ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಇದಾನೀಂ ಮೃಗಚರ್ಮಾಣಿ ಪರಿಧಾಯ ಯತವ್ರತಾಃ । ಚರಘ್ವಂ ಪಞ್ಚವರ್ಷಾಣಿ ತತಃ ಶುದ್ಧಾ ಭವಿಷ್ಯಥ ।। ೪೧.

ಈಗ ನೀವು ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿ, ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಿ, ಐದು ವರ್ಷ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ನೀವು ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತೀರಿ.

ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತು ತೇ ಪುತ್ರಾ ಮೃಗಚರ್ಮೋಪವೀತಿನಃ । ವನಂ ವಿವಿಶುರವ್ಯಗ್ರಾ ಜಪನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾಶ್ವತಮ್ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ ತಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಆ ಮಕ್ಕಳು ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಮೇಲಂಗಿಯಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ತಥಾ ವರ್ಷೇ ವ್ಯತಿಕ್ರಾನ್ತೇ ವೀರಧನ್ವಾ ಮಹೀಪತಿಃ । ತತ್ರಾಜಗಾಮ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತೇ ಚರನ್ತಿ ಮೃಗರೂಪಿಣಃ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ವೀರಧನ್ವ ಎಂಬ ರಾಜನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಅವರು ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

ತೇ ಚಾಪ್ಯೇಕತರೋರ್ಮೂಲೇ ಮೃಗಚರ್ಮ್ಮೋಪವೀತಿನಃ । ಜಪನ್ತಃ ಸಂಸ್ಥಿತಾಸ್ತೇ ಹಿ ರಾಜ್ಞಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮೃಗಾ ಇತಿ । ಮತ್ವಾ ವಿದ್ಧಾಸ್ತು ಯುಗಪನ್ಮೃತಾಸ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ।। ೪೧.

ಅವರು ಒಂದು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿ, ಜಪ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದರು; ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಜಿಂಕೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಬಾಣ ಹಾರಿ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರನ್ನು ಕೊಂದನು.

ತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ಮೃತಾನ್ ರಾಜಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಸಂಶಿತವ್ರತಾನ್ । ಭಯೇನ ವೇಪಮಾನಸ್ತು ದೇವರಾತಾಶ್ರಮಂ ಯಯೌ । ತತ್ರಾಪೃಚ್ಛದ್ ಬ್ರಹ್ಮವಧ್ಯಾ ಮಮಾಯಾತಾ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೪೧.

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದವರು, ಸತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ದೇವರಾತನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ಆಮೂಲ್ಯ ತದ್ ವಧಂ ವೃತ್ತಂ ಕಥಯಿತ್ವಾ ನರಾಧಿಪಃ । ಭೃಶಂ ಶೋಕಪರೀತಾತ್ಮಾ ರುರೋದ ಭೃಶದುಃಖಿತಃ ।। ೪೧.

ಆ ಕೊಲೆಯಾದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ, ರಾಜನು ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೋವುಪಟ್ಟು, ಅಳುತ್ತಾ ಕುಳಿತನು.

ಸ ಋಷಿರ್ದೇವರಾತಸ್ತು ರುದನ್ತಂ ನೃಪಸತ್ತಮಮ್ । ಉವಾಚ ಮಾ ಭೈರ್ನೃಪತೇ ಅಪನೇಷ್ಯಾಮಿ ಪಾತಕಮ್ ।। ೪೧.

ಆಗ ದೇವರಾತ ಋಷಿಯವರು ಆಳವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ರಾಜನೇ, ಭಯಪಡಬೇಡ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಪಾತಾಲೇ ಸುತಲಾಖ್ಯೇ ಚ ಯಥಾ ಧಾತ್ರೀ ನಿಮಜ್ಜತೀ । ಉದ್ಧೃತಾ ದೇವದೇವೇನ ವಿಷ್ಣುನಾ ಕ್ರೋಡಮೂರ್ತ್ತಿನಾ ।। ೪೧.

ಸುತಲ ಎಂಬ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮುಳುಗಿದಂತೆ, ವಿಷ್ಣುವು ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾಗಿ ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದನು.

ತದ್ವದ್ ಭವನ್ತಂ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಬ್ರಹ್ಮವಧ್ಯಾಪರಿಪ್ಲುತಮ್ । ಉದ್ಧರಿಷ್ಯತಿ ದೇವೋಽಸೌ ಸ್ವಯಮೇವ ಜನಾರ್ದನಃ ।। ೪೧.

ಅದೇ ರೀತಿ, ರಾಜನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪದಿಂದ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಂದ ದುಃಖವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಜನಾರ್ದನನು ನೀನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತತೋ ರಾಜಾ ಹರ್ಷಿತೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ । ಕತರೇಣ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಸ ಮೇ ದೇವಃ ಪ್ರಸೀದತಿ । ಪ್ರಸನ್ನೇ ಚಾಶುಭಂ ಸರ್ವಂ ಯೇನ ನಶ್ಯತಿ ಸತ್ತಮ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೇಳಿದನು: 'ಆ ದೇವರು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ? ಅವನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹೇಗೆ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ, ಮಹಾತ್ಮನೇ?'

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಏವಮುಕ್ತೋ ಮುನಿಸ್ತೇನ ದೇವರಾತ ಇಮಂ ವ್ರತಮ್ । ಆಚಖ್ಯೌ ಸೋಽಪಿ ತಂ ಕೃತ್ವಾ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಭೋಗಾನ್ಸುಪುಷ್ಕಲಾನ್ ।। ೪೧.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ ದೇವರಾತನು ಆ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು; ಅವನು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಅಪಾರ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.

ಮುತ್ಯುಕಾಲೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೌವರ್ಣೇನ ವಿರಾಜತಾ । ವಿಮಾನೇನಾಗಮತ್ ಸ್ವರ್ಗಮಿನ್ದ್ರಲೋಕಂ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೪೧.

ಮರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಆ ರಾಜನು ಹೊಳಪಿನ ಚಿನ್ನದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ತ್ವರ್ಘ್ಯಮಾದಾಯ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಥಾನೇನ ನಿರ್ಯಯೌ । ಆಯಾನ್ತಮಿನ್ದ್ರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ತಮೂಚುರ್ವಿಷ್ಣುಕಿಂಕರಾಃ । ನ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯೋ ದೇವರಾಜಸ್ತ್ವದ್ಧೀನಸ್ತಪಸಾ ಇತಿ ।। ೪೧.

ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಾಗತ ಹೇಳಲು ಇಂದ್ರನು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಂದನು; ಇಂದ್ರನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು ಹೇಳಿದರು: 'ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದವನು ದೇವರಾಜನನ್ನು ನೋಡಬಾರದು.'

ಏವಂ ಸರ್ವೇ ಲೋಕಪಾಲಾ ನಿರ್ಯಯುಸ್ತಸ್ಯ ತೇಜಸಾ । ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಶ್ಚ ತೈರ್ವಿಷ್ಣುಕಿಂಕರೈರ್ಹೀನಕರ್ಮಣಃ । ಏವಂ ಸ ಸತ್ಯಲೋಕಾನ್ತಂ ಗತೋ ರಾಜಾ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ, ಆ ರಾಜನ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಬಂದರು; ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು ಅವರ ಪುಣ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿ, ಆ ರಾಜನು ಸತ್ಯಲೋಕದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಹೋದನು, ಮಹಾಮುನಿಯೇ.

ಅಪುನರ್ಮಾರಕೇ ಲೋಕೇ ದಾಹಪ್ರಲಯವರ್ಜ್ಜಿತೇ । ಅದ್ಯಾಪಿ ತಿಷ್ಠತೇ ದೇವೈಃ ಸ್ತೂಯಮಾನೋ ಮಹಾನೃಪಃ । ಪ್ರಸನ್ನೇ ಯಜ್ಞಪುರುಷೇ ಕಿಂ ಚಿತ್ರಂ ಯೇನ ತದ್ಭವೇತ್ ।। ೪೧.

ಮರಣವಿಲ್ಲದ, ದಹನ ಅಥವಾ ವಿನಾಶವಿಲ್ಲದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿಗೂ ಆ ಮಹಾರಾಜನು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಾನೆ. ಯಜ್ಞಪುರುಷನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ ಏನು ಆಶ್ಚರ್ಯ?

ಇಹ ಜನ್ಮನಿ ಸೌಭಾಗ್ಯಮಾಯುರಾರೋಗ್ಯಸಮ್ಪದಃ । ಏಕೈಕಾ ವಿಧಿನೋಪಾಸ್ತಾ ದದಾತ್ಯಮೃತಮುತ್ತಮಮ್ ।। ೪೧.

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಭಾಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು—ಪ್ರತಿ ಒಂದನ್ನೂ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಕಿಂ ಪುನರ್ವರ್ಷಸಂಪೂರ್ಣೇ ಸ ದದಾತಿ ಸ್ವಕಂ ಪದಮ್ । ನಾರಾಯಣಶ್ಚತುರ್ಮೂರ್ತ್ತಿಃ ಪರಾರ್ಧ್ಯಂ ಚ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೪೧.

ಹಾಗಾದರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದಾಗ? ನಾರಾಯಣನು, ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳ ದೇವರು, ತನ್ನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಯಥೈವೋದ್ಧೃತವಾನ್ ವೇದಾನ್ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪೇಣ ಕೇಶವಃ । ಕ್ಷೀರಾಮ್ಬುಧೌ ಮಥ್ಯಮಾನೇ ಮನ್ದರಂ ಧೃತವಾನ್ ಪ್ರಭುಃ । ತದ್ವಚ್ಚ ಕೂರ್ಮರೂಪಾಖ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ಪಶ್ಯ ವೈಷ್ಣವೀ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ, ಕೇಶವನು ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸುವಾಗ ಮಂಡರ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಾಳಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ, ಕುರ್ಮ ಎಂಬ ಎರಡನೇ ವೈಷ್ಣವ ರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡು.

ಯಥಾ ರಸಾತಲಾತ್ ಕ್ಷ್ಮಾಂ ಚ ಧೃತವಾನ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ । ವರಾಹರೂಪೀ ತದ್ವಚ್ಚ ತೃತೀಯಾ ಪಶ್ಯ ವೈಷ್ಣವೀ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ, ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೂರನೇ ವೈಷ್ಣವ ರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡು.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ತದ್ವತ್ ಫಾಲ್ಗುನಮಾಸೇ ತು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೇ ತು ದ್ವಾದಶೀಮ್ । ಉಪೋಷ್ಯ ಪ್ರೋಕ್ತವಿಧಿನಾ ಹರಿಮಾರಾಧಯೇತ್ ಸುಧೀಃ ।। ೪೨.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಅದೇ ರೀತಿ, ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಬುದ್ಧಿವಂತನೇ.

ನರಸಿಂಹಾಯ ಪಾದೌ ತು ಗೋವಿನ್ದಾಯೇತ್ಯುರೂ ತಥಾ । ಕಟಿಂ ವಿಶ್ವಭುಜೇ ಪೂಜ್ಯ ಅನಿರುದ್ಧೇತ್ಯುರಸ್ತಥಾ ।। ೪೨.

ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ಪಾದಗಳನ್ನು, ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ತೊಡೆಯನ್ನು, ವಿಶ್ವಭುಜನಿಗೆ ಕಟಿಯನ್ನು, ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಭುಜಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕಣ್ಠಂ ತು ಶಿತಿಕಣ್ಠಾಯ ಪಿಙ್ಗಕೇಶಾಯ ವೈ ಶಿರಃ । ಅಸುರಧ್ವಂಸನಾಯೇತಿ ಚಕ್ರಂ ತೋಯಾತ್ಮನೇ ತಥಾ । ಶಙ್ಖಮಿತ್ಯೇವ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಫಲೈಸ್ತಥಾ ।। ೪೨.

ಶಿತಿಕಂಠನಿಗೆ ಕಂಠವನ್ನು, ಪಿಂಗಕೇಶನಿಗೆ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು, ಅಸುರನಾಶಕನಿಗೆ ಚಕ್ರವನ್ನು, ಜಲಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ಶಂಖವನ್ನು—ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಚಂದನ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತದಗ್ರೇ ಘಟಮಾದಾಯ ಸಿತವಸ್ತ್ರಯುಗಾನ್ವಿತಮ್ । ತಸ್ಯೋಪರಿ ನೃಸಿಹಂ ತು ಸೌವರ್ಣಂ ತಾಮ್ರಭಾಜನೇ । ಸೌವರ್ಣ ಶಕ್ತಿತಃ ಕೃತ್ವಾ ದಾರುವಂಶಮಯೇಽಪಿ ವಾ ।। ೪೨.

ಮುಂದೆ, ಎರಡು ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಘಟವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅದರ ಮೇಲೆ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ನರಸಿಂಹನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಸುವರ್ಣದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮರ ಅಥವಾ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದರೂ ಸಾಲದು.

ರತ್ನಗರ್ಭಘಟೇ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ತಂ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಚ ಮಾನವಃ । ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ವೇದವಿದುಷೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ನಿವೇದಯೇತ್ ।। ೪೨.

ಆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಘಟದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ವೇದಪಾಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಕೃತೇ ಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯತ್ ಪುರಾ ಪಾರ್ಥಿವೇನ ತು । ತಸ್ಯಾಹಂ ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವತ್ಸನಾಮ್ನಾ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೪೨.

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಪಡೆದ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ವತ್ಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಮಹಾಮುನಿಯೇ.

ಆಸೀತ್ ಕಿಂಪುರುಷೇ ವರ್ಷೇ ರಾಜಾ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ । ಭಾರತೇತಿ ಚ ವಿಖ್ಯಾತಸ್ತಸ್ಯ ವತ್ಸಃ ಸುತೋಽಭವತ್ ।। ೪೨.

ಕಿಂಪುರುಷ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ಭರತ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ವತ್ಸ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು.

ಸ ಶತ್ರುಭಿರ್ಜಿತಃ ಸಂಖ್ಯೇ ಹೃತಕೋಶೋ ದ್ವಿಪಾದವಾನ್ । ವನಂ ಪ್ರಾಯಾತ್ ಸಪತ್ನೀಕೋ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯಾಶ್ರಮೇಽವಸತ್ ।। ೪೨.

ಅವನ ಶತ್ರುಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವನ ಧನಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು. ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಸಿಷ್ಠ ಮಹರ್ಷಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸವನು ಮಾಡಿದನು.

ಕಾಲೇನ ಗಚ್ಛತಾ ಸೋಽಥ ವಸಿಷ್ಠೇನ ಮಹರ್ಷಿಣಾ । ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ಸ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವಸಸ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾಶ್ರಮೇ ।। ೪೨.

ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಮಹರ್ಷಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಈ ಮಹಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ಏನಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ರಾಜೋವಾಚ । ಭಗವನ್ ಹೃತಕೋಶೋಽಹಂ ಹೃತರಾಜ್ಯೋ ವಿಶೇಷತಃ । ಶತ್ರುಭಿರ್ಹತಸಂಕಲ್ಪೋ ಭವನ್ತಂ ಶರಣಂ ಗತಃ । ಉಪದೇಶಪ್ರದಾನೇನ ಪ್ರಸಾದಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೪೨.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಭಗವನೇ, ನನ್ನ ಧನಭಂಡಾರವೂ ರಾಜ್ಯವೂ ಹೋದವು, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಧೈರ್ಯವೂ ಕುಗ್ಗಿದೆ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸಬೇಕು.'