ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಓಂಕೂರ್ಮಾಯ ಪಾದೌ ಪ್ರಥಮಂ ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ನಾರಾಯಣೇತಿ ಹರೇಃ ಕಟಿಂ ಚ । ಸಂಕರ್ಷಣಾಯೇತ್ಯುದರಂ ವಿಶೋಕೇ- ತ್ಯುರೋಭವಾಯೇತಿ ತಥೈವ ಕಣ್ಠಮ್ । ಸುಬಾಹವೇತ್ಯೇವ ಭುಜೌ ಶಿರಶ್ಚ ನಮೋ ವಿಶಾಲಾಯ ರಥಾಙ್ಗಸಾರಮ್ ।। ೪೦.

ಮೊದಲು 'ಓಂ ಕೂರ್ಮಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ 'ನಾರಾಯಣ' ಎಂದು ಹರಿಯ ಕಟಿಯನ್ನು, 'ಸಂಕರ್ಷಣ' ಎಂದು ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು, 'ವಿಶೋಕ' ಎಂದು ಗಂಟಲನ್ನು, 'ಸುಬಾಹು' ಎಂದು ಭುಜಗಳನ್ನು, 'ನಮೋ ವಿಶಾಲಾಯ ರಥಾಂಗಸಾರ' ಎಂದು ತಲೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಸ್ವನಾಮಮನ್ತ್ರೇಣ ಸುಗನ್ಧಪುಷ್ಪೈ- ರ್ನಾನಾನಿವೇದ್ಯೈರ್ವಿವಿಧೈಃ ಫಲೈಶ್ಚ । ಅಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ದೇವಂ ಕಲಶಂ ತದಗ್ರೇ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಮಾಲ್ಯೈಃ ಸಿತಕಣ್ಠದಾಮ ।। ೪೦.

ನೀನು ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ, ವಿವಿಧ ವಿಧದ ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಆ ಕಲಶದ ಮುಂದೆ ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕಂಠದ ಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ತಂ ರತ್ನಗರ್ಭಂ ತು ಪುರೇವ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವಶಕ್ತಿತೋ ಹೇಮಮಯಂ ತು ದೇವಮ್ । ಸಮನ್ದರಂ ಕೂರ್ಮರೂಪೇಣ ಕೃತ್ವಾ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ತಾಮ್ರೇ ಘೃತಪೂರ್ಣಪಾತ್ರೇ । ಪೂರ್ಣಘಟಸ್ಯೋಪರಿ ಸಂನಿವೇಶ್ಯ ಶ್ವೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯೈವಮೇವಂ ತು ದದ್ಯಾತ್ ।। ೪೦.

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದಿಂದ ದೇವರ ರೂಪವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕೂರ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ತುಪ್ಪ ತುಂಬಿದ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ದಿನ ಅದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಶ್ವೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಭೋಜ್ಯ ಸದಕ್ಷಿಣಾಂಶ್ಚ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರೀಣಯೇದ್ ದೇವದೇವಮ್ । ನಾರಾಯಣಂ ಕೂರ್ಮರೂಪೇಣ ಪಶ್ಚಾದ್ ತಥಾ ಸ್ವಯಂ ಭುಞ್ಜೀತ ಸಭೃತ್ಯವರ್ಗಃ ।। ೪೦.

ಮರುದಿನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀಡಿ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಕೂರ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಬಹುದು.

ಏವಂ ಕೃತೇ ವಿಪ್ರ ಸಮಸ್ತಪಾಪಂ ವಿನಶ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ಕುರ್ಯಾದ್ ವಿಚಾರಮ್ । ಸಂಸಾರಚಕ್ರಂ ತು ವಿಹಾಯ ಶುದ್ಧಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಲೋಕಂ ಚ ಹರೇಃ ಪುರಾಣಮ್ । ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಪಾಪಾನಿ ವಿನಾಶಮಾಶು ಶ್ರೀಮಾಂಸ್ತಥಾ ಜಾಯತೇ ಸತ್ಯಧರ್ಮಃ ।। ೪೦.

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಶುದ್ಧವಾದ ಹರಿಯ ಪುರಾತನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪಾಪಗಳು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಶ್ರೀಮಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅನೇಕಜನ್ಮಾನ್ತರಸಂಚಿತಾನಿ ನಶ್ಯನ್ತಿ ಪಾಪಾನಿ ನರಸ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ । ಪ್ರಾಗುಕ್ತರೂಪಂ ತು ಫಲಂ ಭವೇತ ನಾರಾಯಣಸ್ತುಷ್ಟಿಮಾಯಾತಿ ಸದ್ಯಃ ।। ೪೦.

ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣನು ಕೂಡಲೇ ಸಂತೋಷಪಡುವನು.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಏವಂ ಮಾಘೇ ಸಿತೇ ಪಕ್ಷೇ ದ್ವಾದಶೀಂ ಧರಣೀಭೃತಃ । ವರಾಹಸ್ಯ ಶ್ರೃಣುಷ್ವಾದ್ಯಾಂ ಮುನೇ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕ ।। ೪೧.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು, ಧರಣಿಧರನೇ, ಪರಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುನಿಯೇ, ಈಗ ನೀನು ವರಾಹನ ಮೂಲವ್ರತವನ್ನು ಕೇಳು.

ಪ್ರಾಗುಕ್ತೇನ ವಿಧಾನೇನ ಸಂಕಲ್ಪಸ್ನಾನಮೇವ ಚ । ಕೃತ್ವಾ ದೇವಂ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಏಕಾದಶ್ಯಾಂ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ।। ೪೧.

ಹಿಂದೆ ವಿವರಿಸಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ವಿವೇಕಿಯು ಏಕಾದಶಿಯಂದು ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಧೂಪನೈವೇದ್ಯಗನ್ಧೈಶ್ಚ ಅರ್ಚಯಿತ್ವಾಽಚ್ಯುತಂ ನರಃ । ಪಶ್ಚಾತ್ ತಸ್ಯಾಗ್ರತಃ ಕುಮ್ಭಂ ಜಲಪೂರ್ಣಂ ತು ವಿನ್ಯಸೇತ್ ।। ೪೧.

ಧೂಪ, ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನ ಮುಂದೆ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಕುಂಭವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

ಓಂ ವಾರಾಹಾಯೇತಿ ಪಾದೌ ತು ಮಾಧವಾಯೇತಿ ವೈ ಕಟಿಮ್ । ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಾಯೇತಿ ಜಠರಂ ವಿಶ್ವರೂಪೇತ್ಯುರೋ ಹರೇಃ ।। ೪೧.

ಪಾದದಲ್ಲಿ 'ಓಂ ವರಾಹಾಯ', ಕಟಿಯಲ್ಲಿ 'ಮಾಧವಾಯ', ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 'ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಾಯ', ಹೃದಯದಲ್ಲಿ 'ವಿಶ್ವರೂಪ' ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ಸರ್ವಜ್ಞಾಯೇತಿ ಕಣ್ಠಂ ತು ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಯೇ ಶಿರಃ । ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾಯೇತಿ ಚ ಭುಜೌ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಾಯ ಸುದರ್ಶನಮ್ । ಅಮೃತೋದ್ಭವಾಯ ಶಙ್ಖಂ ತು ಏಷ ದೇವಾರ್ಚನೇ ವಿಧಿಃ ।। ೪೧.

ಕಂಠದಲ್ಲಿ 'ಸರ್ವಜ್ಞಾಯ', ತಲೆಯ ಮೇಲೆ 'ಪ್ರಜಾಪತಯೇ', ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ 'ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾಯ', ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ 'ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಾಯ', ಶಂಖದಲ್ಲಿ 'ಅಮೃತೋದ್ಭವಾಯ' ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು—ಇದು ದೇವರ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಾನ.

ಏವಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಮೇಧಾವೀ ತಸ್ಮಿನ್ ಕುಮ್ಭೇ ತು ವಿನ್ಯಸೇತ್ । ಸೌವರ್ಣಂ ರೌಪ್ಯತಾಮ್ರಂ ವಾ ಪಾತ್ರಂ ವಿಭವಶಕ್ತಿತಃ ।। ೪೧.

ಹೀಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಆ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇಡಬೇಕು.

ಸರ್ವಬೀಜೈಸ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣಂ ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾ ವಿಚಕ್ಷಣಃ । ತತ್ರ ಶಕ್ತ್ಯಾ ತು ಸೌವರ್ಣಂ ವಾರಾಹಂ ಕಾರಯೇದ್ ಬುಧಃ ।। ೪೧.

ಎಲ್ಲ ಬಿತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಆ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ, ವಿವೇಕಿಯು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಚಿನ್ನದ ವರಾಹನ ರೂಪವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.

ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರೇಣೋದ್ಧೃತಾಂ ಪೃಥ್ವೀಂ ಸಪರ್ವತವನದ್ರುಮಾಮ್ । ಮಾಧವಂ ಮಧುಹನ್ತಾರಂ ವಾರಾಹಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಿತಮ್ ।। ೪೧.

ದಂತದ ತುದಿಯಿಂದ ಪರ್ವತ, ಕಾಡು, ಮರಗಳೊಡನೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದ ಮಾಧವನು, ಮಧುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು, ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.

ಸರ್ವಬೀಜಭೃತೇ ಪಾತ್ರೇ ರತ್ನಗರ್ಭಂ ಘಟೋಪರಿ । ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ ಪರಮಂ ದೇವಂ ಜಾತರೂಪಮಯಂ ಹರಿಮ್ ।। ೪೧.

ಎಲ್ಲ ಬಿತ್ತನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಯ ಮೇಲೆ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪರಮ ದೇವರಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಸಿತವಸ್ತ್ರಯುಗಚ್ಛನ್ನಂ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರಂ ತು ವೈ ಮುನೇ । ಸ್ಥಾಪ್ಯಾರ್ಚ್ಚಯೇದ್ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪೈರ್ನೈವೇದ್ಯೈರ್ವಿವಿಧೈಃ ಶುಭೈಃ ।। ೪೧.

ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಜೋಡಿಯಿಂದ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಶುಭ ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಪಮಣ್ಡಲಿಕಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಜಾಗರಂ ತತ್ರ ಕಾರಯೇತ್ । ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಾನ್ ಹರೇಸ್ತತ್ರ ವಾಚಯೇದ್ ಭಾವಯೇದ್ ಬುಧಃ ।। ೪೧.

ಹೂಗಳಿಂದ ವೃತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿವೇಕಿಯು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹರಿಯ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಸನ್ನಿಯಮಸ್ಯಾನ್ತಂ ಪ್ರಭಾತೇ ಉದಿತೇ ರವೌ । ಶುಚಿಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಹರಿಂ ಪೂಜ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ನಿವೇದಯೇತ್ ।। ೪೧.

ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಆತನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ವೇದವೇದಾಙ್ಗವಿದುಷೇ ಸಾಧುವೃತ್ತಾಯ ಧೀಮತೇ । ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಾಯ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್ ।। ೪೧.

ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ, ಸದಾಚಾರಿಯೂ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಆಗಿರುವ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

ದೇವಂ ಸಕುಮ್ಭಂ ತಂ ದತ್ತ್ವಾ ಹರಿಂ ವಾರಾಹರೂಪಿಣಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಭವೇದ್ ಯದ್ಧಿ ಫಲಂ ತನ್ಮೇ ನಿಶಾಮಯ ।। ೪೧.

ಹರಿಯವರನ್ನು ವರಾಹರೂಪದಲ್ಲಿ ಕುಂಭದೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ದೊರಕುವ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.

ಇಹ ಜನ್ಮನಿ ಸೌಭಾಗ್ಯಂ ಶ್ರೀಃ ಕಾನ್ತಿಸ್ತುಷ್ಟಿರೇವ ಚ । ದರಿದ್ರೋ ವಿತ್ತವಾನ್ ಸದ್ಯಃ ಅಪುತ್ರೋ ಲಭತೇ ಸುತಮ್ । ಅಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ನಶ್ಯತೇ ಸದ್ಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸಂವಿಶತೇ ಕ್ಷಣಾತ್ ।। ೪೧.

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಅದೃಷ್ಟ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಬಡವನಿಗೆ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಮಗುವು ಸಿಗುತ್ತದೆ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯ ತಕ್ಷಣ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕೂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮನೆಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಇಹ ಜನ್ಮನಿ ಸೌಭಾಗ್ಯಂ ಪರಲೋಕೇ ನಿಶಾಮಯ । ಅಸ್ಮಿನ್ನರ್ಥೇ ಪುರಾವೃತ್ತಮಿತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್ ।। ೪೧.

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಶುಭಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಇಹ ಲೋಕೇಽಭವದ್ ರಾಜಾ ವೀರಧನ್ವೇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ । ಸ ಕದಾಚಿದ್ ವನಂ ಪ್ರಾಯಾನ್ ಮೃಗಹೇತೋಃ ಪರಂತಪಃ ।। ೪೧.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೀರಧನ್ವ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಅವನು ಒಮ್ಮೆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಬೇಟೆಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ದು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ವ್ಯಾಪಾದಯನ್ ಮೃಗಗಣಾನ್ ತತ್ರರ್ಷಿವನಮಧ್ಯಗಃ । ಜಘಾನ ಮೃಗರೂಪಾನ್ ಸೋಽಜ್ಞಾನತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ನೃಪಃ ।। ೪೧.

ಅವನು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾ ಋಷಿಗಳ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ, ಅರಸನು ತಿಳಿಯದೆ, ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕೊಂದನು.

ಭ್ರಾತರಸ್ತತ್ರ ಪಞ್ಚಾಶನ್ಮೃಗರೂಪೇಣ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ । ಸಂವರ್ತಸ್ಯ ಸುತಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ವೇದಾಧ್ಯಯನತತ್ಪರಾಃ ।। ೪೧.

ಅಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಸಹೋದರರು, ಸಂವರ್ಥನ ಮಗರು, ವೇದಪಾಠದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವರು, ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.

ಸತ್ಯತಪಾ ಉವಾಚ । ಕಾರಣಂ ಕಿಂ ಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ತೇ ಚಕ್ರುರ್ಮೃಗರೂಪತಾಮ್ । ಏತನ್ಮೇ ಕೌತುಕಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪ್ರಣತಸ್ಯ ಪ್ರಸೀದ ಮೇ ।। ೪೧.

ಸತ್ಯತಪನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ಅವರು ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಏಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು? ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನನಗೆ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ತೇ ಕದಾಚಿದ್ ವನಂ ಯಾತಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಣಪೋತಕಾನ್ । ಜಾತಮಾತ್ರಾನ್ ಸ್ವಮಾತ್ರಾ ತು ವಿಹೀನಾನ್ ದೃಶ್ಯ ಸತ್ತಮ । ಏಕೈಕಂ ಜಗೃಹುಸ್ತೇ ಹಿ ತೇ ಮೃತಾಃ ಸ್ಕನ್ಧಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೪೧.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ತಾಯಿಯಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಿಂಕೆಮರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೊಂದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು; ಆಗ ಅವರು ಸತ್ತರು.

ತತಸ್ತೇ ದುಃಖಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಯಯುಃ ಪಿತರಮನ್ತಿಕಮ್ । ಊಚುಶ್ಚ ವಚನಂ ಚೇದಂ ಮೃಗಹಿಂಸಾಮೃತೇ ಮುನೇ ।। ೪೧.

ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ದುಃಖದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದ ವಿಷಯವನ್ನು ಋಷಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಋಷಿಪುತ್ರಕಾ ಊಚುಃ । ಜಾತಮಾತ್ರಾ ಮೃಗಾಃ ಪಞ್ಚ ಅಸ್ಮಾಭಿರ್ನಿಹತಾ ಮುನೇ । ಅಕಾಮತಸ್ತತೋಽಸ್ಮಾಕಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ವಿಧೀಯತಾಮ್ ।। ೪೧.

ಋಷಿಪುತ್ರರು ಹೇಳಿದರು: ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ನಾವು ಐದು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದೇವೆ; ಇದು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದುದರಿಂದ, ನಮಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ.