ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಉವಾಚ । ದೇವಾಃ ಶಂಭುಂ ಸ್ತುತಿಭಿರ್ಜ್ಞಾನಹೇತೋರ್ ಯಜಧ್ವಮುಚ್ಚೈರಸುರಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ । ಯೇನ ರುದ್ರೋ ಭಗವಾಂಸ್ತೋಷಮೇತಿ ಸರ್ವಜ್ಞತಾ ತೋಷಮಾತ್ರಸ್ಯ ಚ ಸ್ಯಾತ್ ।। ೩೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: 'ದೇವತೆಗಳೇ, ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿರಿ, ಅಸುರರೂ ಕೂಡ. ಯಾರು ಭಗವಂತನಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಸರ್ವಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯ ಫಲ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.'

ಇತ್ಯುಕ್ತಾಸ್ತೇನ ತೇ ದೇವಾಃ ಸ್ತುತಿಂ ಚಕ್ರುರ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ।। ೩೩.

ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ದೇವತೆಗಳು ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ದೇವಾ ಊಚುಃ । ನಮೋ ದೇವಾತಿದೇವಾಯ ತ್ರಿನೇತ್ರಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ । ರಕ್ತಪಿಙ್ಗಲನೇತ್ರಾಯ ಜಟಾಮುಕುಟಧಾರಿಣೇ ।। ೩೩.

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮೇಲಿರುವ ದೇವರಿಗೆ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಪಿಂಗಾಣಿ ಕಣ್ಣುಗಳವನಿಗೆ, ಜಟಾಮುಕುಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.'

ಭೂತವೇತಾಲಜುಷ್ಟಾಯ ಮಹಾಭೋಗೋಪವೀತಿನೇ । ಭೀಮಾಟ್ಟಹಾಸವಕ್ತ್ರಾಯ ಕಪರ್ದಿನ್ ಸ್ಥಾಣವೇ ನಮಃ ।। ೩೩.

ಭೂತ ಮತ್ತು ವೇತಾಳರು ಸೇವಿಸುವವನಿಗೆ, ಮಹಾಸರ್ಪವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ, ಭಯಾನಕ ನಗುವಿನ ಬಾಯಿರುವವನಿಗೆ, ಜಟಾಧಾರಿಯಾದ ಸ್ಥಾಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಪೂಷ್ಣೋ ದನ್ತವಿನಾಶಾಯ ಭಗನೇತ್ರಹನೇ ನಮಃ । ಭವಿಷ್ಯವೃಷಚಿಹ್ನಾಯ ಮಹಾಭೂತಪತೇ ನಮಃ ।। ೩೩.

ಪೂಷಣನ ಹಲ್ಲನ್ನು ಒಡೆದವನಿಗೆ, ಭಗನ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದವನಿಗೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆ ಗುರುತು ಧರಿಸುವವನಿಗೆ, ಮಹಾಭೂತಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಭವಿಷ್ಯತ್ರಿಪುರಾನ್ತಾಯ ತಥಾನ್ಧಕವಿನಾಶಿನೇ । ಕೈಲಾಸವರವಾಸಾಯ ಕರಿಕೃತ್ತಿನಿವಾಸಿನೇ ।। ೩೩.

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಅಂಧಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನಿಗೆ, ಕೈಲಾಸದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ, ಆನೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ವಿಕರಾಲೋದ್ರ್ಧ್ವಕೇಶಾಯ ಭೈರವಾಯ ನಮೋ ನಮಃ । ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲಾಕರಾಲಾಯ ಶಶಿಮೌಲಿಕೃತೇ ನಮಃ ।। ೩೩.

ಅಸಹ್ಯವಾದ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದ ಕೂದಲಿರುವ ಭಯಾನಕನಿಗೆ, ಭೈರವನಿಗೆ, ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಭಯಂಕರನಿಗೆ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಭವಿಷ್ಯಕೃತಕಾಪಾಲಿವ್ರತಾಯ ಪರಮೇಷ್ಠಿನೇ । ತಥಾ ದಾರುವನಧ್ವಂಸಕಾರಿಣೇ ತಿಗ್ಮಶೂಲಿನೇ ।। ೩೩.

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಪಾಲವನ್ನು ಧರಿಸುವ ವ್ರತಸ್ಥನಿಗೆ, ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ, ದಾರುವನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನಿಗೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಕೃತಕಙ್ಕಣಭೋಗೀನ್ದ್ರ ನೀಲಕಣ್ಠ ತ್ರಿಶೂಲಿನೇ । ಪ್ರಚಣ್ಡದಣ್ಡಹಸ್ತಾಯ ವಡವಾಗ್ನಿಮುಖಾಯ ಚ ।। ೩೩.

ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಂಕಣವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ, ನೀಲಕಂಠನಿಗೆ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯಿಗೆ, ಭಯಾನಕ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದವನಿಗೆ, ವಡವಾಗ್ನಿಯ ಮುಖವಿರುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ವೇದಾನ್ತವೇದ್ಯಾಯ ನಮೋ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತೇ ನಮೋ ನಮಃ । ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಿನಾಶಾಯ ಜಗದ್ಭಯಕರಾಯ ಚ ।। ೩೩.

ವೇದಾಂತದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದವನಿಗೆ, ಯಜ್ಞರೂಪನಿಗೆ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನಿಗೆ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಾಯ ದೇವಾಯ ಶಿವಶಂಭುಭವಾಯ ಚ । ಕಪರ್ದಿನೇ ಕರಾಲಾಯ ಮಹಾದೇವಾಯ ತೇ ನಮಃ ।। ೩೩.

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಗೆ, ದೇವರಿಗೆ, ಶಿವ, ಶಂಭು, ಭವ, ಜಟಾಧಾರಿ, ಭಯಂಕರ, ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಏವಂ ದೇವೈಃ ಸ್ತುತಃ ಶಂಭುರುಗ್ರಧನ್ವಾ ಸನಾತನಃ । ಉವಾಚ ದೇವದೇವೋಽಹಂ ಯತ್ಕರೋಮಿ ತದುಚ್ಯತಾಮ್ ।। ೩೩.

ಹೀಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತುತಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಶಂಭು, ಉಗ್ರಧನುಧಾರಿ, ಶಾಶ್ವತನು, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರು, 'ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ದೇವಾ ಊಚುಃ । ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನಂ ದೇಹಿ ನೋ ಭವ ಮಾಚಿರಮ್ । ಯಜ್ಞಂ ಸರಹಸ್ಯಂ ನೋ ಯದಿ ತುಷ್ಟೋಽಸಿ ನಃ ಪ್ರಭೋ ।। ೩೩.

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ಭವನೇ, ವೇದಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಡವಿಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ದಯಮಾಡು. ಯಜ್ಞದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸು, ನೀನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಭುವೇ.'

ಮಹಾದೇವ ಉವಾಚ । ಭವನ್ತಃ ಪಶವಃ ಸರ್ವೇ ಭವನ್ತು ಸಹಿತಾ ಇತಿ । ಅಹಂ ಪತಿರ್ವೋ ಭವತಾಂ ತತೋ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ಸ್ಯಥ । ತಥೇತಿ ದೇವಾಸ್ತಂ ಪ್ರಾಹುಸ್ತತಃ ಪಶುಪತಿರ್ಭವತ್ ।। ೩೩.

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು: 'ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಪಶುಗಳು ಆಗಿರಿ; ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪತಿಯಾಗುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ನೀವು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ.' ದೇವತೆಗಳು 'ಹೌದು' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ಅವರು ಪಶುಪತಿಯಾದರು.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪಶುಪತಿಂ ಪ್ರಾಹ ಪ್ರಸನ್ನೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ । ಚತುರ್ದ್ದಶೀ ತೇ ದೇವೇಶ ತಿಥಿರಸ್ತು ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೩೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಪಶುಪತಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೃದಯದಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: 'ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನೀನಿಗೆ ಚತುರ್ಧಶಿ ತಿಥಿಯು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಸೇರಲಿ.'

ತಸ್ಯಾಂ ತಿಥೌ ಭವನ್ತಂ ಯೇ ಯಜನ್ತೇ ಶ್ರದ್ಧಯಾನ್ವಿತಾಃ । ಉಪೋಷ್ಯ ಪಶ್ಚಾದ್ಭುಞ್ಜೀಯಾದ್ಗೋಧೂಮಾನ್ನೇನ ವೈ ದ್ವಿಜಾನ್ ೩೩.

ಆ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಗೋಧಿಹಿತ್ತಿನ ಅನ್ನವನ್ನು ದ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಏವಮಕ್ತಸ್ತದಾ ರುದ್ರೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಾ । ದನ್ತಾನ್ ನೇತ್ರೇ ಫಲೇ ಪ್ರಾದಾದ್ಭಗಪೂಷ್ಣೋಃ ಕ್ರತೋರಪಿ । ಪರಿಜ್ಞಾನಂ ಚ ಸಕಲಂ ಸ ಪ್ರಾದಾಚ್ಚ ಸುರೇಷ್ವಪಿ ।। ೩೩.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ರುದ್ರನಿಗೆ, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಭಗ ಮತ್ತು ಪೂಷಣನ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಹಲ್ಲು, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

ಏವಂ ರುದ್ರಸ್ಯ ಸಂಭೂತಿಃ ಸಂಭೂತಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುರಾ । ಅನೇನೈವ ಪ್ರಯೋಗೇನ ದೇವಾನಾಂ ಪತಿರುಚ್ಯತೇ ।। ೩೩.

ಹೀಗೆ, ರುದ್ರನ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿತು; ಇದೇ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಯಶ್ಚೈನಂ ಶ್ರೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಾತರುತ್ಥಾಯ ಮಾನವಃ । ಸರ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ರುದ್ರಲೋಕಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೩೩.

ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ರುದ್ರನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಪಿತೄಣಾಂ ಸಂಭವಂ ರಾಜನ್ ಕಥ್ಯಮಾನಂ ನಿಬೋಧ ಮೇ । ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೩೪.

ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಪಿತೃಗಳ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳು. ಹಿಂದೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ—

ಏಕಾಗ್ರಮನಸಾ ಸರ್ವಾಸ್ತನ್ಮಾತ್ರಾ ಮನಸಾ ಬಹಿಃ । ಕೃತ್ವಾ ಪರಮಕಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಧ್ಯಾಯನ್ ಸರ್ಗೇಪ್ಸುರುಚ್ಚಕೈಃ ।। ೩೪.

ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಯಸಿ, ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯಾತ್ಮನಿ ತದಾ ಯೋಗಂ ಗತಸ್ಯ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ । ತನ್ಮಾತ್ರಾ ನಿರ್ಯಯುರ್ದೇಹಾದ್ ಧೂಮವರ್ಣಾಕೃತಿತ್ವಿಷಃ ।। ೩೪.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಯೋಗಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಧೂಮವರ್ಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳು ಹೊರಬಂದವು.

ಪಿಬಾಮ ಇತಿ ಭಾಷನ್ತಃ ಸುರಾನ್ ಸೋಮ ಇತಿ ಸ್ಮ ಹ । ಊರ್ಧ್ವಂ ಜಿಗಮಿಷನ್ತೋ ವೈ ವಿಯತ್ಸಂಸ್ಥಾಸ್ತಪಸ್ವಿನಃ ।। ೩೪.

'ನಾವು ಕುಡಿಯೋಣ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು 'ಸೋಮ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸಿದ ಅವರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾ ಉಳಿದರು.

ತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಹಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಿರ್ಯಕ್ಸಂಸ್ಥಾನ ಉನ್ಮುಖಾನ್ । ಭವನ್ತಃ ಪಿತರಃ ಸನ್ತು ಸರ್ವೇಷಾಂ ಗೃಹಮೇಧಿನಾಮ್ ।। ೩೪.

ಅವರನ್ನು ಹಠಾತ್ ನೋಡಿ, ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆಂದನು: 'ನೀವು ಎಲ್ಲ ಗೃಹಸ್ಥರ ಪಿತೃಗಳಾಗಿರಿ.'

ಊರ್ಧ್ವವಕ್ತ್ರಾಸ್ತು ಯೇ ತತ್ರ ತೇ ನಾನ್ದೀಮುಖಸಂಜ್ಞಿತಾಃ । ವೃದ್ಧಿಶ್ರಾದ್ಧೇಷು ಸತತ ಪೂಜ್ಯಾ ಶ್ರುತಿವಿಧಾನತಃ ।। ೩೪.

ಅವರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿದ್ದವರು ನಾಂದಿಮುಖ ಪಿತೃಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ವೃದ್ಧಿಶ್ರಾದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಶ್ರುತಿಯ ವಿಧಾನದಂತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿಂ ಪುರಸ್ಕೃತೋ ಯೈಸ್ತು ತೇ ದ್ವಿಜಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಣಃ । ನಿತ್ಯೈರ್ನೈಮಿತ್ತಿಕೈಃ ಕಾಮ್ಯೈಃ ಪಾರ್ವಣೈಸ್ತರ್ಪಯನ್ತು ತಾನ್ ।। ೩೪.

ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ದ್ವಿಜರು, ನಿಯಮಿತ, ವಿಶೇಷ, ಇಚ್ಛಿತ ಹಾಗೂ ಪಾಕ್ಷಿಕ ತರ್ಪಣಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.

ಬಹಿಃಪ್ರವರಣಾ ಯೇ ಚ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಸ್ತರ್ಪಯನ್ತು ತಾನ್ । ಆಜ್ಯಂ ಪಿಬನ್ತಿ ಯೇ ಚಾತ್ರ ತಾನರ್ಚಯನ್ತು ವಿಶಃ ಸದಾ ।। ೩೪.

ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ಘೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವರನ್ನು ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಾಃ ಶೂದ್ರಾಃ ಸ್ವಪಿತೃನಾಮತಃ । ತಾನೇವಾರ್ಚಯತಾಂ ಸಮ್ಯಗ್ವಿಧಿಮನ್ತ್ರಬಹಿಷ್ಕೃತಾಃ ।। ೩೪.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಶೂದ್ರರು ತಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ.

ಅನಾಹಿತಾಗ್ನಯೋ ಯೇ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರವಿಶೋ ನರಾಃ । ಸ್ವಕಾಲಿನಸ್ತೇಽರ್ಚಯನ್ತು ಲೋಕಾಗ್ನಿಪುರತಃ ಸದಾ ।। ೩೪.

ಅಗ್ನಿಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರು ತಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೃಹಾಗ್ನಿಯ ಮುಂದೆ ಸದಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.