಮನೇ ತಥಾ । ಶಙ್ಖಮಿತ್ಯೇವ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಫಲೈಸ್ತಥಾ ।। ೪೨.

ಶಿತಿಕಂಠನಿಗೆ ಕಂಠವನ್ನು, ಪಿಂಗಕೇಶನಿಗೆ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು, ಅಸುರನಾಶಕನಿಗೆ ಚಕ್ರವನ್ನು, ಜಲಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ಶಂಖವನ್ನು—ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಚಂದನ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತದಗ್ರೇ ಘಟಮಾದಾಯ ಸಿತವಸ್ತ್ರಯುಗಾನ್ವಿತಮ್ । ತಸ್ಯೋಪರಿ ನೃಸಿಹಂ ತು ಸೌವರ್ಣಂ ತಾಮ್ರಭಾಜನೇ । ಸೌವರ್ಣ ಶಕ್ತಿತಃ ಕೃತ್ವಾ ದಾರುವಂಶಮಯೇಽಪಿ ವಾ ।। ೪೨.

ಮುಂದೆ, ಎರಡು ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಘಟವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅದರ ಮೇಲೆ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ನರಸಿಂಹನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಸುವರ್ಣದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮರ ಅಥವಾ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದರೂ ಸಾಲದು.

ರತ್ನಗರ್ಭಘಟೇ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ತಂ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಚ ಮಾನವಃ । ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ವೇದವಿದುಷೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ನಿವೇದಯೇತ್ ।। ೪೨.

ಆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಘಟದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ವೇದಪಾಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಕೃತೇ ಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯತ್ ಪುರಾ ಪಾರ್ಥಿವೇನ ತು । ತಸ್ಯಾಹಂ ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವತ್ಸನಾಮ್ನಾ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೪೨.

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಪಡೆದ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ವತ್ಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಮಹಾಮುನಿಯೇ.

ಆಸೀತ್ ಕಿಂಪುರುಷೇ ವರ್ಷೇ ರಾಜಾ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ । ಭಾರತೇತಿ ಚ ವಿಖ್ಯಾತಸ್ತಸ್ಯ ವತ್ಸಃ ಸುತೋಽಭವತ್ ।। ೪೨.

ಕಿಂಪುರುಷ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ಭರತ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ವತ್ಸ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು.

ಸ ಶತ್ರುಭಿರ್ಜಿತಃ ಸಂಖ್ಯೇ ಹೃತಕೋಶೋ ದ್ವಿಪಾದವಾನ್ । ವನಂ ಪ್ರಾಯಾತ್ ಸಪತ್ನೀಕೋ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯಾಶ್ರಮೇಽವಸತ್ ।। ೪೨.

ಅವನ ಶತ್ರುಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವನ ಧನಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು. ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಸಿಷ್ಠ ಮಹರ್ಷಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸವನು ಮಾಡಿದನು.

ಕಾಲೇನ ಗಚ್ಛತಾ ಸೋಽಥ ವಸಿಷ್ಠೇನ ಮಹರ್ಷಿಣಾ । ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ಸ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವಸಸ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾಶ್ರಮೇ ।। ೪೨.

ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಮಹರ್ಷಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಈ ಮಹಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ಏನಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ರಾಜೋವಾಚ । ಭಗವನ್ ಹೃತಕೋಶೋಽಹಂ ಹೃತರಾಜ್ಯೋ ವಿಶೇಷತಃ । ಶತ್ರುಭಿರ್ಹತಸಂಕಲ್ಪೋ ಭವನ್ತಂ ಶರಣಂ ಗತಃ । ಉಪದೇಶಪ್ರದಾನೇನ ಪ್ರಸಾದಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೪೨.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಭಗವನೇ, ನನ್ನ ಧನಭಂಡಾರವೂ ರಾಜ್ಯವೂ ಹೋದವು, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಧೈರ್ಯವೂ ಕುಗ್ಗಿದೆ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸಬೇಕು.'

ಏವಮುಕ್ತೋ ವಸಿಷ್ಠಸ್ತು ತಸ್ಯೇಮಾಂ ದ್ವಾದಶೀಂ ಮುನೇ । ವಿಧಿನಾ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚಾಥ ಸೋಽಪಿ ಸರ್ವಂ ತಥಾಽಕರೋತ್ ।। ೪೨.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ವಸಿಷ್ಠನು ಅವನಿಗೆ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ವಿಧಾನದಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟನು. ರಾಜನು ಕೂಡ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಚರಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ವ್ರತಾನ್ತೇ ಭಗವಾನ್ ನಾರಸಿಂಹಸ್ತುತೋಷ ಹ । ಚಕ್ರಂ ಪ್ರಾದಾಚ್ಚ ಶತ್ರೂಣಾಂ ವಿಧ್ವಂಸನಕರಂ ಪರಮ್ ।। ೪೨.

ಆ ವ್ರತದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನಾದ ನರಸಿಂಹನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮಹದಸ್ತ್ರವಾದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ತೇನಾಸ್ತ್ರೇಣ ಸ್ವಕಂ ರಾಜ್ಯಂ ಜಿತವಾನ್ ಸ ನೃಪೋತ್ತಮಃ । ರಾಜ್ಯೇ ಸ್ಥಿತ್ವಾಽಶ್ವಮೇಧಾನಾಂ ಸಹಸ್ತ್ರಮಕರೋದ್ ವಿಭುಃ । ಅನ್ತೇ ಚ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಾಖ್ಯಂ ಪದಮಾಪ ಚ ಸತ್ತಮ ।। ೪೨.

ಆ ಆಯುಧದಿಂದ ಆ ಮಹಾರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಗೆದ್ದನು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವೆಂಬ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಏಷಾ ಧನ್ಯಾ ಪಾಪಹರಾ ದ್ವಾದಶೀ ಭವತೋ ಮುನೇ । ಕಥಿತಾ ಯಾ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕುರು ಯಥೇಪ್ಸಿತಮ್ ।। ೪೨.

ಈ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತವು ಪುಣ್ಯಕರವೂ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವದೂ ಆಗಿದೆ, ಮುನಿಯೇ, ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಮಾಡು.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಏವಮೇವ ಮುನೇ ಮಾಸಿ ಚೈತ್ರೇ ಸಂಕಲ್ಪ್ಯ ದ್ವಾದಶೀಮ್ । ಉಪೋಷ್ಯಾರಾಧಯೇತ್ ಪಶ್ಚಾತ್ ದೇವದೇವಂ ಜನಾರ್ದನಮ್ ।। ೪೩.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: 'ಹಾಗೆಯೇ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ದೇವದೇವರಾದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.'

ವಾಮನಾಯೇತಿ ಪಾದೌ ತು ವಿಷ್ಣವೇ ಕಟಿಮರ್ಚಯೇತ್ । ವಾಸುದೇವೇತಿ ಜಠರಮುರಃ ಸಂಪೂರ್ಣಕಾಯ ಚ ।। ೪೩.

ಪಾದಗಳನ್ನು ವಾಮನನೆಂದು, ಕಡೆಯನ್ನು ವಿಷ್ಣುವೆಂದು, ಹೊಟ್ಟೆ, ಹೃದಯ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹವನ್ನು ವಾಸುದೇವನೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕಣ್ಠಂ ವಿಶ್ವಕೃತೇ ಪೂಜ್ಯ ಶಿರೋ ವೈ ವ್ಯೋಮರೂಪಿಣೇ । ಬಾಹೂ ವಿಶ್ವಜಿತೇ ಪೂಜ್ಯ ಸ್ವನಾಮ್ನಾ ಶಂಖಚಕ್ರಕೌ ।। ೪೩.

ಕಂಠವನ್ನು ವಿಶ್ವಕೃತನೆಂದು, ತಲೆಯನ್ನು ಆಕಾಶರೂಪಿಯೆಂದು, ಕೈಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಜಿತ್ಪೆರೆಯುವವನೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಅನೇನ ವಿಧಿನಾಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ದೇವದೇವಂ ಸನಾತನಮ್ । ಪ್ರಾಗ್ವದೇವೋತ್ತರಂ ಕುಮ್ಭಂ ಸಯುಗ್ಮಂ ಪುರತೋ ನ್ಯಸೇತ್ ।। ೪೩.

ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಶಾಶ್ವತ ದೇವದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಎರಡು ಕುಂಭಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಾಗುಕ್ತಪಾತ್ರೇ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ವಾಮನಂ ಕಾಞ್ಚನಂ ಬುಧಃ । ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ಕೃತಂ ಹ್ರಸ್ವಂ ಸಿತಯಜ್ಞೋಪವೀತಿನಮ್ ।। ೪೩.

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯತೆ ಪ್ರಕಾರ ಚಿನ್ನದ ವಾಮನನನ್ನು, ಬಿಳಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿದ ಚಿಕ್ಕ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಕುಣ್ಡಿಕಾಂ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಛತ್ರಿಕಾಂ ಪಾದುಕೇ ತಥಾ । ಅಕ್ಷಮಾಲಾಂ ಚ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ವೃಸಿಕಾಂ ಚ ವಿಶೇಷತಃ ।। ೪೩.

ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಂಡಿಕೆಯನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಛತ್ರಿ, ಪಾದುಕೆಗಳು, ಅಕ್ಷಮಾಲೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಂಡವನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು.