ಏವಂ ಸ್ತುತಸ್ತದಾ ದೇವೈರ್ವೃಷರೂಪೀ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ತುಷ್ಟಃ ಪ್ರಸನ್ನಮನಸಾ ಶಾನ್ತಚಕ್ಷುರಪಶ್ಯತ ।। ೩೨.
ಅವರೆಲ್ಲರು ದೇವತೆಗಳು ಹೊಗಳಿದಾಗ, ಎತ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮೃದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರೆಡೆಗೆ ನೋಡಿದರು.
ದೃಷ್ಟಮಾತ್ರಾಸ್ತು ತೇ ದೇವಾಃ ಸ್ವಯಂ ಧರ್ಮೇಣ ಚಕ್ಷುಷಾ । ಕ್ಷಣೇನ ಗತಸಂಮೋಹಾಃ ಸಮ್ಯಕ್ಸದ್ಧರ್ಮಸಂಹಿತಾಃ ।। ೩೨.
ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೇವತೆಗಳು ಧರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡು ತಕ್ಷಣ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದರು.
ಅಸುರಾ ಅಪಿ ತದ್ವಚ್ಚ ತತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಉವಾಚ ತಮ್ । ಅದ್ಯಪ್ರಭೃತಿ ತೇ ಧರ್ಮ ತಿಥಿರಸ್ತು ತ್ರಯೋದಶೀ ।। ೩೨.
ಅದೇ ರೀತಿ ಅಸುರರೂ ಕೂಡ. ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: 'ಇಂದಿನಿಂದ ನಿನ್ನಿಗೆTrayodashi ಎಂಬ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಪವಿತ್ರವಾಗಿರಲಿ ಧರ್ಮಾ.'
ಯಸ್ತಾಮುಪೋಷ್ಯ ಪುರುಷೋ ಭವನ್ತಂ ಸಮುಪಾರ್ಜಯೇತ್ । ಕೃತ್ವಾ ಪಾಪಸಮಾಹಾರಂ ತಸ್ಮಾನ್ಮುಞ್ಚತಿ ಮಾನವಃ ।। ೩೨.
ಯಾರು ಆ ದಿನವನ್ನು ಉಪವಾಸದಿಂದ ಆಚರಿಸಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪಾಪಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಅವರಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಯಚ್ಚಾರಣ್ಯಮಿದಂ ಧರ್ಮ್ಮ ತ್ವಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಚಿರಂ ಪ್ರಭೋ । ತತೋ ನಾಮ್ನಾ ಭವಿಷ್ಯೇ ತದ್ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಮಿತಿ ಪ್ರಭೋ ।। ೩೨.
ಈ ಧರ್ಮದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಬಹುಕಾಲ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಇನ್ನುಮುಂದೆ 'ಧರ್ಮಾರಣ್ಯ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು.
ಚತುಸ್ತ್ರಿಪಾದ್ ದ್ವ್ಯೇಕಪಾಚ್ಚ ಪ್ರಭೋ ತ್ವಂ ಕೃತಾದಿಭಿರ್ಲ್ಲಕ್ಷ್ಯಸೇ ಯೇನ ಲೋಕೈಃ । ತಥಾ ತಥಾ ಕರ್ಮಭೂಮೌ ನಭಶ್ಚ ಪ್ರಾಯೋಯುಕ್ತಃ ಸ್ವಗೃಹಂ ಪಾಹಿ ವಿಶ್ವಮ್ ।। ೩೨.
ಪ್ರಭುವೇ, ನೀನು ನಾಲ್ಕು, ಮೂರು, ಎರಡು ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಾಲುಗಳಿರುವವನು ಎಂದು ಯುಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಲೋಕಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ, ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲೂ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ನಡೆದು, ನಿನ್ನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
ಇತ್ಯುಕ್ತಮಾತ್ರಃ ಪ್ರಪಿತಾಮಹೋಽಧುನಾ ಸುರಾಸುರಾಣಾಮಥ ಪಶ್ಯತಾಂ ನೃಪ । ಅದೃಶ್ಯತಾಮಗಮತ್ ಸ್ವಾಲಯಾಂಶ್ಚ ಜಗ್ಮುಃ ಸುರಾಃ ಸವೃಷಾ ವೀತಶೋಕಾಃ ।। ೩೨.
ಇದು ಹೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ, ಪಿತಾಮಹನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದೃಶ್ಯನಾದರು. ದೇವತೆಗಳು ಎತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರು.
ಧರ್ಮೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಯ ಇಮಾಂ ಶ್ರಾವಯೀತ ತದಾ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ತರ್ಪಯೇತ ಪಿತೄಂಶ್ಚ । ತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಪಾಯಸೇನ ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಸ ಸ್ವರ್ಗಗಾಮೀ ತು ಸುರಾನುಪೇಯಾತ್ ।। ೩೨.
ಯಾರು ಈ ಧರ್ಮೋದ್ಭವದ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಓದಿ,Trayodashi ದಿನ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪಾಯಸದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ । ಅಥಾಪರಾಂ ರುದ್ರಸಂಭೂತಿಮಾದ್ಯಾಂ ಶ್ರೃಣುಷ್ವ ರಾಜನ್ನಿತಿ ಸೋಽಭ್ಯುವಾಚ । ಮಹಾತಪಾಃ ಪ್ರೀತಿತೋ ಧರ್ಮ್ಮದಕ್ಷಃ ಕ್ಷಮಾಸ್ತ್ರಧಾರೀ ಋಷಿರುಗ್ರತೇಜಾಃ ।। ೩೩.
ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು: 'ರಾಜನೇ, ಈಗ ರುದ್ರನ ಮೊದಲ ಜನ್ಮದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು.' ಹೀಗೆ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್, ಕ್ಷಮಾಶೀಲ, ಉಗ್ರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಋಷಿಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದರು.
ಜಾತಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಿರುಗ್ರತೇಜಾ ಜ್ಞಾನಂ ಪರಂ ತತ್ತ್ವಭಾವಂ ವಿದಿತ್ವಾ । ಸೃಷ್ಟಿಂ ಸಿಸೃಕ್ಷುಃ ಕ್ಷುಭಿತೋಽತಿಕೋಪಾದ ವೃದ್ಧಿಕಾಲೇ ಜಗತಃ ಪ್ರಕಾಮಮ್ ।। ೩೩.
ಅವನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿ ಉಗ್ರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದರು. ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕೋಪದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡನು.
ತಪಸ್ಯತೋಽತಃ ಸ್ಥಿರಕೀರ್ತಿಃ ಪುರಾಣೋ ರಜಸ್ತಮೋಧ್ವಸ್ತಗತಿರ್ಬಭೂವ । ವರೋ ವರೇಣ್ಯೋ ವರದಃ ಪ್ರತಾಪೀ ಕೃಷ್ಣಾರುಣಃ ಪುರುಷಃ ಪಿಙ್ಗನೇತ್ರಃ ।। ೩೩.
ಅವನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಕೀರ್ತಿ ದೊರಕಿತು, ಅವನು ಪುರಾತನನಾದನು, ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು. ಅವನು ವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾದವನು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದನು, ಕಪ್ಪು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವನಾದನು, ಪಿಂಗಣ ಕಣ್ಣುಗಳವನು.
ರುದನ್ನುಕ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಮಾ ರುದ ತ್ವಂ ರುದ್ರಸ್ತತೋಽಸಾವಭವತ್ ಪುರಾಣಃ । ನಯಸ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಂ ವಿತತಸ್ವರೂಪಾಂ ಭವಾನ್ ಸಮರ್ಥೋಽಸಿ ಮಹಾನುಭಾವ ।। ೩೩.
ಅವನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: 'ಅಳಬೇಡ, ನೀನು ರುದ್ರ.' ಹೀಗೆ ಅವನು ಪುರಾತನನಾದನು. 'ನಾನಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಡೆಸು, ನೀನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯು, ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ.'
ಇತ್ಯುಕ್ತಮಾತ್ರಃ ಸಲಿಲೇ ಮಮಜ್ಜಮಗ್ನೇ ಸಸರ್ಜಾತ್ಮಭವಾಯ ದಕ್ಷಃ । ಕಸ್ಥೇ ತದಾ ದೇವವರೇ ವಿತೇನುಃ ಸೃಷ್ಟಿಂ ತು ತೇ ಮಾನಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಜಾತಾಃ ।। ೩೩.
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ, ಅವನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು. ದಕ್ಷಿಣನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇವತೆಗಳು ಮರದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.
ತಸ್ಯಾಂ ತತಾಯಾಂ ತು ಸುರಾಧಿಪೇ ತು ಪೈತಾಮಹಂ ಯಜ್ಞವರಂ ಪ್ರಕಾಮಮ್ । ಮಗ್ನಃ ಪುರಾ ಯತ್ಸಲಿಲೇ ಸ ರುದ್ರಃ ಉತ್ಸೃಜ್ಯ ವಿಶ್ವಂ ತು ಸುರಾನ್ ಸಿಸೃಕ್ಷುಃ ।। ೩೩.
ಆ ವಿಸ್ತೃತ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನೀನು, ಪಿತಾಮಹನ ಮಹಾ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಿತು. ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ, ರುದ್ರನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು.
ಸುಸ್ತ್ರಾವ ಯಜ್ಞಂ ಸುರಸಿದ್ಧಯಕ್ಷಾನುಪಾಗತಾನ್ ಕ್ರೋಧವಶಂ ಜಗಾಮ । ಮನ್ಯುಂ ಪ್ರದೀಪ್ತಂ ಪರಿಭಾವ್ಯ ಕೇನ ಸೃಷ್ಟಂ ಜಗನ್ಮಾಂ ವ್ಯತಿರಿಚ್ಯ ಮೋಹಾತ್ ।। ೩೩.
ಅವನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹರಡಿದನು; ದೇವತೆಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಯಕ್ಷರು ಬಂದರು. ಆದರೆ ಅವನು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ತನ್ನ ಉಗ್ರ ಕೋಪವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, 'ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಮೀರಿ ಮೋಹದಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ?' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು.
ಹಾ ಹೇತಿ ಚೋಕ್ತೇ ಜ್ವಲನಾರ್ಚಿಷಸ್ತು ತತ್ರಾಭವನ್ ಕ್ಷುದ್ರಪಿಶಾಚಸಙ್ಘಾ ವೇತಾಲಭೂತಾನಿ ಚ ಯೋಗಿಸಙ್ಘಾಃ ।। ೩೩.
ಅವನು 'ಹಾ! ಹೇ!' ಎಂದು ಕೂಗಿದಾಗ, ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಉಕ್ಕಿದವು. ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕ ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ವೇತಾಳಗಳು, ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.
ಘನಂ ಯದಾ ತೈರ್ವಿತತಂ ವಿಯಚ್ಚ ಭೂಮಿಶ್ಚ ಸರ್ವಾಶ್ಚ ದಿಶಶ್ಚ ಲೋಕಾಃ । ತದಾ ಸ ಸರ್ವಜ್ಞತಯಾ ಚಕಾರ ಧನುಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಹಸ್ತಮಾತ್ರಮ್ ।। ೩೩.
ಅವರು ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದಾಗ, ಅವನು ತನ್ನ ಸರ್ವಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಮೊಳೆ ಉದ್ದದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು.
ಗುಣಂ ತ್ರಿವೃತ್ತಂ ಚ ಚಕಾರ ರೋಷಾದಾದತ್ತ ದಿವ್ಯೇ ಚ ಧನುರ್ಗುಣಂ ಚ । ತತಶ್ಚ ಪೂಷ್ಣೋ ದಶನಾನವಿಧ್ಯದ್ ಭಗಸ್ಯ ನೇತ್ರೇ ವೃಷಣೌ ಕ್ರತೋಶ್ಚ ।। ೩೩.
ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಮೂರು ತಿರುವಿನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಪೂಷಣನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು, ಭಗನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕ್ರತುನು ವೃಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಸ ವಿದ್ಧಬೀಜೋ ವ್ಯಪಯಾತ್ಕ್ರತುಶ್ಚ ಮಾರ್ಗಂ ವಾಯುರ್ಧಾರಧನ್ ಯಜ್ಞವಾಟಾತ್ । ದೇವಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಪಶುಪತಿಮುಪೇಯುರ್ಜಗ್ಮುಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಣತಿಂ ಭವಸ್ಯ ।। ೩೩.
ಆ ಯಜ್ಞದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಬೀಯು ಹಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಯಜಮಾನನು, ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಂತೆ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಪಶುಪತಿಯನ್ನು ಸೇರಿ, ಭವನಿಗೆ ನಮನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಆಗಮ್ಯ ತತ್ರೈವ ಪಿತಾಮಹಸ್ತು ಭವಂ ಪ್ರತೀತಃ ಸಂಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ದೇವಾನ್ । ಭಕ್ತ್ಯೋಪೇತಾನ್ ವೀಕ್ಷಯದ್ ದೇವದೇವಾನ್ ವಿಜ್ಞಾನಮನ್ತಃ ಕುರು ವೀರಬಾಹೋ ।। ೩೩.
ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು, ಭವನನ್ನು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ದೇವತೆಗಳ ದೇವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡಿ, 'ವೀರಬಾಹುವೇ, ಒಳಗಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ರುದ್ರ ಉವಾಚ । ಸೃಷ್ಟಃ ಪೂರ್ವಂ ಭವತಾಽಹಂ ನ ಚೇಮೇ ಕಸ್ಮಾನ್ನ ಭಾಗಂ ಪರಿಕಲ್ಪಯನ್ತಿ । ಯಜ್ಞೋದ್ಭವಂ ತೇನ ರುಷಾ ಮಯೇಮೇ ಹೃತಜ್ಞಾನಾ ವಿಕೃತಾ ದೇವದೇವ ।। ೩೩.
ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: 'ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಮೊದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದರೂ, ಈ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಏಕೆ ಭಾಗವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ? ಅದರಿಂದ, ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ರೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ದೇವದೇವನೇ.'
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಉವಾಚ । ದೇವಾಃ ಶಂಭುಂ ಸ್ತುತಿಭಿರ್ಜ್ಞಾನಹೇತೋರ್ ಯಜಧ್ವಮುಚ್ಚೈರಸುರಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ । ಯೇನ ರುದ್ರೋ ಭಗವಾಂಸ್ತೋಷಮೇತಿ ಸರ್ವಜ್ಞತಾ ತೋಷಮಾತ್ರಸ್ಯ ಚ ಸ್ಯಾತ್ ।। ೩೩.
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: 'ದೇವತೆಗಳೇ, ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿರಿ, ಅಸುರರೂ ಕೂಡ. ಯಾರು ಭಗವಂತನಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಸರ್ವಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯ ಫಲ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.'
ಇತ್ಯುಕ್ತಾಸ್ತೇನ ತೇ ದೇವಾಃ ಸ್ತುತಿಂ ಚಕ್ರುರ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ।। ೩೩.
ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ದೇವತೆಗಳು ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ದೇವಾ ಊಚುಃ । ನಮೋ ದೇವಾತಿದೇವಾಯ ತ್ರಿನೇತ್ರಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ । ರಕ್ತಪಿಙ್ಗಲನೇತ್ರಾಯ ಜಟಾಮುಕುಟಧಾರಿಣೇ ।। ೩೩.
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮೇಲಿರುವ ದೇವರಿಗೆ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಪಿಂಗಾಣಿ ಕಣ್ಣುಗಳವನಿಗೆ, ಜಟಾಮುಕುಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.'
ಭೂತವೇತಾಲಜುಷ್ಟಾಯ ಮಹಾಭೋಗೋಪವೀತಿನೇ । ಭೀಮಾಟ್ಟಹಾಸವಕ್ತ್ರಾಯ ಕಪರ್ದಿನ್ ಸ್ಥಾಣವೇ ನಮಃ ।। ೩೩.
ಭೂತ ಮತ್ತು ವೇತಾಳರು ಸೇವಿಸುವವನಿಗೆ, ಮಹಾಸರ್ಪವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ, ಭಯಾನಕ ನಗುವಿನ ಬಾಯಿರುವವನಿಗೆ, ಜಟಾಧಾರಿಯಾದ ಸ್ಥಾಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಪೂಷ್ಣೋ ದನ್ತವಿನಾಶಾಯ ಭಗನೇತ್ರಹನೇ ನಮಃ । ಭವಿಷ್ಯವೃಷಚಿಹ್ನಾಯ ಮಹಾಭೂತಪತೇ ನಮಃ ।। ೩೩.
ಪೂಷಣನ ಹಲ್ಲನ್ನು ಒಡೆದವನಿಗೆ, ಭಗನ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದವನಿಗೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆ ಗುರುತು ಧರಿಸುವವನಿಗೆ, ಮಹಾಭೂತಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಭವಿಷ್ಯತ್ರಿಪುರಾನ್ತಾಯ ತಥಾನ್ಧಕವಿನಾಶಿನೇ । ಕೈಲಾಸವರವಾಸಾಯ ಕರಿಕೃತ್ತಿನಿವಾಸಿನೇ ।। ೩೩.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಅಂಧಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನಿಗೆ, ಕೈಲಾಸದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ, ಆನೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ವಿಕರಾಲೋದ್ರ್ಧ್ವಕೇಶಾಯ ಭೈರವಾಯ ನಮೋ ನಮಃ । ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲಾಕರಾಲಾಯ ಶಶಿಮೌಲಿಕೃತೇ ನಮಃ ।। ೩೩.
ಅಸಹ್ಯವಾದ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದ ಕೂದಲಿರುವ ಭಯಾನಕನಿಗೆ, ಭೈರವನಿಗೆ, ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಭಯಂಕರನಿಗೆ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಭವಿಷ್ಯಕೃತಕಾಪಾಲಿವ್ರತಾಯ ಪರಮೇಷ್ಠಿನೇ । ತಥಾ ದಾರುವನಧ್ವಂಸಕಾರಿಣೇ ತಿಗ್ಮಶೂಲಿನೇ ।। ೩೩.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಪಾಲವನ್ನು ಧರಿಸುವ ವ್ರತಸ್ಥನಿಗೆ, ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ, ದಾರುವನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನಿಗೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಕೃತಕಙ್ಕಣಭೋಗೀನ್ದ್ರ ನೀಲಕಣ್ಠ ತ್ರಿಶೂಲಿನೇ । ಪ್ರಚಣ್ಡದಣ್ಡಹಸ್ತಾಯ ವಡವಾಗ್ನಿಮುಖಾಯ ಚ ।। ೩೩.
ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಂಕಣವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ, ನೀಲಕಂಠನಿಗೆ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯಿಗೆ, ಭಯಾನಕ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದವನಿಗೆ, ವಡವಾಗ್ನಿಯ ಮುಖವಿರುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.