ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಕಾಲಸ್ವರೂಪನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು, ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರನಾಗಿ, ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ರಾಜಸಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮಸಿಕ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ, ಅಸುರರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಲೋಕದ ಮೂರು ವಿಧದ ಪೋಷಕನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನಗೊಂಡ ಮಹೇಶ್ವರನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಆಗ ಲೋಕವೂ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಯಿತು. ಅವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ ಎಂಬ ಮೂರು ಹೆಸರುಗಳೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು. ಆ ದೇವರಾದ ನಾರಾಯಣನು ಕ್ರತಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರಮೋನ್ನತ ದೇವನಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ರುದ್ರನಾಗಿ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ, ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದರು. ಇಗೋ ಸುಂದರ ನಿತಂಬವಳೇ, ಶ್ರೀಮಂತ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನು ನೀನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ಕ್ರತಯುಗದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರತಿಕನಂಬ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸುಂದರವಾದ, ಮನೋಹರವಾದ ಹೆಂಡತಿಗಳಿದ್ದರು—ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು. ರಾಜನು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟರೂ, ಅವರಿಂದ ಮಗಸಂತಾನ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಋಷಿಯಾದ ಆತ್ರೇಯರನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಮರ್ಪಕ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದರು. ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು, ರಾಜನು ಬಹುಕಾಲ ಸೇವಿಸಿದ ಕಾರಣ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಆತ್ರೇಯಮುನಿಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಆಗಲೇ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಏರಾವತ ಹಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ, ದೇವತೆಗಳ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು, ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು, ಋಷಿಯು ಒಳಗಿನಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದರೂ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಅಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿ, ದೇವೇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಭಯಂಕರ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದರು: "ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದೀಯ, ಹೀಗಾಗಿ ನೀನು ಸ್ವರ್ಗಸಿಂಹಾಸನದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ಬೇರೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ." ಇಂತಹ ಪ್ರಬಲ ಶಾಪವನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಋಷಿಯು, ರಾಜನತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ ಹೇಳಿದರು: "ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮಗನು ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಇಂದ್ರನಂತೆ ರೂಪವಂತರಾಗಿರುವ, ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿರುವ, ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ, ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭೆಯ ಕಲೆಯನ್ನೂ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಅರಿತವನಾಗಿರುವ, ಕ್ರೂರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಅಜೇಯನಾಗಿರುವ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ." ಎಂದು ಹೇಳಿ ಋಷಿಯು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು. ಆಮೇಲೆ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ಸುಪ್ರತಿಕ ಮಹಾರಾಜನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾದ ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭೆಗೆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವಳು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. ಆ ಮಗುವಿಗೆ ದುರ್ಜಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಯಿತು; ಅವನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಜನನಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನೂ ಋಷಿಯೇ ಸ್ವತಃ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಆ ಋಷಿಯೇ ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ಶುದ್ಧ ದೇಹವಂತನು. ಋಷಿಯು ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಆ ಮಗುವು ಮೃದುಸ್ವಭಾವಿಯಾಗಿದ್ದನು; ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅರಿತು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೂ ಶುದ್ಧನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಆ ಮಹಾರಾಜನ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಗೆ ಕೀರ್ತಿಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು; ಅವಳ ಮಗನಿಗೆ ಸುದ್ಯುಮ್ನ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಯಿತು, ಅವನು ವೇದ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಲಿತನು. ಅನಂತರ, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ, ಸುಪ್ರತಿಕ ಮಹಾರಾಜನು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ದುರ್ಜಯನು ರಾಜಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ನೋಡಿ, ಅವನನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡನು. ತಾನು ವೃದ್ಧನಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಾರಾಣಸಿಯ ಪ್ರಭುವಾದ ಆ ಮಹಾರಾಜನು ದುರ್ಜಯನ ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದುರ್ಜಯನಿಗೆ ನೀಡಿದನು ಮತ್ತು ತಾನೇ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ದುರ್ಜಯನು, ಆ ಮಹಾರಾಜ್ಯವನ್ನು ಗಜ, ಅಶ್ವ, ರಥ, ಪಾದಾತಿ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಅವನೂ ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಗಜ, ಅಶ್ವ, ರಥ, ಪಾದಾತಿ ಸೇನೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿಸಿ, ಉತ್ತರದಿಕಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿದನು. ಉತ್ತರದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸಿದ್ಧರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು. ಭಾರತವೆಂಬ ಈ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಕಿಂಪುರುಷ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅನಂತರ, ಹರಿ-ವರ್ಷ ಎಂಬ ಸುಂದರವಾದ, ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಕುರುಭದ್ರಾಶ್ವವನ್ನು ಹಾಗೂ ಮೆರುಪರ್ವತದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗವಾದ ಇಲಾವೃತವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅವನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಜಂಬೂದ್ವೀಪವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ, ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನನ್ನು, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಲಿಸಲು ಹೊರಟನು. ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ಹತ್ತಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾದ ನಾರದಮುನಿಯು, ದುರ್ಜಯನ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ದಾನವರು, ಗುಹ್ಯಕರು, ಕಿನ್ನರರು, ದೈತ್ಯರು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲಿನ ವಿಜಯವನ್ನು ದೇವೇಂದ್ರನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಇಂದ್ರನು, ಲೋಕಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ಆತುರದಿಂದ, ದುರ್ಜಯನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಹೊರಟನು. ಅವನು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜಯಿಸಿದ ದುರ್ಜಯನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು, ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಾನವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ದೇವೇಂದ್ರನು ಲೋಕಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡನು; ಅವನ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆ ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ದುರ್ಜಯನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ದಡದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿದನು. ಆಗ, ಇಬ್ಬರು ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಬಂದಾಗ, ದುರ್ಜಯ ರಾಜನು ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾಲರು ಹೇಳಿದರು: "ನೀವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ; ಲೋಕಪಾಲರಿಲ್ಲದೆ ಜಗತ್ತು ನಡೆಯದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡಿ." ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ದುರ್ಜಯನು ಧರ್ಮಜ್ಞನಾಗಿ, "ನೀವು ಯಾರು?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರು ಶತ್ರುನಾಶಕರಾದವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: "ನಾವು ವಿದ್ಯುತ್ಸು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ನ ಎಂಬ ಅಸುರರು, ಮಹಾರಾಜನೇ." "ನೀವು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ನಾವು ಲೋಕಪಾಲರ ಎಲ್ಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇವೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ದುರ್ಜಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಾಲರಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾದರು; ಕೂಡಲೇ ಅವರು ಅದೃಶ್ಯರಾದರು. ಅವರ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನಡೆದವು ಎಂಬುದು ಕೂಡ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು; ದುರ್ಜಯ ಮಹಾರಾಜನು ಮಂದರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು. ಅವನು ಧನದದೇವನಾದ ಕುಬೇರನ ದಿವ್ಯವಾದ ನಂದನವನದಂತಿದ್ದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರದ ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಎರಡು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ "ಇವರೆಲ್ಲರು ಯಾರು?" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಕ್ಷಣ ಕಾಲ ನಿಂತನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಗಮನಿಸಿದನು. ಅವರನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಜನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹರ್ಷದಿಂದ, ತನ್ನ ಹಸ್ತಿಯಿಂದ ಇಳಿದು, ಸ್ವತಃ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಮಾಡಿದನು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ರೇಷ್ಮೆ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದರು: "ನೀನು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಯಾರವನು? ಇಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಬಂದೆ?