ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಋಷಿರುವಾಚ । ಅಹಂ ತ್ವಯಾ ಪುರಾ ಪುತ್ರ ಪ್ರಾರ್ಥಿತೋಽಸ್ಮಿ ತಪೋಽರ್ಥಿನಾ । ಬಹುಪಾತಕಯುಕ್ತೇನ ಘೋರರೂಪೇಣ ಚಾನಘ ।। ೩೭.

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಮಗನೇ, ಹಿಂದೆ ನೀನು ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಬೇಡಿದ್ದೆ, ಆಗ ನೀನು ಬಹುಪಾಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದೆ, ಪಾಪರಹಿತನಾದವನೇ.

ಇದಾನೀಂ ತವ ಪಾಪಾನಿ ದೇವಿಕಾಭಿಷವೇಣ ಚ । ಮದ್ದರ್ಶನೇನ ಚ ಚಿರಂ ವಿಷ್ಣುನಾಮಶ್ರುತೇನ ಚ । ನಷ್ಟಾನಿ ಶುದ್ಧದೇಹೋಽಸಿ ಸಾಂಪ್ರತಂ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೩೭.

ಈಗ ದೇವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ, ನನ್ನನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೋಡಿದುದರಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿದುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ; ಈಗ ನೀನು ಶುದ್ಧ ದೇಹದವನಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಇದಾನೀಂ ವರಮೇಕಂ ತ್ವಂ ಗೃಹಾಣ ಮಮ ಸನ್ನಿಧೌ । ತಪಃ ಕುರುಷ್ವ ಸಾಧೋ ತ್ವಂ ಚಿರಕಾಲಂ ಯದೀಚ್ಛಸಿ ।। ೩೭.

ಈಗ ನನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನೀನು ಒಂದು ವರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು: ನೀನು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಬೇಕೆಂದರೂ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು, ಒಳ್ಳೆಯವನೇ.

ವ್ಯಾಧ ಉವಾಚ । ಯ ಏಷ ಭವತಾ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವಿಷ್ಣುರ್ನಾರಾಯಣಃ ಪ್ರಭುಃ । ಸ ಕಥಂ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಮರ್ತ್ಯೈರೇಷ ಏವ ವರೋ ಮಮ ।। ೩೭.

ವನ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ನೀವು ಹೇಳಿದ ಈ ವಿಷ್ಣು, ನಾರಾಯಣ, ಪ್ರಭುವನ್ನು ಮಾನವರು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು? ಇದೇ ನನಗೆ ಬೇಕಾದ ವರ.

ಋಷಿರುವಾಚ । ತಮುದ್ದಿಶ್ಯ ವ್ರತಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯತ್ಕಿಂಚಿತ್ಪುರುಷೋಽಚ್ಯುತಮ್ । ಸ ಪರಂ ತಮವಾಪ್ನೋತಿ ಭಕ್ತಯಾ ಯುಕ್ತಃ ಪುಮಾನಿತಿ ।। ೩೭.

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಯಾರಾದರೂ ಅಚ್ಯುತನಿಗಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಭವಾನ್ ಪುತ್ರ ವ್ರತಮೇತತ್ ಸಮಾಚರ । ನ ಭಕ್ಷಯೇದ್ ಗಣಾನ್ನಂ ತು ನ ವದೇದನೃತಂ ಕ್ವಚಿತ್ ।। ೩೭.

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮಗನೇ, ನೀನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು: ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸುಳ್ಳು ಮಾತು ಹೇಳಬಾರದು.

ಏತತ್ ತೇ ವ್ರತಮಾದಿಷ್ಟಂ ಮಯಾ ವ್ಯಾಧವರ ಧ್ರುವಮ್ । ಅತ್ರೈವಂ ತಪಸಾ ಯುಕ್ತಸ್ತಿಷ್ಠ ತ್ವಂ ಯಾವದಿಚ್ಛಸಿ ।। ೩೭.

ವನ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನಿಗೆ ನಾನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರು.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಏವಂ ಚಿನ್ತಾನ್ವಿತಂ ಮತ್ವಾ ವರದೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಽಭವತ್ । ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಿನಮಥೋ ಬುದ್ಧ್ವಾ ವಞ್ಚಯಿತ್ವಾ ಗತೋ ಮುನಿಃ ।। ೩೭.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನಾದನು; ಆ ವನ್ಯನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಆ ಋಷಿಯು ಅವನನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಸ ಶುಭಂ ಶೋಭನಂ ಮಾರ್ಗಮಾಸ್ಥಾಯ ವ್ಯಾಧಸತ್ತಮಃ । ತಪಸ್ತೇಪೇ ನಿರಾಹಾರಸ್ತಂ ಗುರುಂ ಮನಸಾ ಸ್ಮರನ್ ।। ೩೮.

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಶುಭವಾದ, ಸುಂದರವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವನ್ಯನು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುರುವನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾ.

ಭಿಕ್ಷಾಕಾಲೇ ತು ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಶೀರ್ಣಪರ್ಣಾನ್ಯಭಕ್ಷಯತ್ । ಸ ಕದಾಚಿತ್ ಕ್ಷುಧಾವಿಷ್ಟೋ ವೃಕ್ಷಮೂಲಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಃ ।। ೩೮.

ಭಿಕ್ಷೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಅವನು ಒಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದನು; ಒಂದು ಸಲ, ಭಾರಿಯಾದ ಹಸಿವಿನಿಂದ, ಮರದ ಬೇರು ಹತ್ತಿರ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದನು.

ಬುಭುಕ್ಷಿತಸ್ತರೋಃ ಪರ್ಣಮೈಚ್ಛದ್ ಭಕ್ಷಿತುಮನ್ತಿಕಾತ್ । ಇತ್ಯೇವಂ ಕುರ್ವತೋ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ವಾಗುವಾಚಾಶರೀರಿಣೀ ।। ೩೮.

ಹಸಿವಿನಿಂದ, ಆ ಮರದ ಹತ್ತಿರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬಯಸಿದನು; ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಆಕಾಶದಿಂದ ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತು.

ಮಾ ಭಕ್ಷಯಸ್ವ ಸಕಟಮುಚ್ಚೈರೇವಂ ಪ್ರಭಾಷಿತೇ । ತತೋಽಸೌ ತಂ ವಿಹಾಯಾನ್ಯದ್ ವಾರ್ಕ್ಷಂ ಪತಿತಮಗ್ರಹೀತ್ ।। ೩೮.

'ಆ ವಕ್ರವಾದ ಎಲೆಯನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಡ' ಎಂದು ಆ ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿತು; ಆಗ ಅವನು ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮತ್ತೊಂದು ಮರದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಎಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ತಮಪ್ಯೇವಂ ನಿಷಿದ್ಧಂ ಸ್ಯಾದನ್ಯಂ ತಥೈವಮೇವ ಚ । ಏವಂ ಸ ಸಕಟಂ ಮತ್ವಾ ವ್ಯಾಧಃ ಕಿಞ್ಚಿನ್ನ ಭಕ್ಷಯತ್ ।। ೩೮.

ಆ ಎಲೆಯನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನಬೇಡ ಎಂದು ನಿಷೇಧವಾಯಿತು; ಹೀಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಎಲೆಗಳು ವಕ್ರವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಆ ವನ್ಯನು ಏನನ್ನೂ ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ.

ನಿರಾಹಾರಸ್ತಪಸ್ತೇಪೇ ಸ್ಮರನ್ ಗುರುಮತನ್ದ್ರಿತಃ । ತಸ್ಯಾಥ ಬಹುನಾ ಕಾಲೇ ಗತೇ ಋಷಿವರೋಽಭ್ಯಗಾತ್ ।। ೩೮.

ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಗುರುವನ್ನು ನಿರಂತರ ನೆನೆಸುತ್ತಾ, ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.

ದುರ್ವಾಸಾಃ ಶಂಸಿತಾತ್ಮಾ ವೈ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಪ್ರಾಣಮಪಶ್ಯತ । ವ್ಯಾಧಂ ತಪೋತ್ಥತೇಜೋಭಿರ್ಜ್ವಲಮಾನಂ ಹವಿರ್ಯಥಾ ।। ೩೮.

ದುರ್ವಾಸರು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅವನು ಬಹಳ ದುರ್ಬಲನಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಸೋಽಪಿ ವ್ಯಾಧಸ್ತು ತಂ ನತ್ವಾ ಶಿರಸಾಽಥ ಮಹಾಮುನಿಮ್ । ಉವಾಚ ಸ ಕೃತಾರ್ಥೋಽಸ್ಮಿ ಭಗವನ್ ದರ್ಶನಾತ್ ತವ ।। ೩೮.

ಆ ವ್ಯಾಧನು ಕೂಡ ಮಹರ್ಷಿಗೆ ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ, "ಸ್ವಾಮಿ, ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನಗೆ ಸಾರ್ಥಕತೆ ದೊರೆತಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ಇದಾನೀಂ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲಂ ಮೇ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ತ್ವಮವಧಾರಯ । ಶೀರ್ಣಪರ್ಣಾನಿ ಭಕ್ಷಯನ್ ವೈ ತೈರೇವಾಹಂ ಮಹಾಮುನೇ । ಭವನ್ತಂ ಪ್ರೀಣಯಾಮೀತಿ ವ್ಯಾಧಸ್ತಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೩೮.

"ಈಗ ನನಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಮಹರ್ಷೇ, ನಾನು ಒಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಂದು, ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ವ್ಯಾಧನು ಹೇಳಿದರು.

ದುರ್ವಾಸಾ ಅಪಿ ತಂ ಶುದ್ಧಂ ಶುದ್ಧಭಾವಂ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ । ಜಿಜ್ಞಾಸುಸ್ತತ್ತಪೋ ವಾಕ್ಯಮಿದಮುಚ್ಚೈರುವಾಚ ಹ ।। ೩೮.

ದುರ್ವಾಸರು ಆತನ ಶುದ್ಧತೆ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯNigraham ನೋಡಿ, ಅವನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಯವಗೋಧೂಮಶಾಲೀನಾಮನ್ನಂ ಚೈವ ಸುಸಂಸ್ಕೃತಮ್ । ದೀಯತಾಂ ಮೇ ಕ್ಷುಧಾರ್ತಾಯ ತ್ವಾಮುದ್ದಿಶ್ಯಾಗತಾಯ ಚ ।। ೩೮.

"ನಾನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಇತ್ಯುಕ್ತೇನ ತ್ವಸೌ ವ್ಯಾಧಶ್ಚಿನ್ತಾಂ ಪರಮಿಕಾಂ ಗತಃ । ಕ್ವ ಸಂಭವಿಷ್ಯತೇ ಮಹ್ಯಮಿತಿ ಚಿನ್ತಾಪರೋಽಭವತ್ ।। ೩೮.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ವ್ಯಾಧನು 'ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂರೈಸಬಹುದು?' ಎಂದು ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚನೆಗೆ ಮುಳುಗಿದನು.

ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಯತಃ ಪಾತ್ರಮಾಕಾಶಾತ್ ಪತಿತಂ ಶುಭಮ್ । ಸೌವರ್ಣಂ ಸಿದ್ಧಿಸಂಯುಕ್ತಂ ತಜ್ಜಗ್ರಾಹ ಕರೇಣ ಸಃ ।। ೩೮.

ಅವನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆ ಬಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದನು.

ತದ್ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಮುನಿಂ ಪ್ರಾಹ ದುರ್ವಾಸಾಖ್ಯಂ ಸಸಾಧ್ವಸಃ । ಅತ್ರೈವ ಸ್ಥೀಯತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಯಾವದ್ ಭಿಕ್ಷಾಟನಂ ತ್ವಹಮ್ । ಕರೋಮಿ ತತ್ಪ್ರಸಾದೋಽಯಂ ಕ್ರಿಯತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ತಮ ।। ೩೮.

ಆ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಯದಿಂದ ದುರ್ವಾಸರು ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಗೆ, "ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಿರಿ. ನಾನು ಭಿಕ್ಷೆ ತಂದುಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಿರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತತೋ ಭಿಕ್ಷಾಮಟನಂ ವ್ಯಾಧಸತ್ತಮಃ । ನಾತಿದೂರೇಣ ನಗರಂ ಧನಯೋಷಸಮನ್ವಿತಮ್ ।। ೩೮.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಧನು ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ ಧನಸಂಪನ್ನ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತುಂಬಿದ ಊರಿಗೆ ಹೋದನು.

ತಸ್ಯ ತತ್ರ ಪ್ರಯಾತಸ್ಯ ಅಗ್ರತಃ ಸರ್ವಶೋಭನಾಃ । ವೃಕ್ಷೇಭ್ಯೋ ನಿರ್ಯಯುಶ್ಚಾನ್ಯಾ ಹೇಮಪಾತ್ರಾಗ್ರಪಾಣಯಃ । ವಿವಿಧಾನ್ನಾನಿ ತಸ್ಯಾಶು ದತ್ತ್ವಾ ಪಾತ್ರಂ ಪ್ರಪೂರಿತಮ್ ।। ೩೮.

ಅವನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮರಗಳಿಂದ ಬಂದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆ ಹಿಡಿದು, ಬೇಗನೇ ವಿವಿಧ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಅವನ ಪಾತ್ರೆಗೆ ತುಂಬಿದರು.

ಸ ಚ ಭೂತಾರ್ಥಮಾತ್ಮಾನಂ ಮತ್ವಾ ಪುನರಥಾಶ್ರಮಮ್ । ಆಜಗಾಮ ತತೋಽಪಶ್ಯತ್ ತಮೃಷಿಂ ಜಪತಾಂ ವರಮ್ ।। ೩೮.

ತಾನು ಬೇಕಾದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಿತು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಜಪಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ತಾಂ ಭಿಕ್ಷಾಂ ಶುಚೌ ದೇಶೇ ಪ್ರಸನ್ನಧೀಃ । ಪ್ರಣಮ್ಯ ತಮೃಷಿಂ ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ವ್ಯಾಧಸತ್ತಮಃ ।। ೩೮.

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿ, ಮಹರ್ಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಧನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಭಗವನ್ ಕ್ಷಾಲನಂ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಕ್ರಿಯತಾಮೃಷಿಪುಂಗವ । ಯದಿ ತ್ವಹಮನುಗ್ರಾಹ್ಯಸ್ತದೇವಂ ಕರ್ತ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೩೮.

"ಸ್ವಾಮಿ, ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಸೇವೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಮುಕ್ತಃ ಸ ಜಿಜ್ಞಾಸುಸ್ತಪೋವೀರ್ಯಂ ಶುಭಂ ಮುನಿಃ । ನದೀಂ ಗನ್ತುಂ ನ ಶಕ್ನೋಮಿ ಜಲಪಾತ್ರಂ ನ ಚಾಸ್ತಿ ಮೇ ।। ೩೮.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮಹರ್ಷಿ, ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು, "ನದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಬಳಿ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಯೂ ಇಲ್ಲ" ಎಂದರು.

ಕಥಂ ಪ್ರಕ್ಷಾಲಯಾಮ್ಯಾಶು ವ್ಯಾಧ ಪಾದೌ ಮಹಾಮತೇ । ಇತ್ಯೇತನ್ಮುನಿನಾ ವ್ಯಾಧಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚಿನ್ತಾಪರೋಽಭವತ್ । ಕಿಂ ಕರೋಮಿ ಕಥಂ ಚಾಸ್ಯ ಭೋಜನಂ ವೈ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೩೮.

"ಮಹಾಮತಿ ವ್ಯಾಧ, ನಾನು ಹೇಗೆ ಬೇಗನೆ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಲಿ?" ಎಂದು ಮಹರ್ಷಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ವ್ಯಾಧನು 'ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಅವನು ಹೇಗೆ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ?' ಎಂದು ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.