ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ತತೋ ವಾಕ್ಯಾವಸಾನೇ ತು ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಹಿ ಸಂಸದಿ । ಮಶಕಾ ಮತ್ಕುಣಾ ಯೂಕಾ ಭ್ರಮರಾಃ ಪಕ್ಷಿಣೋರಗಾಃ ।। ೪.

ಆ ರಾಜನ ಮಾತು ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೆ, ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು, ಹಲ್ಲುಹುಳುಗಳು, ಜೇನುಹುಳುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.

ಅಶ್ವಾ ಗಾವೋ ದ್ವಿಪಾಃ ಸಿಂಹಾ ವ್ಯಾಘ್ರಾ ಗೋಮಾಯವೋ ಮೃಗಾಃ । ಅನ್ಯೇಽಪಿ ಪಶವಃ ಕೀಟಾ ಗ್ರಾಮ್ಯಾರಣ್ಯಾಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ । ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ರಾಜಭವನೇ ಕೋಟಿಶೋ ಭೂತಧಾರಿಣಿ ।। ೪.

ಅಶ್ವಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ನರಿ, ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೀಟಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಜೀವಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯೊಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೂತಸಂಘಾತಂ ರಾಜಾ ವಿಸ್ಮಿತಮಾನಸಃ । ಯಾವಚ್ಚಿನ್ತಯತೇ ಕಿಂ ಸ್ಯಾದೇತದಿತ್ಯವಗಮ್ಯ ಚ । ಜೈಗೀಷವ್ಯಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಕಪಿಲಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ ।। ೪.

ಆ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಇದೇನು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಮತ್ತು ಧೀಮಂತನಾದ ಕಪಿಲರ ಮಹಿಮೆ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು.

ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಪುಟೋ ಭೂತ್ವಾ ಸ ರಾಜಾಽಶ್ವಶಿರಾಸ್ತದಾ । ಪಪ್ರಚ್ಛ ತಾವೃಷೀ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಕಿಮಿದಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮೌ ।। ೪.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಶಿರಾ ರಾಜನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ಇದು ಏನು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ?' ಎಂದು.

ದ್ವಿಜಾವೂಚತುಃ । ಆವಾಂ ಪೃಷ್ಟೌ ತ್ವಯಾ ರಾಜನ್ ಕಥಂ ವಿಷ್ಣುರಿಹೇಜ್ಯತೇ । ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ವಾ ಮಹಾರಾಜ ತೇನೇದಂ ದರ್ಶಿತಂ ತವ ।। ೪.

ಆ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು: 'ರಾಜನೆ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಹೇಗೆ ಅವನನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ.'

ಸರ್ವಜ್ಞಸ್ಯ ಗುಣಾ ಹ್ಯೇತೇ ಯೇ ರಾಜಂಸ್ತವ ದರ್ಶಿತಾಃ । ಸ ಚ ನಾರಾಯಣೋ ದೇವಃ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಕಾಮರೂಪವಾನ್ ।। ೪.

ರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ತೋರಿಸಿದವು ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ದೇವರ ಗುಣಗಳು. ಆ ನಾರಾಯಣನು ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಯಾವ ರೂಪವನ್ನಾದರೂ ತಾಳಬಲ್ಲನು.

ಸೌಮ್ಯಸ್ತು ಸಂಸ್ಥಿತಃ ಕ್ವಾಪಿ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಮನುಜೈಃ ಕಿಲ । ಆರಾಧನೇನ ಚೈತಸ್ಯ ವಾಕ್ಯಮರ್ಥವದಿಷ್ಯತೇ ।। ೪.

ಅವನು ಮೃದುವಾದ ಸ್ವಭಾವದವನು, ಎಲ್ಲೋ ನಿರಂತರ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಮಾನವರು ಪೂಜೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಮಾತುಗಳು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ.

ಕಿನ್ತು ಸರ್ವಶರೀರಸ್ಥಃ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಜಗತ್ಪತಿಃ । ಸ್ವದೇಹೇ ದೃಶ್ಯತೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ನೈಕಸ್ಥಾನಗತಸ್ತು ಸಃ ।। ೪.

ಆದರೆ, ಪರಮಾತ್ಮನು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವನು. ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಂತ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತನಲ್ಲ.

ಅತೋಽರ್ಥಂ ದರ್ಶಿತಂ ರೂಪಂ ದೇವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ । ಆವಯೋಸ್ತವ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಪ್ರತೀತಿಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯಥಾ ತವ । ಏವಂ ಸರ್ವಗತೋ ವಿಷ್ಣುಸ್ತವ ದೇಹೇ ಜನೇಶ್ವರ ।। ೪.

ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಬರುವಂತೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ವಿಷ್ಣುವು ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ, ಜನರ ಒಡೆಯನೇ.

ಮನ್ತ್ರಿಣಾಂ ಭೃತ್ಯಸಙ್ಘಸ್ಯ ಸುರಾದ್ಯಾ ಯೇ ಪ್ರದರ್ಶಿತಾಃ । ಪಶವಃ ಕೀಟಸಙ್ಘಾಶ್ಚ ತೇಽಪಿ ವಿಷ್ಣುಮಯಾ ನೃಪ ।। ೪.

ರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ತೋರಿಸಲಾದ ಸಚಿವರು, ಸೇವಕರು, ದೇವತೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗು ಅನೇಕ ಕೀಟಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಸವಿದೆ.

ಭಾವನಾಂ ತು ದೃಢಾಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯಥಾ ಸರ್ವಗತೋ ಹರಿಃ । ನಾನ್ಯತ್ ತತ್ ಸದೃಶಂ ಭೂತಮಿತಿ ಭಾವೇನ ಸೇವ್ಯತೇ ।। ೪.

ಹರಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವನೆಂಬ ದೃಢವಾದ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಅವನಂತೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಜೀವಿ ಇಲ್ಲ. ಈ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಏಷ ತೇ ಜ್ಞಾನಸದ್ಭಾವಸ್ತವ ರಾಜನ್ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ । ಪರಿಪೂರ್ಣೇನ ಭಾವೇನ ಸ್ಮರನ್ ನಾರಾಯಣಂ ಹರಿಮ್ ।। ೪.

ರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ಜ್ಞಾನವು ಇದಾಗಿದೆ: ಪರಿಪೂರ್ಣ ಭಾವದಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಪರಿಪೂರ್ಣೇನ ಬಾವೇನ ಸ್ಮರ ನಾರಾಯಣಂ ಗುರುಮ್ । ಪುಷ್ಪೋಪಹಾರೈರ್ಧೂಪೈಶ್ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಚ ತರ್ಪಣೈಃ । ಧ್ಯಾನೇನ ಸುಸ್ಥಿತೇನಾಶು ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। ೪.

ಪೂರ್ಣ ಭಾವದಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಗುರುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು. ಹೂವುಗಳ ಅರ್ಪಣೆ, ಧೂಪ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡುವುದು, ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಶೀಘ್ರವೇ ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಅಶ್ವಶಿರಾ ಉವಾಚ । ಭವನ್ತೌ ಮಮ ಸಂದೇಹಮೇಕಂ ಛೇತ್ತುಮಿಹಾರ್ಹತಃ । ಯೇನ ಛಿನ್ನೇನ ಜಾಯೇತ ಮಮ ಸಂಸಾರವಿಚ್ಯುತಿಃ ।। ೫.

ಅಶ್ವಶಿರಾ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ಒಂದು ಸಂಶಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದೂರಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯರು. ಅದು ದೂರವಾದರೆ ನನಗೆ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯು ಸಿಗುತ್ತದೆ.'

ಏವಮುಕ್ತೇ ನೃಪತಿನಾ ತದಾ ಯೋಗಿವರೋ ಮುನಿಃ । ಕಪಿಲಃ ಪ್ರಾಹ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ರಾಜಾನಂ ಯಜತಾಂ ವರಮ್ ।। ೫.

ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಕಪಿಲ ಮುನಿಯು, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಜನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಕಪಿಲ ಉವಾಚ । ಕಸ್ತೇ ಮನಸಿ ಸಂದೇಹೋ ರಾಜನ್ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕ । ಛಿನ್ದಾಮಿ ಯೇನ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಬ್ರೂಹಿ ಯತ್ತೇಽಭಿವಾಞ್ಛಿತಮ್ ।। ೫.

ಕಪಿಲನು ಹೇಳಿದನು: 'ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವಿದೆ? ನೀನು ಏನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೋ ಅದನ್ನು ಹೇಳು. ನಾನು ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಸಂಶಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತೇನೆ.'

ರಾಜೋವಾಚ । ಕರ್ಮಣಾ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಮೋಕ್ಷ ಉತಾಹೋ ಜ್ಞಾನಿನಾ ಮುನೇ । ಏತನ್ಮೇ ಸಂಶಯಂ ಛಿನ್ಧಿ ಯದಿ ಮೇಽನುಗ್ರಹಃ ಕೃತಃ ।। ೫.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕರ್ಮದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೋ, ಮುನಿಯೇ? ನೀನು ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರೆ, ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡು.'

ಕಪಿಲ ಉವಾಚ । ಇಮಂ ಪ್ರಶ್ನಂ ಮಹಾರಾಜ ಪುರಾ ಪೃಷ್ಟೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ । ರೈಭ್ಯೇಣ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರೇಣ ರಾಜ್ಞಾ ಚ ವಸುನಾ ಪುರಾ । ವಸುರಾಸೀನ್ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಿದ್ವಾನ್ ದಾನಪತಿಃ ಪುರಾ ।। ೫.

ಕಪಿಲನು ಹೇಳಿದನು: 'ಮಹಾರಾಜನೇ, ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ರೈಭ್ಯ ಎಂಬ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನು ಮತ್ತು ವಸು ಎಂಬ ರಾಜನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರು. ವಸು ಹಿಂದೆ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ದಾನಶೀಲನೂ ಆದ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದ.'

ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯ ಮನೋಃ ಕಾಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽನ್ವಯವರ್ದ್ಧನಃ । ವಸುಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸದ್ಮ ಗತವಾಂಸ್ತದ್ದಿದೃಕ್ಷಯಾ ।। ೫.

ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ವಸು, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.

ಪಥಿ ಚೈತ್ರರಥಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿದ್ಯಾಧರವರಂ ನೃಪ । ಅಪೃಚ್ಛಚ್ಚ ವಸುಃ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽವಸರಂ ಪ್ರಭೋ ।। ೫.

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಥನನ್ನು, ವಿದ್ಯಾಧರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನನ್ನು ನೋಡಿ, ವಸುನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಅವಕಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದನು, ಮಹಾರಾಜನೆ.

ಸೋಽಬ್ರವೀದ್ ದೇವಸಮಿತಿರ್ವರ್ತತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಗೃಹೇ । ಏವಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಸುಸ್ತಸ್ಥೌ ದ್ವಾರಿ ಬ್ರಹ್ಮೌಕಸಸ್ತದಾ । ತಾವತ್ ತತ್ರೈವ ರೈಭ್ಯಸ್ತು ಆಜಗಾಮ ಮಹಾತಪಾಃ ।। ೫.

ಅವನಿಗೆ ಚಿತ್ರರಥನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಸಭೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.' ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಸುನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ರೈಭ್ಯನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದುಹೋದನು.

ಸ ರಾಜಾ ಪ್ರೀತಮನಸಾ ವಸುಃ ಸಂಪೂರ್ಣಮಾನಸಃ । ಉವಾಚ ಪೂಜಯಿತ್ವಾಗ್ರೇ ಕ್ವ ಪ್ರಯಾತೋಽಸಿ ವೈ ಮುನೇ ।। ೫.

ಆ ರಾಜ ವಸುನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿ, ರೈಭ್ಯನಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಮುನಿಯೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?'

ರೈಭ್ಯ ಉವಾಚ । ಅಹಂ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಆಗತೋಽಸ್ಮಿ ಮಹಾನೃಪ । ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಾರ್ಯಾನ್ತರಂ ಪ್ರಷ್ಟುಮಹಂ ದೇವಪುರೋಹಿತಮ್ ।। ೫.

ರೈಭ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: 'ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಾನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಬಳಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ದೇವತೆಗಳ ಗುರುನಿಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.'

ಏವಂ ವದತಿ ರೈಭ್ಯೇ ತು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತನ್ಮಹತ್ಸದಃ । ಉತ್ತಸ್ಥೌ ಸ್ವಾನಿ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾನಿ ಗತಾ ದೇವಗಣಾಃ ಪ್ರಭೋ ।। ೫.

ರೈಭ್ಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ತಮ್ಮ ಆಸನಗಳಿಂದ ಎದ್ದು ಹೊರಟರು.

ತಾವದ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತತ್ರ ರೈಭ್ಯೇಣ ಸಹ ಸಂವಿದಮ್ । ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವಧಿಷ್ಣ್ಯಮಗಮದ್ ವಸುನಾ ಚ ಸುಪೂಜಿತಃ ।। ೫.

ಆಗ ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ರೈಭ್ಯನ ಜೊತೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ, ವಸುನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಆಸನಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ರೈಭ್ಯ ಆಙ್ಗಿರಸೋ ರಾಜಾ ವಸುಶ್ಚೋಪವಿವೇಶ ಹ । ಉಪವಿಷ್ಟೇಷು ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತೇಷು ತೇಷ್ವಪಿ ಸೋಽಬ್ರವೀತ್ ।। ೫.

ಆಂಗಿರಸ ವಂಶದ ರೈಭ್ಯನು ಮತ್ತು ರಾಜ ವಸುನು ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ, ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ಅವನು ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ದೇವಗುರೂ ರೈಭ್ಯಂ ವಚನಮನ್ತಿಕೇ । ಕಿಂ ಕರೋಮಿ ಮಹಾಭಾಗ ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗ ।। ೫.

ದೇವತೆಗಳ ಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ರೈಭ್ಯನ ಬಳಿ ಹೇಳಿದನು: 'ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ?'

ರೈಭ್ಯ ಉವಾಚ । ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಕರ್ಮಣಾ ಕಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಜ್ಞಾನಿನಾಽಥವಾ । ಮೋಕ್ಷ ಏತನ್ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಪೃಚ್ಛತಃ ಸಂಶಯಂ ಪ್ರಭೋ ।। ೫.

ರೈಭ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: 'ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೇ, ಕರ್ಮದಿಂದ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಮುಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ತಿಳಿಸು, ನಾನು ಸಂಶಯದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.'

ಬೃಹಸ್ಪತಿರುವಾಚ । ಯತ್ಕಿಂಚಿತ್ ಕುರುತೇ ಕರ್ಮ ಪುರುಷಃ ಸಾಧ್ವಸಾಧು ವಾ । ಸರ್ವಂ ನಾರಾಯಣೇ ನ್ಯಸ್ಯ ಕುರ್ವನ್ ನೈವ ಚ ಲಿಪ್ಯತೇ ।। ೫.

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನಾದರೂ, ಒಬ್ಬನು ಚೆನ್ನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿರಲಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲ.'