ದುರ್ಭಗಾ ಯಾ ತು ನಾರೀ ಸ್ಯಾತ್ ಪುರುಷಶ್ಚಾತಿದುರ್ಭಗಃ । ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತೃತೀಯಾಯಾಂ ಲವಣಂ ತು ವಿವರ್ಜಯೇತ್ ।। ೨೨.
ಯಾವ ಮಹಿಳೆ ದುರ್ಭಾಗವಳಾಗಿದ್ದಾಳೋ, ಅಥವಾ ಪುರುಷನು ಬಹಳ ದುರ್ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾನೋ, ಅವರು ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ತೃತೀಯ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ವಕಾಮಾನವಾಪ್ನೋತಿ ಸೌಭಾಗ್ಯಂ ದ್ರವ್ಯಸಮ್ಪದಮ್ । ಆರೋಗ್ಯಂ ಚ ಸದಾ ಲೋಕೇ ಕಾನ್ತಿಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ಚ ವಿನ್ದತಿ ।। ೨೨.
ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳೂ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತವೆ, ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಧನಸಂಪತ್ತು, ಸದಾ ಆರೋಗ್ಯ, ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಜಾಪಾಲ ಉವಾಚ । ಕಥಂ ಗಣಪತೇರ್ಜನ್ಮ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಂ ಚ ಸತ್ತಮ । ಏತನ್ಮೇ ಸಂಶಯಂ ಛಿನ್ಧಿ ಧೃತಿಕಷ್ಟಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ।। ೨೩.
ಪ್ರಜಾಪಾಲನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ಮಹಾನ್, ಗಣಪತಿಯು ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು? ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಸಂಶಯವಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಈ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು.
ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಪೂರ್ವಂ ದೇವಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಋಷಯಶ್ಚ ತಪೋಧನಾಃ । ಕಾರ್ಯಾರಮ್ಭಂ ತಥಾ ಚಕ್ರುಃ ಸಿಧ್ಯನ್ತೇ ಚ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೨೩.
ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಋಷಿಗಳು ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಯಾವ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು.
ಸನ್ಮಾರ್ಗವರ್ತಿಷು ಯಥಾ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತೇ ವಿಘ್ನತಃ ಕ್ರಿಯಾಃ । ಅಸತ್ಕಾರಿಷು ಸರ್ವೇಷು ತದ್ವದೇವಮವಿಘ್ನತಃ ।। ೨೩.
ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಫಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳು ತಪ್ಪದೇ ವಿಘ್ನಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.
ತತೋ ದೇವಾಃ ಸಪಿತರಶ್ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸುರೋಜಸಾ । ಅಸತ್ಕಾರ್ಯೇಷು ವಿಘ್ನಾರ್ಥಂ ಸರ್ವ ಏವಾಭ್ಯಮನ್ತ್ರಯನ್ ।। ೨೩.
ಅನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಲದಿಂದ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದರು: ಅಧರ್ಮಮಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದರು.
ತತಸ್ತೇಷಾಂ ತದಾ ಮನ್ತ್ರಂ ಕುರ್ವತಸ್ತ್ರಿದಿವೌಕಸಾಮ್ । ಬಭೂವ ಬುದ್ಧಿರ್ಗಮನೇ ರುದ್ರಂ ಪ್ರತಿ ಮಹಾಮತಿಮ್ ।। ೨೩.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳು ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ರುದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಉದಯಿಸಿತು.
ತೇ ತತ್ರ ರುದ್ರಮಾಗಮ್ಯ ಕೈಲಾಸನಿಲಯಂ ಗುರುಮ್ । ಊಚುಃ ಸವಿನಯಂ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಣಿಪಾತಪುರಃಸರಮ್ ।। ೨೩.
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಗುರು ರುದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಗೌರವದಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ದೇವಾ ಊಚುಃ । ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ ಶೂಲಪಾಣೇ ತ್ರಿಲೋಚನ । ವಿಘ್ನಾರ್ಥಮವಿಶಿಷ್ಟಾನಾಮುತ್ಪಾದಯಿತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೨೩.
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ದೇವದೇವ, ಮಹಾದೇವ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ಮೂವರು ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ನೀನು ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದವರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕು.
ಏವಮುಕ್ತರಸ್ತದಾ ದೇವೈರ್ಭವಃ ಪರಮಯಾ ಮುದಾ । ಉಮಾಂ ನಿರೀಕ್ಷಯಾಮಾಸ ಚಕ್ಷುಷಾಽನಿಮಿಷೇಣ ಹ ।। ೨೩.
ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಭವನು ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉಮೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣು ಹಿಂಡದೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ದೇವಾನಾಂ ಸನ್ನಿಧೌ ತಸ್ಯ ಪಶ್ಯತೋಮಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಚಿನ್ತಾಽಭೂದ್ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಮೂರ್ತಿಭ್ಯೋ ದೃಶ್ಯತೇ ಕೇನ ಹೇತುನಾ ।। ೨೩.
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ದೇವತೆಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಉಮೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, 'ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ರೂಪಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ?' ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿತು.
ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಿದ್ಯತೇ ಮೂರ್ತ್ತಿರಪಾಂ ಮೂರ್ತ್ತಿಸ್ತಥೈವ ಚ । ತೇಜಸಃ ಶ್ವಸನಸ್ಯಾಪಿ ಮೂರ್ತ್ತಿರೇಷಾ ತು ದೃಶ್ಯತೇ । ಆಕಾಶಂ ಚ ಕಥಂ ನೇತಿ ಮತ್ವಾ ದೇವೋ ಜಹಾಸ ಚ ।। ೨೩.
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪ ಇದೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ರೂಪ ಇದೆ, ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ರೂಪ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ರೂಪವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು ಎಂದು ದೇವರು ಚಿಂತಿಸಿ ನಗಿದನು.
ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಮುಮಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯದ್ ದೃಷ್ಟಂ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಶಂಭುನಾ । ಯಚ್ಚೋಕ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪೂರ್ವಂ ಶರೀರಂ ತು ಶರೀರಿಣಾಮ್ ।। ೨೩.
ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪವಾದ ಉಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಂಭುವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡದ್ದು, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ದೇಹವು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಮನನ ಮಾಡಿದರು.
ಯಚ್ಚಾಪಿ ಹಸಿತಂ ತೇನ ದೇವೇನ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ । ಏತತ್ಕಾರ್ಯಚತುಷ್ಕೇಣ ಪೃಥಿವ್ಯಾದಿಚತುರ್ಷ್ವಪಿ ।। ೨೩.
ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಗಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಅವನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತು, ಈ ನಾಲ್ಕು ಕಾರಣಗಳು ಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಭೂತಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ.
ಮೂರ್ತ್ತಿಮಾನತಿತೇಜಸ್ವೀ ಹಸತಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ । ಪ್ರದೀಪ್ತಾಸ್ಯೋ ಮಹಾದೀಪ್ತಃ ಕುಮಾರೋ ಭಾಸಯನ್ ದಿಶಃ । ಪರಮೇಷ್ಠಿಗುಣೈರ್ಯುಕ್ತಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ರುದ್ರ ಇವಾಪರಃ ।। ೨೩.
ಪರಮೇಶ್ವರನ ನಗೆಯಿಂದ, ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಮುಖವು ಜ್ವಲಿಸುವ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗುವ, ಪರಮೇಶ್ವರನ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ರುದ್ರನಂತೆ ಕಾಣುವ ಒಂದು ಬಾಲಕನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಉತ್ಪನ್ನಮಾತ್ರೋ ದೇವಾನಾಂ ಯೋಷಿತಃ ಸಪ್ರಮೋಹಯನ್ । ಕಾನ್ತ್ಯಾ ದೀಪ್ತ್ಯಾ ತಥಾ ಮೂರ್ತ್ಯಾ ರೂಪೇಣ ಚ ಮಹಾತ್ಮವಾನ್ ।। ೨೩.
ಆ ಬಾಲಕನು ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಅವನ ಕಾಂತಿ, ಪ್ರಕಾಶ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ದೇವಿಯರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾದವು. ಅವನು ಮಹಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದನು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪರಮಂ ರೂಪಂ ಕುಮಾರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಉಮಾಽನಿಮೇಷನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ತಮಪಶ್ಯತ ಭಾಮಿನೀ ।। ೨೩.
ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಬಾಲಕನ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯಿಯಾದ ಉಮೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣು ಹಿಂಡದೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕುಪಿತೋ ದೇವಃ ಸ್ತ್ರೀಭಾವಂ ಚಞ್ಚಲಂ ತಥಾ । ಮತ್ವಾ ಕುಮಾರರೂಪಂ ತು ಶೋಭನಂ ಮೋಹನಂ ದೃಶಾಮ್ । ತತಃ ಶಶಾಪ ತಂ ದೇವಃ ಸ್ತ್ರೀಶಙ್ಕಾಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ।। ೨೩.
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವರು ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಮಹಿಳೆಯರ ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮತ್ತು ಬಾಲಕನ ಆಕರ್ಷಕ ರೂಪವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅವನಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಶಯ ಎಂಬ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
ಕುಮಾರ ಗಜವಕ್ತ್ರಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಲಮ್ಬಜಠರಸ್ತಥಾ । ಭವಿಷ್ಯಸಿ ತಥಾ ಸರ್ಪೈರುಪವೀತಗತಿರ್ಧ್ರುವಮ್ । ಏವಂ ಶಶಾಪ ತಂ ದೇವಸ್ತೀವ್ರಕೋಪಸಮನ್ವಿತಃ ।। ೨೩.
ಬಾಲಕಾ, ನೀನು ಗಜಮುಖಿಯಾಗುವೆ, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯವನು ಆಗುವೆ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಮತ್ತು ಕಟಿಬಂಧನವಾಗಿ ಧರಿಸುವೆ ಎಂದು ದೇವರು ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು.
ಅರ್ದ್ಧಕೋಟ್ಯಾ ಚ ರೋಮಾಣಾಮಾತ್ಮನೋಽಙ್ಗೇ ತ್ರಿಲೋಚನಃ । ಕೂಪಕಾಸ್ವೇದಸಲಿಲಪೂರ್ಣಶೂಲಧರಸ್ತಥಾ । ಧುನ್ವನ್ ಶರೀರಮುತ್ಥಾಯ ತತೋ ದೇವೋ ರುಷಾನ್ವಿತಃ ।। ೨೩.
ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ತನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಕೋಟಿ ಕೂದಲುಗಳಿಂದ, ರೋಮಕೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬೆವರು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ದೇಹವನ್ನು ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ, ಕೋಪದಿಂದ ಎದ್ದನು.
ಯಥಾ ಯಥಾಽಸೌ ಸ ಶರೀರಮಾದ್ಯಂ ಧುನೋತಿ ದೇವಸ್ತ್ರಿಶಿಖಾಸ್ತ್ರಪಾಣಿಃ । ತಥಾ ತಥಾ ಚಾಙ್ಗರುಹಾಶ್ಚಕಾಸು- ರ್ಜಲಂ ಕ್ಷಿತೌ ಸಂನ್ಯಪತಂಸ್ತಥಾನ್ಯಾಃ ।। ೨೩.
ಮೂರ್ನೆ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ದೇವರು ತನ್ನ ಮೊದಲ ದೇಹವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಕದಡಿದ್ರೋ, ಅವನ ದೇಹದ ಕೂದಲುಗಳು ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನೀರಾಗಿ ಬಿದ್ದವು. ಹಾಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳು ಕೂಡ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದವು.
ವಿನಾಯಕಾನೇಕವಿಧಾ ಗಜಾಸ್ಯಾ - ಸ್ತಮಾಲನೀಲಾಞ್ಜನಸಂನಿಕಾಶಾಃ । ಉತ್ತಸ್ಥುರುಚ್ಚೈರ್ವಿವಿಧಾಸ್ತ್ರಹಸ್ತಾ - ಸ್ತತಸ್ತು ದೇವಾ ಮನಸಾಕುಲೇನ ।। ೨೩.
ಅನೇಕ ರೂಪದ, ಆನೆಮುಖದ ವಿನಾಯಕರು, ಕಪ್ಪು ಮೋಡ ಅಥವಾ ಕಜ್ಜಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏಳಿದರು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳ ಮನಸ್ಸು ಗಾಬರಿಗೊಂಡಿತು.
ಕಿಮೇತದಿತ್ಯದ್ಭುತಕರ್ಮಕಾರೀ ಹ್ಯೇಕಃ ಕರೋತ್ಯಪ್ರತಿಮಂ ಮಹಚ್ಚ । ಕಾರ್ಯಂ ಸುರಾಣಾಂ ಕೃತಮೇತದಿಷ್ಟಂ ಭವೇದಥೈತಂ ಪರಿತಂ ಕುತಸ್ತತ್ ।। ೨೩.
ಇದು ಏನು ಎಂದು ದೇವತೆಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಯೋಚಿಸಿದರು—'ಈ ಒಬ್ಬನು ಎಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ! ಇವನು ದೊಡ್ಡದು, ಯಾರೂ ಹೋಲಲಾಗದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ದೇವತೆಗಳ ಇಷ್ಟಪೂರ್ಣವೇ? ಅಥವಾ ಇನ್ನೇನೋ ಇದನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆಯೇ? ಇದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು?' ಎಂದು.
ದಿವೌಕಸಾಂ ಚಿನ್ತಯತಾಂ ತಥಾ ತು ವಿನಾಯಕೈಃ ಕ್ಷ್ಮಾ ಕ್ಷುಭಿತಾ ಬಭೂವ । ಚತುರ್ಮುಖಶ್ಚಾಪ್ರತಿಮೋ ವಿಮಾನ - ಮಾರುಹ್ಯ ಖೇ ವಾಕ್ಯಮಿದಂ ಜಗಾದ ।। ೨೩.
ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ವಿನಾಯಕರಿಂದ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿದಂತೆ ಆಯಿತು. ಆಗ ನಾಲ್ಕು ಮುಖದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಯಾರೂ ಹೋಲಲಾಗದವನಾದ ಅವನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಧನ್ಯಾಃ ಸ್ಥ ದೇವಾಃ ಸುರನಾಯಕೇನ ತ್ರಿಲೋಚನೇನಾದ್ಭುತರೂಪಿಣಾ ಚ । ಅನುಗೃಹೀತಾಃ ಪರಮೇಶ್ವರೇಣ ಸುರದ್ವಿಷಾಂ ವಿಘ್ನಕೃತಾಂ ನತೌ ಚ ।। ೨೩.
ದೇವತೆಗಳೇ, ನೀವು ಧನ್ಯರು. ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನಾದ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಳ್ಳ, ಅದ್ಭುತ ರೂಪದ ಮಹಾದೇವನಿಂದ ನೀವು ಅನುಗ್ರಹಿತರಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ನಿಮಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಸ್ತಾ - ನುವಾಚ ದೇವಸ್ತ್ರಿಶಿಖಾಸ್ತ್ರಪಾಣಿಮ್ । ಯಸ್ತೇ ವಿಭೋ ವಕ್ತ್ರಸಮುದ್ಭವಃ ಪ್ರಭು- ರ್ವಿನಾಯಕಾನಾಂ ಭವತು ತ್ವಿಮೇಽನುಗಾಃ ।। ೨೩.
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ದೇವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: 'ಪ್ರಭುವೇ, ನಿಮ್ಮ ಮುಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ವಿನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾಗಲಿ. ಇವರು ಅವನ ಸೇವಕರಾಗಲಿ.'
ಭವಾಂಸ್ತಥಾಽಸ್ಯಾತ್ಮವರೇಣ ಚಾಮ್ಬರೇ ತ್ವಯಾ ಚತುರ್ಷ್ವಸ್ತು ಶರೀರಚಾರೀ । ಆಕಾಶಮೇತದ್ ಬಹುಧಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಂ ತ್ವಯಾ ವರೇಣ್ಯಃ ಕೃತ ಏವ ನಾನ್ಯಃ ।। ೨೩.
ನೀನು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ವರದಿಂದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದು. ಈ ವಿಶಾಲ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೀನೇ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನಂತ ಮಹಾನ್ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
ಪ್ರಭುರ್ಭವ ತ್ವಂ ಪ್ರತಿಮಾಸ್ತ್ರಪಾಣಿನಾ ಇಮಾನಿ ಚಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ವರಾಂಶ್ಚ ದೇಹಿ । ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾಽಧಿಗತೇ ಪಿತಾಮಹೇ ತ್ರಿಲೋಚನಶ್ಚಾತ್ಮಭವಂ ಜಗಾದ ।। ೨೩.
ನೀನು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪ್ರಭುವಾಗು. ಈ ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ಶಿವನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ವಿನಾಯಕೋ ವಿಘ್ನಕರೋ ಗಜಾಸ್ಯೋ ಗಣೇಶನಾಮಾ ಚ ಭವಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ । ಏತೇ ಚ ಸರ್ವೇ ತವ ಯಾನ್ತು ಭೃತ್ಯಾ ವಿನಾಯಕಾಃ ಕ್ರೂರದೃಶಃ ಪ್ರಚಣ್ಡಾಃ । ಉಚ್ಛುಷ್ಮದಾನಾದಿವಿವೃದ್ಧದೇಹಾಃ ಕಾರ್ಯೇಷು ಸಿದ್ಧಿಂ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಃ ।। ೨೩.
ನೀನು ವಿನಾಯಕ, ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವ, ಆನೆಮುಖ, ಗಣೇಶ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಭವನ ಮಗನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಇವರೆಲ್ಲಾ ಭಯಾನಕ ದೃಷ್ಟಿಯ, ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದ ವಿನಾಯಕರು ನಿನ್ನ ಸೇವಕರಾಗಲಿ. ಇವರು ಒಣ ಹವನದ ಬಲಿಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುವವರು.
ಭವಾಂಶ್ಚ ದೇವೇಷು ತಥಾ ಮಖೇಷು ಕಾರ್ಯೇಷು ಚಾನ್ಯೇಷು ಮಹಾನುಭಾವಾತ್ । ಅಗ್ರೇಷು ಪೂಜಾಂ ಲಭತೇಽನ್ಯಥಾ ಚ ವಿನಾಶಯಿಷ್ಯಸ್ಯಥ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಮ್ ।। ೨೩.
ನೀನು ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ನೀನು ಆ ಕಾರ್ಯದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವೆ.