ವರಾಹಪುರಾಣಮ್

ಓ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಈಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಮೆರು ಪರ್ವತದ ಒಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಕಣಿವೆಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರ್ವತಗಳ ಕಣಿವೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ವೈಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಶಿಶಿರ ಮತ್ತು ಪತಂಗ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಶುಭ್ರಭೂಮಿ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳ ಎಲೆಗಳು ಬಿದ್ದಿವೆ, ಮರಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇಕ್ಷುಕ್ಷೇಪ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಹಸಿರು ಮರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಂದರ ಅಂಜೂರದ ತೋಟವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆಮೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನದಿಗಳು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕರ್ದಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಆಶ್ರಮವಿದೆ, ಅನೇಕ ಋಷಿಗಳು ತುಂಬಿರುವುದು. ಆ ಅರಣ್ಯವು ಶತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ತಾಮ್ರಾಭ ಮತ್ತು ಪತಂಗ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಶತಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಿರುವ ಮಹಾಸರೋವರವಿದೆ. ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಅನೇಕ ಪದ್ಮಗಳು, ಅನೇಕ ಪಟಲಗಳೊಂದಿಗೆ, ಯುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸರೋವರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶತಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮುವತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲದ ಒಂದು ಮಹಾ ಶಿಖರವಿದೆ, ಅದು ಅನೇಕ ಲೋಹ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರತ್ನದ ಗೋಪುರಗಳು, ಸುತ್ತಲೂ ಅಲಂಕೃತವಾದ ದ್ವಾರಗಳು ಇವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಧರರ ಮಹಾನಗರವಿದೆ, ವಿದ್ಯಾಧರಾಧಿಪತಿ ಪುಲೋಮನು ತನ್ನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ವಿಖಾಖಾ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸರೋವರವಿದೆ. ಅದರ ಪೂರ್ವ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮಹಾ ಮಾವಿನ ತೋಟವಿದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಸುಗಂಧಭರಿತವಾದ ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಮೂಲ ಮತ್ತು ವಸುಧಾರಾ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಮೂವತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಐವತ್ತಯೋಜನ ಉದ್ದವಿರುವ ಒಂದು ಭೂಭಾಗವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಲ್ವಸ್ಥಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು ಪದ್ಮರಾಗದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಹಣ್ಣುಗಳು ಬಿದ್ದಾಗ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಜೀವಿಗಳು ಬಿಲ್ವ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ವಸುಧಾರಾ ಮತ್ತು ರತ್ನಧಾರಾ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಸದಾ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಕಿಂಶುಕವನವಿದೆ, ಮೂವತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಶತಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದೆ, ಅದರ ವಾಸನೆ ಶತಯೋಜನ ದೂರ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸಿದ್ಧರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ನೀರು ಕೂಡ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆದಿತ್ಯನ ಮಹಾ ನಿವಾಸವಿದೆ. ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ಸೂರ್ಯನಾಥನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರು ಅವನನ್ನು ಕಾಲದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೆಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂಚಕುಟ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಹಂಸದಂತೆ ಶುಭ್ರವಾದ, ಸಾವಿರಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಶತಯೋಜನ ಅಗಲದ ಭೂಭಾಗವಿದೆ. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾರ್ಹವಲ್ಲ, ಸ್ವರ್ಗದ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮದಿಕ್ಕಿನ ಪರ್ವತಗಳ ಕಣಿವೆಗಳ ವಿವರಣೆಗೆ ಬರುವೆನು. ಸುಪರ್ಷ್ವ ಮತ್ತು ಶಿಖಿ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಶತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಿರುವ, ಶಿಲಾಮಯ, ಸದಾ ಬಿಸಿ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಭೂಭಾಗವಿದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದು ಅಗ್ನಿಯ ನಿವಾಸವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ದೈವಿಕ ಸಮ್ವರ್ತಕಾಗ್ನಿ ಸದಾಕಾಲವೂ ಇಂಧನವಿಲ್ಲದೆ ದಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕುಮುದ ಮತ್ತು ಅಂಜನ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಶತಯೋಜನ ಅಗಲದ ಆತುಲಂಗಸ್ಥಲಿ ಎಂಬ ಭೂಭಾಗವಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರವೇಶಾರ್ಹವಲ್ಲ, ಹಳದಿ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪವಿತ್ರ ಸರೋವರವಿದೆ, ಸಿದ್ಧರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿವನವೂ ಇದೆ. ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಶುಭ್ರ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಅನೇಕ ಶತಯೋಜನ ಉದ್ದದ ಮಹಾಕಣಿವೆ ಇದೆ, ಅದು ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮಧುಹುಲ್ಲುಗಳು ಭೇಗೆಯಂತೆ ಗೂಂಜಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ನಿವಾಸವಿದೆ. ಮಹಾಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುರ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಮೂವತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ತೊಂಭತ್ತಯೋಜನ ಉದ್ದದ ಶಿಲಾಮಯ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಮರಗಳಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಸರೋವರವಿದೆ, ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಪದ್ಮವಿದೆ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಐದು ಯೋಜನಗಳ ಗಾತ್ರದ ಮಹಾ ವಟವೃಕ್ಷವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೀಲವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಕ್ಷಾದಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಹಸ್ರಶಿಖರ ಮತ್ತು ಕುಮುದ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಐವತ್ತಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲದ ಶಿಖರವಿದೆ, ಅದು ಇಕ್ಷುಕ್ಷೇಪದಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ, ಅನೇಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಸಿಹಿ ಸಾರುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಇಂದ್ರನ ಮಹಾಶ್ರಮವಿದೆ. ಶಂಖಕುಟ ಮತ್ತು ಋಷಭ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಅನೇಕ ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿರುವ ಪುರುಷಸ್ಥಲಿ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಭೂಭಾಗವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಕಂಕೋಲಕ ಹಣ್ಣುಗಳು ಬಿಲ್ವ ಹಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಗಜಾದಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಪಿಂಜಲ ಮತ್ತು ನಾಗ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಎರಡು ಶತಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲದ ಭೂಭಾಗವಿದೆ, ನೂರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ, ಅನೇಕ ಅರಣ್ಯಗಳು, ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಖರ್ಜೂರದ ಗುಂಪುಗಳು, ಅನೇಕ ಮರಗಳು, ಲತೆಗಳು, ಸರೋವರಗಳಿವೆ. ಪುಷ್ಕರ ಮತ್ತು ಮಹಾಮೇಘ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಅರವತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಶತಯೋಜನ ಉದ್ದದ, ತಾಳದ ಎಲೆಯಂತೆ ಸಮತಟ್ಟಾದ, ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ಭೂಭಾಗವಿದೆ. ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾ ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನೇಕ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹತ್ತು, ಐದು, ಏಳು, ಎಂಟು, ಮೂವತ್ತು, ಇಪ್ಪತ್ತು ಯೋಜನಗಳ ಭೂಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಪರ್ವತಗಳ ನಾಶದಿಂದ ಭಯಾನಕವಾಗಿವೆ. ಈಗ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳ ವಿವರಣೆಗೆ ಬರುವೆನು. ಶಾಂತ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರನ ಕ್ರೀಡಾಭೂಮಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವೇಂದ್ರನ ಪಾರಿಜಾತವನವಿದೆ. ಅದರ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಂಜರ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ದಾನವರ ಎಂಟು ಪುರಾತನ ನಗರಗಳಿವೆ. ವಜ್ರಕ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೀಲಕ ಎಂಬ ರೂಪಾಂತರಶೀಲ ರಾಕ್ಷಸರ ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ನಗರಗಳಿವೆ. ಮಹಾನೀಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಧರರ ಪುರಾತನ ನಗರಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಿನ್ನರರ ಹದಿನೈದು ಸಾವಿರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಗರಗಳಿವೆ, ದೇವದತ್ತ, ಚಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ರಾಜರು ರಾಜ್ಯಭಾರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ನಗರಗಳು ಬಂಗಾರದಾಗಿವೆ, ಭೂಗುಹಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಚಂದ್ರೋದಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನಾಗರ ನಿವಾಸವಿದೆ, ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ, ದಾನವರಾಜರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವೇಣುಮತಿ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿದ್ಯಾಧರನಗರಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶತಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಿದೆ. ಉಲುಕರೋಮ, ಮಹಾವೇತ್ರ ಮೊದಲಾದ ವಿದ್ಯಾಧರ ರಾಜರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಗರುಡನು ಸ್ವತಃ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಕುಂಜರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಪಶುಪತಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾದೇವನು, ನಂದಿಧಾರಿ, ಶಂಕರ, ಯೋಗಿಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅನಂತ ಭಟಾರರು, ಆದಿಪುರುಷನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ವಸುಧಾರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಧಾರಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಸುಧಾರ ಮತ್ತು ರತ್ನಧಾರ ಪರ್ವತಗಳ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮತ್ತು ಏಳು ಪುರಾತನ ನಗರಗಳಿವೆ, ಅವು ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ನಿವಾಸಗಳಾಗಿವೆ. ಏಕಶೃಂಗ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಸನವಿದೆ. ಗಜಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ಮಹಾಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವಸುಧಾರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇನ್ನೂರ್ನಾಲ್ಕು ಮಹಾ ನಗರಗಳಿವೆ. ಅನೇಕಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಪಟು ಗಂಧರ್ವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ದೇವರಾಜನು ರಾಜರಾಜೈಕಪಿಂಗಲ. ಪಂಚಕುಟ ಮತ್ತು ಶತಶೃಂಗ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು, ದಾನವರು ತಮ್ಮ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಯಕ್ಷರು ನೂರು ನಗರಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಾಮ್ರಾಭ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಕನ ನೂರು ನಗರಗಳ ನಗರವಿದೆ. ವಿಷಾಖಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಗುಹನ ನಿವಾಸವಿದೆ. ಶ್ವೇತೋದಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರ ಮಹಾ ರಾಜಮಹಲ್ ಇದೆ. ಹರಿಕುಟದಲ್ಲಿ ಹರಿಯು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕುಮುದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನರರ ನಿವಾಸವಿದೆ. ಅಂಜನದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸರ್ಪಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಸಹಸ್ರಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರಚರಿತ ದೈತ್ಯರ ನಿವಾಸವಿದೆ. ಹಿಮಮಾಲಿನರ ಸಾವಿರ ಪುರಾತನ ನಗರಗಳಿವೆ. ಮುಕುಟ ಪರ್ವತದ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಿವಾಸಗಳಿವೆ. ಈ ರೀತಿ ಮೆರು ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳಿವೆ. ದೇವಕುಟ ಎಂಬ ಗಡಿಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನಗರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ನೂರೇ ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ಗರುಡನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಿದೆ. ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಏಳು ಗಂಧರ್ವನಗರಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂವತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ನಲವತ್ತಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದೆ. ಆ ಗಂಧರ್ವರನ್ನು ಅಗ್ನೇಯರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಂಹಿಕೇಯರ ನಗರವಿದೆ, ಅದು ಮೂವತ್ತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವಕುಟದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಋಷಿಗಳ ಕೃತ್ಯಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕಲಕೇಯರ ನಗರವೂ ಅಲ್ಲಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುನನ್ ಎಂಬ ನಗರವಿದೆ, ಅದು ಮೂವತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಅರವತ್ತೆರಡು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದೆ, ರೂಪಾಂತರಶೀಲರು ವಾಸಿಸುವುದು. ಹೇಮಕುಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನ ವಟವೃಕ್ಷವಿದೆ. ಈಗ ಕೈಲಾಸದ ವಿವರಣೆಗೆ ಬರುವೆನು. ಕೈಲಾಸದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೇ ಯೋಜನ ಉದ್ದದ ಭಾಗವಿದೆ, ಅದು ಲೋಕಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಭಾಗೃಹವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ತತ್ಪುಷ್ಕರ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ಮಹಲ್ ಇದೆ. ಅದು ಧನದಾದ ನಿವಾಸವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾಸಂಪತ್ತುಗಳು—ಪದ್ಮ, ಮಹಾಪದ್ಮ, ಮಕರ, ಕಚ್ಚಪ, ಕುಮುದ, ಶಂಖ, ನೀಲ, ನಂದ, ಮಹಾನಿಧಿ—ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಲೋಕಪಾಲಕರ ನಿವಾಸವೂ ಅಲ್ಲಿದೆ, ಚಂದ್ರನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಕನಕಮಂಡ ಮತ್ತು ಮಂಡ ಎಂಬ ನದಿಗಳೂ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಗಂಧರ್ವನಗರಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶತಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲ. ಶಕುಬಾಹುಹರಿಕೇಶ, ಚಿತ್ರಸೇನ ಮೊದಲಾದ ರಾಜರು ಆಳುತ್ತಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು ಯಕ್ಷನಗರಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಂಭತ್ತು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ನಲವತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲ. ಮಹಾಮಾಲಿ, ಸೂನೇತ್ರ, ಚಕ್ರ ಮೊದಲಾದವರು ನಾಯಕರು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಂಜದರಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂರು ಕಿನ್ನರನಗರಗಳಿವೆ, ಅವು ಸಾಗರವರೆಗೆ ಹರಡಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೂರು ರಾಜರು, ಡ್ರುಮ, ಸುಗ್ರೀವ ಮೊದಲಾದವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಉಮೆಯ ವಿವಾಹ ನಡೆದಿತು. ಗೌರಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು, ರುದ್ರನು ಮೃಗವೇಷಧಾರಿ ಆಗಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸೋಮ ಮತ್ತು ಶಂಕರರು ಜಂಬುದ್ವೀಪವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಮೆಯವನವು ಅನೇಕ ಕಿನ್ನರ ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಗಾಯನವಾಗುತ್ತದೆ, ಅನೇಕ ಹೂವಿನ ಲತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಶರದ್ಕಾಲದ ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕ್ರೌಂಚ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಅಭಿಷೇಕಿತನಾದನು; ಪೂರ್ವ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಕಲಾಪಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧ ಋಷಿಗಳ ನಿವಾಸವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ವಸಿಷ್ಠ, ಪರಾಶರ, ನಲ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಉದ್ಧಾಲಕ ಮೊದಲಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಆಶ್ರಮಗಳಿವೆ. ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮದ ನಿಷಧ ಪರ್ವತದ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಅದರ ಮಧ್ಯದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವರ ನಿವಾಸವಿದೆ. ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಲಂಬ ಎಂಬ ಮಹಾನಗರವಿದೆ, ಅದು ಮೂವತ್ತಯೋಜನ ಅಗಲ, ರಾಕ್ಷಸರ ನಿವಾಸವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂಗುಹಾ ನಗರವಿದೆ. ಪ್ರಭೇದಕದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಸಿದ್ಧರ ಪುರಾತನ ನಗರಗಳಿವೆ. ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸೋಮ ಶಿಲೆಯಿದೆ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸೋಮನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಇಳಿದು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೂಟವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಗ್ನಿಯ ನಿವಾಸವಿದೆ, embodied ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಮಹಾವರಾಹಪುರಾಣದ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಈಗ ನದಿಗಳ ಅವತರಣವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಆಕಾಶಸಾಗರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆ ನದಿಯನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಆನೆ ಸದಾ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಂಭತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಅದು ಮೆರು ಪರ್ವತವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆರು ಶಿಖರಗಳ ಅಂಚಿನಿಂದ ಅದು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡು, ಆರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಉದ್ದದ ಹತ್ತಿರದ ಜಾರಾಟದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು, ಸೀತಾ, ಅಲಕಾನಂದಾ, ಚಕ್ಷುಭದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ನದಿಗಳ ಈ ಹರಿವು ಅನೇಕ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಗಂಗಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅಮರಗಂದಿಕಾ ಎಂಬ ನದಿಯ ವಿವರಣೆಯಿದೆ, ಅದು ಮೂವತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಕೇತುಮಾಲ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪುರುಷರು ಕಪ್ಪು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು; ಮಹಿಳೆಯರು ಪದ್ಮವರ್ಣ, ಸುಂದರರು. ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹಲಸಿನ ಮರಗಳು ಬೆಳೆದುಹೋಗಿವೆ. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನು. ಅಲ್ಲಿನ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವವರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ, ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರೋಗವಿಲ್ಲದೆ. ಮಲ್ಯವತ್ ಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರ್ವಗಂದಿಕಾ ಇದೆ, ಅದು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಭದ್ರಾಶ್ವ ಜನರು, ಭದ್ರಸಾಲ ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ಪುರುಷರು ಶುಭ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಕಮಲವರ್ಣ, ಅವರ ಆಯುಷ್ಯವೂ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶೈಲವರ್ಣ, ಮಲಾಖ್ಯ, ಕೊರಜ, ತ್ರಿಪರ್ಣ, ನೀಲ ಎಂಬ ಐದು ಕುಲಪರ್ವತಗಳಿವೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗಗಳು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.