ಭೂಮಿ ದೇವಿಯವರು ಶ್ರೀ ವರಾಹ ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಆಗ ವರಾಹ ದೇವರು ಹೇಳಿದರು: “ಯಾವೊಬ್ಬನು ನನ್ನ ವಿಧಿಯ ಅನುಸಾರ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮೊದಲು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಗುರು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಇಬ್ಬರೂ ದೀಕ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದು, ಪರಮ ಶುದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು. ಆ ಬಳಿಕ, ‘ಯದು ಪುರಾತನ ಪಿತೃಗಳೂ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಭಕ್ತರಾಗಿರುವ ದೇವರೂ, ಭವೋದ್ಭವನೂ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ mantra’ಯನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇವಕರ ಸಭೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ, ‘ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ದೇವಿಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ವಿಧಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸು’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಭೂಮಿ ಕೇಳಿದರು: “ಈ ಅಲಂಕಾರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಯಾವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು?” ಇದಕ್ಕೆ ವರಾಹ ದೇವರು ಧರ್ಮಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ಸ್ನಾನವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ, ನೀರಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇರುವ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲೇ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಹೇಗೆ ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಭೂಮಿದೇವಿ. ಅವನು ಮೊದಲಿಗೆ ಕಜ್ಜಲ ಮತ್ತು ಕಡಲು (ಕಾಂಬು) ತಯಾರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಬು ಹಿಡಿದು, ‘ಈ ಕಾಂಬನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸು’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ‘ಮಹಾನ್, ವಿಶ್ವನಾಥ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತೀಯೆ’ ಎಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ‘ದೇವದೇವಾ, ನನ್ನಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಸ್ನಾನವಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಈ handful ನೀರನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆನು; ಸ್ನಾನಮಾಡು, ಸ್ನಾನಮಾಡು’ ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು. ‘ನಾರಾಯಣಾಯ ನಮಃ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಯಾರು ನನ್ನ ವಿಧಿಗೆ ದೀಕ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು; ಅವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ, ನಿಂದಕನಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೋಸಗಾರನಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು. ಇದನ್ನು ಜಪಮಾಲೆಯ ಹತ್ತಿರವೇ ಇರಿಸಬೇಕು. ಜಪಮಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದು ನೂರ ಎಂಟು ಮಣಿಗಳುಳ್ಳದು; ಮಧ್ಯಮವು ಐವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು, ಕನಿಷ್ಠವು ಮೂವತ್ತೆರಡು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಪಮಾಲೆ ರುದ್ರಾಕ್ಷದಿಂದ, ಮಧ್ಯಮವು ಪುತ್ರಜೀವದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದು. ಅಶುದ್ಧನಾದವನು ಇದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು; ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬಾರದು. ಯಾರಿಗೂ ತೋರಿಸಬಾರದು; ಮನನ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭೂಮಿ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು: “ಕನ್ನಡಿ (ದರ್ಪಣ)ಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಅದನ್ನು ಹೇಳು, ಮಾಧವ.” ಆಗ ವರಾಹ ದೇವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: ‘ನಾರಾಯಣಾಯ ನಮಃ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು: “ಪರಮ ಭಾಗವತ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಕಿವಿ; ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ನಿನ್ನ ಬಾಯಾಗಿವೆ; ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಮೂಗಿನ ರಂಧ್ರಗಳು; ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಕಣ್ಣುಗಳು; ಮುಖ ಚಂದ್ರನಂತೆ; ಅಂಗಗಳು ಲೋಕದ ಮೂಲಭೂತಗಳು. ಈ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ.” ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಯಾರು ನನ್ನ ವಿಧಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಭೂಮಿದೇವಿ, ಈ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದೇ ರೀತಿ ‘ಕಂಕಟಾಂಜನ ದರ್ಪಣ’ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಈಗ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ದೀಕ್ಷೆಯ ಕುರಿತು: ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ವಿಧಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಜ್ಜನರಾಗಿರುವವರು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಪುನಃ ಕೇಳಿದರು: “ಈ ಪರಮ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು. ಪವಿತ್ರ ಭಾಗವತೀ ದೇವಿಯರ ಕುರಿತು, ಅವರ ಶುದ್ಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸು.” ಅದಕ್ಕೆ ವರಾಹ ದೇವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ಮಾಧವಿ, ನೀನು ಸತ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿರುವುದರಿಂದ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜರು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದಿರುವರೋ, ಹಾಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸತ್ಸ್ವಭಾವದ ಭಾಗವತರು ಸಂಧ್ಯಾ ವಂದನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಕ್ಷಣಕಾಲ ಧ್ಯಾನಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದುವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ರಹಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ. ದೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ, ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು. ಇನ್ನೊಂದು ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ದೇವಿ, ಕೇಳು. ನನ್ನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಉತ್ತಮ ದೀಪವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು: “ಓಂ, ಅನುಗ್ರಹ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಭಾಗ್ಯಸ್ವರೂಪ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯು. ಈ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಉದ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುವೆನು. ದೇವಾ, ಈ ದೀಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು, ಇದು ಮಂತ್ರದ ರೂಪ; ಇದು ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲದಿರಲಿ. ಇದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.” ಇನ್ನೊಂದು ಲೋಕಹಿತಕರವಾದ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಭೂಮಿಯವರು ಕೇಳಿದರು: “ನನ್ನ ನಾಸಾಪುಟದಲ್ಲಿ ತಿಲಕವನ್ನು ಯಾವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು?” ಆಗ ವರಾಹ ದೇವರು ಹೇಳಿದರು: “ಮುಖದ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ವಾಸುದೇವನಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಭೂಮಿದೇವಿ, ನನ್ನ ನಾಸಾಪುಟದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ತಿಲಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಇಂತಿ, ಈ ವಿಧಿಯ ಅನುಸಾರ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವರಾಹ ದೇವರು ಭೂಮಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.