ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ದೇವಾ ಊಚುಃ । ಅನ್ಧಕೇನಾರ್ದಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ವಯಂ ದೇವಾ ಜಗತ್ಪತೇ । ತ್ರಾಹಿ ಸರ್ವಾಂಶ್ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರ ಪಿತಾಮಹ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ।। ೨೭.

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಜಗತ್ತಿನಾಧಿಯೇ, ನಾವು ದೇವತೆಗಳು ಅಂಧಕನಿಂದ ತುಂಬಾ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳ ಪಿತಾಮಹನೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಅನ್ಧಕಾನ್ನೈವ ಶಕ್ತೋಽಹಂ ತ್ರಾತುಂ ವೈ ಸುರಸತ್ತಮಾಃ । ಭವಂ ಶರ್ವಂ ಮಹಾದೇವಂ ವ್ರಜಾಮ ಶರಣಾರ್ಥಿನಃ ।। ೨೭.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ದೇವತೆಗಳೆ, ನಾನು ಅಂಧಕನಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ನಾವು ಮಹಾದೇವನಾದ ಶರ್ವನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ.

ಕಿನ್ತು ಪೂರ್ವಂ ಮಯಾ ದತ್ತೋ ವರಸ್ತಸ್ಯ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ । ಅವಧ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಭವಿತಾ ನ ಶರೀರಂ ಸ್ಪೃಶೇನ್ಮಹೀಮ್ ।। ೨೭.

ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳೆ, ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಅವನ ದೇಹ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದವರೆಗೆ ಅವನನ್ನು ಯಾರು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಯೈವಂ ಬಲಿನಸ್ತ್ವೇಕೋ ಹನ್ತಾ ರುದ್ರಃ ಪರಂತಪಃ । ತತ್ರ ಗಚ್ಛಾಮಹೇ ಸರ್ವೇ ಕೈಲಾಸನಿಲಯಂ ಪ್ರಭುಮ್ ।। ೨೭.

ಆ ಬಲಶಾಲಿಯನ್ನೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ರುದ್ರನೇ ಒಂದು ಒಬ್ಬನು ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲನು. ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಯಯೌ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸದೇವೋ ಭವಸನ್ನಿಧೌ । ತಸ್ಯ ಸಂದರ್ಶನಾದ್ ರುದ್ರಃ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಥಾನಾದಿಕಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ । ಕೃತ್ವಾಭ್ಯುವಾಚ ದೇವೇಶೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಭುವನೇಶ್ವರಮ್ ।। ೨೭.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭವನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋದನು. ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ರುದ್ರನು ಆತಿಥ್ಯಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಭುವನೇಶ್ವರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಶಂಭುರುವಾಚ । ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾ ಆಗತಾ ಮಮ ಸನ್ನಿಧೌ । ಯೇನಾಹಂ ತತ್ಕರೋಮ್ಯಾಶು ಆಜ್ಞಾ ಕಾರ್ಯಾ ಹಿ ಸತ್ವರಮ್ ।। ೨೭.

ಶಂಭುನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ, ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಕೆಲಸವಿದೆ? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ, ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆ ಶೀಘ್ರ ಮಾಡಬೇಕು.

ದೇವಾ ಊಚುಃ । ರಕ್ಷಸ್ವ ದೇವ ಬಲಿನಸ್ತ್ವನ್ಧಕಾದ್ ದುಷ್ಟಚೇತಸಃ ।। ೨೭.

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರಭು, ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಅಂಧಕನಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

ಯಾವದೇವಂ ಸುರಾ ಸರ್ವೇ ಶಂಸನ್ತಿ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ । ತಾವತ್ ಸೈನ್ಯೇನ ಮಹತಾ ತತ್ರೈವಾನ್ಧಕ ಆಯಯೌ ।। ೨೭.

ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಅಂಧಕನು ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದುಹೋದನು.

ಬಲೇನ ಚತುರಙ್ಗೇಣ ಹನ್ತುಕಾಮೋ ಭವಂ ಮೃಧೇ । ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಂ ಗಿರಿಸುತಾಂ ಹರ್ತುಮಿಚ್ಛನ್ ಸಸಾಧನಃ ।। ೨೭.

ಅವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಸೇನೆಯೂ ಜೊತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಭವನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ, ಪರ್ವತಕುಮಾರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿತ್ತು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಹಸಾಽಯಾನ್ತಂ ದೇವಶಕ್ರಪ್ರಹಾರಿಣಮ್ । ಸನ್ನಹ್ಯ ಸಹಸಾ ದೇವಾ ರುದ್ರಸ್ಯಾನುಚರಾ ಭವನ್ ।। ೨೭.

ಅವನನ್ನು ಹಠಾತ್ ಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳು ಭಯದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ರುದ್ರನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದರು.

ರುದ್ರೋಽಪಿ ವಾಸುಕಿಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ತಕ್ಷಕಂ ಚ ಧನಂಜಯಮ್ । ವಲಯಂ ಕಟಿಂಸೂತ್ರಂ ಚ ಚಕಾರ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। ೨೭.

ರುದ್ರನು ವಾಸುಕಿಯನ್ನು, ತಕ್ಷಕನನ್ನು ಮತ್ತು ಧನಂಜಯನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೈಕಂಕಣ, ಕಟಿಬಂಧ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದನು.

ನೀಲನಾಮಾ ಚ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರೋ ಹಸ್ತೀ ಭೂತ್ವಾ ಭವಾನ್ತಿಕಮ್ । ಆಗತಸ್ತ್ವರಿತಃ ಶಕ್ರಹಸ್ತೀವೋದ್ಧತರೂಪವಾನ್ ।। ೨೭.

ನೀಲ ಎಂಬ ದೈತ್ಯರಾಜನು, ಗಜರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು, ಇಂದ್ರನ ಗಜದಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ ಭವನ ಬಳಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದನು.

ಸ ಜ್ಞಾತೋ ನನ್ದಿನಾ ದೈತ್ಯೋ ವೀರಭದ್ರಾಯ ದರ್ಶಿತಃ । ವೀರಭದ್ರೋಽಪಿ ಸಿಂಹೇನ ರೂಪೇಣಾಹತ್ಯ ಚ ದ್ರುತಮ್ ।। ೨೭.

ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ನಂದಿ ಗುರುತಿಸಿ, ವೀರಭದ್ರನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದನು. ವೀರಭದ್ರನು ಸಿಂಹರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹೊಡೆದುಬೀಳಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಕೃತ್ತಿಂ ವಿದಾರ್ಯಾಶು ಕರಿಣಸ್ತ್ವಞ್ಜನಪ್ರಭಾಮ್ । ರುದ್ರಾಯಾರ್ಪಿತವಾನ್ ಸೋಽಪಿ ತಮೇವಾಮ್ಬರಮಾಕರೋತ್ । ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ರುದ್ರೋಽಪಿ ಗಜಚರ್ಮಪಟೋಽಭವತ್ ।। ೨೭.

ಆ ಆಂಜನದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದ ಆನೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹರಿದು, ವೀರಭದ್ರನು ಅದನ್ನು ರುದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ರುದ್ರನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ವಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಅದಿನಿಂದ ರುದ್ರನು ಗಜಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸುವವನಾದನು.

ಗಜಚರ್ಮ್ಮಪಟೋ ಭೂತ್ವಾ ಭುಜಂಗಾಭರಣೋಜ್ಜ್ವಲಃ । ಆದಾಯ ತ್ರಿಶಿಖಂ ಭೀಮಂ ಸಗಣೋಽನ್ಧಕಮನ್ವಯಾತ್ ।। ೨೭.

ಗಜಚರ್ಮವನ್ನು ಉಡಿದು, ಹಾವುಗಳ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಭೀಕರವಾದ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಧಕನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು.

ತತಃ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಯುದ್ಧೇ ಚ ದೇವದಾನವಯೋರ್ಮಹತ್ । ಇನ್ದ್ರಾದ್ಯಾ ಲೋಕಪಾಲಾಸ್ತು ಸ್ಕನ್ದಃ ಸೇನಾಪತಿಸ್ತಥಾ । ಸರ್ವೇ ದೇವಗಣಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಯುಯುಧುಃ ಸಮರೇ ತದಾ ।। ೨೭.

ಆಗ ದೇವತೆಗಳೂ ದೈತ್ಯರ ನಡುವೆ ಭಾರಿ ಯುದ್ಧ ಶುರುವಾಯಿತು. ಇಂದ್ರನು, ಲೋಕಪಾಲಕರು, ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಸ್ಕಂದನು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಾರದಾ ಯುದ್ಧಂ ಯಯೌ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ । ಶಶಂಸ ಚ ಮಹದ್ ಯುದ್ಧಂ ಕೈಲಾಸೇ ದಾನವೈಃ ಸಹ ।। ೨೭.

ಆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾರದನು ನಾರಾಯಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಚಕ್ರಮಾದಾಯ ಗರುಡಸ್ಥೋ ಜನಾರ್ದನಃ । ತಮೇವ ದೇಶಮಾಗತ್ಯ ಯುಯುಧೇ ದಾನವೈಃ ಸಹ ।। ೨೭.

ಅದು ಕೇಳಿದ ಜನಾರ್ದನನು, ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ದೈತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು.

ಆಗತ್ಯ ಚ ತತೋ ದೇವಾ ಹರಿಣಾಪ್ಯಾಯಿತಾ ರಣೇ । ವಿಷಣ್ಣವದನಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಲಾಯನಪರಾ ಭವನ್ ।। ೨೭.

ಹರಿಯು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರೂ, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖಗೊಂಡು, ಓಡಿಹೋದರು.

ತತ್ರ ಭಗ್ನೇಷು ದೇವೇಷು ಸ್ವಯಂ ರುದ್ರೋಽನ್ಧಕಂ ಯಯೌ । ತತ್ರ ತೇನ ಮಹದ್ಯುದ್ಧಮಭವಲ್ಲೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ।। ೨೭.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸೋತುಹೋದಾಗ, ರುದ್ರನು ಸ್ವತಃ ಅಂಧಕನ ಎದುರಿಗೆ ಹೋದನು. ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಭಯಾನಕವಾದ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.

ತತ್ರ ದೇವೋಽಪ್ಯಸೌ ದೈತ್ಯಂ ತ್ರಿಶೂಲೇನಾಹನದ್ ಭೃಶಮ್ । ತಸ್ಯಾಹತಸ್ಯ ಯದ್ ರಕ್ತಮಪತದ್ ಭೂತಲೇ ಕಿಲ । ತತ್ರಾನ್ಧಕಾ ಅಸಂಖ್ಯಾತಾ ಬಭೂವುರಪರೇ ಭೃಶಮ್ ।। ೨೭.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವರು ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದನು. ಅಂಧಕನ ರಕ್ತ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಂಧಕರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು.

ತದ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯಂ ರುದ್ರೋ ಶೂಲೇಽನ್ಧಕಂ ಮೃಧೇ । ಗೃಹೀತ್ವಾ ತ್ರಿಶಿಖಾಗ್ರೇಣ ನನರ್ತ್ತ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। ೨೭.

ಆ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ರುದ್ರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂಧಕನನ್ನು ತ್ರಿಶೂಲದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಪರಮೇಶ್ವರನು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದನು.

ಇತರೇಽಪ್ಯನ್ಧಕಾಃ ಸರ್ವೇ ಚಕ್ರೇಣ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ । ನಾರಾಯಣೇನ ನಿಹತಾಸ್ತತ್ರ ಯೇಽನ್ಯೇ ಸಮುತ್ಥಿತಾಃ । ೨೭.

ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇತರ ಅಂಧಕರನ್ನೂ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ನಾರಾಯಣನು ತನ್ನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ಅಸೃಗ್ಧಾರಾತುಷಾರೈಸ್ತು ಶೂಲಪ್ರೋತಸ್ಯ ಚಾಸಕೃತ್ । ಅನಾರತಂ ಸಮುತ್ತಸ್ಥುಸ್ತತೋ ರುದ್ರೋ ರುಷಾನ್ವಿತಃ ।। ೨೭.

ಅವನ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಹಿಮದಿಂದ, ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಡೆದಾಗ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏಳುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಆಗ ರುದ್ರನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ ಬಂತು.

ತಸ್ಯ ಕ್ರೋಧೇನ ಮಹತಾ ಮುಖಾಜ್ಜ್ವಾಲಾ ವಿನಿರ್ಯಯೌ । ತದ್ರೂಪಧಾರಿಣೀ ದೇವೀ ಯಾಂ ತಾಂ ಯೋಗೇಶ್ವರೀಂ ವಿದುಃ ।। ೨೭.

ಅವನ ಮಹಾಕೋಪದಿಂದ ಬಾಯಿಂದ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆ ಹೊರಬಂತು; ಆ ಜ್ವಾಲೆ ದೇವಿಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿತು. ಆಕೆಯನ್ನು ಯೋಗಿಗಳು ಯೋಗೇಶ್ವರಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವರೂಪಧಾರಿಣೀ ಚಾನ್ಯಾ ವಿಷ್ಣುನಾಪಿ ವಿನಿರ್ಮಿತಾ । ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಕಾರ್ತಿಕೇಯೇನ ಇನ್ದ್ರೇಣ ಚ ಯಮೇನ ಚ । ವರಾಹೇಣ ಚ ದೇವೇನ ವಿಷ್ಣುನಾ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ ।। ೨೭.

ಇನ್ನೊಬ್ಬ ದೇವಿಯನ್ನು, ಅವಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ, ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಇಂದ್ರ, ಯಮ, ವರಾಹ ಮತ್ತು ಪರಮ ವಿಷ್ಣುವು ಕೂಡ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.

ಪಾತಾಲೋದ್ಧರಣಂ ರೂಪಂ ತಸ್ಯಾ ದೇವ್ಯಾ ವಿನಿರ್ಮಮೇ । ಮಾಹೇಶ್ವರೀ ಚ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಇತ್ಯೇತಾ ಅಷ್ಟಮಾರತಃ ।। ೨೭.

ಆ ದೇವಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಾತಾಳವನ್ನು ಎತ್ತಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು; ಆಕೆಯನ್ನು ಮಹೇಶ್ವರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ರಾಜನೇ—ಇವು ಎಂಟು ಮಾತೃಗಳು.

ಕಾರಣಂ ತಾನಿ ಯತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞೇನಾವಧಾರಣಮ್ । ಶರೀರಾದ್ ದೇವತಾನಾಂ ತು ತದಿದಂ ಕೀರ್ತಿತಂ ಮಯಾ ।। ೨೭.

ಯಾವ ಕಾರಣವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು ಹೇಳಿದನೋ, ದೇವತೆಗಳ ದೇಹಗಳಿಂದ ಅದು ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂದು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಕಾಮಃ ಕ್ರೋಧಸ್ತಥಾ ಲೋಭೋ ಮದೋ ಮೋಹೋಽಥ ಪಞ್ಚಮಃ । ಮಾತ್ಸರ್ಯಂ ಷಷ್ಠಮಿತ್ಯಾಹುಃ ಪೈಶುನ್ಯಂ ಸಪ್ತಮಂ ತಥಾ । ಅಸೂಯಾ ಚಾಽಷ್ಟಮೀ ಜ್ಞೇಯಾ ಇತ್ಯೇತಾ ಅಷ್ಟಮಾತರಃ ।। ೨೭.

ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮದು, ಮೋಹ ಎಂಬ ಐದನೆಯದು, ಮಾದ್ಸರ್ಯ ಎಂಬ ಆರನೆಯದು, ಪೈಶುನ್ಯ ಎಂಬ ಏಳನೆಯದು, ಅಸೂಯೆ ಎಂಬ ಎಂಟನೆಯದು—ಇವುಗಳನ್ನು ಎಂಟು ಮಾತೃಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.