ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಇಹ ಜನ್ಮನಿ ಸೌಭಾಗ್ಯಂ ಶ್ರೀಃ ಕಾನ್ತಿಸ್ತುಷ್ಟಿರೇವ ಚ । ದರಿದ್ರೋ ವಿತ್ತವಾನ್ ಸದ್ಯಃ ಅಪುತ್ರೋ ಲಭತೇ ಸುತಮ್ । ಅಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ನಶ್ಯತೇ ಸದ್ಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸಂವಿಶತೇ ಕ್ಷಣಾತ್ ।। ೪೧.

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಅದೃಷ್ಟ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಬಡವನಿಗೆ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಮಗುವು ಸಿಗುತ್ತದೆ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯ ತಕ್ಷಣ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕೂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮನೆಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಇಹ ಜನ್ಮನಿ ಸೌಭಾಗ್ಯಂ ಪರಲೋಕೇ ನಿಶಾಮಯ । ಅಸ್ಮಿನ್ನರ್ಥೇ ಪುರಾವೃತ್ತಮಿತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್ ।। ೪೧.

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಶುಭಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಇಹ ಲೋಕೇಽಭವದ್ ರಾಜಾ ವೀರಧನ್ವೇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ । ಸ ಕದಾಚಿದ್ ವನಂ ಪ್ರಾಯಾನ್ ಮೃಗಹೇತೋಃ ಪರಂತಪಃ ।। ೪೧.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೀರಧನ್ವ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಅವನು ಒಮ್ಮೆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಬೇಟೆಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ದು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ವ್ಯಾಪಾದಯನ್ ಮೃಗಗಣಾನ್ ತತ್ರರ್ಷಿವನಮಧ್ಯಗಃ । ಜಘಾನ ಮೃಗರೂಪಾನ್ ಸೋಽಜ್ಞಾನತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ನೃಪಃ ।। ೪೧.

ಅವನು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾ ಋಷಿಗಳ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ, ಅರಸನು ತಿಳಿಯದೆ, ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕೊಂದನು.

ಭ್ರಾತರಸ್ತತ್ರ ಪಞ್ಚಾಶನ್ಮೃಗರೂಪೇಣ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ । ಸಂವರ್ತಸ್ಯ ಸುತಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ವೇದಾಧ್ಯಯನತತ್ಪರಾಃ ।। ೪೧.

ಅಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಸಹೋದರರು, ಸಂವರ್ಥನ ಮಗರು, ವೇದಪಾಠದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವರು, ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.

ಸತ್ಯತಪಾ ಉವಾಚ । ಕಾರಣಂ ಕಿಂ ಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ತೇ ಚಕ್ರುರ್ಮೃಗರೂಪತಾಮ್ । ಏತನ್ಮೇ ಕೌತುಕಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪ್ರಣತಸ್ಯ ಪ್ರಸೀದ ಮೇ ।। ೪೧.

ಸತ್ಯತಪನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ಅವರು ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಏಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು? ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನನಗೆ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ತೇ ಕದಾಚಿದ್ ವನಂ ಯಾತಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಣಪೋತಕಾನ್ । ಜಾತಮಾತ್ರಾನ್ ಸ್ವಮಾತ್ರಾ ತು ವಿಹೀನಾನ್ ದೃಶ್ಯ ಸತ್ತಮ । ಏಕೈಕಂ ಜಗೃಹುಸ್ತೇ ಹಿ ತೇ ಮೃತಾಃ ಸ್ಕನ್ಧಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೪೧.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ತಾಯಿಯಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಿಂಕೆಮರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೊಂದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು; ಆಗ ಅವರು ಸತ್ತರು.

ತತಸ್ತೇ ದುಃಖಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಯಯುಃ ಪಿತರಮನ್ತಿಕಮ್ । ಊಚುಶ್ಚ ವಚನಂ ಚೇದಂ ಮೃಗಹಿಂಸಾಮೃತೇ ಮುನೇ ।। ೪೧.

ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ದುಃಖದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದ ವಿಷಯವನ್ನು ಋಷಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಋಷಿಪುತ್ರಕಾ ಊಚುಃ । ಜಾತಮಾತ್ರಾ ಮೃಗಾಃ ಪಞ್ಚ ಅಸ್ಮಾಭಿರ್ನಿಹತಾ ಮುನೇ । ಅಕಾಮತಸ್ತತೋಽಸ್ಮಾಕಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ವಿಧೀಯತಾಮ್ ।। ೪೧.

ಋಷಿಪುತ್ರರು ಹೇಳಿದರು: ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ನಾವು ಐದು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದೇವೆ; ಇದು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದುದರಿಂದ, ನಮಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ.

ಸಂವರ್ತ್ತ ಉವಾಚ । ಮತ್ಪಿತಾ ಹಿಂಸಕಸ್ತ್ವಾಸೀದಹಂ ತಸ್ಮಾದ್ ವಿಶೇಷತಃ । ಭವನ್ತಃ ಪಾಪಕರ್ಮಾಣಃ ಸಂಜಾತಾ ಮಮ ಪುತ್ರಕಾಃ ।। ೪೧.

ಸಂವರ್ಥನು ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ತಂದೆ ಕ್ರೂರಸ್ವಭಾವದವನು, ನಾನು ಕೂಡ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು; ನೀವೀಗ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ.

ಇದಾನೀಂ ಮೃಗಚರ್ಮಾಣಿ ಪರಿಧಾಯ ಯತವ್ರತಾಃ । ಚರಘ್ವಂ ಪಞ್ಚವರ್ಷಾಣಿ ತತಃ ಶುದ್ಧಾ ಭವಿಷ್ಯಥ ।। ೪೧.

ಈಗ ನೀವು ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿ, ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಿ, ಐದು ವರ್ಷ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ನೀವು ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತೀರಿ.

ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತು ತೇ ಪುತ್ರಾ ಮೃಗಚರ್ಮೋಪವೀತಿನಃ । ವನಂ ವಿವಿಶುರವ್ಯಗ್ರಾ ಜಪನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾಶ್ವತಮ್ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ ತಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಆ ಮಕ್ಕಳು ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಮೇಲಂಗಿಯಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ತಥಾ ವರ್ಷೇ ವ್ಯತಿಕ್ರಾನ್ತೇ ವೀರಧನ್ವಾ ಮಹೀಪತಿಃ । ತತ್ರಾಜಗಾಮ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತೇ ಚರನ್ತಿ ಮೃಗರೂಪಿಣಃ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ವೀರಧನ್ವ ಎಂಬ ರಾಜನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಅವರು ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

ತೇ ಚಾಪ್ಯೇಕತರೋರ್ಮೂಲೇ ಮೃಗಚರ್ಮ್ಮೋಪವೀತಿನಃ । ಜಪನ್ತಃ ಸಂಸ್ಥಿತಾಸ್ತೇ ಹಿ ರಾಜ್ಞಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮೃಗಾ ಇತಿ । ಮತ್ವಾ ವಿದ್ಧಾಸ್ತು ಯುಗಪನ್ಮೃತಾಸ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ।। ೪೧.

ಅವರು ಒಂದು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿ, ಜಪ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದರು; ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಜಿಂಕೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಬಾಣ ಹಾರಿ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರನ್ನು ಕೊಂದನು.

ತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ಮೃತಾನ್ ರಾಜಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಸಂಶಿತವ್ರತಾನ್ । ಭಯೇನ ವೇಪಮಾನಸ್ತು ದೇವರಾತಾಶ್ರಮಂ ಯಯೌ । ತತ್ರಾಪೃಚ್ಛದ್ ಬ್ರಹ್ಮವಧ್ಯಾ ಮಮಾಯಾತಾ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೪೧.

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದವರು, ಸತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ದೇವರಾತನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ಆಮೂಲ್ಯ ತದ್ ವಧಂ ವೃತ್ತಂ ಕಥಯಿತ್ವಾ ನರಾಧಿಪಃ । ಭೃಶಂ ಶೋಕಪರೀತಾತ್ಮಾ ರುರೋದ ಭೃಶದುಃಖಿತಃ ।। ೪೧.

ಆ ಕೊಲೆಯಾದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ, ರಾಜನು ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೋವುಪಟ್ಟು, ಅಳುತ್ತಾ ಕುಳಿತನು.

ಸ ಋಷಿರ್ದೇವರಾತಸ್ತು ರುದನ್ತಂ ನೃಪಸತ್ತಮಮ್ । ಉವಾಚ ಮಾ ಭೈರ್ನೃಪತೇ ಅಪನೇಷ್ಯಾಮಿ ಪಾತಕಮ್ ।। ೪೧.

ಆಗ ದೇವರಾತ ಋಷಿಯವರು ಆಳವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ರಾಜನೇ, ಭಯಪಡಬೇಡ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಪಾತಾಲೇ ಸುತಲಾಖ್ಯೇ ಚ ಯಥಾ ಧಾತ್ರೀ ನಿಮಜ್ಜತೀ । ಉದ್ಧೃತಾ ದೇವದೇವೇನ ವಿಷ್ಣುನಾ ಕ್ರೋಡಮೂರ್ತ್ತಿನಾ ।। ೪೧.

ಸುತಲ ಎಂಬ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮುಳುಗಿದಂತೆ, ವಿಷ್ಣುವು ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾಗಿ ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದನು.

ತದ್ವದ್ ಭವನ್ತಂ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಬ್ರಹ್ಮವಧ್ಯಾಪರಿಪ್ಲುತಮ್ । ಉದ್ಧರಿಷ್ಯತಿ ದೇವೋಽಸೌ ಸ್ವಯಮೇವ ಜನಾರ್ದನಃ ।। ೪೧.

ಅದೇ ರೀತಿ, ರಾಜನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪದಿಂದ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಂದ ದುಃಖವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಜನಾರ್ದನನು ನೀನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತತೋ ರಾಜಾ ಹರ್ಷಿತೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ । ಕತರೇಣ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಸ ಮೇ ದೇವಃ ಪ್ರಸೀದತಿ । ಪ್ರಸನ್ನೇ ಚಾಶುಭಂ ಸರ್ವಂ ಯೇನ ನಶ್ಯತಿ ಸತ್ತಮ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೇಳಿದನು: 'ಆ ದೇವರು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ? ಅವನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹೇಗೆ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ, ಮಹಾತ್ಮನೇ?'

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಏವಮುಕ್ತೋ ಮುನಿಸ್ತೇನ ದೇವರಾತ ಇಮಂ ವ್ರತಮ್ । ಆಚಖ್ಯೌ ಸೋಽಪಿ ತಂ ಕೃತ್ವಾ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಭೋಗಾನ್ಸುಪುಷ್ಕಲಾನ್ ।। ೪೧.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ ದೇವರಾತನು ಆ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು; ಅವನು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಅಪಾರ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.

ಮುತ್ಯುಕಾಲೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೌವರ್ಣೇನ ವಿರಾಜತಾ । ವಿಮಾನೇನಾಗಮತ್ ಸ್ವರ್ಗಮಿನ್ದ್ರಲೋಕಂ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೪೧.

ಮರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಆ ರಾಜನು ಹೊಳಪಿನ ಚಿನ್ನದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ತ್ವರ್ಘ್ಯಮಾದಾಯ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಥಾನೇನ ನಿರ್ಯಯೌ । ಆಯಾನ್ತಮಿನ್ದ್ರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ತಮೂಚುರ್ವಿಷ್ಣುಕಿಂಕರಾಃ । ನ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯೋ ದೇವರಾಜಸ್ತ್ವದ್ಧೀನಸ್ತಪಸಾ ಇತಿ ।। ೪೧.

ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಾಗತ ಹೇಳಲು ಇಂದ್ರನು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಂದನು; ಇಂದ್ರನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು ಹೇಳಿದರು: 'ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದವನು ದೇವರಾಜನನ್ನು ನೋಡಬಾರದು.'

ಏವಂ ಸರ್ವೇ ಲೋಕಪಾಲಾ ನಿರ್ಯಯುಸ್ತಸ್ಯ ತೇಜಸಾ । ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಶ್ಚ ತೈರ್ವಿಷ್ಣುಕಿಂಕರೈರ್ಹೀನಕರ್ಮಣಃ । ಏವಂ ಸ ಸತ್ಯಲೋಕಾನ್ತಂ ಗತೋ ರಾಜಾ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ, ಆ ರಾಜನ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಬಂದರು; ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು ಅವರ ಪುಣ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿ, ಆ ರಾಜನು ಸತ್ಯಲೋಕದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಹೋದನು, ಮಹಾಮುನಿಯೇ.

ಅಪುನರ್ಮಾರಕೇ ಲೋಕೇ ದಾಹಪ್ರಲಯವರ್ಜ್ಜಿತೇ । ಅದ್ಯಾಪಿ ತಿಷ್ಠತೇ ದೇವೈಃ ಸ್ತೂಯಮಾನೋ ಮಹಾನೃಪಃ । ಪ್ರಸನ್ನೇ ಯಜ್ಞಪುರುಷೇ ಕಿಂ ಚಿತ್ರಂ ಯೇನ ತದ್ಭವೇತ್ ।। ೪೧.

ಮರಣವಿಲ್ಲದ, ದಹನ ಅಥವಾ ವಿನಾಶವಿಲ್ಲದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿಗೂ ಆ ಮಹಾರಾಜನು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಾನೆ. ಯಜ್ಞಪುರುಷನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ ಏನು ಆಶ್ಚರ್ಯ?

ಇಹ ಜನ್ಮನಿ ಸೌಭಾಗ್ಯಮಾಯುರಾರೋಗ್ಯಸಮ್ಪದಃ । ಏಕೈಕಾ ವಿಧಿನೋಪಾಸ್ತಾ ದದಾತ್ಯಮೃತಮುತ್ತಮಮ್ ।। ೪೧.

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಭಾಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು—ಪ್ರತಿ ಒಂದನ್ನೂ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಕಿಂ ಪುನರ್ವರ್ಷಸಂಪೂರ್ಣೇ ಸ ದದಾತಿ ಸ್ವಕಂ ಪದಮ್ । ನಾರಾಯಣಶ್ಚತುರ್ಮೂರ್ತ್ತಿಃ ಪರಾರ್ಧ್ಯಂ ಚ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೪೧.

ಹಾಗಾದರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದಾಗ? ನಾರಾಯಣನು, ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳ ದೇವರು, ತನ್ನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಯಥೈವೋದ್ಧೃತವಾನ್ ವೇದಾನ್ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪೇಣ ಕೇಶವಃ । ಕ್ಷೀರಾಮ್ಬುಧೌ ಮಥ್ಯಮಾನೇ ಮನ್ದರಂ ಧೃತವಾನ್ ಪ್ರಭುಃ । ತದ್ವಚ್ಚ ಕೂರ್ಮರೂಪಾಖ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ಪಶ್ಯ ವೈಷ್ಣವೀ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ, ಕೇಶವನು ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸುವಾಗ ಮಂಡರ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಾಳಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ, ಕುರ್ಮ ಎಂಬ ಎರಡನೇ ವೈಷ್ಣವ ರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡು.

ಯಥಾ ರಸಾತಲಾತ್ ಕ್ಷ್ಮಾಂ ಚ ಧೃತವಾನ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ । ವರಾಹರೂಪೀ ತದ್ವಚ್ಚ ತೃತೀಯಾ ಪಶ್ಯ ವೈಷ್ಣವೀ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ, ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೂರನೇ ವೈಷ್ಣವ ರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡು.