ದೇವಾ ಊಚುಃ । ಭವಸ್ವ ದೇವಸೇನಾನೀರ್ಮಹೇಶ್ವರಸುತ ಪ್ರಭೋ । ಷಣ್ಮುಖ ಸ್ಕನ್ದ ವಿಶ್ವೇಶ ಕುಕ್ಕುಟಧ್ವಜ ಪಾವಕೇ ।। ೨೫.
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಮಹಾದೇವನ ಮಗನೇ, ದೇವಸೈನ್ಯದ ನಾಯಕನಾಗು. ಷಣ್ಮುಖ, ಸ್ಕಂದ, ವಿಶ್ವದಾಧಿಪತಿ, ಕೋಳಿಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನೇ, ಅಗ್ನಿಪುತ್ರನೇ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ನೀನು ಆಶ್ರಯ.
ಕಮ್ಪಿತಾರೇ ಕುಮಾರೇಶ ಸ್ಕನ್ದ ಬಾಲಗ್ರಹಾನುಗ । ಜಿತಾರೇ ಕ್ರೌಞ್ಚವಿಧ್ವಂಸ ಕೃತ್ತಿಕಾಸುತ ಮಾತೃಜ ।। ೨೫.
ಕಂಪವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವವನೇ, ಕುಮಾರರಾಧಿಪತಿ, ಸ್ಕಂದ, ಬಾಲಗ್ರಹಗಳ ಅನುಯಾಯಿ, ಜಯಶಾಲಿಯೇ, ಕ್ರೌಂಚನ ಶತ್ರುವೇ, ಕೃತ್ತಿಕೆಯ ಮಗನೇ, ತಾಯಿಯರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೇ.
ಭೂತಗ್ರಹಪತಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾವಕಿ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನ । ಮಹಾಭೂತಪತೇಃ ಪುತ್ರ ತ್ರಿಲೋಚನ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ।। ೨೫.
ಭೂತಗೃಹಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ಅಗ್ನಿಪುತ್ರನೇ, ಸುಂದರರೂಪಿಯೇ, ಮಹಾಭೂತಾಧಿಪತಿಯ ಮಗನೇ, ಮೂವರು ಕಣ್ಣುಗಳವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಏವಂ ಸ್ತುತಸ್ತದಾ ದೇವೈರ್ವವರ್ಧ ಭವನನ್ದನಃ । ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶೋ ಬಭೂವಾದ್ಭುತದರ್ಶನಃ । ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಪಿ ತತ್ತೇಜಸ್ತಾಪಯಾಮಾಸ ಪಾರ್ಥಿವ ।। ೨೫.
ಈ ರೀತಿ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ ಭವನಂದನನು ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ, ಅದ್ಭುತವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಸುಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ರಾಜನೇ.
ಪ್ರಜಾಪಾಲ ಉವಾಚ । ಕಥಂ ತಂ ಕೃತ್ರಿಕಾಪುತ್ರಮುಕ್ತವನ್ತಃ ಸುರಂ ಗುರುಮ್ । ಕಥಂ ಚ ಪಾವಕಿರಸೌ ಕಥಂ ವಾ ಮಾತೃನನ್ದನಃ ।। ೨೫.
ಪ್ರಜಾಪಾಲನು ಕೇಳಿದನು: ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೃತ್ತಿಕೆಯ ಮಗ ಎಂದು, ದೇವತೆಗಳ ಗುರು ಎಂದು, ಅಗ್ನಿಪುತ್ರ ಎಂದು, ತಾಯಿಯರ ಸಂತಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು?
ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಆದಿಮನ್ವನ್ತರೇ ದೇವ ಉತ್ಪತ್ತಿರ್ಯಾ ಮಯೋದಿತಾ । ಪರೋಕ್ಷದರ್ಶಿಭಿರ್ದೇವೈರೇವಮೇವ ಸ್ತುತಃ ಪ್ರಭುಃ ।। ೨೫.
ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ಮೊದಲ ಮಾನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಪರೋಕ್ಷವನ್ನು ನೋಡುವ ದೇವತೆಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ಕೃತ್ತಿಕಾ ಪಾವಕಸ್ತ್ವನ್ಯಮಾತರೋ ಗಿರಿಜಾ ತಥಾ । ದ್ವಿಜೀಯಜನ್ಮನಿ ಗುಹಸ್ಯೈತೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಹೇತವಃ ।। ೨೫.
ಕೃತ್ತಿಕೆಯರು, ಅಗ್ನಿ, ಇತರ ತಾಯಿಯರು ಮತ್ತು ಗಿರಿಜಾ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಗುಹನ ದ್ವಿಜನ್ಮನಿಗೆ ಕಾರಣರಾದರು.
ಏವಮೇತತ್ ತವಾಖ್ಯಾತಂ ಪೃಚ್ಛತಃ ಪಾರ್ಥಿವೋತ್ತಮ । ಆತ್ಮವಿದ್ಯಾಽಮೃತಂ ಗುಹ್ಯಮಹಂಕಾರಸ್ಯ ಸಂಭವಃ ।। ೨೫.
ಪೃಥ್ವೀಪತಿಯೇ, ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ, ಅಮೃತ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಹುಟ್ಟಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಸ್ವಯಂ ಸ್ಕನ್ದೋ ಮಹಾದೇವಃ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶನಃ । ತಸ್ಯ ಷಷ್ಠೀಂ ತಿಥಿಂ ಪ್ರಾದಾದಭಿಷೇಕೇ ಪಿತಾಮಹಃ ।। ೨೫.
ಸ್ಕಂದನು ಸ್ವತಃ ಮಹಾದೇವ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಅವನ ಅಭಿಷೇಕದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹನು ಅವನಿಗೆ ಆರನೇ ತಿಥಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಏತಾಂ ಫಲಾಶನೋ ಯಸ್ತು ಕ್ಷಯೇನ್ನಿಯತಮಾನಸಃ । ಅಪುತ್ರೋಽಪಿ ಲಭೇತ್ ಪುತ್ರಾನಧನೋಽಪಿ ಧನಂ ಲಭೇತ್ । ಯಂ ಯಮಿಚ್ಛೇತ ಮನಸಾ ತಂ ತಂ ಲಭತಿ ಮಾನವಃ ।। ೨೫.
ಯಾರು ಈ ಸ್ತುತಿಯ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವರಾದರೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ದಾರಿದ್ರ್ಯವಂತರು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಬಯಸಿದರೂ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಯಶ್ಚೈತತ್ ಪಠತಿ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಸ್ಯ ಮಾನವಃ । ತಸ್ಯ ಗೇಹೇ ಕುಮಾರಾಣಾಂ ಕ್ಷೇಮಾರೋಗ್ಯಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೫.
ಯಾರು ಈ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸದಾ ಕ್ಷೇಮವೂ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಜಾಪಾಲ ಉವಾಚ । ಶರೀರಸ್ಯ ಕಥಂ ಮೂರ್ತಿಗ್ರಹಣಂ ಜ್ಯೋತಿಷೋ ದ್ವಿಜ । ಏತನ್ಮೇ ಸಂಶಯಂ ಛಿನ್ಧಿ ಪ್ರಣತಸ್ಯ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ।। ೨೬.
ಪ್ರಜಾಪಾಲನು ಕೇಳಿದನು: ದ್ವಿಜನೇ, ದೇಹವು ಹೇಗೆ ಜ್ಯೋತಿಯೊಳಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ? ನಾನು ನಿನಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು.
ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಯೋಽಸಾವಾತ್ಮಾ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿರೇಕ ಏವ ಸನಾತನಃ । ಸ ದ್ವಿತೀಯಂ ಯದಾ ಚೈಚ್ಛತ್ ತದಾ ಸ್ವಾತ್ಮಸ್ಥಿತೋ ಜ್ವಲತ್ ।। ೨೬.
ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ಆತ್ಮ ಎಂಬುದು ಒಂದೇ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ. ಅದು ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಬಯಸಿದಾಗ, ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳಗುತ್ತಾ ತೇಜಸ್ಸಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.
ಯಃ ಸೂರ್ಯ ಇತಿ ಭಾಸ್ವಾಂಸ್ತು ಅನ್ಯೋನ್ಯೇನ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಲೋಲೀಭೂತಾನಿ ತೇಜಾಂಸಿ ಭಾಸಯನ್ತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್ ।। ೨೬.
ಸೂರ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆ ಪ್ರಕಾಶವಂತನು, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ತೇಜಸ್ಸುಗಳು ಚಲನೆಯಿಂದ ಮೂಡಿಕೊಂಡು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಬೆಳಗುತ್ತವೆ.
ತಸ್ಮಿನ್ ಸರ್ವೇ ಸುರಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ । ಸಮಂ ಸೂತಾ ಇತಿ ವಿಭೋ ತಸ್ಮಾತ್ ಸೂರ್ಯೋ ಭವನ್ ಸ್ತುತಃ ।। ೨೬.
ಅವನಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಣಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಗವಂತನೇ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮೂಲವೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಲೋಲೀಭೂತಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಶು ತೇಜಸೋಽಭೂಚ್ಛರೀರಕಮ್ । ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನ ರವಿಃ ಸೋಽಥ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ ವೇದವಾದಿಭಿಃ ।। ೨೬.
ಆ ಚಂಚಲವಾದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಶರೀರ ರೂಪವು ಉದಯವಾಯಿತು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ, ವೇದವನ್ನು ಪಾಠಿಸುವವರು ಅವನನ್ನು ರವಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಭಾಸಯನ್ ಸರ್ವಲೋಕಾಂಸ್ತು ಯತೋಽಸಾವುತ್ಥಿತೋ ದಿವಿ । ಅತೋಽಸೌ ಭಾಸ್ಕರಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಪ್ರಕರ್ಷಾಚ್ಚ ಪ್ರಭಾಕರಃ ।। ೨೬.
ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಬೆಳಗುವವನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವುದರಿಂದ ಭಾಸ್ಕರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಅವನ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಪ್ರಭಾಕರನೆಂದೂ ಹೆಸರಾಯಿತು.
ದಿವಾ ದಿವಸ ಇತ್ಯುಕ್ತಸ್ತತ್ಕಾರಿತ್ವಾದ್ ದಿವಾಕರಃ । ಸರ್ವಸ್ಯ ಜಗತಸ್ತ್ವಾದಿರಾದಿತ್ಯಸ್ತೇನ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೨೬.
ಹಗಲು 'ದಿನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣನಾದುದರಿಂದ ಅವನು ದಿವಾಕರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಎಲ್ಲಾ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲನಾದುದರಿಂದ ಅವನು ಆದಿತ್ಯನೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಏತಸ್ಯ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾಃ ಸಂಭೂತಾಸ್ತೇಜಸಾ ಪೃಥಕ್ । ಪ್ರಧಾನ ಏವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸರ್ವದಾ ಸ ವಿಬುಧ್ಯತೇ ।। ೨೬.
ಅವನಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅವನೇ ಮುಖ್ಯನೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಗತೋ ವ್ಯಾಪ್ತಿಂ ಕುರ್ವಾಣಂ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ । ತಸ್ಯೈವಾನ್ತಃ ಸ್ಥಿತಾ ದೇವಾ ವಿನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಸ್ತುತಿಂ ಜಗುಃ ।। ೨೬.
ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನೊಳಗೆ ಇದ್ದ ದೇವತೆಗಳು ಹೊರಬಂದು ಅವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ದೇವಾ ಊಚುಃ । ಭವಾನ್ ಪ್ರಸೂತಿರ್ಜಗತಃ ಪುರಾಣಃ ಕ್ಷಯಾಮಲೈವ ಪ್ರದಹನ್ ಜಗನ್ತಿ । ಸಮುತ್ಥಿತೋ ನಾಥ ಶಮಂ ಪ್ರಯಾಹಿ ಮಾ ದೇವಲೋಕಾನ್ ಪ್ಲುಷ ಕರ್ಮಸಾಕ್ಷಿನ್ ।। ೨೬.
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ನೀವೇ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಮೂಲ, ನೀನು ನಿತ್ಯವೂ ಜಗತ್ತುಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಪ್ರಭು, ಈಗ ಉದಯವಾದ ನೀನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡು, ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುಡಬೇಡ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವವನೆ.
ತ್ವಯಾ ತತಂ ಸರ್ವತ ಏವ ತೇಜಃ ಪ್ರತಾಪಿನಾ ಸೂರ್ಯ ಯಜುಃಪ್ರವೃತ್ತೇ । ತಿಗ್ಮಂ ರಥಾಙ್ಗಂ ತವ ದೇವಕಲ್ಪಂ ಕಾಲಾಖ್ಯಮಧ್ವಾನ್ತಕರಂ ವದನ್ತಿ ।। ೨೬.
ಸೂರ್ಯನೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಕಾಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದೆ, ಯಜುರ್ವೇದ ಆರಂಭವಾಗುವಾಗ ನೀನು ಜ್ವಲಿಸುತ್ತೀಯೆ. ನಿನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ರಥಚಕ್ರವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಕಾಲವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಭಾಕರಸಕ್ತ್ವಂ ರವಿರಾದಿದೇವ ಆತ್ಮಾ ಸಮಸ್ತಸ್ಯ ಚರಾಚರಸ್ಯ । ಪಿತಾಮಹಸಕ್ತ್ವಂ ವರುಣೋ ಯಮಶ್ಚ ಭೂತಂ ಭವಿಷ್ಯಚ್ಚ ವದನ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಃ ।। ೨೬.
ಭಾಸ್ಕರನು, ಸೂರ್ಯನು, ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರಗಳ ಆತ್ಮವೆಂದು ಋಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವರుణ ಮತ್ತು ಯಮನು ಪಿತಾಮಹನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವನು ಭೂತವೂ ಭವಿಷ್ಯವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಸಿದ್ಧರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಧ್ವಾನ್ತಂ ಪ್ರಣು ತ್ವಂ ಸುರಲೋಕಪೂಜ್ಯ ಪ್ರಯಾಹಿ ಶಾನ್ತಿಂ ಪಿತರೋ ವದನ್ತಿ । ವೇದಾನ್ತವೇದ್ಯೋಽಸಿ ಮಖೇಷು ದೇವ ತ್ವಂ ಹೂಯಸೇ ವಿಷ್ಣುರಸಿ ಪ್ರಸಹ್ಯ । ಇತಿ ಸ್ತುತಸ್ತೈಃ ಸುರನಾಥ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರಪಾಹಿ ಶಂಭೋ ನ ಇತಿ ಪ್ರಸಹ್ಯ ।। ೨೬.
ನೀನು ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು, ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿತನಾದವನು. ಪಿತೃಗಳು 'ಶಾಂತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೇದಾಂತದಿಂದ ಅರಿಯಲ್ಪಡುವವನು, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮವಾಗುವವನು, ನಿಜವಾಗಿ ನೀನು ವಿಷ್ಣುವೇ. ಹೀಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿ, 'ಶಂಭೋ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀಳಬೇಡ' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು.
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ದೇವೈಃ ಸೌಮ್ಯಾಂ ಮೂರ್ತ್ತಿಮಥಾಕರೋತ್ । ಪ್ರಕಾಶತ್ವಂ ಜಗಾಮಾಶು ದೇವತಾನಾಂ ಮಹಾಪ್ರಭಃ ।। ೨೬.
ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಆ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು ಶಾಂತವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದನು.
ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಸುರಾಣಾಂ ತು ದಹನಂ ಶಾಮಿತಂ ಪುರಾ । ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ಖಲು ಸೂರ್ಯೇಣ ಮೂರ್ತ್ತಿತ್ವಂ ಕೃತವಾನ್ ಭುವಿ ।। ೨೬.
ಅಂದು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರ ದಹನ ಶಾಂತವಾಯಿತು. ಏಳನೇ ದಿನ ಸೂರ್ಯನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಏತಾಂ ಯಃ ಪುರುಷೋ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಉಪಾಸ್ತೇ ಸೂರ್ಯಮರ್ಚಯೇತ್ । ಭಾಸ್ಕರೇಣ ಚ ತಸ್ಯಾಸೌ ಫಲಮಿಷ್ಟಂ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ।। ೨೬.
ಯಾರು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಭಾಸ್ಕರನು ಅವರಿಗೆ ಬಯಸಿದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಏತತ್ ತೇ ಕಥಿತಂ ರಾಜನ್ ಸೂರ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ಪುರಾತನಮ್ । ಆದಿಮನ್ವನ್ತರೇ ವೃತ್ತಂ ಮಾತರಃ ಶ್ರೃಣು ಸಾಂಪ್ರತಮ್ ।। ೨೬.
ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಈಗ ಮೊದಲ ಮಾನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಕೇಳು, ತಾಯಿ.
ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಪೂರ್ವಮಾಸೀನ್ಮಹಾದೈತ್ಯೋ ಬಲವಾನನ್ಧಕೋ ಭುವಿ । ಸ ದೇವಾನ್ ವಶಮಾನಿನ್ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವರದರ್ಪಿತಃ ।। ೨೭.
ಮಹಾತಪಾ ಹೇಳಿದರು: ಹಿಂದೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಧಕ ಎಂಬ ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿ ದೈತ್ಯನು ಇದ್ದನು. ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಿಂದ ಅವನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದನು.
ತೇನಾತ್ಮವಾನ್ ಸುರಾಃ ಸರ್ವೇ ತ್ಯಾಜಿತಾ ಮೇರುಪರ್ವತಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಶರಣಂ ಜಗ್ಮುರನ್ಧಕಸ್ಯ ಭಯಾರ್ದಿತಾಃ ।। ೨೭.
ಅವನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಮೆರು ಪರ್ವತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. ಅಂಧಕನ ಭಯದಿಂದ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದರು.