ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ವ್ಯಾಧ ಉವಾಚ । ವ್ಯಾಧೋಽಸ್ಮಿ ಪಾಪಕರ್ಮಾಽಸ್ಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಹಾಽಸ್ಮಿ ಸರಿದ್ವರೇ । ತಥಾಪಿ ಸಂಸ್ಮೃತಾ ದೇವಿ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಶರಣಂ ಗತಮ್ ।। ೩೮.

ವ್ಯಾಧನು ಹೇಳಿದನು: "ನಾನು ವ್ಯಾಧ, ಪಾಪಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕನು, ಪವಿತ್ರ ನದಿಯೇ; ಆದರೂ ದೇವಿ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.

ದೇವತಾಂ ನೈವ ಜಾನಾಮಿ ನ ಮನ್ತ್ರಂ ನ ತಥಾರ್ಚನಮ್ । ಗುರುಪಾದೌ ಪರಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸತತಂ ಶುಭೇ ।। ೩೮.

ನಾನು ಯಾವ ದೇವರನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪೂಜೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಶುಭೆಯೆ, ನಾನು ಸದಾ ನನ್ನ ಗುರುದೇವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೋಡುತ್ತೇನೆ.

ಏವಂ ವಿಧಸ್ಯ ಮೇ ದೇವಿ ದಯಾಂ ಕುರು ಸರಿದ್ವರೇ । ಋಷೇಃ ಕ್ಷಾಲಾರ್ಥಸಲಿಲಂ ಸಮೀಪಂ ಕುರು ಮಾಚಿರಮ್ ।। ೩೮.

ನಾನು ಇಂತಹವನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದೆ, ದಯೆಮಾಡು. ಆ ಋಷಿಗೆ ಕೈಕಾಲು ತೊಳೆಯಲು ನೀರನ್ನು ಬೇಗ ಇಲ್ಲಿ ತರಿಸು.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಽಥ ವ್ಯಾಧೇನ ದೇವಿಕಾ ಪಾಪನಾಶಿನೀ । ಆಜಗಾಮ ಯತಸ್ತಸ್ಥೌ ದುರ್ವಾಸಾಃ ಸಂಶಿತವ್ರತಃ ।। ೩೮.

ಆ ಹೀಗೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಧನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ದೇವಿಕಾನದಿ, ದುರ್ವಾಸರು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಳು.

ತಸ್ಯ ಪಾದೌ ಸ್ವಯಂ ದೇವೀ ಕ್ಷಾಲಯನ್ತೀ ಸರಿದ್ವರಾ । ಜಗಾಮ ಹ್ರಾದಿನೀ ಭೂತ್ವಾ ವ್ಯಾಧಾಶ್ರಮಸಮೀಪತಃ ।। ೩೮.

ಆ ನದಿದೇವತೆ ಸ್ವತಃ ಆ ಋಷಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಾ, ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಾಗಿ, ವ್ಯಾಧನ ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯಂ ದುರ್ವಸಾ ವಿಸ್ಮಯಂ ಯಯೌ । ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಹಸ್ತೌ ಪಾದೌ ಚ ತದನ್ತಂ ಶ್ರದ್ಧಯಾನ್ವಿತಮ್ । ಬುಭುಜೇ ಪರಮಪ್ರೀತಸ್ತಥಾಚಮ್ಯ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ।। ೩೮.

ಆ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ದುರ್ವಾಸರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು. ಕೈಕಾಲು ತೊಳೆದು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಳಿತು, ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ವಿಧಿ ಮಾಡಿ, ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರು.

ತಮಸ್ಥಿಶೇಷಂ ವ್ಯಾಧಂ ತು ಕ್ಷುಧಾದುರ್ಬಲತಾಂ ಗತಮ್ । ಉವಾಚ ವೇದಾಧ್ಯಯನಂ ಸರ್ವೇ ವೇದಾಃ ಸಸಂಗ್ರಹಾಃ । ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾ ಪುರಾಣಾನಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾಣಿ ಭವನ್ತು ತೇ ।। ೩೮.

ಆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ದುರ್ಬಲನಾದ ವ್ಯಾಧನಿಗೆ ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು: 'ನೀನು ವೇದಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲೆ.'

ಏವಂ ಪ್ರಾದಾದ್ ವರಂ ತಸ್ಯ ದುರ್ವಾಸಾ ನಾಮ ಚಾಕರೋತ್ । ಭವಾನ್ ಸತ್ಯತಪಾ ನಾಮ ಋಷಿರಾದ್ಯೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೩೮.

ಹೀಗೆ ದುರ್ವಾಸರು ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, 'ನೀನು ಸತ್ಯತಪ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಋಷಿಯಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತೀ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಂ ದತ್ತವರೋ ವ್ಯಾಧಸ್ತಮಾಹ ಮುನಿಸತ್ತಮಮ್ । ವ್ಯಾಧೋ ಭೂತ್ವಾ ಕಥಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ವೇದಾನಧ್ಯಾಪಯಾಮ್ಯಹಮ್ ।। ೩೮.

ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ವ್ಯಾಧನು ಆ ಮಹರ್ಷಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ವ್ಯಾಧನಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೇಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಬಲ್ಲೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ?'

ಋಷಿರುವಾಚ । ಪ್ರಾಕ್ಶರೀರಂ ಗತಂ ತೇಽದ್ಯ ನಿರಾಹಾರಸ್ಯ ಸತ್ತಮ । ತಪೋಮಯಂ ಶರೀರಂ ತೇ ಪೃಥಗ್ಭೂತಂ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೩೮.

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದರು: 'ಈಗ ನಿನ್ನ ಹಳೆಯ ದೇಹ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ಉಳಿದಿದ್ದದು, ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಈಗ ನಿನ್ನ ದೇಹ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಬೇರೆ ಆಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.'

ಪ್ರಾಗ್ವಿಜ್ಞಾನಂ ಗತಂ ನಾಶಮಿದಾನೀಂ ಶುದ್ಧಮಕ್ಷರಮ್ । ವಿದ್ಧಿ ತಂ ಶುದ್ಧಕಾಯೋಽಸಿ ತಥಾಽನ್ಯತ್ ತೇ ಶರೀರಕಮ್ । ತೇನ ವೇದಾಃ ಸಮಂ ಶಾಸ್ತ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಭಾಸ್ಯನ್ತಿ ತೇ ಮುನೇ ।। ೩೮.

ನಿನ್ನ ಹಳೆಯ ಜ್ಞಾನವು ಈಗ ನಾಶವಾಗಿದೆ; ಈಗ ನೀನು ಶುದ್ಧನೂ, ಅಕ್ಷಯನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನು ಶುದ್ಧ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೀಯೆ, ನಿನ್ನ ಹಳೆಯ ದೇಹ ಬೇರೆ ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ನಿನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರುತ್ತವೆ, ಮಹರ್ಷಿಯೇ.

ಸತ್ಯತಪಾ ಉವಾಚ । ಭಗವನ್ ದ್ವೇ ಶರೀರೇ ತು ಇತಿ ಯತ್ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್ । ತನ್ಮೇ ಕಥಯ ಭೇದಂ ವೈ ಕೇ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ವರ ।। ೩೯.

ಸತ್ಯತಪನು ಹೇಳಿದರು: 'ಭಗವನೇ, ನೀವು ಎರಡು ದೇಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ. ಅವುಗಳ ಭೇದವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.'

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ನ ದ್ವೇ ತ್ರೀಣಿ ಶರೀರಾಣಿ ವಾಚ್ಯಂ ತದ್ವಿಪರೀತಕಮ್ । ವಿಭೋಗಾಯತನಂ ಚೈವ ತ್ರಿಶರೀರಾಣಿ ಪ್ರಾಣಿನಾಮ್ ।। ೩೯.

ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು: 'ಎರಡಲ್ಲ, ಮೂರು ದೇಹಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು; ಅದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಮೂರು ದೇಹಗಳಿವೆ.'

ಪ್ರಾಗವಸ್ಥಮಧರ್ಮಾಖ್ಯಂ ಪರಿಜ್ಞಾನವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ಅಪರಂ ಸವ್ರತಂ ತದ್ಧಿ ಜ್ಞೇಯಮತ್ಯನ್ತಧಾರ್ಮಿಕಮ್ ।। ೩೯.

ಮೊದಲನೆಯದು ಅಧರ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿ, ಅದು ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದದು; ಎರಡನೆಯದು ವ್ರತಪಾಲನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕವಾದದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೋಪಭೋಗಾಯ ಯತ್ ತೃತೀಯಮತೀನ್ದ್ರಿಯಮ್ । ತತ್ತ್ರಿಭೇದಂ ವಿನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಭಿರ್ವಿಚಕ್ಷಣೈಃ । ಯಾತನಾ ಧರ್ಮಭೋಗಶ್ಚ ಭುಕ್ತಿಶ್ಚೇತಿ ತ್ರಿಭೇದಕಮ್ ।। ೩೯.

ಮೂರನೆಯದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾದದು, ಅದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ. ಈ ಮೂರು ವಿಧಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಯಾತನೆ, ಧರ್ಮಾನುಭವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೋಗ — ಇವು ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳು.

ಯಸ್ತು ಭಾವಃ ಪುರಾ ಹ್ಯಾಸೀತ್ ಪ್ರಾಣಿನೋ ನಿಘ್ನತಃ ಸ ವೈ । ತತ್ಪಾಪಾಖ್ಯಂ ಶರೀರಂ ತೇ ಪಾಪಸಂಜ್ಞಂ ತದುಚ್ಯತೇ ।। ೩೯.

ಹಿಂದೆ ಜೀವಿ ಕೊಲ್ಲುವವನಾಗಿದ್ದಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯ ದೇಹ ಪಾಪದೇಹವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಪಾಪದೇಹ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಇದಾನೀಂ ಶುಭವೃತ್ತಿಂ ತು ಕುರ್ವತಸ್ತಪ ಆರ್ಜವಮ್ । ಅಪರಂ ಧರ್ಮರೂಪಂ ತು ಶರೀರಂ ತೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ । ತೇನ ವೇದಪುರಾಣಾನಿ ಜ್ಞಾತುಮರ್ಹಸ್ಯಸಂಶಯಮ್ ।। ೩೯.

ಈಗ ನೀನು ಶುಭಕರ್ಮ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ನೇರತೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮರೂಪದ ದೇಹ ನಿನಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅದರಿಂದ ನೀನು ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲೆ.

ಯದಾಷ್ಟಾಕಂ ಸಂಪರಿವರ್ತ್ತತೇ ಪುಮಾಂ- ಸ್ತದಾ ತ್ರ್ಯವಸ್ಥಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ಯತೇ ತು ವೈ । ಗತಾಷ್ಟವರ್ಗಸ್ತ್ರಿಗತಃ ಸದಾ ಶುಭಃ ಸ್ಥಿರೋ ಭವೇದಾತ್ಮನಿ ನಿಶ್ಚಯಾತ್ಮವಾನ್ ।। ೩೯.

ಯಾವಾಗ ಒಂಬತ್ತು ಗುಣಗಳು ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೋ, ಆಗ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಎಂಟು ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಶುಭನಾಗಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಯದಾ ಪಞ್ಚ ಪುನಃ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಾಪಿ ಸಂತ್ಯಜೇತ್ । ಏಕಮಾರ್ಗಸ್ತದಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾಶ್ವತಂ ಲಭತೇ ನರಃ ।। ೩೯.

ಯಾವಾಗ ಐದು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಐದು, ಮತ್ತು ಮತ್ತೂ ಐದುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ, ಒಬ್ಬನು ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸತ್ಯತಪಾ ಉವಾಚ । ಭಗವನ್ ಯದಿ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಶರೀರಂ ನೋಪಜಾಯತೇ । ತದಾ ಕೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮೋಪಲಭ್ಯತೇ ।। ೩೯.

ಸತ್ಯತಪನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನೇ, ಜ್ಞಾನವು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು?

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ಜ್ಞಾನಮೂಲಂ ಜ್ಞಾನಂ ಕರ್ಮಾದಿಕಂ ತಥಾ । ಏತಯೋರನ್ತರಂ ನಾಸ್ತಿ ಯಥಾಽಶ್ಮಮೃದಯೋರ್ಮುನೇ ।। ೩೯.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಕರ್ಮಗಳು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿವೆ, ಜ್ಞಾನವೂ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮುನಿಯೇ, ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಯಾವ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ, ಎರಡು ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ.

ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ಚತುರ್ಭೇದಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿಷು ಕೀರ್ತಿತಮ್ । ತತ್ರ ವೇದೋಕ್ತಕರ್ಮಾಣಿ ತ್ರಯಃ ಕುರ್ವನ್ತಿ ನಿತ್ಯಶಃ । ತ್ರಿಶುಶ್ರೂಷಾಮಥೈಕಸ್ತು ಏಷಾ ವೇದೋದಿತಾ ಕ್ರಿಯಾ ।। ೩೯.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಇತರರಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ಆ ಮೂವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಇದು ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಕ್ರಮ.

ಏತಾನ್ ಧರ್ಮಾನವಸ್ಥಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಪಾಸ್ತಿಂ ರೋಚತೇ । ತಸ್ಯ ಮುಕ್ತಿರ್ಭವೇನ್ನೂನಂ ವೇದವಾದರತಸ್ಯ ಚ ।। ೩೯.

ಈ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ವೇದೋಪದೇಶದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನಿಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮುಕ್ತಿಯು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಸತ್ಯತಪಾ ಉವಾಚ । ಯದೇತತ್ ಪರಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಮಹಾಮುನೇ । ತಸ್ಯ ರೂಪಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಯೋಗಿನೋಽಪಿ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।। ೩೯.

ಸತ್ಯತಪನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನೀವು ಹೇಳಿದ ಈ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಹಾಯೋಗಿಗಳೂ ಕೂಡ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅನಾಮಮಸಗೋತ್ರಂ ಚ ಅಮೂರ್ತ್ತಂ ಮೂರ್ತ್ತಿವರ್ಜಿತಮ್ । ಕಥಂ ಸ ಜ್ಞಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂಜ್ಞಾನಾಮವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ತಸ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಕಥಯ ಮೇ ವೇದಮಾರ್ಗವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಮ್ ।। ೩೯.

ಹೆಸರಿಲ್ಲದ, ವಂಶವಿಲ್ಲದ, ರೂಪವಿಲ್ಲದ, ರೂಪಕ್ಕೂ ಅತೀತವಾದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಹುದು? ಎಲ್ಲ ಹೆಸರುಗಳಿಗೂ ಅತೀತನಾದ ಆತನಿಗೆ ವೇದಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಏನೆಂದು ಹೆಸರು ಇದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.

ದುರ್ವಾಸಾ ಉವಾಚ । ಯದೇತತ್ ಪರಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವೇದವ್ಯಾಸೇಷು ಪಠ್ಯತೇ । ಸ ದೇವಃ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಃ ಸ್ವಯಂ ನಾರಾಯಣಃ ಪರಃ ।। ೩೯.

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮನೇ ಕಮಲನಯನನಾದ ದೇವರು, ಸ್ವಯಂ ನಾರಾಯಣನು, ಪರಮಾತ್ಮನು.

ಸ ಯಜ್ಞೈರ್ವಿವಿಧೈರಿಷ್ಟೈರ್ದಾನೈರ್ದತ್ತೈಶ್ಚ ಸತ್ತಮ । ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಪರಮೋ ದೇವಃ ಸ್ವಯಂ ನಾರಾಯಣೋ ಹರಿಃ ।। ೩೯.

ಅವನನ್ನು ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳು, ಹೋಮಗಳು ಮತ್ತು ದಾನಗಳ ಮೂಲಕ, ಒಳ್ಳೆಯವರೇ, ಪರಮ ದೇವರಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಸತ್ಯತಪಾ ಉವಾಚ । ಭಗವನ್ ಬಹುವಿತ್ತೇನ ಋತ್ವಿಗ್ಭಿರ್ವೇದಪಾರಗೈಃ । ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಪುಣ್ಯಕೃದ್ಭಿರ್ಹಿ ಕ್ವಚಿದ್ ಯಜ್ಞಃ ಕಥಂಚನ । ತೇನ ಪ್ರಾಪ್ತೇನ ಭಗವಾನ್ ಲಭ್ಯತೇ ದುಃಖತೋ ಹರಿಃ ।। ೩೯.

ಸತ್ಯತಪನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನೇ, ಬಹಳ ಧನವನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾದ ಋತ್ವಿಜರು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಂತರಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಜ್ಞಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಹರಿ ಅವರನ್ನು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ವಿತ್ತೇನ ಚ ವಿನಾ ದಾನಂ ದಾತುಂ ವಿಪ್ರ ನ ಶಕ್ಯತೇ । ವಿದ್ಯಮಾನೇಽಪಿ ನ ಮತಿಃ ಕುಟುಮ್ಬಾಸಕ್ತಚೇತಸಃ । ತಸ್ಯ ಮೋಕ್ಷಃ ಕಥಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸರ್ವಥಾ ದುರ್ಲಭೋ ಹರಿಃ ।। ೩೯.

ಧನವಿಲ್ಲದೆ ದಾನವನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ; ಧನ ಇದ್ದರೂ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಅಂಟಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯು ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿ ದೊರೆಯುವುದು ದುಷ್ಟ.