ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಅಗ್ನಿಕುಂಡದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನವನ್ನು ನೋಡಿ, ನೀಲನು ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದನು. ಆ ಕ್ರೂರ ನೀಲನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಳಿದ ಕ್ಷಣವಲ್ಲೇ, ಆ ರತ್ನದಿಂದ ಭಯಂಕರ ಯೋಧರು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೊರಬಂದರು. ರಥಗಳು, ಧ್ವಜಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಬಾಣಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು, ಕವಚಗಳು, ಧನುಷುಗಳು, ಬಾಣಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯೋಧರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರಾಗಿರುವವರು, ಆ ರತ್ನವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಹೊರಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೇದು ಮಂದಿ ಮಹಾಶೂರರು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳು: ಸುಪ್ರಭ, ದೀಪ್ತತೇಜಸ್, ಸುರಶ್ಮಿ, ಶುಭದರ್ಶನ, ಸುಕಾಂತಿ, ಸುಂದರ, ಸುಂಡ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಸುಮನ, ಶುಭ, ಸುಶೀಲ, ಸುಖದ, ಶಂಭು, ಸುದಂತ, ಹಾಗೂ ಸೋಮ—ಈ ಹದಿನೈದು ಮಂದಿ ನಾಯಕರು ಆ ರತ್ನದಿಂದ ಉದಯವಾದವರು. ಆಗ, ವಿರೋಚನನು ಭಾರಿ ಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಯೋಧರು ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ತುದಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತರು. ಅವರ ಧನುಷುಗಳು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವರ ಬಾಣಗಳು ಉತ್ತಮ ಜಂಬುನಾದ ಬಂಗಾರದ ತುದಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಭಯಾನಕ ಖಡ್ಗಗಳು, ಗದೆಗಳು, ಶೂಲಗಳು ಬಿದ್ದವು. ರಥವು ಮತ್ತೊಂದು ರಥವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿತ್ತು; ಹಸ್ತಿಯೊಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಹಸ್ತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು; ಕುದುರೆಯೊಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು; ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮದ ಕಾಲಾಳುವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಾಲಾಳುವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧದ ಜೋಡಿಗಳು ಎದುರಾಗಿದವು; ವೀರರು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಿಸಿ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು; ಬಾಣಗಳು ಹಾರಾಡಿದವು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳು ಪ್ರಚಂಡವಾಗಿ ಬೀಸಿದವು. ಆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜನ ಮಂತ್ರಿಯು ಹತಹತಾಗಿ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟನು. ಅವನು ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದನು. ಆ ಅಜೇಯ ರಾಜಮಂತ್ರಿಯ ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆದನು. ದುರ್ಜಯ ಎಂಬ ರಾಜನು, ತನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವಧೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಳಿಯನ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಹಾಗೂ ವರದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಭುಜಬಲದ ಅಳಿಯನು ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಸೈನಿಕರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದರು. ಆ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾದ ದೈತ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು. ಪ್ರಘಾಸ, ವಿಘಾಸ, ಸಂಗ್ಘಾಸ, ಆಶನಿಪ್ರಭ, ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭ, ಸುಘೋಷ, ಉನ್ಮತ್ತಕ್ಷ, ಭಯಂಕರ, ಅಗ್ನಿದಂಷ್ಟ್ರ, ಅಗ್ನಿತೇಜಸ್, ಬಹುಶಕ್ರ, ಪ್ರತಾರ್ದನ, ವಿರಾಧ, ಭೀಮಕರ್ಮ, ವಿಪ್ರಚಿತಿ—ಈ ಹದಿನೈದು ಮಂದಿ ಪ್ರಮುಖಾಸುರರು ಪ್ರಬಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಒಂದು ಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ದುರ್ಜಯನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಮಾಯಾವಿಗಳು ಆ ಆಭರಣಧಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭಾರಿ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಸುಪ್ರಭನು ಪ್ರಘಾಸನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಐದು ವಿಷದಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಅವನು ಮೂರು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿಘಾಸನನ್ನು, ದಶ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸುರಶ್ಮಿಯು ಸಂಗ್ಘಾಸನನ್ನು ಬಾಧಿಸಿದನು. ಶುಭದರ್ಶನನು ಆಶನಿಪ್ರಭನನ್ನು ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಸುಕಾಂತಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭನನ್ನು, ಸುಂದರನು ಸುಘೋಷನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಸುಂಡನು ಉನ್ಮತ್ತಕ್ಷನನ್ನು ಐದು ವೇಗದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವಕ್ರಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ಧನುಷನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಸುಮನಾ ಅಗ್ನಿದಂಷ್ಟ್ರನನ್ನು, ಸುಶುಭನು ಅಗ್ನಿತೇಜಸನ್ನು ಬಾಧಿಸಿದನು; ಸುಶೀಲನು ವಾಯುಶಕ್ರನನ್ನು, ಸುಮುಖನು ಪ್ರತಾರ್ದನನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಶಂಭು ವಿರಾಧನೊಂದಿಗೆ, ಸುಕೀರ್ತಿ ಭೀಮಕರ್ಮನೊಂದಿಗೆ, ವಿಪ್ರಚಿತಿ ಸೋಮನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಆಯುಧಗಳನ್ನು ನಿಪುಣವಾಗಿ ಬಳಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿದ ಆ ದೈತ್ಯರು, ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಆ ರತ್ನಜನ್ಯ ಯೋಧರಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹತಹತರಾದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ತೀವ್ರವಾದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ಗೌರಮುಖನು ಸಮಿತ್, ಕುಶಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಭಯಾನಕ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹರ್ಷಿ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ನಿಂತು, ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು. ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಆ ರತ್ನದ ಕಾರಣವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಆ ರತ್ನದಿಂದ ಭೀಕರವಾದ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾದ ಮೇಲೆ, ಮಹರ್ಷಿ ಗೌರಮುಖನು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅಂದಿನೇ, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ, ಗರುಡಾರೂಢನಾದ ಭಗವಂತನು ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. 'ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಆಗ, ಮಹರ್ಷಿ ಕೈಮುಗಿದು ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು: 'ಈ ಅಜೇಯ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಅದರ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಶಮಾಡಿ.' ಹಾಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಚಕ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದನು; ಆ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಅಜೇಯ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು. ಆ ಚಕ್ರದಿಂದ ದೈತ್ಯರ ಭಯಾನಕ, ಗೆಲ್ಲಲಾಗದ ಸೇನೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಭಸ್ಮವಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಭಗವಂತನು ಮಹರ್ಷಿ ಗೌರಮುಖನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದಾನವರ ಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿದೆ.' ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಈ ಅರಣ್ಯವು 'ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ. ನಾನು, ಯಜ್ಞೇಶ್ವರನಾಗಿ, ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಈ ಹದಿನೈದು ನಾಯಕರು—ರತ್ನರಾಜರು—ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಉದಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮಹರ್ಷೇ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನು ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಮಹರ್ಷಿ, ಪರಮ ಆನಂದದಿಂದ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವನು. ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದನು: ಆಗ, ತನ್ನ ಮಗನು ಚಕ್ರದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಭಸ್ಮಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಧೀರನಾದ ರಾಜ ಸುಪ್ರತಿಕನು ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು. ಚಿಂತನೆಗೊಳಗಾದಾಗ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡಿತು: 'ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ಸದಾ ರಾಮನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಜಗದೀಶ್ವರನನ್ನು ರಾಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಬೇಕು.' ಸುಪ್ರತಿಕನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು: 'ಪುರುಷೋತ್ತಮ ರಾಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಅವನು ಮಾನವರ ಸ್ವಾಮಿ, ಅವನು ಅಚ್ಯುತ, ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು, ಶಿವಸ್ವರೂಪಿ, ಮೂಲತತ್ವ, ಮಹೇಶ್ವರ, ಶರಣಾಗತರ ದುಃಖವನ್ನು ಸದಾ ನಿವಾರಿಸುವವನು, ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿಯು.